II KA 403/16

Sąd Okręgowy w SiedlcachSiedlce2016-07-27
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiŚredniaokręgowy
recydywaprowadzenie pojazdunietrzeźwośćkradzieżapelacjatryb konsensualnykara łącznasąd okręgowy

Sąd Okręgowy uchylił część wyroku Sądu Rejonowego dotyczącą prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu błędnej kwalifikacji prawnej czynu, jednocześnie uchylając karę łączną grzywny.

Sąd Okręgowy rozpoznał apelację prokuratora dotyczącą wyroku Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim wobec M. P. oskarżonego m.in. o prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości. Apelacja zarzucała obrazę prawa materialnego, polegającą na niezastosowaniu art. 178a § 4 k.k. (recydywa) zamiast § 1. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną w tym zakresie, uchylając rozstrzygnięcie o karze łącznej grzywny i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu z powodu błędnej kwalifikacji prawnej czynu z pkt II aktu oskarżenia.

Sąd Okręgowy w Siedlcach rozpoznał apelację prokuratora wniesioną na niekorzyść oskarżonego M. P. od wyroku Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim. Apelacja dotyczyła głównie czynu z punktu II aktu oskarżenia, polegającego na prowadzeniu pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.). Prokurator zarzucił obrazę prawa materialnego, wskazując na niezastosowanie art. 178a § 4 k.k. (recydywa), podczas gdy oskarżony był już wcześniej prawomocnie karany za podobne przestępstwo, a skazanie to nie uległo zatarciu. Sąd Okręgowy przychylił się do tego zarzutu, stwierdzając, że Sąd Rejonowy, wydając wyrok w trybie konsensualnym (art. 343 k.p.k.), pominął istotną okoliczność recydywy. W związku z tym, Sąd Okręgowy uchylił rozstrzygnięcie o łącznej karze grzywny (pkt III wyroku) i uchylił wyrok w części dotyczącej czynu z pkt II, przekazując sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Sąd odwoławczy nie mógł samodzielnie zmienić kwalifikacji prawnej czynu w trybie konsensualnym, gdyż wymagałoby to zgody stron i mogłoby być dokonane jedynie na posiedzeniu. W pozostałej części wyrok został utrzymany w mocy, a Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonego opłatę i wydatki za postępowanie w odniesieniu do czynu z pkt I.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd powinien zastosować przepis dotyczący recydywy, jeśli oskarżony był wcześniej prawomocnie skazany za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k., a skazanie to nie uległo zatarciu.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy stwierdził, że Sąd Rejonowy, wydając wyrok w trybie konsensualnym, pominął istotną okoliczność recydywy oskarżonego M. P., który był wcześniej karany za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości. Niewłaściwe zastosowanie art. 178a § 1 k.k. zamiast art. 178a § 4 k.k. stanowiło obrazę prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

brak jednoznacznego zwycięzcy, sprawa częściowo przekazana do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
M. P.osoba_fizycznaoskarżony
Prokurator Prokuratury Rejonowej w Sokołowie Podlaskimorgan_państwowyoskarżyciel publiczny
J. M.osoba_fizycznapokrzywdzony
C. R.osoba_fizycznafunkcjonariusz policji
R. M.osoba_fizycznafunkcjonariusz policji
P. S.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (23)

Główne

k.k. art. 289 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 178a § 1

Kodeks karny

k.k. art. 178a § 4

Kodeks karny

Przepis ten stanowi przypadek recydywy ogólnej i wymaga uprzedniego, prawomocnego skazania za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k., które nie uległo zatarciu.

k.k. art. 224 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 226 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 3

Kodeks karny

k.k. art. 37a

Kodeks karny

k.k. art. 85

Kodeks karny

k.k. art. 86 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 86 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 42 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 43a § 2

Kodeks karny

k.k. art. 33 § 3

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 335 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 343 § 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 456

Kodeks postępowania karnego

u.o.p.k. art. 3 § 1

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

k.p.k. art. 627

Kodeks postępowania karnego

R.MS.18.06.2003 art. 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym

k.p.k. art. 343 § 6

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 343 § 5

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe zastosowanie art. 178a § 1 k.k. zamiast art. 178a § 4 k.k. w sytuacji recydywy oskarżonego. Sąd Rejonowy pominął istotną okoliczność uprzedniego skazania oskarżonego za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k.

