II KA 406/16

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2016-09-07
SAOSKarnewykroczenia i przestępstwa przeciwko mieniuŚredniaokręgowy
kradzieżwykroczenieprzestępstwowartość mieniabiegłyskarżyciel posiłkowybrak skargilegitymacja procesowa

Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego umarzający postępowanie karne wobec P.G. z powodu braku skargi uprawnionego oskarżyciela, oddalając apelację oskarżyciela posiłkowego kwestionującego wartość skradzionego mienia i kwalifikację czynu.

Oskarżyciel posiłkowy złożył apelację od wyroku Sądu Rejonowego, który umorzył postępowanie karne wobec P.G. z powodu braku skargi uprawnionego oskarżyciela, kwestionując jednocześnie ustalenie wartości skradzionego mienia. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną, podkreślając, że ocena materiału dowodowego przez Sąd Rejonowy była prawidłowa i oparta na opinii biegłego. Ponadto, sąd wskazał, że umorzenie postępowania było słuszne ze względu na brak legitymacji procesowej Policji do wniesienia wniosku o ukaranie w sprawie o przestępstwo, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.

Sprawa dotyczyła apelacji oskarżyciela posiłkowego od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach, który umorzył postępowanie karne wobec P. G. obwinionego o kradzież mienia o wartości 400 zł (według Sądu Rejonowego 1383 zł). Sąd Rejonowy umorzył postępowanie na podstawie art. 5 § 1 pkt 9 k.p.w. w zw. z art. 62 ust. 2 k.p.w., stwierdzając brak skargi uprawnionego oskarżyciela, a kosztami obciążył Skarb Państwa. Oskarżyciel posiłkowy zaskarżył wyrok w części dotyczącej ustalenia wysokości szkody, twierdząc, że została ona zaniżona o 2785 zł i powinna wynosić 4168 zł. Zarzucił Sądowi I instancji oparcie się na opinii biegłego zamiast na twierdzeniach oskarżyciela posiłkowego oraz błędną kwalifikację czynu jako wykroczenia zamiast przestępstwa. Sąd Okręgowy w Warszawie utrzymał wyrok Sądu Rejonowego w mocy. Sąd uznał apelację za bezzasadną, stwierdzając, że ocena materiału dowodowego przez Sąd Rejonowy była prawidłowa i zgodna z dyrektywami art. 7 k.p.k. Podkreślono obligatoryjność zasięgnięcia opinii biegłego w sytuacjach wymagających wiadomości specjalnych (art. 193 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.w.), a twierdzenia oskarżyciela posiłkowego nie mogły zastąpić tej opinii. Sąd Okręgowy potwierdził również słuszność umorzenia postępowania, wskazując, że czyn powinien być traktowany jako przestępstwo, a wniosek o ukaranie wniesiony przez Policję był niedopuszczalny z uwagi na brak legitymacji procesowej Policji do działania jako oskarżyciel publiczny w sprawach o przestępstwa (art. 45 § 1 i 2 k.p.k.). Kontynuowanie postępowania zainicjowanego przez Policję prowadziłoby do bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. Sąd zaznaczył, że umorzenie nie oznacza zwolnienia od odpowiedzialności, a sprawa może zostać rozstrzygnięta w osobnym postępowaniu, jeśli prokurator zdecyduje się wnieść akt oskarżenia. Oskarżyciel posiłkowy został zwolniony od opłat i wydatków postępowania odwoławczego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, ocena materiału dowodowego przez Sąd Rejonowy była prawidłowa i zgodna z dyrektywami art. 7 k.p.k., a oparcie się na opinii biegłego było obligatoryjne.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy podkreślił, że ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji była prawidłowa i nie nosiła cech dowolności. Zaznaczono, że w sprawach wymagających wiadomości specjalnych, sąd musi zasięgnąć opinii biegłego, a twierdzenia stron nie mogą zastąpić tej opinii.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy wyroku

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w zakresie umorzenia postępowania)

Strony

NazwaTypRola
P. G.osoba_fizycznaobwiniony
L. S.osoba_fizycznaoskarżyciel posiłkowy

Przepisy (14)

Główne

k.w. art. 119 § § 1

Kodeks wykroczeń

k.p.w. art. 5 § § 1 pkt 9

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.p.w. art. 62 § ust. 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.p.k. art. 193 § § 1

Kodeks postępowania karnego

obligatoryjność zasięgnięcia opinii biegłego

k.p.w. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

obligatoryjność zasięgnięcia opinii biegłego

k.p.k. art. 45 § § 1

Kodeks postępowania karnego

oskarżyciel publiczny

k.p.k. art. 45 § § 2

Kodeks postępowania karnego

inny organ państwowy jako oskarżyciel publiczny

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

bezwzględna podstawa odwoławcza

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 9

Kodeks postępowania karnego

brak skargi uprawnionego oskarżyciela

k.k. art. 278 § § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

zasada swobodnej oceny dowodów

k.p.w. art. 104 § § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.p.k. art. 624 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.w. art. 119

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił materiał dowodowy. Oparcie się na opinii biegłego było obligatoryjne. Umorzenie postępowania było słuszne z powodu braku skargi uprawnionego oskarżyciela (wniosek Policji był niedopuszczalny). Brak legitymacji procesowej Policji do wniesienia wniosku o ukaranie w sprawie o przestępstwo.

Odrzucone argumenty

Wartość skradzionego mienia została zaniżona. Sąd powinien uznać twierdzenia oskarżyciela posiłkowego za miarodajne, a nie opierać się na opinii biegłego. Czyn powinien być zakwalifikowany jako przestępstwo, a nie wykroczenie.

Godne uwagi sformułowania

ocena ta jest prawidłowa Sąd Okręgowy nie jest władny podważyć jego rozumowania Unormowanie art. 193 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.w. [...] jednoznacznie wskazuje na obligatoryjność zasięgnięcia opinii biegłego dowodu z opinii biegłego nie może zastąpić żaden inny dowód zaakceptowanie zapatrywań wyrażonych przezeń w środku odwoławczym [...] byłoby równoznaczne z obrazą prawa procesowego wykazanie, że w jakimkolwiek aspekcie faktycznie doszło do naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów wymaga wskazania, którą konkretnie regułę i w jaki sposób Sąd naruszył to właśnie apelujący w sposób najbardziej miarodajny ustalił wysokość wyrządzonej szkody Sąd Rejonowy słusznie doszedł do przekonania o konieczności umorzenia postępowania Okoliczność ta przesądza o tym, że postępowanie powinno toczyć się w trybie statuowanym przepisami Kodeksu postępowania karnego, nie zaś Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia Żaden z przepisów ustawy nie przyznaje Policji uprawnień oskarżycielskich w sprawach o przestępstwa zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela (art. 439 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 9 k.p.k.) Nie jest więc zasadnym podnoszenie, że zaskarżony wyrok jest równoznaczny ze zwolnieniem P. G. od jakiejkolwiek odpowiedzialności.

Skład orzekający

Jerzy Kozaczuk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku zasięgania opinii biegłego, braku legitymacji procesowej Policji do wnoszenia wniosków o ukaranie w sprawach o przestępstwa oraz bezwzględnych przyczyn odwoławczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku skargi uprawnionego oskarżyciela w kontekście wniosku Policji o ukaranie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca z perspektywy prawników procesowych ze względu na precyzyjne omówienie kwestii proceduralnych, takich jak obowiązek zasięgania opinii biegłego i legitymacja procesowa organów.

Policja nie może być oskarżycielem w sprawie o przestępstwo? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt II Ka 406/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 września 2016 r. Sąd Okręgowy w Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący SSO Jerzy Kozaczuk Protokolant st. sekr. sad. Agnieszka Walerczak po rozpoznaniu w dniu 7 września 2016 r. sprawy P. G. obwinionego o wykroczenie z art.119§1kw na skutek apelacji wniesionej przez oskarżyciela posiłkowego od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 10 maja 2016r. sygn. akt II W 847/15 zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; zwalnia oskarżyciela posiłkowego L. S. od opłaty i wydatków postępowania odwoławczego stwierdzając, że te ostatnie ponosi Skarb Państwa. Sygn. akt II Ka 406/16 UZASADNIENIE P. G. został obwiniony o to, że w pierwszej dekadzie października 2015 r. w m. (...) , gm. Z. , pow. (...) dokonał kradzieży mienia w postaci spawarki transformatorowej, szlifierki elektrycznej stołowej oraz linki koloru bordowego i innego różnego rodzaju złomu o łącznej wartości 400 zł, na szko­dę L. S. , tj. o wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. Wyrokiem zaocznym z dnia 10 maja 2016 r., sygn. akt II W 847/15, Sąd Rejonowy w Siedlcach: I. na podstawie art. 5 § 1 pkt 9 k.p.w. w zw. z art. 62 ust. 2 k.p.w. przyjmując, iż wartość skradzionego mienia wynosiła 1383 zł, a czyn stanowił przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. , postępowanie w sprawie obwinionego P. G. umorzył, stwierdzając brak skargi uprawnionego oskarżyciela; II. kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa. Apelację od zaprezentowanego wyżej wyroku wywiódł oskarżyciel posiłkowy, zaskarżając go w punkcie I. w części dotyczącej ustalenia wysokości szkody wyrzą­dzonej przez obwinionego i podnosząc, że przedmiotowa wysokość została zaniżona o kwotę 2785 zł, albowiem rzeczona wysokość wyraża się kwotą 4168 zł. Argumentu­jąc zajęte stanowisko, apelujący zarzucił Sądowi I instancji po­przestanie we wska­zanym wyżej zakresie na treściach zawartych w opinii biegłego sądowego ds. wyceny ruchomości, podczas gdy twierdzenia oskarżyciela posiłkowego co do wysokości szkody powinny zostać uznane za najbardziej miarodajne. W dalszej kolejności skar­żący zaznaczył, że P. G. popełnił nie wykroczenie, lecz przestępstwo i dlatego też Sąd Rejonowy winien go ukarać, nie zaś umorzyć postępowanie. W następstwie tak sformułowanych zarzutów odwołujący się wniósł o uchy­lenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W toku rozprawy apelacyjnej oskarżyciel posiłkowy poparł apelację. Obwi­niony P. G. nie stawił się pomimo prawidłowego zawiadomienia o terminie roz­prawy apelacyjnej. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie jest zasadna i jako taka na uwzględnienie nie zasługuje. Przede wszystkim nie ma racji skarżący, jeżeli kwestionuje dokonaną przez Sąd I instancji ocenę materiału dowodowego. Motywy tej oceny przedstawione zostały w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i analiza przytoczonych tam argu­mentów wykazuje, iż ocena ta jest prawidłowa. Sąd Rejonowy należycie uwzględnił dyrektywy art. 7 k.p.k. , a skoro tak, to Sąd Okręgowy nie jest władny podważyć jego rozumowania i wysnutych na tej podstawie ostatecznych wniosków. W takim kon­tek­ście zaznaczyć trzeba, że apelujący nie ma racji, o ile w oparciu o własne prze­świad­czenia kwestionuje słuszność oparcia rozstrzygnięcia na wnioskach płyną­cych z wy­wołanej w sprawie opinii biegłego z zakresu wyceny ruchomości (k. 50- 66). Unor­mowanie art. 193 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.w. , w myśl którego jeżeli stwier­dzenie okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy wymaga wiadomości specjalnych, zasięga się opinii biegłego albo biegłych, jedno­znacz­nie wskazuje na obligatoryjność zasięgnięcia opinii biegłego w sytuacjach, gdy roz­strzygnięcie o przedmiocie postępowania wymaga wiadomości specjalnych. Zgod­nie z treścią tego obowiązku, dowodu z opinii biegłego nie może zastąpić żaden inny dowód. Dotyczy to nawet sytuacji, gdy inne źródła dowodowe, posiadają wiadomości specjalistyczne pozwalające im wypowiedzieć się w kwestii stanowiącej przedmiot opiniowania, jak również gdy wiadomościami takimi dysponuje sam Sąd ( podobnie: wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 10 lutego 2016 r., II AKa 421/15, LEX nr 1992977). W związku z powyższym i nie rozstrzygając w przedmiocie dyspo­nowania przez apelującego wiadomościami specjalnymi, podkreślić trzeba, że zaak­cep­towanie zapatrywań wyrażonych przezeń w środku odwoławczym, a tym samym oparcie na nich orzeczenia byłoby równoznaczne z obrazą prawa procesowego w postaci art. 193 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.w. Zamykając rozważania w przed­miotowej materii zaakcentować nadto należy, iż wykazanie, że w jakimkolwiek aspek­cie faktycznie doszło do naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów wymaga wskazania, którą konkretnie regułę i w jaki sposób Sąd naruszył. Nie można natomiast twierdzić, tak jak czyni to skarżący, że ocena dokonana została w sposób dowolny, zastępując uzasadnienie tego twierdzenia tylko i wyłącznie własnymi przekonaniami wyrażającym się w tezie, iż to właśnie apelujący w sposób najbardziej miarodajny ustalił wysokość wyrządzonej szkody ( vide postanowienie Sądu Najwyższego z 4 stycz­nia 2007 r., V KK 262/06, LEX nr 459667). Zatem ocena materiału dowodowego przez Sąd Rejonowy nie nosi cech dowol­ności. Nie zmienia tego konstatacja odwołującego o niesłuszności powziętego roz­strzygnięcia. Wbrew wywodom oskarżyciela posiłkowego, Sąd I instancji słusznie doszedł do przekonania o konieczności umorzenia postępowania w sprawie obwinionego P. G. . Zważyć w tym kontekście należy, że sam apelujący podkreśla, iż czyn zarzucony wyżej wymienionemu winien być uznawany za przestępstwo. Okoliczność ta przesądza o tym, że postępowanie powinno toczyć się w trybie statuowanym przepi­sami Kodeksu postępowania karnego , nie zaś Kodeksu postępowania w spra­wach o wykroczenia. W sprawie II W 847/15 Sądu Rejonowego w Siedlcach wniosek o uka­ranie został wniesiony przez Policję (k. 14). Zgodnie z art. 45 § 1 k.p.k. oskarżycielem publicznym przed wszystkimi sądami jest prokurator, zaś w myśl § 2 tegoż artykułu inny organ państwowy może być oskarżycielem publicznym z mocy szczególnych przepisów ustawy, określających zakres jego działania. Żaden z prze­pisów ustawy nie przyznaje Policji uprawnień oskarżycielskich w sprawach o prze­stępstwa. W związku z tym zaakceptowanie poglądów wyrażonych w środku od­woławczym i konty­nuowa­nie postępowania zainicjowanego wzmiankowanym wnio­skiem o ukaranie, a następ­nie wydanie wyroku prowadziłoby do zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwo­ławczej w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela ( art. 439 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § pkt 9 k.p.k. ). Sąd Rejonowy w pisemnym uzasadnieniu swego orzeczenia zaznaczył przy tym wprost, że oskarżyciela posiłkowego poinformowano, iż w przy­padku uprawomocnienia się wyroku z dnia 10 maja 2016 r., materiały z akt sprawy zostanę przekazane do Prokuratury Rejonowej w Siedlcach (k. 84). Nie jest więc zasadnym podnoszenie, że zaskarżony wyrok jest równoznaczny ze zwolnieniem P. G. od jakiejkolwiek odpowiedzialności. Kwestia ta zostanie rozstrzygnięta w innym postępowaniu, jeśli oskarżyciel publiczny zdecyduje się na wniesienie aktu oskarżenia. Nietrafność zarzutów podniesionych w środku odwoławczym przesądziła o nie­możności uwzględnienia sformułowanego przez skarżącą wniosku. W tym stanie rzeczy i przy braku przesłanek z art. 104 § 1 k.p.w. Sąd Okręgowy orzekł, jak w części dyspozytywnej wyroku. Na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 119 k.p.w. Sąd Okręgowy zwolnił oskarżyciela posiłkowego od opłaty i wydatków postępowania odwoławczego stwier­dzając, że te ostatnie ponosi Skarb Państwa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI