II Ka 38/26Utrzymanie wyroku za oszustwo w postępowaniu odwoławczym 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Siedlcach, Wydział II Karny, rozpoznał sprawę F. A. oskarżonego z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 286 § 3 kk w zw. z art. 12 § 1 kk. Apelację od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 9 września 2025 r. (sygn. akt II K 222/24) wniósł obrońca oskarżonego. Zarzuty apelacji dotyczyły głównie obrazy przepisów prawa materialnego (art. 286 § 1 k.k.) poprzez niewłaściwe zastosowanie, zarzucając m.in. brak zamiaru oszustwa, angażowanie prawa karnego do sporu cywilnoprawnego oraz brak niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Podniesiono również zarzuty obrazy przepisów postępowania, w tym naruszenie art. 5 § 2 k.p.k. (rozstrzyganie wątpliwości na niekorzyść oskarżonego) oraz art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. (dowolna ocena dowodów). Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną. Stwierdził, że Sąd pierwszej instancji procedował prawidłowo, trafnie ocenił materiał dowodowy, a ustalony stan faktyczny doprowadził do słusznego przypisania oskarżonemu czynu z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 3 k.k. Oddalenie wniosków dowodowych uznano za właściwe, gdyż nie miały one znaczenia dla rozstrzygnięcia. Sąd podkreślił, że ocena zachowania oskarżonego należy do sądu, a zgodność z prawem cywilnym zapisów umowy czy skryptu rozmowy nie ma kluczowego znaczenia. Brak było też dostatecznych dowodów na przebieg rozmowy zgodnie ze skryptem. Sąd odwoławczy nie dopatrzył się również wątpliwości w rozumieniu art. 5 § 2 k.p.k. Utrzymano w mocy wyrok Sądu Rejonowego, a od oskarżonego zasądzono 320 złotych kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja znamion przestępstwa oszustwa (art. 286 k.k.), w szczególności w kontekście umów zawieranych na odległość, roli skryptów rozmów, odpowiedzialności zleceniodawcy oraz oceny niekorzystnego rozporządzenia mieniem.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki działań oskarżonego. Ocena prawna zachowania oskarżonego jest domeną sądu, a zgodność z prawem cywilnym zapisów umowy czy skryptu rozmowy nie ma kluczowego znaczenia dla oceny przestępstwa oszustwa.
Zagadnienia prawne (2)
Czy doszło do obrazy przepisów prawa materialnego (art. 286 § 1 k.k.) poprzez niewłaściwe zastosowanie, w szczególności czy istniał zamiar bezpośredni oszustwa, czy doszło do niekorzystnego rozporządzenia mieniem oraz czy prawo karne jest właściwym narzędziem w sporze o charakterze cywilnoprawnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, apelacja w tym zakresie jest bezzasadna. Sąd Okręgowy uznał, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował prawo materialne, przypisując oskarżonemu czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 3 k.k.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podzielił ocenę Sądu Rejonowego, że zachowanie oskarżonego wypełniło znamiona oszustwa. Podkreślono, że ocena prawna zachowania oskarżonego jest domeną sądu, a zgodność z prawem cywilnym zapisów umowy czy skryptu rozmowy nie ma kluczowego znaczenia. Mechanizm polegający na konieczności zapłaty kwoty rażąco wyższej niż cena rynkowa w razie zerwania umowy lub odmowy przyjęcia towaru pełnił funkcję represyjną, a nie kompensacyjną. Niekorzystne rozporządzenie mieniem nastąpiło z chwilą zawarcia umowy, nawet jeśli pokrzywdzony nie uiścił żądanej kwoty.
Czy doszło do obrazy przepisów postępowania, w tym art. 5 § 2 k.p.k. (rozstrzyganie wątpliwości na niekorzyść oskarżonego) oraz art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. (dowolna ocena dowodów)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, apelacja w tym zakresie jest bezzasadna. Sąd Okręgowy nie dopatrzył się naruszeń przepisów postępowania, które mogłyby mieć wpływ na treść orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i nie rozstrzygał wątpliwości na niekorzyść oskarżonego. Oddalenie wniosków dowodowych było właściwe, a ocena zachowania oskarżonego jest kompetencją sądu. Zeznania pokrzywdzonego i jego żony były spójne i miały potwierdzenie w materiale dowodowym, wskazując na brak świadomości zawarcia umowy na cykliczne dostawy. Sąd nie znalazł sprzeczności w ocenie wyjaśnień oskarżonego i uznaniu jego winy.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| F. A. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pokrzywdzony |
Przepisy (13)
Główne
k.k. art. 13 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 286 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 286 § 3
Kodeks karny
k.k. art. 12 § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
k.p.k. art. 5 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § pkt 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Ustawa o opłatach w sprawach karnych art. 8
Ustawa o opłatach w sprawach karnych art. 3 § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym art. 1
k.p.k. art. 636 § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Okręgowy uznał apelację obrońcy za bezzasadną, podzielając ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Rejonowego. • Oddalenie wniosków dowodowych było uzasadnione brakiem znaczenia dla rozstrzygnięcia. • Ocena zachowania oskarżonego należy do sądu, a zgodność z prawem cywilnym zapisów umowy czy skryptu rozmowy nie ma kluczowego znaczenia dla oceny przestępstwa oszustwa. • Mechanizm polegający na konieczności zapłaty wyższej ceny w razie zerwania umowy pełnił funkcję represyjną, a nie kompensacyjną. • Niekorzystne rozporządzenie mieniem nastąpiło z chwilą zawarcia umowy, nawet jeśli pokrzywdzony nie uiścił żądanej kwoty. • Zeznania pokrzywdzonego i jego żony były spójne i miały potwierdzenie w materiale dowodowym, wskazując na brak świadomości zawarcia umowy na cykliczne dostawy. • Sąd nie znalazł sprzeczności w ocenie wyjaśnień oskarżonego i uznaniu jego winy. • Dla bytu przestępstwa oszustwa jest obojętne, czy pokrzywdzony mógł lub powinien był sprawdzić prawdziwość twierdzeń sprawcy.
Odrzucone argumenty
Obraza przepisów prawa materialnego (art. 286 § 1 k.k.) poprzez niewłaściwe zastosowanie, w tym brak zamiaru bezpośredniego oszustwa, angażowanie prawa karnego do sporu cywilnoprawnego, brak niekorzystnego rozporządzenia mieniem. • Obraza przepisów postępowania, w tym art. 5 § 2 k.p.k. (rozstrzyganie wątpliwości na niekorzyść oskarżonego) oraz art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. (dowolna ocena dowodów). • Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia. • Rażąca niewspółmierność kary.
Godne uwagi sformułowania
mechanizm polegała na tym samym, czyli na konieczności zapłaty kwoty rażąco wyższej niż cena rynkowa danych preparatów w razie zerwania zawartej umowy lub nawet odmowy przyjęcia towaru, co niewątpliwie pełniło funkcję represyjną wobec klienta, a nie kompensacyjną • dla bytu przestępstwa oszustwa jest obojętne, czy pokrzywdzony mógł lub powinien był sprawdzić prawdziwość twierdzeń sprawcy, nie jest nawet istotne, że pokrzywdzony mógł wykryć błąd przy dołożeniu znikomej nawet staranności; podobnie bezkrytyczność i łatwowierność pokrzywdzonego nie wyłącza karygodności wprowadzenia w błąd • powstanie szkody w mieniu nie jest koniecznym warunkiem do przyjęcia, że doszło do tak pojmowanego niekorzystnego rozporządzenia
Skład orzekający
Agnieszka Karłowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa oszustwa (art. 286 k.k.), w szczególności w kontekście umów zawieranych na odległość, roli skryptów rozmów, odpowiedzialności zleceniodawcy oraz oceny niekorzystnego rozporządzenia mieniem."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki działań oskarżonego. Ocena prawna zachowania oskarżonego jest domeną sądu, a zgodność z prawem cywilnym zapisów umowy czy skryptu rozmowy nie ma kluczowego znaczenia dla oceny przestępstwa oszustwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu oszustw przy zawieraniu umów na odległość, co czyni ją interesującą dla szerszego grona odbiorców, nie tylko prawników. Pokazuje, jak sąd interpretuje znamiona oszustwa w kontekście działań marketingowych.
“Oszustwo przez telefon: czy zlecenie marketingu to już przestępstwo?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.