II Ka 337/19

Sąd Okręgowy w SiedlcachSiedlce2019-08-22
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiŚredniaokręgowy
prawo karnekodeks karnyart. 180a kkprawo o ruchu drogowymcofnięcie uprawnieńwina umyślnaświadomośćapelacjapostępowanie karne

Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący oskarżonego za prowadzenie pojazdu pomimo cofniętych uprawnień, uznając jego winę umyślną i świadomość konsekwencji.

Sąd Okręgowy w Siedlcach rozpoznał apelację oskarżonego R. Z. od wyroku Sądu Rejonowego w Garwolinie, który skazał go za prowadzenie pojazdu mimo cofniętych uprawnień (art. 180a kk). Oskarżony zarzucał błąd w ustaleniach faktycznych i winę umyślną. Sąd odwoławczy uznał apelację za niezasadną, podkreślając, że oskarżony miał świadomość utraty uprawnień od 2014 roku, mimo zmiany przepisów i późniejszej decyzji o cofnięciu, a jego wykształcenie i znajomość prawa sugerują świadomość konsekwencji.

Sąd Okręgowy w Siedlcach, rozpoznając sprawę z apelacji oskarżonego R. Z., utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 15 listopada 2018 r. (sygn. akt II K 190/18), skazujący oskarżonego z art. 180a Kodeksu karnego za prowadzenie pojazdu mechanicznego pomimo cofniętych uprawnień do kierowania. Oskarżony w swojej apelacji podniósł zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, kwestionując przypisanie mu winy umyślnej oraz świadomości konsekwencji swojego zachowania, polegającego na zaniechaniu poinformowania organu administracji o zmianie adresu. Sąd Okręgowy uznał te zarzuty za niezasadne. Podkreślono, że przestępstwo z art. 180a kk może być popełnione jedynie z winy umyślnej. Sąd odwoławczy zwrócił uwagę, że prawo jazdy oskarżonego zostało fizycznie zatrzymane już w 2014 roku, a decyzja o cofnięciu uprawnień, choć wydana w 2015 roku, została doręczona w trybie zastępczym. Mimo zmiany stanu prawnego, sąd uznał, że oskarżony, jako osoba wykształcona i zorientowana w przepisach, miał świadomość utraty uprawnień, zwłaszcza że przez lata nie podjął działań w celu wyjaśnienia tej sytuacji ani odzyskania dokumentu. Fakt poruszania się bez prawa jazdy i brak prób jego odzyskania, mimo potrzeby jego posiadania, wskazywały na świadomość braku podstaw do kierowania pojazdami. Sąd uznał, że oskarżony przewidywał możliwość popełnienia przestępstwa i na to się godził. W związku z utrzymaniem wyroku w mocy, oskarżony został obciążony kosztami postępowania odwoławczego w kwocie 120 złotych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, oskarżony dopuścił się czynu z winy umyślnej i był świadomy konsekwencji.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy uznał, że oskarżony, jako osoba wykształcona i zorientowana w przepisach, miał świadomość utraty uprawnień od 2014 roku, mimo braku formalnego doręczenia decyzji o cofnięciu uprawnień w późniejszym terminie. Brak działań w celu wyjaśnienia sytuacji i odzyskania dokumentu, mimo potrzeby jego posiadania, wskazywał na świadomość popełnienia przestępstwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
R. Z.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (6)

Główne

k.k. art. 180a

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 9 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Definicja winy umyślnej.

k.p.k. art. 44

Kodeks postępowania karnego

Doręczenie w trybie zastępczym.

k.p.k. art. 438

Kodeks postępowania karnego

Podstawy apelacji, w tym błąd w ustaleniach faktycznych.

k.p.k. art. 437

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 454

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia. Zarzut obrazy przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu (wina umyślna i świadomość konsekwencji).

Godne uwagi sformułowania

przestępstwo z art. 180 a kk popełnić można jedynie z winy umyślnej, zarówno w zamiarze bezpośrednim, jak i ewentualnym. Fakt fizycznego zatrzymania prawa jazdy w związku z popełnionym przez niego wykroczeniem, miało miejsce już w 2014 r. R. Z. jest człowiekiem wykształconym. Z pewnością miał on świadomość, że w sytuacji, kiedy fizycznie odebrano mu prawo jazdy za niezatrzymanie się do kontroli i przez całe lata nie jest ono zwracane, to wysoce prawdopodobnym jest, że właściwy organ odebrał mu uprawnienia do prowadzenia pojazdów. Oskarżony musiał mieć także świadomość powszechnego obowiązku aktualizowania adresu w urzędach administracji publicznej, a także konsekwencji jego niedopełnienia.

Skład orzekający

Karol Troć

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie winy umyślnej i świadomości konsekwencji w przypadku prowadzenia pojazdu mimo cofniętych uprawnień, zwłaszcza gdy oskarżony jest wykształcony i miał wiedzę o zatrzymaniu dokumentu w przeszłości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z art. 180a kk oraz świadomością oskarżonego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak sąd ocenia świadomość sprawcy przestępstwa, nawet w obliczu zmian prawnych i niejasności proceduralnych, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Czy brak formalnego doręczenia decyzji o cofnięciu uprawnień zwalnia od odpowiedzialności za jazdę bez prawa jazdy?

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ka 337/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 sierpnia 2019 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Karol Troć Protokolant: st.sekr.sądowy Agata Polkowska przy udziale Prokuratora Anny Makarewicz-Poszytek po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2019 r. sprawy R. Z. oskarżonego z art. 180a kk na skutek apelacji, wniesionej przez oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 15 listopada 2018 r. sygn. akt II K 190/18 zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 120 złotych kosztów postępowania odwoławczego. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 337/19 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 15 listopada 2018 r. w sprawie o sygn. akt II K 190/18 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty -- ---------- -------------------------------------------------------------- ------------ -------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty -------- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ------------------ ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu --------------- ------------------------------------- ------------------------------------------------------------------------ 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego podstawę i mających wpływ na treść wyroku poprzez: - niezasadne ustalenie na podstawie faktów i dowodów, że oskarżony dopuścił się czynu z winy umyślnej; - wadliwe ustalenie, że oskarżony był świadomy konsekwencji swojego zachowania tj. zaniechania poinformowania organu administracji publicznej o zmianie adresu, co skutkowałoby dla oskarżonego ewentualną odpowiedzialnością karną z art. 180 a kpk . ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny W przekonaniu sądu II instancji argumenty skarżącego R. Z. zawarte w apelacji pozostają niezasadne i nie mogą doprowadzić do zmiany wyroku sądu I instancji poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzuconego mu czynu. Podnosząc zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, skarżący kwestionuje ustalenie, że zarzuconego mu czynu dopuścił się z winy umyślnej, oraz, że był świadomy konsekwencji prawnych swojego zachowania polegającego na zaniechaniu poinformowania organu administracji publicznej o zmianie adresu. Odnosząc się do twierdzeń skarżącego w pierwszej kolejności przypomnieć należy, że przestępstwo z art. 180 a kk popełnić można jedynie z winy umyślnej, zarówno w zamiarze bezpośrednim, jak i ewentualnym. Zgodnie z treścią art. 9 § 1 kpk , czyn zabroniony popełniony jest umyślnie, jeżeli sprawca ma zamiar jego popełnienia to jest chce go popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia na to się godzi. W świetle realiów niniejszej sprawy zauważyć przede wszystkim trzeba, że zatrzymanie prawa jazdy oskarżonego w związku z przekroczeniem przez niego limitu 24 punktów karnych, miało miejsce w dniu 9 maja 2014 r., natomiast decyzja Prezydenta M. Stołecznego Warszawy o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi została wydana w dniu 13 sierpnia 2015 r. i uznana za doręczoną oskarżonemu w trybie art. 44 kpa . Faktem jest, że przepis art. 180 a kk został wprowadzony w życie ustawą z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 541 ze zm.), zatem tuż przed wydaniem przedmiotowej decyzji. Niemniej jednak okoliczność ta, w ocenie sądu odwoławczego, nie jest w stanie uwolnić oskarżonego od odpowiedzialności za przypisane mu przestępstwo. Kluczową kwestią dla oceny świadomości oskarżonego, co do możliwości popełnienia przez niego czynu zabronionego jest fakt, że fizycznego zatrzymania prawa jazdy w związku z popełnionym przez niego wykroczeniem, dokonano już w 2014 r. Pomiędzy tym zdarzeniem, a wydaniem decyzji miała miejsce zmiana stanu prawnego, o której mowa powyżej. Przedmiotem niniejszej sprawy jest natomiast zdarzenie z dnia 18 stycznia 2018 r. Niekwestionowanym pozostaje, że oskarżony z uwagi na doręczenie zastępcze o zapadłej wobec niego decyzji o cofnięciu uprawnień dowiedział się wraz z zatrzymaniem przez patrol Policji, niemniej jednak zważyć należy, że posiadał on pełną świadomość, że już w 2014 r. zatrzymano mu uprawnienia do kierowania pojazdami, a pomimo upływu znacznej ilości czasu, oskarżony nie podjął żadnych działań mających na celu wyjaśnienie tej okoliczności i ustalenie dalszego przebiegu procedur. Podkreślić przy tym należy, że R. Z. jest człowiekiem wykształconym. Z kierowanych przez niego do sądu pism i środków zaskarżenia wynika, że jest on dobrze zorientowany w zakresie obowiązujących przepisów prawnych. Powyższe przemawia za uznaniem, że z pewnością miał on świadomość, że w sytuacji, kiedy fizycznie odebrano mu prawo jazdy za niezatrzymanie się do kontroli i przez całe lata nie jest ono zwracane, to wysoce prawdopodobnym jest, że właściwy organ odebrał mu uprawnienia do prowadzenia pojazdów. Również powszechna jest wśród kierowców wiedza, że punkty karne za wykroczenia są kasowane po upływie roku, jeśli więc oskarżony nie próbował nawet odzyskać zatrzymanego dokumentu, choć jak wyjaśniał, był mu on potrzebny, wskazuje to logicznie, iż miał świadomość, że nie ma podstaw do ubiegania się o zwrot zatrzymanego dokumentu. Oskarżony musiał mieć także świadomość powszechnego obowiązku aktualizowania adresu w urzędach administracji publicznej, a także konsekwencji jego niedopełnienia. Relacja czasowa pomiędzy zatrzymaniem prawa jazdy, wydaniem decyzji o cofnięciu uprawnień, nowelizacją ustawy oraz zdarzeniem z dnia 18 stycznia 2018 r., również neguje twierdzenia oskarżonego, że nie przypuszczał, iż zachowuje się w sposób wykraczający przeciwko obowiązującym normom prawnym. Sam fakt, że oskarżonemu zatrzymano w przeszłości prawo jazdy i poruszał się bez niego, nie dążył do wyjaśnienia czy w związku z tym faktem nie cofnięto mu uprawnień, chociaż taka procedura jest przecież powszechnie znana, nie zorientował się czy na pewno takim postępowaniem nie narusza przepisów ustawy karnej, pomimo posiadania wystarczającej ilości czasu od momentu nowelizacji wskazuje, że oskarżony przewidywał możliwość popełnienia przestępstwa i na to się godził. Wniosek Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezzasadność zarzutu warunkowała bezsasadność wniosku. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Zaskarżony wyrok utrzymano w mocy w całości. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Bezzasadność wniesionej apelacji i brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany ___________________________________________ Zwięźle o powodach zmiany ________________________________________ 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ____________________________________ ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ______________________________________ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 4.1. ------------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ________________________________________________________________ 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ---------------------- ------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ____ Z uwagi na nieuwzględnienie apelacji oskarżonego należało obciążyć go w całości kosztami postępowania odwoławczego. Z uwagi na to zasądzono od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 120 złotych tytułem kosztów postępowania odwoławczego – 100 zł opłaty (10% wymierzonej mu w I instancji grzywny) i 20 zł zryczałtowanych wydatków związanych z doręczeniami korespondencji sądowej. 7. PODPIS

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI