Orzeczenie · 2018-03-09

II KA 400/17

Sąd
Sąd Okręgowy w Siedlcach
Miejsce
Siedlce
Data
2018-03-09
SAOSKarnewykroczeniaWysokaokręgowy
wykroczenieprawo o ruchu drogowymart. 98 kwart. 97 kwapelacjauniewinnienieznamiona czynureformationis in peius

Sprawa dotyczyła wykroczenia z art. 98 kw, polegającego na niezachowaniu szczególnej ostrożności podczas manewru cofania, co zmusiło innego kierowcę do gwałtownego hamowania. Sąd Rejonowy uznał obwinionego W. K. za winnego, uwzględniając jego znacząco ograniczoną poczytalność, i wymierzył karę grzywny. Obwiniony i jego obrońca wnieśli apelację, podnosząc szereg zarzutów, w tym obrazę przepisów prawa materialnego (brak znamion wykroczenia w opisie czynu), naruszenie przepisów postępowania (błędna ocena dowodów, obciążenie kosztami), błąd w ustaleniach faktycznych oraz rażącą niewspółmierność kary. Obrońca wnosił o uniewinnienie lub zmianę wyroku poprzez wymierzenie kary nagany i zwolnienie z kosztów. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, podzielił ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego, uznając je za prawidłowe i zgodne z zasadami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego. Jednakże, Sąd Odwoławczy stwierdził, że opis czynu przypisanego obwinionemu we wniosku o ukaranie, a następnie w wyroku Sądu I instancji, nie zawierał wszystkich ustawowych znamion wykroczenia z art. 98 kw, a mianowicie zagrożenia bezpieczeństwa innej osoby. Sąd podkreślił, że znamiona te muszą być zamieszczone w sentencji wyroku, a nie tylko w uzasadnieniu. Co istotne, wyrok Sądu I instancji został zaskarżony jedynie na korzyść obwinionego, co wykluczało możliwość uzupełnienia opisu czynu przez Sąd Odwoławczy lub Sąd I instancji po ewentualnym przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, zgodnie z zakazem reformationis in peius. Sąd Okręgowy rozważał również możliwość przypisania innego czynu, w szczególności wykroczenia z art. 97 kw, jednakże ustalono, że zdarzenie miało miejsce poza drogą publiczną, strefą zamieszkania lub strefą ruchu, co uniemożliwiło zastosowanie tego przepisu. Wobec powyższego, Sąd Okręgowy, działając na podstawie art. 437 § 4 kpk w zw. z art. 109 § 2 kpw, orzekł o zmianie zaskarżonego wyroku i uniewinnieniu obwinionego od zarzucanego mu czynu. Zasądzono również wynagrodzenie za obronę z urzędu i koszty postępowania przejęto na rachunek Skarbu Państwa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja wymogów formalnych opisu czynu w wyroku skazującym za wykroczenie, zastosowanie zakazu reformationis in peius w kontekście uzupełniania znamion czynu, oraz definicja i znaczenie strefy ruchu w kontekście wykroczeń drogowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku znamion w opisie czynu i zaskarżenia wyroku jedynie na korzyść obwinionego. Kwestia strefy ruchu może być różnie interpretowana w zależności od konkretnych znaków drogowych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy opis czynu przypisanego obwinionemu we wniosku o ukaranie i wyroku zawiera wszystkie ustawowe znamiona wykroczenia z art. 98 kw, w szczególności zagrożenie bezpieczeństwa innej osoby?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, opis czynu nie zawierał wszystkich ustawowych znamion wykroczenia z art. 98 kw, a brakujące znamię (zagrożenie bezpieczeństwa) nie mogło zostać uzupełnione w postępowaniu odwoławczym z uwagi na zakaz reformationis in peius.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy podkreślił, że znamiona wykroczenia muszą być zawarte w sentencji wyroku, a nie tylko w uzasadnieniu. Ponieważ wyrok Sądu I instancji zaskarżono jedynie na korzyść obwinionego, Sąd Odwoławczy nie mógł uzupełnić opisu czynu.

Czy zdarzenie miało miejsce na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub w strefie ruchu, co pozwoliłoby na kwalifikację z art. 97 kw?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zdarzenie miało miejsce na parkingu przysklepowym, który nie spełniał definicji strefy ruchu zgodnie z Prawem o ruchu drogowym.

Uzasadnienie

Oględziny miejsca zdarzenia wykazały brak odpowiednich znaków drogowych oznaczających wjazd do strefy ruchu, co wykluczyło możliwość zastosowania art. 97 kw.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana wyroku i uniewinnienie
Strona wygrywająca
W. K.

Strony

NazwaTypRola
W. K.osoba_fizycznaobwiniony
adw. M. U.inneobrońca z urzędu
P. Ś.osoba_fizycznapokrzywdzony
E. O.osoba_fizycznapokrzywdzony
Z. Ż.osoba_fizycznaświadk

Przepisy (21)

Główne

kw art. 98

Kodeks wykroczeń

Pomocnicze

kpk art. 2 § § 2, 4, 5 § 2, 7

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 366 § § 1

Kodeks postępowania karnego

kpw art. 8

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

kpw art. 70 § § 5

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

kpk art. 410

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 424 § § 1 pkt 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

kpw art. 82 § § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

kpk art. 624 § § 1

Kodeks postępowania karnego

kpw art. 119

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

kpk art. 437 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 438 § pkt 1, 2, 3 i 4

Kodeks postępowania karnego

kpw art. 109 § § 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

kw art. 1 § § 1

Kodeks wykroczeń

kw art. 17 § § 2

Kodeks wykroczeń

kw art. 97

Kodeks wykroczeń

u.p.a. art. 29 § ust. 1

Ustawa Prawo o adwokaturze

RM art. 17 § § 2 pkt 4

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

RM art. 20

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

kpw art. 118 § § 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

p.r.d. art. 16a

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opis czynu przypisanego obwinionemu nie zawierał wszystkich ustawowych znamion wykroczenia z art. 98 kw (brak zagrożenia bezpieczeństwa). • Brak możliwości uzupełnienia opisu czynu w postępowaniu odwoławczym z uwagi na zakaz reformationis in peius. • Zdarzenie miało miejsce poza drogą publiczną, strefą zamieszkania lub strefą ruchu, co wyklucza kwalifikację z art. 97 kw.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez Sąd I instancji (błędna ocena dowodów). • Zarzuty dotyczące błędu w ustaleniach faktycznych. • Zarzut rażącej niewspółmierności kary (choć ostatecznie obwiniony został uniewinniony).

Godne uwagi sformułowania

Błędy, których dopuścił się oskarżyciel publiczny, a które zostały następnie powielone przez sąd meriti są tego rodzaju, że musiały skutkować wydaniem wyroku uniewinniającego. • znamiona przestępstwa muszą być zamieszczane w sentencji wyroku, w opisie przypisanego mu czynu, a nie tylko w uzasadnieniu wyroku. • niemożliwym jest – stosownie do zakazu reformationis in peius – uzupełnienie opisu czynu przypisanego obwinionemu o brakujące znamię z art. 98 kw, czy to przez Sąd Odwoławczy, czy też przez Sąd I instancji po uchyleniu wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.

Skład orzekający

Dariusz Półtorak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych opisu czynu w wyroku skazującym za wykroczenie, zastosowanie zakazu reformationis in peius w kontekście uzupełniania znamion czynu, oraz definicja i znaczenie strefy ruchu w kontekście wykroczeń drogowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku znamion w opisie czynu i zaskarżenia wyroku jedynie na korzyść obwinionego. Kwestia strefy ruchu może być różnie interpretowana w zależności od konkretnych znaków drogowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe są formalne wymogi opisu czynu w orzeczeniu sądowym i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uniewinnienia, nawet jeśli stan faktyczny wydaje się nie budzić wątpliwości. Jest to ciekawy przykład dla prawników procesowych.

Błąd formalny w opisie czynu doprowadził do uniewinnienia! Jak sądy interpretują znamiona wykroczeń?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst