II KA 361/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, łagodząc karę pozbawienia wolności dla oskarżonego z ograniczoną poczytalnością na karę ograniczenia wolności, uwzględniając nadzwyczajne złagodzenie kary.
Sąd Okręgowy rozpoznał apelację obrońcy oskarżonego A. P., który został skazany za kradzież z włamaniem samochodu. Sąd Rejonowy orzekł karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem, uwzględniając znaczną poczytalność oskarżonego. Sąd Okręgowy, podzielając ustalenia faktyczne co do winy, zmienił wyrok w zakresie kary, stosując nadzwyczajne złagodzenie i orzekając 6 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem pracy społecznej, biorąc pod uwagę chorobę psychiczną oskarżonego i naprawienie szkody.
Sąd Okręgowy w Ostrołęce rozpoznał sprawę z apelacji obrońcy oskarżonego A. P., skazanego przez Sąd Rejonowy za kradzież z włamaniem samochodu osobowego marki C. o wartości 5.000 zł, popełnioną w dniu 3 lipca 2013 r. Sąd Rejonowy uznał oskarżonego za winnego popełnienia czynu z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k. (ograniczona poczytalność) i wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 2 lat. Obrońca w apelacji zarzucił obrazę przepisów postępowania i prawa materialnego, wnosząc o uniewinnienie lub odstąpienie od wymierzenia kary. Sąd Okręgowy nie podzielił zarzutów dotyczących winy, uznając, że oskarżony był wyłącznym właścicielem samochodu, mimo jego użytkowania przez oskarżonego i pracy w firmie żony. Sąd Okręgowy zgodził się jednak z potrzebą zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary, uwzględniając chorobę psychiczną oskarżonego (hipomanię) i ograniczoną poczytalność, a także fakt poinformowania żony o zabraniu samochodu i jego dobrowolnego zwrotu. W związku z tym, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok, uchylając rozstrzygnięcie o karze pozbawienia wolności i warunkowym zawieszeniu, i orzekł wobec oskarżonego karę 6 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze po 20 godzin miesięcznie. Zasądzono również koszty obrony z urzędu od Skarbu Państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, ustawodawca nie obliguje sądu do zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary w takich przypadkach, jednakże brak decyzji w tym zakresie powinien być uzasadniony.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy nie wykazał, dlaczego nie zastosował nadzwyczajnego złagodzenia kary, mimo istnienia ku temu podstaw, takich jak choroba psychiczna oskarżonego, ograniczona poczytalność, naprawienie szkody i dobrowolny zwrot pojazdu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana wyroku
Strona wygrywająca
oskarżony A. P.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. P. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| E. P. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| adw. J. R. | inne | obrońca z urzędu |
| Prokuratura Okręgowa | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
Przepisy (7)
Główne
k.k. art. 279 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 31 § 2
Kodeks karny
Ograniczona w stopniu znacznym zdolność rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem.
Pomocnicze
k.k. art. 60 § 1
Kodeks karny
Nadzwyczajne złagodzenie kary.
k.k. art. 60 § 6
Kodeks karny
Szczególne wypadki nadzwyczajnego złagodzenia kary (pkt 3).
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 5
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Potrzeba zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary ze względu na chorobę psychiczną oskarżonego (hipomanię) i ograniczoną poczytalność. Naprawienie szkody poprzez dobrowolny zwrot pojazdu. Niewykazanie przez Sąd Rejonowy podstaw do braku zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary.
Odrzucone argumenty
Zarzut obrazy przepisów postępowania (art. 4, 5, 7 k.p.k.) w zakresie nierozważenia wszystkich okoliczności sprawy. Zarzut obrazy prawa materialnego (art. 279§1 k.k.) i kwalifikowanie czynu z art. 289§1 k.k. Argument oskarżonego o współwłasności pojazdu na podstawie pracy w firmie żony i jego użytkowania.
Godne uwagi sformułowania
skarżący obrońca wniósł o uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu, ewentualnie o odstąpienie od wymierzenia kary. Sąd Okręgowy nie podzielił zarzutów apelacji obrońcy. Sąd Rejonowy wprawdzie błędnie ustalił datę zakupu samochodu ma 4 lipca 2001r. podczas gdy w rzeczywistości umowę sprzedaży samochodu pokrzywdzona E. P. zwarła w dniu 4 lipca 2011r., jednak nie zmienia to, z uwagi na wskazaną wyżej umowę rozdzielności majątkowej, kto był wyłącznym właścicielem samochodu. Zdaniem Sądu Okręgowego wobec oskarżonego A. P. zachodziły okoliczności wskazujące na potrzebę zastosowania instytucji nadzwyczajnego złagodzenia orzeczonej kary. Oskarżony cierpi na chorobę psychiczną pod postacią hipomanii. Sąd Okręgowy zasądził na rzecz adw. J. R. nieuiszczone koszty obrony z urzędu oskarżonego, a jego z uwagi na sytuację materialną zwolnił z obowiązków ponoszenia kosztów procesu.
Skład orzekający
Jerzy Pałka
przewodniczący
Wiesław Oryl
sędzia
Artur Bobiński
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nadzwyczajnego złagodzenia kary w przypadku ograniczonej poczytalności, zwłaszcza gdy występują okoliczności łagodzące jak naprawienie szkody i dobrowolny zwrot pojazdu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji oskarżonego z chorobą psychiczną i ograniczonej poczytalnością; nie jest to ogólna zasada stosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd drugiej instancji może złagodzić karę, uwzględniając stan psychiczny oskarżonego i okoliczności łagodzące, co jest istotne z punktu widzenia praktyki stosowania prawa karnego.
“Choroba psychiczna jako podstawa do złagodzenia kary za kradzież z włamaniem – Sąd Okręgowy zmienia wyrok.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Ka 361/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 listopada 2014 r. Sąd Okręgowy w Ostrołęce II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Jerzy Pałka Sędziowie: SSO Wiesław Oryl SSO Artur Bobiński (spr.) Protokolant : Marlena Achcińska przy udziale Prokuratora Prok. Okr. Andrzeja Ołdakowskiego po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2014 r. sprawy A. P. oskarżonego z art. 279§ 1 kk ; na skutek apelacji obrońcy oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Ostrołęce; z dnia 25 sierpnia 2014 r. sygn. akt. II K964/13; I. zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że uchyla rozstrzygniecie o wymiarze kary pozbawienia wolności zawarte w pkt 1 i orzeczenie o warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności zawarte w pkt 2; II. na podstawie art. 279§1 kk w zw. z 60 §1 kk w zw. z art.60§6 pkt 3 kk stosując nadzwyczajne złagodzenie, orzeka wobec oskarżonego A. P. karę 6 (sześć) miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze po 20 (dwadzieścia) godzin miesięcznie; III. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; IV. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. J. R. kwotę 516,60 zł (pięćset szesnaście złotych sześćdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów obrony z urzędu oskarżonego A. P. w postępowaniu odwoławczym; V. koszty postępowania przejmuje na rachunek Skarbu Państwa. Sygn. akt II Ka 361/14 UZASADNIENIE A. P. został oskarżony o to, że w dniu 3 lipca 2013 r. w miejscowości O. z parkingu przy ul. (...) dokonał kradzieży z włamaniem samochodu osobowego marki C. (...) o nr rej. (...) o wartości 5.000 zł na szkodę E. P. w ten sposób, że przy użyciu oryginalnego kluczyka, w posiadanie którego wszedł w sposób nieuprawniony otworzył w/w samochód, a następnie zabrał go w celu przywłaszczenia, tj. o czyn z art. 279§1 k.k. Sąd Rejonowy w Ostrołęce wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2014 r. wydanym w sprawie II K 964/13 uznał oskarżonego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, z tym iż przyjął, że A. P. dopuścił się go mając ograniczoną w stopniu znacznym zdolność rozumienia znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem, kwalifikując czyn z art. 279§1 k.k. w zw. z art. 31§2 k.k. i za to na podstawie tych przepisów Sąd skazał go i wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności, warunkowo zawieszając jej wykonanie na okres próby wynoszący 2 lata. Sąd Rejonowy zasądził także ze Skarbu Państwa na rzecz adw. J. R. kwotę 531,36 zł za obronę z urzędu oraz zwolnił oskarżonego z obowiązku uiszczenia kosztów postępowania. Apelację od powyższego wyroku w całości na korzyść oskarżonego złożył jego obrońca. Orzeczeniu temu zarzucił: 1. obrazę przepisów postępowania, tj. art. 4 k.p.k. , art. 5 k.p.k. i art. 7 k.p.k. , co miało wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia przez nierozważenie wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności że oskarżony z ramienia firmy (...) odpowiadał wspólnie za czynności i wykonywał je w zakresie systemu informatycznego, tworzenia harmonogramów, montaży, tworzenia raportów zdjęciowych i powykonawczych, wykonywania audytów, raportów, udział€ w szkoleniach, kontaktach, udziału w realizacji czynności zleconych, współpracy odbieranych i wysyłanych e-maili, osobiście uczestniczył w realizacji zleceń, wykonywał montaż zleceń, bo to bardzo ciężka praca fizyczna, czego E. P. nie była w stanie realizować, w związku z czym faktycznie był współwłaścicielem wypracowanych dochodów w firmie, a więc był uprawniony do korzystania na prawach współwłasności z samochodu – przy którego nabyciu brał udział podczas umowy kupna sprzedaży w W. , 2. obrazę przepisów prawa materialnego art. 279§1 k.k. ponieważ czyn oskarżonego zawiera znamiona art. 289§1 k.k. W konkluzji apelacji skarżący obrońca wniósł o uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu, ewentualnie o odstąpienie od wymierzenia kary. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja obrońcy na korzyść oskarżonego A. P. jedynie w niewielkim stopniu zasługiwała na uwzględnienie, a to jedynie w części rozstrzygnięcia co do zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary w sytuacji gdy oskarżony odpowiadał w warunkach ograniczonej w stopniu znacznym zdolności rozpoznania znaczenia czyny i pokierowania swoim postępowaniem. W zakresie wniosku o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu Sąd Okręgowy nie podzielił zarzutów apelacji obrońcy. O ile zaświadczenie z firmy (...) sp. z o.o. było rzeczywiście nową okolicznością jednak obrońca przykłada do tego dowodu przesadnie dużą wagę. Wbrew stanowisku obrońcy z dowodu tego nie sposób wywieść wniosku jakoby oskarżony A. P. był współwłaścicielem pojazdu marki C. nr rej. (...) . Z w/w zaświadczenia wynika jedynie, kto faktycznie wykonywał prace zlecane firmie (...) należącej do żony oskarżonego, pokrzywdzonej E. P. . Złożone przez obrońcę zaświadczenie z firmy (...) sp. z o.o. nie może natomiast podważyć prawidłowych ustaleń poczynionych przez Sąd Rejonowy, że strony przed zawarciem małżeństwa podpisały w dniu 20 kwietnia (...) . tzw. intercyzję. Sąd Rejonowy wprawdzie błędnie ustalił datę zakupu samochodu ma 4 lipca 2001r. podczas gdy w rzeczywistości umowę sprzedaży samochodu pokrzywdzona E. P. zwarła w dniu 4 lipca 2011r., jednak nie zmienia to, z uwagi na wskazaną wyżej umowę rozdzielności majątkowej, kto był wyłącznym właścicielem samochodu. Przez sam fakt użytkowania samochodu C. oraz pracy w firmie żony, oskarżony nie stał się współwłaścicielem pojazdu. W świetle prawidłowo ustalonego przez Sąd Rejonowy stanu faktycznego, nie budzi wątpliwości Sądu Okręgowego, że oskarżony dopuścił się czynu z art. 279§1 kk . Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił, że oskarżony znajdował się w stanie psychicznym, który ograniczał w stopniu znacznym zdolność rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem. Powyższe ustalenie nie doczekało się jednak odzwierciedlenia w przyjętych przez Sąd Rejonowy rozwiązaniach penalnych. Wprawdzie rzeczywiście w przypadku ustalenia działania w warunkach art. 31§2 kk ustawodawca nie obliguje Sądu do zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary, jednak nie decydując się na zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia, Sąd Rejonowy powinien wykazać dlaczego nie znalazł podstaw do zastosowania tej instytucji. Sąd Rejonowy poza przywołaniem faktu, że nadzwyczajne złagodzenie wobec sprawcy odpowiadającego w warunkach art. 31§2 kk , ma jedynie charakter fakultatywny, nie odniósł się do okoliczności sprawy. Zdaniem Sądu Okręgowego wobec oskarżonego A. P. zachodziły okoliczności wskazujące na potrzebę zastosowania instytucji nadzwyczajnego złagodzenia orzeczonej kary. Oskarżony cierpi na chorobę psychiczną pod postacią hipomanii. Stan ograniczonej poczytalności wywołanej chorobą powoduje, że oskarżony pomimo świadomości, że jego zachowania mogą być naganne, nie ma pełnego krytycyzmu. Oskarżony w dniu zdarzenia tj. 4 lipca 2013 poinformował żonę, że zabiera samochód. W dniu 23 sierpnia 2013r. sam odprowadził samochód do komendy Miejskiej Policji w O. . Szkoda została zatem naprawiona, gdyż pokrzywdzona odzyskała auto. Te okoliczności umknęły uwadze Sądu Rejonowego przy wymiarze kary. Zdaniem Sądu Okręgowego spowodowały one, że kara pozbawienia wolności orzeczona w najniższym ustawowym wymiarze orzeczona przez Sąd Rejonowy nie była kara sprawiedliwa, gdyż taka karę można by orzec wobec sprawcy w pełni poczytalnego. Zdaniem Sądu Okręgowego skazywanie osób chorych psychicznie na kary pozbawienia wolności, nawet z warunkowym zawieszenie jej wykonania należy stosować wobec sprawców poważniejszych przestępstw niż wobec oskarżonego – sprawcę kradzieży z włamaniem samochodu żony, który następnie zwrócił. Dlatego też Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze i stosując nadzwyczajne złagodzenie orzekł karę 6 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze po 20 godzin. Oskarżony, co wynika z zaświadczenia z firmy (...) sp. z o.o był sumiennym pracownikiem. Obecnie nie pracuje i utrzymuje się z prac dorywczych. Zdaniem Sądu Okręgowego obrany rodzaj kary i jej rozmiar z jednej strony spełni właściwie swoją rolę w zakresie prewencji ogólnej, albowiem lepiej unaoczni społeczeństwu nieuchronność kary niż kara pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania, a z drugiej strony będzie sprawiedliwą odpłatą za popełnione przestępstwo. Sąd Okręgowy zasądził na rzecz adw. J. R. nieuiszczone koszty obrony z urzędu oskarżonego, a jego z uwagi na sytuację materialną zwolnił z obowiązków ponoszenia kosztów procesu. Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy orzekł jak na wstępie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI