II KA 388/18

Sygn. akt II Ka 388/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 marca 2019r. Sąd Okręgowy w Koninie II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Agata Wilczewska Protokolant: st. sekr. sąd. Irena Bąk przy udziale Irminy Juszczak Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Turku po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2019r. sprawy I. P. oskarżonej z art.286§1k.k. na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonej od wyroku Sądu Rejonowego w Turku z dnia 24 października 2018r. sygn. akt II K137/18 I. Utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok. II. Zasądza od oskarżonej na rzecz Skarb Państwa wydatki za postępowanie odwoławcze w kwocie 50zł i wymierza jej opłatę w kwocie 100zł za to postępowanie. Agata Wilczewska Sygn. akt IIKa388/18 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 24 października 2018r. w sprawie o sygn. akt IIK 137/18 Sąd Rejonowy w Turku uznał oskarżoną I. P. za winna tego, że w okresie od kwietnia 2016r. do stycznia 2017r. w P. w woj. (...) w celu osiągnięcia korzyści majątkowej za pomocą wprowadzenia w błąd doprowadziła Gminny Ośrodek Pomocy (...) w P. do niekorzystnego rozporządzania mieniem w łącznej kwocie 5.000 zł w ten sposób, że w złożonym wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na córkę N. P. podała swój stan cywilny jako rozwiedziona, co nie polegało na prawdzie oraz nie wykazała w składzie rodziny swojego męża D. i jego dochodów co skutkowało zaniżoną kwotą dochodu rodziny i spełnieniem kryterium dochodowego do przyznania takiego świadczenia, czym działała na szkodę G. S. w P. , tj. popełnienia przestępstwa z art.286§1k.k. i za przestępstwo to na podstawie tego przepisu w zw. z art.37ak.k. wymierzył jej karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych po 10zł. Powyższy wyrok zaskarżony został w całości przez obrońcę oskarżonej. Obrońca zarzucił wyrokowi naruszenie prawa materialnego, to jest art. 286 § 1 k.k. polegające na bezzasadnym przyjęciu przez Sąd, że zachowanie oskarżonej nosiło cechy i znamiona przestępstwa oszustwa, a także bezpodstawne przyjęcie, że oskarżona miała zamiar popełnienia zarzucanego czynu, dokonane bez ustalenia wszelkich istotnych dla sprawy okoliczności towarzyszących procedurze składania wniosku o przyznanie świadczenia 500+, sposobem ich realizacji, w szczególności zamiaru, woli i celu w jakim składany był wniosek o przyznanie świadczenia na rzecz małoletniego dziecka i tym samym bezzasadne przyjęcie, że zachowanie oskarżonej I. P. polegające na tym, że w okresie od kwietnia 2016 roku do stycznia 2017 w P. w woj. (...) w celu osiągnięcia korzyści majątkowej za pomocą wprowadzenia w błąd doprowadziła G. S. w P. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej kwocie 5.000,00zł w ten sposób, że w złożonym wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na córkę N. P. podała swój stan cywilny jako rozwiedziona, co nie polegało na prawdzie oraz nie wykazała w składzie rodziny D. P. i jego dochodów co skutkowało zaniżoną kwotę dochodu rodziny i spełnieniem kryterium dochodowego do przyznania takiego świadczenia, czym działała na szkodę G. S. w P. podczas gdy I. P. - wypełniło znamiona przepisu 286 §1 kk . Obrońca wskazał, że nie ulega żadnej wątpliwości, że zatrudnieni pracownicy G. S. jako wykwalifikowana kadra winni z należytą starannością badać wnioski jakie do nich wpływają, a już na pierwszy rzut oka powinno zaniepokoić, że skoro I. P. przedkłada do wniosku postanowienie zabezpieczające dotyczące alimentów w trakcie trwania postępowania rozwodowego i jednocześnie wskazuje, że jest już osobą rozwiedzioną to pracownicy ci powinni dostrzec tą niezgodność i dokonać ustalenia prawidłowego stanu faktycznego, nie zwrócenie uwagi na to było nijako „przyzwoleniem” i tym samym I. P. nie wprowadziła nikogo w błąd, a jedyny błąd jaki się pojawił to niedopatrzenie ze strony urzędników, którzy następnie przerzucili odpowiedzialność za to zachowanie na I. P. . Tym samym należy uznać, zdaniem obrońcy, że nie doszło do świadomego i dobrowolnego wprowadzenia w błąd - bowiem jak wskazywała I. P. - została ona pouczona przez pracowników (...) w jaki sposób ma wniosek wypełnić oraz czy wskazywać D. P. jako członka rodziny. Rzecz jasna żaden z pracowników nie pamiętał tej okoliczności, natomiast I. P. nie miała żadnego interesu w tym by takie informacje wskazywać jako nieprawdziwe. Do znamion strony podmiotowej przestępstwa określonego w art. 286 §1 k.k. należą w zasadzie 3 sposoby działania: wprowadzenie innej osoby w błąd, wyzyskanie błędu, wyzyskanie niezdolności innej osoby do należytego pojmowania przedsiębranego działania. I. P. , zdaniem obrońcy, nie wprowadziła w błąd, nie wyzyskała błędu a już na pewno nie można mówić o wyzyskaniu niezdolności innej osoby do należytego pojmowania przedsiębranego działania bowiem jak już wspomniano wcześniej, pracownicy weryfikujący składane wnioski powinni ustalać każdorazowo stan faktyczny osoby składającej wniosek i pouczać ją o sposobie jego wypełniania. Co istotne także, to to iż niekorzystne rozporządzenie mieniem stanowiłoby kolejną przesłankę przestępstwa oszustwa, o czym w niniejszym przypadku także nie można mówić, gdyż I. P. - jak sama wskazywała - środki pieniężne ze świadczenia 500+ w pełni przekazała na rzecz małoletniego dziecka. W oparciu o ten zarzut obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonej od zarzucanego jej czynu oraz o zasadzenie kosztów obrony za postepowanie przed Sadem I i II instancji. Sąd odwoławczy zważył, co następuje. Apelacja obrońcy oskarżonej okazała się bezzasadna. Wbrew zarzutom skarżącego, w ocenie Sądu odwoławczego, Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia prawa materialnego przypisując oskarżonej przestępstwo z art.286§1k.k. Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny ujawnionych w niniejszej sprawie dowodów, na tej podstawie poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, które jednoznacznie wskazują na wypełnienie przez oskarżoną wszystkich znamion przypisanego jej przestępstwa z art.286§1k.k. Przypomnieć w tym miejscu należy, że przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną reguły z art. 7 k.p.k. , jeżeli jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy, stanowi wyraz rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego oraz jest zgodne ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, a nadto zostało wyczerpująco i logicznie uargumentowane w uzasadnieniu wyroku. W ocenie Sądu odwoławczego, dokonana w niniejszej sprawie przez Sąd I instancji ocena dowodów w zakresie sprawstwa i winy oskarżonej została przeprowadzona w sposób prawidłowy, z uwzględnieniem zasad wiedzy, logiki oraz doświadczenia życiowego. Zaskarżone orzeczenie pozostaje, więc w pełni pod ochroną zwłaszcza przepisu art. 7 k.p.k. Sąd Rejonowy wskazał jakie okoliczności uznał za udowodnione, wyjaśniając które ze zgromadzonych dowodów i z jakiego powodu uznał za wiarygodne, a którym tej wiarygodności odmówił. Tok rozumowania Sądu przedstawiony w pisemnych motywach wyroku jest czytelny oraz poprawny logicznie, zaś wywiedzione ostatecznie wnioski oparte zostały w całości na wynikających z materiału dowodowego przesłankach. Obrońca oskarżonej zdaje się nie kwestionować faktu, że oskarżona składając wniosek o ustalenie świadczenia wychowawczego na rzecz córki podała niezgodnie z prawdą, że jest osobą rozwiedzioną. Wiedziała natomiast, zdaje się wynikać z uzasadnienia apelacji, że gdyby podała inaczej, zgodnie z prawdą, że jest ciągle mężatką, świadczenie to by jej się nie należało z uwagi na przekroczenie progu dochodowego. Nie jest natomiast rolą Sądu w sprawie karnej dokonywanie oceny czy tak skonstruowane przepisy o świadczeniach wychowawczych są społecznie sprawiedliwe czy też nie i dokonywanie oceny zachowania oskarżonej przez ten pryzmat. Sugerowanie natomiast przez obrońcę, że nie zwrócenie przez pracowników przyjmujących taki wniosek w związku z treścią składanego przez oskarżoną jednocześnie postanowienia o zabezpieczeniu w sprawie rozwodowej było niejako „przyzwoleniem” na takie zachowanie, jawi się jako nadużycie. Za treść składanego wniosku odpowiedzialność może ponosić jedynie oskarżona. Zwłaszcza, że żaden z przeprowadzonych dowodów nie wykazał aby oskarżona została wprowadzona w błąd odnośnie tego jaki ma podać stan cywilny. Przeznaczenie zaś uzyskanych pieniędzy na potrzeby dziecka w żaden sposób nie pozbawia przypisanego oskarżonej przestępstwa znamienia skutku w postaci niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Kierunek apelacji, co do winy obligował Sąd odwoławczy do kontroli zaskarżonego orzeczenia, także co do rozstrzygnięcia dotyczącego kary ( art. 447 § 1 k.p.k. ). Sąd Okręgowy nie dopatrzył się, by w niniejszej sprawie zachodziła podstawa do zmiany wyroku ( art. 438 pkt. 4 k.p.k. ). Pamiętać bowiem trzeba, iż o rażącej niewspółmierności kary w rozumieniu art. 438 pkt. 4 k.p.k. można mówić tylko wówczas, gdy na podstawie ujawnionych okoliczności, które powinny mieć wpływ na wymiar kary, można by przyjąć, że zachodziłaby wyraźna różnica pomiędzy karą wymierzoną przez sąd I instancji, a karą, która byłaby prawidłowa w świetle dyrektyw art. 53 k.k. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Sąd odwoławczy – nie znajdując przy tym uchybień określonych w art. 439 k.p.k. lub art. 440 k.p.k. , podlegających uwzględnieniu z urzędu i powodujących konieczność dalszej zmiany bądź uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia – na podstawie art. 437 § 1k .p.k. orzekł jak w wyroku. O zasądzeniu od oskarżonej na rzecz Skarbu Państwa kosztów procesu za postępowanie odwoławcze Sąd orzekł w oparciu o art. 636 § 1 k.p.k. Wysokość wydatków należnych Skarbowi Państwa ustalił na podstawie § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 663) oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2014 r. w sprawie opłat za wydanie informacji z Krajowego Rejestru Karnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 861). O opłacie należnej od oskarżonej Sąd orzekł natomiast w oparciu o art. 3 ust. 1 i art. 8 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (tekst jedn.: Dz. U. z 1983 r., Nr 49, poz. 223 ze zm.) określając jej wysokość na 100zł. Agata Wilczewska