Godne uwagi sformułowania

sąd, do którego oskarżyciel publiczny kieruje wniosek w trybie art. 335 § 1 k.p.k. , z uwagi na treść art. 343 § 7 k.p.k. , zobligowany jest do szczegółowej tak formalnej, jak i merytorycznej kontroli takiego pisma procesowego. W realiach niniejszej sprawy zaistniała zgodność pomiędzy warunkami ustalonymi przez strony procesowe, a rozstrzygnięciem zawartym w wyroku, jednakże dokonując kontroli wniosku, który stał się podstawą do konsensualnego zakończenia postępowania, Sąd Rejonowy w ślad za prokuratorem, pominął okoliczność istotną z punktu widzenia czynu zarzuconego oskarżonemu w punkcie II wyroku, co skutkowało błędną subsumpcją zachowania oskarżonego pod określone przepisy prawa karnego materialnego. Sąd Odwoławczy dostrzegając uchybienie w wyroku wydanym w jednym z trybów konsensualnych nie jest uprawniony do zmiany zaskarżonego orzeczenia.

Skład orzekający

Grażyna Jaszczuk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących recydywy w sprawach o prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości oraz kontrola sądów nad wnioskami o dobrowolne poddanie się karze."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędu Sądu I instancji w trybie konsensualnym i nie stanowi przełomowej wykładni prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie historii karnej oskarżonego, nawet w trybie konsensualnym, i jak błąd proceduralny może prowadzić do uchylenia wyroku. Jest to ciekawy przykład dla prawników procesowych.

Błąd w "konsensusie": dlaczego sąd musi sprawdzać przeszłość karną, nawet gdy strony się dogadały?

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ka 403/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 lipca 2016 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Grażyna Jaszczuk Protokolant: st.sekr.sądowy Ewa Olewińska przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Sokołowie Podlaskim Mirosława Michalskiego po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2016 r. sprawy M. P. oskarżonego z art. 289 § 1 kk i in. na skutek apelacji, wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim z dnia 14 kwietnia 2016 r. sygn. akt II K 561/15 I. wyrok w zaskarżonej części w stosunku do M. P. zmienia w ten sposób, że uchyla rozstrzygnięcie o łącznej karze grzywny zawarte w pkt III; II. uchyla wyrok w części dotyczącej czynu zarzucanego i przypisanego w pkt II i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Rejonowemu w Sokołowie Podlaskim do ponownego rozpoznania; III. w pozostałej części wyrok utrzymuje w mocy; IV. zasądza od M. P. na rzecz Skarbu Państwa opłatę w kwocie 150 zł i 5 zł tytułem wydatków za postępowanie w odniesieniu do czynu w pkt I, zaś w odniesieniu do czynu w pkt II pozostawia decyzję Sądowi I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Sygn. akt II Ka 403/16 UZASADNIENIE M. P. został oskarżony o to, że: I. w dniu 09 lipca 2015 r. w T. , gm. M. , pow. (...) , woj. (...) zabrał w celu krótkotrwałego użycia samochód S. (...) nr rej. (...) wartości 1000 zł na szkodę J. M. , tj. o czyn z art. 289 § 1 k.k. II. w dniu 09 lipca 2015 r. na trasie T. – K. woj. (...) prowadził w ruchu lądowym samochód S. (...) nr rej. (...) znajdując się w stanie nietrzeźwości tj. mając 1,49 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, tj. o czyn z art. 178 a § 1 k.k. M. S. został oskarżony o to, że: w dniu 09 lipca 2015 r. w K. woj. (...) stosował przemoc polegającą na szarpaniu za koszulę funkcjonariusza policji C. R. oraz popychanie funkcjonariusza R. M. w celu zmuszenia ich do przerwania interwencji związanej z ustaleniem jego stanu trzeźwości, jednocześnie znieważając ich słowami wulgarnymi podczas pełnienia tych obowiązków służbowych, tj. o czyn z art. 224 § 2 k.k. w zb. z art. 226 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Sąd Rejonowy w Sokołowie Podlaskim wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2016 r., wydanym w trybie art. 343 k.p.k. : I. Oskarżonego M. P. uznał za winnego dokonania zarzuconego mu czynu opisanego w pkt I aktu oskarżenia, wyczerpującego dyspozycję art. 289 § 1 k.k. i za ten czyn na podstawie art. 289 § 1 k.k. w zw. z art. 37 a k.k. wymierzył mu grzywnę w wysokości 150 stawek dziennych, ustalając na podstawie art. 33 § 3 k.k. wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10,00 zł; II. oskarżonego M. P. uznał za winnego dokonania zarzucanego mu czynu opisanego w pkt II aktu oskarżenia, wyczerpującego dyspozycję art. 178 a § 1 k.k. i za ten czyn na podstawie art. 178 a § 1 k.k. wymierzył mu grzywnę w wysokości 100 stawek dziennych, ustalając na podstawie art. 33 § 3 k.k. wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10,00 zł. III. na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 i 2 k.k. orzekł względem oskarżonego M. P. łączną karę grzywny w wymiarze 200 stawek dziennych, ustalając na podstawie art. 33 § 3 k.k. wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10,00 zł; IV. na podstawie art. 42 § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego M. P. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat; V. na podstawie art. 43 a § 2 k.k. orzekł od oskarżonego M. P. na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy (...) świadczenie pieniężne w kwocie 5.000 zł; VI. Oskarżonego P. S. uznał za winnego dokonania zarzucanego mu czynu, wyczerpującego dyspozycję art. 224 § 2 k.k. w zb. z art. 226 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za ten czyn na podstawie art. 224 § 2 k.k. w zb. z art. 226 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. skazał go, a z mocy art. 224 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. w zw. z art. 37 a k.k. wymierzył mu grzywnę w wymiarze 200 stawek dziennych, ustalając na podstawie art. 33 § 3 k.k. wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10,00 zł; VII. Zasądził od każdego z oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa kwotę po 200 złotych tytułem opłaty oraz obciążył każdego z nich wydatkami postępowania w wysokości po 50 złotych. Apelację od wyroku Sądu I instancji wniósł oskarżyciel publiczny i zaskarżając wyrok na niekorzyść oskarżonego M. P. w części dotyczącej rozstrzygnięcia z punktu II wyroku, orzeczeniu temu zarzucił: obrazę prawa materialnego, tj. art. 178 a § 4 k.k. polegającą na niezastosowaniu art. 178 a § 4 k.k. mimo, że z prawidłowo ustalonego, a przyjętego za podstawę wyroku stanu faktycznego wynikało, iż M. P. był wcześniej karany prawomocnie za prowadzenie pojazdów mechanicznych w stanie nietrzeźwości i który to wyrok nie uległ zatarciu na dzień przedmiotowego czynu, co uzasadniało zastosowanie § 4, a nie § 1 art. 178 k.k. W konsekwencji tak sformułowanego zarzutu skarżący wniósł o uchylenie wyroku w w/w części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Rejonowy w Sokołowie Podlaskim.W toku rozprawy apelacyjnej prokurator poparł apelację i wniosek w niej zawarty. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja wniesiona przez oskarżyciela publicznego okazała się o tyle zasadna, że zobligowała Sąd Odwoławczy do uchylenia pkt II wyroku Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim z dnia 14 kwietnia 2016 r. i przekazania w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania, a także do uchylenia zawartego w punkcie III zaskarżonego wyroku rozstrzygnięcia o łącznej karze grzywny. W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że oskarżony wyraził wolę dobrowolnego poddania się karze i w toku jego przesłuchania, pomiędzy stronami uzgodnione zostały warunki konsensualnego zakończenia postępowania, a mianowicie: za czyn z pkt I aktu oskarżenia wyczerpujący dyspozycję art. 289 § 1 k.k. – 150 stawek dziennych grzywny po 10 złotych, za czyn z punktu II aktu oskarżenia, wyczerpujący dyspozycję art. 178 a § 1 k.k. 100 stawek dziennych po 10 złotych, kara łączna grzywny za oba popełnione przestępstwa w wymiarze 200 stawek dziennych, kwota 5.000 złotych tytułem świadczenia pieniężnego, środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 4 lat oraz obciążenie kosztami procesu. Niewątpliwym jest, że sąd, do którego oskarżyciel publiczny kieruje wniosek w trybie art. 335 § 1 k.p.k. , z uwagi na treść art. 343 § 7 k.p.k. , zobligowany jest do szczegółowej tak formalnej, jak i merytorycznej kontroli takiego pisma procesowego. W jej ramach, niezbędnym staje się sprawdzenie czy przedłożone przez prokuratora propozycje pozostają zgodne z uprzednimi ustaleniami stron, a także czy nie popadają w sprzeczność z przepisami prawa materialnego. W przypadku braku pozytywnego wyniku tej weryfikacji sąd nie może uwzględnić wniosku, co rodzi konieczność rozpoznania sprawy na zasadach ogólnych ( art. 343 § 7 k.p.k. ) bądź też na posiedzeniu, za zgodą oskarżonego, może dojść do modyfikacji konwalidującej uchybienia, która będzie czyniła zadość kryteriom wskazanym w art. 335 § 1 k.p.k. W realiach niniejszej sprawy zaistniała zgodność pomiędzy warunkami ustalonymi przez strony procesowe, a rozstrzygnięciem zawartym w wyroku, jednakże dokonując kontroli wniosku, który stał się podstawą do konsensualnego zakończenia postępowania, Sąd Rejonowy w ślad za prokuratorem, pominął okoliczność istotną z punktu widzenia czynu zarzuconego oskarżonemu w punkcie II wyroku, co skutkowało błędną subsumpcją zachowania oskarżonego pod określone przepisy prawa karnego materialnego. Z karty karnej oskarżonego M. P. wynika bowiem, że był on uprzednio karany za popełnienie przestępstwa z art. 178 a § 1 k.k. W wyniku nieuwzględnienia tej okoliczności, Sąd Rejonowy wydał wyrok w trybie art. 343 § 6 k.p.k. z obrazą przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 178 a § 4 k.k. Jednym ze znamion przestępstwa z art. 178 a § 4 k.k. , które stanowi jednocześnie przypadek recydywy ogólnej jest uprzednie, prawomocne skazanie za przestępstwo z art. 178 a § 1 k.k. Jak już zostało wcześniej zaznaczone, oskarżony M. P. wyrokiem Sądu Rejonowego w Ostrowi Mazowieckiej z dnia 28 września 2005 r. w sprawie VII K 523/05 został skazany za czyn z art. 178 a § 1 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności z dobrodziejstwem warunkowego zawieszenia jej wykonania na okres 4 lat tytułem próby. Oskarżonemu wymierzono również środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 3 lat oraz orzeczono świadczenie pieniężne w wysokości 100 złotych. Postanowieniem Sądu Rejonowego w Ostrowi Mazowieckiej z dnia 13 lutego 2009 r. zarządzono wykonanie warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności, zaś postanowieniem Sądu Okręgowego w Ostrołęce z dnia 30 marca 2012 r. warunkowo zwolniono oskarżonego z odbywania kary pozbawienia wolności i ustalono okres próby do 30 marca 2014 r. Wskazać należy, że w momencie popełnienia czynu zarzuconego w punkcie II aktu oskarżenia oskarżony M. P. posiadał status osoby karanej za przestępstwo z art. 178 a § 1 k.k. , a skazanie to nie uległo zatarciu. Zachowanie oskarżonego wypełniło zatem znamiona przestępstwa wskazanego w art. 178 a § 4 k.k. , nie zaś art. 178 a § 1 k.k. jak to zostało wskazane we wniosku sporządzonym w trybie art. 335 § 1 k.p.k. , a następnie powtórzone w wyroku. Sąd Odwoławczy dostrzegając uchybienie w wyroku wydanym w jednym z trybów konsensualnych nie jest uprawniony do zmiany zaskarżonego orzeczenia. Wszelkie zmiany mogą być dokonywane na posiedzeniu, o którym mowa w art. 343 § 5 k.p.k. Modyfikacja treści porozumienia i wniosku wymaga zgody stron postępowania, a legitymacji do akceptacji treści zmian wniosku nie posiada prokurator występujący na rozprawie apelacyjnej ( vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2011 r., IV KK 13/11, LEX nr 794509, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2008 r., II AKa 282/08, LEX nr 522023 ). Mając na uwadze powyższe, Sąd Odwoławczy został zobligowany do uchylenia pkt II wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Konsekwencją takiego rozstrzygnięcia było także uchylenie orzeczonej wobec oskarżonego za oba zarzucone mu przestępstwa łącznej kary grzywny. Rozpoznając sprawę ponownie Sąd Rejonowy w Sokołowie Podlaskim będzie dążył uniknięcia dotychczasowych uchybień i doprowadzenia do skorygowania wniosku prokuratora na posiedzeniu (za zgodą oskarżonego) w sposób czyniący zadość wymogom art. 335 § 1 k.p.k. bądź też, zgodnie z art. 343 § 7 k.p.k. jeśli zaistnieją ku temu przesłanki – stwierdzi konieczność rozpoznania sprawy na rozprawie. O kosztach postępowania Sąd Odwoławczy orzekł na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych w zw. z art. 627 k.p.k. Mając też na uwadze fakt, że wyrok Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim z dnia 14 kwietnia 2016 r. został uchylony w części tj. w zakresie przestępstwa z punktu II, Sąd Odwoławczy orzekł o częściowym obciążeniu oskarżonego M. P. wydatkami postępowania w kwocie 5 złotych w odniesieniu do czynu z pkt I , kierując się przy tym przepisami § 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym . Mając powyższe na uwadze, Sąd Odwoławczy orzekł na podstawie art. 437 § 1 i 2 k.p.k. i art. 456 k.p.k.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI