II Ka 356/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Siedlcach, rozpoznając sprawę z apelacji pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach, który umorzył postępowanie karne wobec oskarżonego D. D. oskarżonego o czyn z art. 254a§1 kk w zw. z art. 18§1 kk. Głównym zarzutem apelacji był błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na niewłaściwej ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu. Sąd Okręgowy podzielił stanowisko apelującego, wskazując, że Sąd Rejonowy nie uwzględnił w sposób wystarczający wszystkich kodeksowych kwantyfikatorów społecznej szkodliwości czynu określonych w art. 115 § 2 kk. Sąd pierwszej instancji ograniczył się do stwierdzenia, że czyn miał znikomą szkodliwość, ponieważ był reakcją na nieuczciwe zachowanie pokrzywdzonego, pomijając przy tym inne istotne okoliczności, takie jak rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych obowiązków, postać zamiaru, motywację sprawcy. Sąd Okręgowy podkreślił, że sąd karny nie jest uprawniony do rozstrzygania sporów cywilnych, a brak jest w kodeksie karnym kontratypu dotyczącego „nieuczciwego zachowania pokrzywdzonego”. Wskazano, że ocena społecznej szkodliwości musi być kompleksowa, a nie oparta na pojedynczych elementach. Z uwagi na powyższe uchybienia, Sąd Okręgowy uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, nakazując szczegółowe rozważenie kwestii społecznej szkodliwości czynu zgodnie z wytycznymi art. 115 § 2 kk.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia społecznej szkodliwości czynu w kontekście umorzenia postępowania na podstawie art. 1 § 2 kk oraz właściwości sądu karnego w sprawach z elementami sporu cywilnego.
Dotyczy konkretnego przestępstwa z art. 254a kk, ale zasady oceny społecznej szkodliwości są ogólne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy błędna ocena stopnia społecznej szkodliwości czynu, polegająca na pominięciu części kodeksowych kwantyfikatorów, stanowi podstawę do uchylenia wyroku umarzającego postępowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, błędna ocena stopnia społecznej szkodliwości czynu, która miała wpływ na treść orzeczenia, stanowi podstawę do uchylenia wyroku.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy nie uwzględnił w sposób wystarczający wszystkich kodeksowych kwantyfikatorów społecznej szkodliwości czynu (art. 115 § 2 kk), co miało istotny wpływ na bezzasadne umorzenie postępowania. Ocena społecznej szkodliwości musi być kompleksowa, a nie oparta na pojedynczych elementach.
Czy sąd karny jest właściwy do oceny „nieuczciwego zachowania pokrzywdzonego” jako podstawy do umorzenia postępowania karnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd karny nie jest uprawniony do rozstrzygania sporów cywilnych ani do stosowania nieistniejących w kodeksie karnym kontratypów opartych na „nieuczciwym zachowaniu pokrzywdzonego”.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podkreślił, że sąd karny skupia się na znamionach przestępstwa, a nie na rozstrzyganiu sporów cywilnych. Brak jest podstaw prawnych do legalizowania działania sprawcy przestępstwa przez pryzmat rzekomego „nieuczciwego zachowania pokrzywdzonego”.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. D. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego | inne | oskarżyciel posiłkowy |
Przepisy (7)
Główne
k.k. art. 115 § § 2
Kodeks karny
Określa katalog okoliczności, które sąd bierze pod uwagę przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu (rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych obowiązków, postać zamiaru, motywację sprawcy). Ocena musi być kompleksowa.
k.k. art. 1 § § 2
Kodeks karny
Czyn społecznie szkodliwy, którego społeczna szkodliwość jest znikoma, nie stanowi przestępstwa.
k.p.k. art. 17 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa przypadki, w których umarza się postępowanie, w tym gdy czyn nie nosi znamion czynu zabronionego lub społeczna szkodliwość czynu jest znikoma.
k.k. art. 254a
Kodeks karny
Dotyczy uszkodzenia lub zakłócenia funkcjonowania sieci telekomunikacyjnej.
k.k. art. 18 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy podżegania lub pomocnictwa do popełnienia przestępstwa.
Pomocnicze
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
Wymienia enumeratywnie podstawy apelacji, w tym błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia.
k.p.k. art. 454 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Reguła ne peius – sąd odwoławczy nie może orzec na niekorzyść oskarżonego, który został uniewinniony lub co do którego umorzono postępowanie w pierwszej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwa ocena stopnia społecznej szkodliwości czynu przez Sąd Rejonowy z powodu pominięcia kodeksowych kwantyfikatorów. • Brak podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 1 § 2 kk z uwagi na brak znikomej społecznej szkodliwości czynu. • Sąd karny nie jest właściwy do oceny „nieuczciwego zachowania pokrzywdzonego” jako podstawy umorzenia.
Godne uwagi sformułowania
Uchybienie to miało istotny wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie w postaci umorzenia przez Sąd Rejonowy postępowania karnego na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 kpk w zw. z art. 1 § 2 kk , co nastąpiło niesłusznie. • nie sposób uznać za prawidłowe ferowanie oceny stopnia społecznej szkodliwości, jakim nacechowane ma być dane zachowanie, wyłącznie o ocenę cząstkową, opartą na pojedynczych elementach • w kodeksie karnym brak jest kontratypu dotyczącego „nieuczciwego zachowania pokrzywdzonego” • nie służy temu, aby skonfliktowane ze sobą strony rozstrzygały swoje roszczenia o charakterze cywilnym przy pomocy sądu karnego • wymóg znikomości dotyczy społecznej szkodliwości ocenianej kompleksowo, nie zaś jej poszczególnych faktorów
Skład orzekający
Agata Kowalska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia społecznej szkodliwości czynu w kontekście umorzenia postępowania na podstawie art. 1 § 2 kk oraz właściwości sądu karnego w sprawach z elementami sporu cywilnego."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przestępstwa z art. 254a kk, ale zasady oceny społecznej szkodliwości są ogólne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów dotyczących społecznej szkodliwości czynu i jak sąd odwoławczy koryguje błędy sądu niższej instancji. Pokazuje też granicę między prawem karnym a cywilnym.
“Czy reakcja na „nieuczciwe zachowanie” usprawiedliwia przestępstwo? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Sektor
telekomunikacja
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.