II KA 337/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego, uznając apelację prokuratora za bezzasadną w kwestii kwalifikacji prawnej czynu prowadzenia pojazdu bez uprawnień po upływie okresu cofnięcia.
Prokurator zaskarżył wyrok Sądu Rejonowego, który skazał oskarżonego za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 4 k.k.) oraz za wykroczenie prowadzenia pojazdu bez uprawnień (art. 94 § 1 k.w.). Apelacja zarzucała obrazę prawa materialnego, wskazując, że czyn powinien być zakwalifikowany jako przestępstwo z art. 180a k.k., a nie wykroczenie. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną, argumentując, że okres cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami wyznaczony decyzją administracyjną upłynął przed datą popełnienia czynu, co wyklucza zastosowanie art. 180a k.k. i potwierdza prawidłowość kwalifikacji jako wykroczenia.
Sąd Okręgowy w Koninie rozpoznał apelację prokuratora wniesioną od wyroku Sądu Rejonowego w Koninie, który skazał oskarżonego W. J. za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 4 k.k.) oraz za wykroczenie prowadzenia pojazdu bez posiadania uprawnień (art. 94 § 1 k.w.). Prokurator zarzucił obrazę prawa materialnego, twierdząc, że czyn ten powinien być zakwalifikowany jako przestępstwo z art. 180a k.k. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną. Kluczowym argumentem sądu było ustalenie, że decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, na mocy której oskarżony nie posiadał prawa jazdy, była decyzją okresową, a wyznaczony w niej termin obowiązywania upłynął przed datą popełnienia czynu. W związku z tym, sąd uznał, że oskarżony jedynie nie posiadał uprawnień, co stanowiło wykroczenie z art. 94 § 1 k.w., a nie przestępstwo z art. 180a k.k., które wymaga świadomości prawomocności decyzji o cofnięciu uprawnień. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, zasądził koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu i obciążył Skarb Państwa kosztami procesu za postępowanie odwoławcze.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Prowadzenie pojazdu po upływie okresu, na który cofnięto uprawnienia decyzją administracyjną, stanowi wykroczenie z art. 94 § 1 k.w., a nie przestępstwo z art. 180a k.k., jeśli decyzja o cofnięciu uprawnień już nie obowiązuje.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przestępstwo z art. 180a k.k. wymaga, aby decyzja o cofnięciu uprawnień była wciąż skuteczna. W przypadku decyzji okresowej, po upływie wyznaczonego terminu, przestaje ona obowiązywać, a sprawca jedynie nie posiada uprawnień, co kwalifikuje się jako wykroczenie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku
Strona wygrywająca
Oskarżony W. J.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. J. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokuratura Rejonowa w Koninie | organ_państwowy | prokurator |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | strona kosztów |
| adw. M. K. | osoba_fizyczna | obrońca z urzędu |
Przepisy (16)
Główne
k.k. art. 178a § § 4
Kodeks karny
k.k. art. 180a
Kodeks karny
k.w. art. 94 § § 1
Kodeks wykroczeń
Pomocnicze
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 42 § § 3
Kodeks karny
k.k. art. 43a § § 2
Kodeks karny
k.w. art. 24 § § 1 i 3
Kodeks wykroczeń
k.p.k. art. 438 § pkt. 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 636 § § 1
Kodeks postępowania karnego
u.k.p. art. 103 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o kierujących pojazdami
u.k.p. art. 103 § ust. 3
Ustawa o kierujących pojazdami
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Argumenty
Skuteczne argumenty
Okres cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami wyznaczony decyzją administracyjną upłynął przed datą popełnienia czynu, co wyklucza zastosowanie art. 180a k.k.
Odrzucone argumenty
Czyn oskarżonego polegający na prowadzeniu pojazdu bez posiadania uprawnień po upływie okresu ich cofnięcia powinien być zakwalifikowany jako przestępstwo z art. 180a k.k., a nie wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. (argumentacja prokuratora).
Godne uwagi sformułowania
Decyzja ta może być decyzją bez określenia czasowego jej obowiązywania, a może też wskazywać okres, na który konkretnej osobie cofnięto w/w uprawnienie. W ocenie Sądu, w chwili prowadzenia pojazdu mechanicznego przez sprawcę decyzja o cofnięciu musi pozostawać wykonalna. Tylko taką decyzję sprawca musi bowiem respektować. W sytuacji jednak, gdy decyzja jest okresowa i upłynął już okres nią wyznaczony rodzi się wątpliwość jak powyższa decyzja jest odbierana i rozumiana przez sprawcę. W tej sytuacji uznać należy, że osoba taka jedynie nie posiada uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi.
Skład orzekający
Agata Wilczewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prowadzenia pojazdu po upływie okresu cofnięcia uprawnień, rozróżnienie między przestępstwem z art. 180a k.k. a wykroczeniem z art. 94 § 1 k.w."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy decyzja o cofnięciu uprawnień była okresowa i jej termin upłynął.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu prowadzenia pojazdów bez uprawnień, a sądowa interpretacja rozróżniająca przestępstwo od wykroczenia w zależności od charakteru decyzji administracyjnej jest istotna dla praktyki.
“Czy prowadziłeś auto po upływie terminu cofnięcia uprawnień? To może być wykroczenie, nie przestępstwo!”
Dane finansowe
zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej: 516,6 PLN
świadczenie pieniężne: 10 000 PLN
grzywna: 500 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Ka 337/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 lutego 2017r. Sąd Okręgowy w Koninie II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący : SSO Agata Wilczewska Protokolant : st. sekr. sąd. Arleta Wiśniewska przy udziale Doroty Klasińskiej Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Koninie po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2017r. sprawy W. J. oskarżonego z art.178a§1k.k. i art.180ak.k. w zw. z art.11§2k.k. na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Koninie z dnia 4 listopada 2016r. sygn. akt II K 1378/15 I. Utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok. I. Zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. K. kwotę 516,60zł (w tym VAT) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym. II. Kosztami procesu za postępowanie odwoławcze obciąża Skarb Państwa. Agata Wilczewska Sygn. akt: II Ka 337/16 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 4 listopada 2016 r. Sąd Rejonowy w Koninie, sygn. akt II K 1378/15, oskarżonego W. J. uznał za winnego tego, że w dniu 27 września 2015 r. około godz. 19.35 w K. na ul. (...) kierował w ruchu lądowym samochodem osobowym marki V. (...) nr rej. (...) znajdując się w stanie nietrzeźwości, przy zawartości 1,21 mg/dm 3 alkoholu w wydychanym powietrzu, przy czym czynu tego dopuścił się będąc wcześniej prawomocnie skazanym wyrokami Sądu Rejonowego w Koninie z dnia 11 czerwca 2010 r. w sprawie o sygn. akt VII K 1190/10 oraz z dnia 18 września 2012 r. w sprawie o sygn. akt II K 740/12, za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, tj. popełnienia przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. i za to na podstawie art. 178a § 4 k.k. wymierzył mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności. Na podstawie art. 42 § 3 k.k. Sąd orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio. Nadto, na podstawie art. 43a § 2 k.k. Sąd orzekł od oskarżonego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w wysokości 10.000 zł. Tym samym wyrokiem Sąd Rejonowy oskarżonego W. J. uznał za winnego tego, że w dniu 27 września 2015 r. około godz. 19.35 w K. na ul. (...) kierował po drodze publicznej samochodem osobowym marki V. (...) nr rej. (...) , nie mając do tego uprawnienia, tj. popełnienia wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. i za to na podstawie art. 94 § 1 k.w. w zw. z art. 24 § 1 i 3 k.w. i wymierzył oskarżonemu karę grzywny w kwocie 500 zł. Apelację od powyższego wyroku wniósł prokurator zaskarżając go w całości na niekorzyść W. J. . Na podstawie art. 438 pkt. 1 k.p.k. orzeczeniu zarzucił obrazę prawa materialnego – art. 180a k.k. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że oskarżony zachowaniem swym wyczerpał znamiona przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. oraz wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. podczas gdy analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że oskarżony dopuścił się przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. i art. 180a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Stawiając ten zarzut prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Sąd odwoławczy zważył, co następuje: Apelacja prokuratora okazała się bezzasadna. Na wstępie należy podnieść, że skarżący nie kwestionował poczynionych przez Sąd Rejonowy ustaleń faktycznych ani też przyjęcia, że zachowanie oskarżonego wypełniło znamiona przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. Ponieważ Sąd odwoławczy nie dostrzegł podstaw do ingerencji w powyższym zakresie w zaskarżony wyrok (brak przesłanek z art. 439 k.p.k. i art. 440 k.p.k. ), dlatego też rozważania swoje ograniczy tylko do zarzutu podniesionego w apelacji. We wniesionym środku odwoławczym skarżący wskazuje, że Sąd błędnie zachowanie oskarżonego polegające na prowadzeniu samochodu bez posiadania uprawnień (na skutek cofnięcia ich decyzją nr (...) przez Prezydenta Miasta Konina z dnia 13 listopada 2012 r. – k. 23) zakwalifikował jako wypełniające znamiona wykroczenia z art. 94 § 1 k.w., podczas gdy powinien jako wypełniające znamiona przestępstwa z art. 180a k.k. Z zarzutem tym nie sposób się jednak zgodzić. Należy zauważyć, że decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami wydaje właściwy organ w oparciu o art. 103 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 627 ze zm.) bądź też w oparciu o art. 140 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst. jedn. Dz. U z 2017 r., poz. 128 ze zm.). Decyzja ta może być decyzją bez określenia czasowego jej obowiązywania, a może też wskazywać okres, na który konkretnej osobie cofnięto w/w uprawnienie. W ocenie Sądu, w chwili prowadzenia pojazdu mechanicznego przez sprawcę decyzja o cofnięciu musi pozostawać wykonalna. Tylko taką decyzję sprawca musi bowiem respektować. W przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta Konina wydał decyzję okresową tj. uprawnienie do kierowania pojazdami mechanicznymi potwierdzone prawem jazdy kat. (...) cofnięto W. J. od dnia 26 września 2012 r. do dnia 26 września 2014 r. Skoro zatem W. J. do kontroli drogowej zatrzymano w dniu 27 września 2015 r., to uznać należy, iż decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami już nie obowiązywała, choć jej skutki wciąż były dla oskarżonego odczuwalne. W konsekwencji jej wydania, nie posiadał bowiem prawa jazdy. Należy mieć także na uwadze, że pomiędzy dniem wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami (z określeniem czasu cofnięcia), wydaną tak jak w sprawie oskarżonego w oparciu o art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami , a dniem wydania decyzji o przywróceniu tych uprawnień – art. 103 ust. 3 w/w ustawy, możne upłynąć znaczny okres czasu. Może to być wynikiem trudności zainteresowanej osoby w spełnieniu wszystkich warunków formalnych wymaganych do uzyskania pozytywnej decyzji, ale może to być także skutkiem braku zainteresowania takiej osoby odzyskaniem uprawnienia. Nie oznacza to jednak, że wobec takiej osoby wciąż skuteczna pozostaje decyzja o cofnięciu uprawnienia. Żaden z przepisów ustawy o kierujących pojazdami nie uprawnia do takiej wykładni art. 103 tej ustawy. W tej sytuacji uznać należy, że osoba taka jedynie nie posiada uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. Sąd odwoławczy ma także na względzie, że art. 180a k.k. został wprowadzony do porządku prawnego ustawą z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 541), obowiązującą od dnia 18 maja 2015 r. Tymczasem jak już wyżej zauważono, okres cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami wyznaczony wydaną wobec oskarżonego decyzja Prezydenta Miasta Konina upłynął w dniu 26 września 2014 r. Przypomnieć także należy, że przestępstwo z art. 180a k.k. ma charakter umyślny i może być popełnione w zamiarze bezpośrednim oraz ewentualnym. Sprawca musi obejmować swoją świadomością również to, że wobec jego osoby zapadła decyzja o cofnięciu uprawnień i że jest ona prawomocna. W sytuacji jednak, gdy decyzja jest okresowa i upłynął już okres nią wyznaczony rodzi się wątpliwość jak powyższa decyzja jest odbierana i rozumiana przez sprawcę. Z tych też powodów ustalenie Sądu Rejonowego, iż czyn oskarżonego nie wypełnia znamion czynu z art. 180a k.k. uznać należy za prawidłowe i znajdujące uzasadnienie w okolicznościach przedmiotowej sprawy. Jednocześnie słusznie Sąd I instancji zachowanie W. J. zakwalifikował jako wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. Przepis ten stanowi: kto na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu prowadzi pojazd, nie mając do tego uprawnienia, podlega karze grzywny. Nie ulega bowiem wątpliwości, że oskarżony poruszał po drodze publicznej – ul. (...) w K. , prowadząc samochód osobowy marki V. (...) nr rej. (...) , nie posiadając przy tym uprawnień – utracił je bowiem na skutek decyzji nr (...) przez Prezydenta Miasta Konina z dnia 13 listopada 2012 r. Ustalenia te nie były kwestionowane przez skarżącego, który stawiając zarzut naruszenia prawa materialnego zdaje się wskazywać, że odpowiedzialność za przestępstwo oskarżonego ( art. 180a k.k. ) wyprzedza odpowiedzialność za wykroczenie ( art. 94 § 1 k.w.). Zarzut apelacyjny prokuratora okazał się jednak niezasadny z przyczyn opisanych we wcześniejszej części uzasadnienia. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Sąd odwoławczy – nie znajdując uchybień określonych w art. 439 k.p.k. lub art. 440 k.p.k. , podlegających uwzględnieniu z urzędu i powodujących konieczność zmiany bądź uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia – na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. orzekł jak w wyroku. Na podstawie § 4 ust. 1 i 3, § 17 ust. 2 pkt. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714) Sąd zasądził na rzecz adwokat M. K. kwotę 516,60 zł, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. Agata Wilczewska
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI