II KA 337/24

Sygn. akt II Ka 337/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 września 2024r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Karol Troć Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Sieczkiewicz przy udziale prokuratora Leszka Wójcika po rozpoznaniu w dniu 12 września 2024 r. sprawy S. Ż. oskarżonego z art. 278 §1 kk na skutek apelacji, wniesionych przez oskarżyciela publicznego i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od wyroku Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 27 lutego 2024 r. sygn. akt II K 410/23 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że uzupełnia go o orzeczenie na podstawie art. 46§1 kk od oskarżonego S. Ż. na rzecz Skarbu Państwa reprezentowanego przez Nadleśnictwo G. odszkodowania w kwocie 4236,68 zł za wyrządzoną przypisanym mu czynem szkodę; II. zwalnia oskarżonego od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze stwierdzając, że jego wydatki ponosi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 337/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 27 lutego 2024 r. w sprawie II K 410/23 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☒ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 1. S. Ż. - zaistnienie szkody oraz brak jej naprawienia informacja z Nadleśnictwa G. 127-127v 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --------- ---------------------- -------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1. informacja z Nadleśnictwa G. Dokument nie budzący wątpliwości co do swej wiarygodności. Stwierdza jednoznacznie, że szkoda zaistniała po stronie Nadleśnictwa G. , ale nie została wyrównana przez odebranie skradzionego drewna. 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------------ ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. obraza przepisów prawa materialnego, a to art. 46 § 1 kk poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie orzeczenia względem oskarżonego S. Ż. na rzecz pokrzywdzonego Nadleśnictwa G. obowiązku naprawienia szkody przez oskarżonego wyrządzonej w okresie od 24 marca 2023 r. do dnia 14 kwietnia 2023 r. wobec złożenia przez pokrzywdzonego Nadleśnictwo G. wniosku o naprawienie szkody, jej orzeczenie było na gruncie art. 46 § 1 kk obligatoryjne (apelacje – k. 100, 102) ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny - wobec kierunku obu wywiedzionych na kanwie przedmiotowej sprawy apelacji oraz tożsamości podniesionych w ich treściach zarzutów, Sąd Okręgowy uznał za celowe, aby omówić je w sposób łączny. - w myśl art. 290 § 2 kk w razie skazania za wyrąb drzewa w lesie albo za kradzież drzewa wyrąbanego lub powalonego sąd orzeka na rzecz pokrzywdzonego nawiązkę w wysokości podwójnej wartości drzewa. Ma ona charakter obligatoryjny i powinna być orzekana, m.in. w przypadku przypisania sprawcy przestępstwa kradzieży drzewa wyrąbanego lub powalonego z art. 278 § 1 kk . Sąd w oparciu o w/w przepis takie orzeczenie wydał, na co wskazuje treść zaskarżonego wyroku, jak i jego pisemne uzasadnienie. Skarżący jednakże podnieśli, że Sąd wbrew obowiązkowi nie zasądził na rzecz Nadleśnictwa G. na podstawie art. 46 § 1 kk obowiązku naprawienia szkody w wysokości 4236,68 zł odpowiadającej wartości zagarniętego drewna. Zgodnie z treścią art. 46 § 1 kk w razie skazania sąd może orzec, a na wniosek m.in. pokrzywdzonego orzeka obowiązek naprawienia w całości albo części wyrządzonej przestępstwem szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Wniosek taki został przez pokrzywdzonego złożony w terminie, przewidzianym w treści art. 49a kpk (k. 50), jeszcze przed rozpoczęciem przewodu sądowego, które miało miejsce na rozprawie w dniu 27 lutego 2024 r. Na marginesie należy wskazać, że w żadnym wypadku uwzględnienie wniosku o nałożenie na oskarżonego obowiązku naprawienia szkody (w całości bądź w części) nie jest uzależnione od jego popierania przez uprawnionego w ramach końcowych głosów stron, bowiem ustawa karnoprocesowa przewiduje jasny termin i jest nim zamknięcie przewodu sądowego na rozprawie głównej, co wynika z treści wskazanego wcześniej art. 49a kpk . Co jednakże najistotniejsze orzeczenie nawiązki w stosunku do sprawcy przestępstwa wyrębu drzewa w lesie albo sprawcy kradzieży drzewa wyrąbanego lub powalonego nie wyłącza możliwości złożenia wniosku przez pokrzywdzonego lub inną osobę uprawnioną o orzeczenie obowiązku naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody. W takim przypadku w sytuacji złożenia takiego wniosku przez pokrzywdzonego w ustawowym terminie i wydania wobec oskarżonego wyroku skazującego, zgodnie z art. 46 § 1 kk , Sąd a quo zobligowany jest do orzeczenia tego obowiązku w wyroku. Sąd nie może odmawiać nałożenia na sprawcę tego obowiązku, jeśli wina sprawcy została udowodniona oraz zostało wykazane, że w wyniku popełnienia przestępstwa została wyrządzona szkoda. Niewątpliwym jest, że w niniejszym postępowaniu wszelkie przesłanki ustawowe do orzeczenia tego obowiązku zostały spełnione. Pokrzywdzony złożył wniosek o orzeczenie obowiązku naprawienia szkody, Sąd meriti wydał wyrok skazujący oskarżonego S. Ż. , zaś po stronie Nadleśnictwa G. zaistniała szkoda. Należy jeszcze raz podkreślić, że w przypadku zaistnienia przesłanek uzasadniających orzeczenie nawiązki na podstawie art. 290 § 2 kk zachodzi możliwość orzeczenia wobec m.in. sprawcy przestępstwa kradzieży wyrąbanego lub powalonego drzewa ( art. 278 § 1 kk ) jednocześnie zarówno nawiązki na podstawie art. 290 § 2 kk , jak i obowiązku naprawienia szkody w oparciu o art. 46 § 1 kk . Wówczas w takim układzie nawiązka spełnia cele karnoprocesowe, natomiast obowiązek naprawienia szkody kompensacyjne. Nie budzi wątpliwości, że wobec kilku współsprawców należy orzekać nawiązki indywidualnie od każdego z nich w pełnej wysokości, podczas gdy obowiązek naprawienia szkody solidarnie – co wskazuje na to, że nawiązka nie ma charakteru naprawienia szkody i roszczenia odszkodowawczego nie pochłania. Tym samym nie budzi żadnych wątpliwości, że Sąd Rejonowy odstępując od wydania rozstrzygnięcia kompensacyjnego obraził przepis art. 46 § 1 kk . W tych okolicznościach należało zmienić zaskarżony wyrok w ten sposób, że zasądzić od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa reprezentowanego przez Nadleśnictwo G. odszkodowania w kwocie 4236,68 zł, uznając, że przedstawia ona adekwatną wartość do wyrządzonej pokrzywdzonemu szkody. Co wymaga szczególnego podkreślenia drewno, które zostało zatrzymane (k. 14-15), a pochodzące z przypisanego S. Ż. czynu, będzie oskarżony mógł odebrać, bowiem nie zostało procesowo zabezpieczone jako dowód w sprawie, pokrzywdzony na piśmie zadeklarował, że nie zamierza go zabierać, a szkoda zostanie zrekompensowana w ramach orzeczonego obowiązku naprawienia szkody. Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie na podstawie art. 46 § 1 kk od oskarżonego S. Ż. na rzecz pokrzywdzonego Nadleśnictwa G. kwoty 4236,68 zł (k. 100 – tożsamy jak powyżej) ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Zasadność podniesionego zarzutu skutkowała uwzględnieniem wniosku apelacyjnego 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 27 lutego 2024 r. w sprawie II K 410/23 - w części niewymienionej w podsekcji 5.2. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy w zakresie tych rozstrzygnięć zaskarżony wyrok – jako słuszny i odpowiadający prawu – należało utrzymać w mocy. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uzupełnił go o orzeczenie na podstawie art. 46 § 1 kk od oskarżonego S. Ż. na rzecz Skarbu Państwa reprezentowanego przez Nadleśnictwo G. odszkodowania w kwocie 4236,68 zł za wyrządzoną przypisanym mu czynem szkodę. Zwięźle o powodach zmiany Powody zmiany zostały przedstawione w rubryce 3.1. 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ---------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Z uwagi na sytuację rodzinną i finansową oskarżonego S. Ż. Sąd Okręgowy na podstawie art. 624 kpk w zw. z art. 634 kpk zwolnił go od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, stwierdzając, że wydatki tego postępowania ponosi Skarb Państwa. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację oskarżyciel posiłkowy Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja obowiązek naprawienia szkody 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana