II KA 403/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił część wyroku Sądu Rejonowego dotyczącą prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu błędnej kwalifikacji prawnej czynu, jednocześnie uchylając karę łączną grzywny.
Sąd Okręgowy rozpoznał apelację prokuratora dotyczącą wyroku Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim wobec M. P. oskarżonego m.in. o prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości. Apelacja zarzucała obrazę prawa materialnego, polegającą na niezastosowaniu art. 178a § 4 k.k. (recydywa) zamiast § 1. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną w tym zakresie, uchylając rozstrzygnięcie o karze łącznej grzywny i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu z powodu błędnej kwalifikacji prawnej czynu z pkt II aktu oskarżenia.
Sąd Okręgowy w Siedlcach rozpoznał apelację prokuratora wniesioną na niekorzyść oskarżonego M. P. od wyroku Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim. Apelacja dotyczyła głównie czynu z punktu II aktu oskarżenia, polegającego na prowadzeniu pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.). Prokurator zarzucił obrazę prawa materialnego, wskazując na niezastosowanie art. 178a § 4 k.k. (recydywa), podczas gdy oskarżony był już wcześniej prawomocnie karany za podobne przestępstwo, a skazanie to nie uległo zatarciu. Sąd Okręgowy przychylił się do tego zarzutu, stwierdzając, że Sąd Rejonowy, wydając wyrok w trybie konsensualnym (art. 343 k.p.k.), pominął istotną okoliczność recydywy. W związku z tym, Sąd Okręgowy uchylił rozstrzygnięcie o łącznej karze grzywny (pkt III wyroku) i uchylił wyrok w części dotyczącej czynu z pkt II, przekazując sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Sąd odwoławczy nie mógł samodzielnie zmienić kwalifikacji prawnej czynu w trybie konsensualnym, gdyż wymagałoby to zgody stron i mogłoby być dokonane jedynie na posiedzeniu. W pozostałej części wyrok został utrzymany w mocy, a Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonego opłatę i wydatki za postępowanie w odniesieniu do czynu z pkt I.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd powinien zastosować przepis dotyczący recydywy, jeśli oskarżony był wcześniej prawomocnie skazany za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k., a skazanie to nie uległo zatarciu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że Sąd Rejonowy, wydając wyrok w trybie konsensualnym, pominął istotną okoliczność recydywy oskarżonego M. P., który był wcześniej karany za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości. Niewłaściwe zastosowanie art. 178a § 1 k.k. zamiast art. 178a § 4 k.k. stanowiło obrazę prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
brak jednoznacznego zwycięzcy, sprawa częściowo przekazana do ponownego rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. P. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator Prokuratury Rejonowej w Sokołowie Podlaskim | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
| J. M. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| C. R. | osoba_fizyczna | funkcjonariusz policji |
| R. M. | osoba_fizyczna | funkcjonariusz policji |
| P. S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (23)
Główne
k.k. art. 289 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 178a § 1
Kodeks karny
k.k. art. 178a § 4
Kodeks karny
Przepis ten stanowi przypadek recydywy ogólnej i wymaga uprzedniego, prawomocnego skazania za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k., które nie uległo zatarciu.
k.k. art. 224 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 226 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 11 § 3
Kodeks karny
k.k. art. 37a
Kodeks karny
k.k. art. 85
Kodeks karny
k.k. art. 86 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 86 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 42 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 43a § 2
Kodeks karny
k.k. art. 33 § 3
Kodeks karny
Pomocnicze
k.p.k. art. 335 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 343 § 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 456
Kodeks postępowania karnego
u.o.p.k. art. 3 § 1
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
k.p.k. art. 627
Kodeks postępowania karnego
R.MS.18.06.2003 art. 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym
k.p.k. art. 343 § 6
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 343 § 5
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe zastosowanie art. 178a § 1 k.k. zamiast art. 178a § 4 k.k. w sytuacji recydywy oskarżonego. Sąd Rejonowy pominął istotną okoliczność uprzedniego skazania oskarżonego za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k.
Godne uwagi sformułowania
sąd, do którego oskarżyciel publiczny kieruje wniosek w trybie art. 335 § 1 k.p.k. , z uwagi na treść art. 343 § 7 k.p.k. , zobligowany jest do szczegółowej tak formalnej, jak i merytorycznej kontroli takiego pisma procesowego. W realiach niniejszej sprawy zaistniała zgodność pomiędzy warunkami ustalonymi przez strony procesowe, a rozstrzygnięciem zawartym w wyroku, jednakże dokonując kontroli wniosku, który stał się podstawą do konsensualnego zakończenia postępowania, Sąd Rejonowy w ślad za prokuratorem, pominął okoliczność istotną z punktu widzenia czynu zarzuconego oskarżonemu w punkcie II wyroku, co skutkowało błędną subsumpcją zachowania oskarżonego pod określone przepisy prawa karnego materialnego. Sąd Odwoławczy dostrzegając uchybienie w wyroku wydanym w jednym z trybów konsensualnych nie jest uprawniony do zmiany zaskarżonego orzeczenia.
Skład orzekający
Grażyna Jaszczuk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących recydywy w sprawach o prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości oraz kontrola sądów nad wnioskami o dobrowolne poddanie się karze."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędu Sądu I instancji w trybie konsensualnym i nie stanowi przełomowej wykładni prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie historii karnej oskarżonego, nawet w trybie konsensualnym, i jak błąd proceduralny może prowadzić do uchylenia wyroku. Jest to ciekawy przykład dla prawników procesowych.
“Błąd w "konsensusie": dlaczego sąd musi sprawdzać przeszłość karną, nawet gdy strony się dogadały?”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Ka 403/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 lipca 2016 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Grażyna Jaszczuk Protokolant: st.sekr.sądowy Ewa Olewińska przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Sokołowie Podlaskim Mirosława Michalskiego po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2016 r. sprawy M. P. oskarżonego z art. 289 § 1 kk i in. na skutek apelacji, wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim z dnia 14 kwietnia 2016 r. sygn. akt II K 561/15 I. wyrok w zaskarżonej części w stosunku do M. P. zmienia w ten sposób, że uchyla rozstrzygnięcie o łącznej karze grzywny zawarte w pkt III; II. uchyla wyrok w części dotyczącej czynu zarzucanego i przypisanego w pkt II i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Rejonowemu w Sokołowie Podlaskim do ponownego rozpoznania; III. w pozostałej części wyrok utrzymuje w mocy; IV. zasądza od M. P. na rzecz Skarbu Państwa opłatę w kwocie 150 zł i 5 zł tytułem wydatków za postępowanie w odniesieniu do czynu w pkt I, zaś w odniesieniu do czynu w pkt II pozostawia decyzję Sądowi I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Sygn. akt II Ka 403/16 UZASADNIENIE M. P. został oskarżony o to, że: I. w dniu 09 lipca 2015 r. w T. , gm. M. , pow. (...) , woj. (...) zabrał w celu krótkotrwałego użycia samochód S. (...) nr rej. (...) wartości 1000 zł na szkodę J. M. , tj. o czyn z art. 289 § 1 k.k. II. w dniu 09 lipca 2015 r. na trasie T. – K. woj. (...) prowadził w ruchu lądowym samochód S. (...) nr rej. (...) znajdując się w stanie nietrzeźwości tj. mając 1,49 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, tj. o czyn z art. 178 a § 1 k.k. M. S. został oskarżony o to, że: w dniu 09 lipca 2015 r. w K. woj. (...) stosował przemoc polegającą na szarpaniu za koszulę funkcjonariusza policji C. R. oraz popychanie funkcjonariusza R. M. w celu zmuszenia ich do przerwania interwencji związanej z ustaleniem jego stanu trzeźwości, jednocześnie znieważając ich słowami wulgarnymi podczas pełnienia tych obowiązków służbowych, tj. o czyn z art. 224 § 2 k.k. w zb. z art. 226 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Sąd Rejonowy w Sokołowie Podlaskim wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2016 r., wydanym w trybie art. 343 k.p.k. : I. Oskarżonego M. P. uznał za winnego dokonania zarzuconego mu czynu opisanego w pkt I aktu oskarżenia, wyczerpującego dyspozycję art. 289 § 1 k.k. i za ten czyn na podstawie art. 289 § 1 k.k. w zw. z art. 37 a k.k. wymierzył mu grzywnę w wysokości 150 stawek dziennych, ustalając na podstawie art. 33 § 3 k.k. wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10,00 zł; II. oskarżonego M. P. uznał za winnego dokonania zarzucanego mu czynu opisanego w pkt II aktu oskarżenia, wyczerpującego dyspozycję art. 178 a § 1 k.k. i za ten czyn na podstawie art. 178 a § 1 k.k. wymierzył mu grzywnę w wysokości 100 stawek dziennych, ustalając na podstawie art. 33 § 3 k.k. wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10,00 zł. III. na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 i 2 k.k. orzekł względem oskarżonego M. P. łączną karę grzywny w wymiarze 200 stawek dziennych, ustalając na podstawie art. 33 § 3 k.k. wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10,00 zł; IV. na podstawie art. 42 § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego M. P. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat; V. na podstawie art. 43 a § 2 k.k. orzekł od oskarżonego M. P. na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy (...) świadczenie pieniężne w kwocie 5.000 zł; VI. Oskarżonego P. S. uznał za winnego dokonania zarzucanego mu czynu, wyczerpującego dyspozycję art. 224 § 2 k.k. w zb. z art. 226 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za ten czyn na podstawie art. 224 § 2 k.k. w zb. z art. 226 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. skazał go, a z mocy art. 224 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. w zw. z art. 37 a k.k. wymierzył mu grzywnę w wymiarze 200 stawek dziennych, ustalając na podstawie art. 33 § 3 k.k. wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10,00 zł; VII. Zasądził od każdego z oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa kwotę po 200 złotych tytułem opłaty oraz obciążył każdego z nich wydatkami postępowania w wysokości po 50 złotych. Apelację od wyroku Sądu I instancji wniósł oskarżyciel publiczny i zaskarżając wyrok na niekorzyść oskarżonego M. P. w części dotyczącej rozstrzygnięcia z punktu II wyroku, orzeczeniu temu zarzucił: obrazę prawa materialnego, tj. art. 178 a § 4 k.k. polegającą na niezastosowaniu art. 178 a § 4 k.k. mimo, że z prawidłowo ustalonego, a przyjętego za podstawę wyroku stanu faktycznego wynikało, iż M. P. był wcześniej karany prawomocnie za prowadzenie pojazdów mechanicznych w stanie nietrzeźwości i który to wyrok nie uległ zatarciu na dzień przedmiotowego czynu, co uzasadniało zastosowanie § 4, a nie § 1 art. 178 k.k. W konsekwencji tak sformułowanego zarzutu skarżący wniósł o uchylenie wyroku w w/w części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Rejonowy w Sokołowie Podlaskim.W toku rozprawy apelacyjnej prokurator poparł apelację i wniosek w niej zawarty. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja wniesiona przez oskarżyciela publicznego okazała się o tyle zasadna, że zobligowała Sąd Odwoławczy do uchylenia pkt II wyroku Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim z dnia 14 kwietnia 2016 r. i przekazania w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania, a także do uchylenia zawartego w punkcie III zaskarżonego wyroku rozstrzygnięcia o łącznej karze grzywny. W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że oskarżony wyraził wolę dobrowolnego poddania się karze i w toku jego przesłuchania, pomiędzy stronami uzgodnione zostały warunki konsensualnego zakończenia postępowania, a mianowicie: za czyn z pkt I aktu oskarżenia wyczerpujący dyspozycję art. 289 § 1 k.k. – 150 stawek dziennych grzywny po 10 złotych, za czyn z punktu II aktu oskarżenia, wyczerpujący dyspozycję art. 178 a § 1 k.k. 100 stawek dziennych po 10 złotych, kara łączna grzywny za oba popełnione przestępstwa w wymiarze 200 stawek dziennych, kwota 5.000 złotych tytułem świadczenia pieniężnego, środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 4 lat oraz obciążenie kosztami procesu. Niewątpliwym jest, że sąd, do którego oskarżyciel publiczny kieruje wniosek w trybie art. 335 § 1 k.p.k. , z uwagi na treść art. 343 § 7 k.p.k. , zobligowany jest do szczegółowej tak formalnej, jak i merytorycznej kontroli takiego pisma procesowego. W jej ramach, niezbędnym staje się sprawdzenie czy przedłożone przez prokuratora propozycje pozostają zgodne z uprzednimi ustaleniami stron, a także czy nie popadają w sprzeczność z przepisami prawa materialnego. W przypadku braku pozytywnego wyniku tej weryfikacji sąd nie może uwzględnić wniosku, co rodzi konieczność rozpoznania sprawy na zasadach ogólnych ( art. 343 § 7 k.p.k. ) bądź też na posiedzeniu, za zgodą oskarżonego, może dojść do modyfikacji konwalidującej uchybienia, która będzie czyniła zadość kryteriom wskazanym w art. 335 § 1 k.p.k. W realiach niniejszej sprawy zaistniała zgodność pomiędzy warunkami ustalonymi przez strony procesowe, a rozstrzygnięciem zawartym w wyroku, jednakże dokonując kontroli wniosku, który stał się podstawą do konsensualnego zakończenia postępowania, Sąd Rejonowy w ślad za prokuratorem, pominął okoliczność istotną z punktu widzenia czynu zarzuconego oskarżonemu w punkcie II wyroku, co skutkowało błędną subsumpcją zachowania oskarżonego pod określone przepisy prawa karnego materialnego. Z karty karnej oskarżonego M. P. wynika bowiem, że był on uprzednio karany za popełnienie przestępstwa z art. 178 a § 1 k.k. W wyniku nieuwzględnienia tej okoliczności, Sąd Rejonowy wydał wyrok w trybie art. 343 § 6 k.p.k. z obrazą przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 178 a § 4 k.k. Jednym ze znamion przestępstwa z art. 178 a § 4 k.k. , które stanowi jednocześnie przypadek recydywy ogólnej jest uprzednie, prawomocne skazanie za przestępstwo z art. 178 a § 1 k.k. Jak już zostało wcześniej zaznaczone, oskarżony M. P. wyrokiem Sądu Rejonowego w Ostrowi Mazowieckiej z dnia 28 września 2005 r. w sprawie VII K 523/05 został skazany za czyn z art. 178 a § 1 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności z dobrodziejstwem warunkowego zawieszenia jej wykonania na okres 4 lat tytułem próby. Oskarżonemu wymierzono również środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 3 lat oraz orzeczono świadczenie pieniężne w wysokości 100 złotych. Postanowieniem Sądu Rejonowego w Ostrowi Mazowieckiej z dnia 13 lutego 2009 r. zarządzono wykonanie warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności, zaś postanowieniem Sądu Okręgowego w Ostrołęce z dnia 30 marca 2012 r. warunkowo zwolniono oskarżonego z odbywania kary pozbawienia wolności i ustalono okres próby do 30 marca 2014 r. Wskazać należy, że w momencie popełnienia czynu zarzuconego w punkcie II aktu oskarżenia oskarżony M. P. posiadał status osoby karanej za przestępstwo z art. 178 a § 1 k.k. , a skazanie to nie uległo zatarciu. Zachowanie oskarżonego wypełniło zatem znamiona przestępstwa wskazanego w art. 178 a § 4 k.k. , nie zaś art. 178 a § 1 k.k. jak to zostało wskazane we wniosku sporządzonym w trybie art. 335 § 1 k.p.k. , a następnie powtórzone w wyroku. Sąd Odwoławczy dostrzegając uchybienie w wyroku wydanym w jednym z trybów konsensualnych nie jest uprawniony do zmiany zaskarżonego orzeczenia. Wszelkie zmiany mogą być dokonywane na posiedzeniu, o którym mowa w art. 343 § 5 k.p.k. Modyfikacja treści porozumienia i wniosku wymaga zgody stron postępowania, a legitymacji do akceptacji treści zmian wniosku nie posiada prokurator występujący na rozprawie apelacyjnej ( vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2011 r., IV KK 13/11, LEX nr 794509, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2008 r., II AKa 282/08, LEX nr 522023 ). Mając na uwadze powyższe, Sąd Odwoławczy został zobligowany do uchylenia pkt II wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Konsekwencją takiego rozstrzygnięcia było także uchylenie orzeczonej wobec oskarżonego za oba zarzucone mu przestępstwa łącznej kary grzywny. Rozpoznając sprawę ponownie Sąd Rejonowy w Sokołowie Podlaskim będzie dążył uniknięcia dotychczasowych uchybień i doprowadzenia do skorygowania wniosku prokuratora na posiedzeniu (za zgodą oskarżonego) w sposób czyniący zadość wymogom art. 335 § 1 k.p.k. bądź też, zgodnie z art. 343 § 7 k.p.k. jeśli zaistnieją ku temu przesłanki – stwierdzi konieczność rozpoznania sprawy na rozprawie. O kosztach postępowania Sąd Odwoławczy orzekł na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych w zw. z art. 627 k.p.k. Mając też na uwadze fakt, że wyrok Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim z dnia 14 kwietnia 2016 r. został uchylony w części tj. w zakresie przestępstwa z punktu II, Sąd Odwoławczy orzekł o częściowym obciążeniu oskarżonego M. P. wydatkami postępowania w kwocie 5 złotych w odniesieniu do czynu z pkt I , kierując się przy tym przepisami § 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym . Mając powyższe na uwadze, Sąd Odwoławczy orzekł na podstawie art. 437 § 1 i 2 k.p.k. i art. 456 k.p.k.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI