II Ka 291/25

Sygn. akt II Ka 291/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 października 2025 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: Sędzia SO Agata Kowalska Protokolant: st. sekr. sąd. Beata Defut-Kołodziejak przy udziale Prokuratora Agnieszki Gańko po rozpoznaniu w dniach 25 czerwca, 21 sierpnia i 8 października 2025 r. sprawy O. B. oskarżonego z art. 178a § 1 kk na skutek apelacji, wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 17 lutego 2025 r. sygn. akt II K 776/24 I. zmienia wyrok w zaskarżonej części w ten sposób, że na podstawie art. 178a § 5 kk w zw. z art. 44b § 2 kk orzeka wobec oskarżonego O. B. przepadek równowartości pojazdu mechanicznego prowadzonego przez niego w ruchu lądowym w kwocie 41 166,00 (czterdzieści jeden tysięcy sto sześćdziesiąt sześć) zł; II. w pozostałej części wyrok utrzymuje w mocy; III. zwalnia oskarżonego od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, ustalając, że wydatki tego postępowania ponosi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 291/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 17 lutego 2025 r. w sprawie II K 776/24 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 1. O. B. wartość pojazdu mechanicznego marki M. (...) o nr rej. (...) , którym poruszał się O. B. w trakcie przypisanego mu zaskarżonym wyrokiem czynu wynosi 41 166 zł. dokumenty nadesłane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. , pismo (...) S.A. z dnia 3 września 2025 r. 93-95, 109 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1. dokumenty nadesłane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. , pismo (...) S.A. z dnia 3 września 2025 r. Wiarygodne dokumenty, sporządzone przez uprawnione podmioty, niekwestionowane przez strony. Pozwoliły na ustalenie wartości pojazdu mechanicznego, prowadzonego przez O. B. w trakcie czynu przypisanego mu zaskarżonym wyrokiem, tj. w dniu 24 września 2024 r., przy czym z uwagi na treść art. 44b § 2 kk , wobec uzyskania w toku postępowania odwoławczego informacji od ubezpieczyciela tego pojazdu o wartości pojazdu określonej w polisie ubezpieczeniowej (k. 109), Sąd Okręgowy przyjął zgodnie z tym dokumentem, iż wynosi ona 41 166 zł. 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. obrazy prawa materialnego w innym wypadku niż w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu, tj. przepisu art. 44b § 2 kk oraz art. 178a § 5 kk poprzez nieorzeczenie przepadku równowartości pojazdu mechanicznego, którym w czasie zdarzenia poruszał się oskarżony w sytuacji, gdy zachodziły przesłanki do jego orzeczenia w postaci popełnienia przez O. B. przestępstwa z art. 178a § 1 kk i posiadania przez wymienionego zawartości alkoholu w organizmie nie niższej niż 1,5 promila we krwi lub 0,75 mg/dm3 w wydychanym powietrzu oraz przedmiotowy samochód nie stanowił wyłącznej własności sprawcy i jednocześnie nie zachodził wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami, uzasadniający odstąpienia od orzeczenia przez Sąd przepadku, z uwagi na co orzeczenie nie odpowiada prawu. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Wywiedziony przez prokuratora zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy art. 44b § 2 kk oraz art. 178a § 5 kk okazał się słuszny. Zgodnie z treścią przepisu art. 178a § 5 kk , sąd orzeka przepadek, o którym mowa w art. 44b , w razie popełnienia przestępstwa określonego w § 1 lub 4 , chyba że zawartość alkoholu w organizmie sprawcy przestępstwa określonego w § 1 była niższa niż 1,5 promila we krwi lub 0,75 mg/dm3 w wydychanym powietrzu albo nie prowadziła do takiego stężenia. Sąd może, zgodnie ze zdaniem drugim zawartym w treści tego artykułu, odstąpić od orzeczenia przepadku (bądź jego równowartości), jeżeli zachodzi wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami. Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy bezspornym jest, że oskarżony w dniu 24 września 2024 r. prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny - samochód osobowy marki M. (...) , znajdując się w stanie nietrzeźwości z wynikiem 1,20 mg/dm 3 alkoholu w wydychanym powietrzu, przy czym nie pojazd ten nie stanowił jego własności. W tym układzie procesowym Sąd meriti, stwierdzając brak podstaw wskazanych w art. 44b § 4 kk i § 5 kk oraz art. 178a § 5 zd. 2 kk , zobligowany był, wobec jednoznacznej w swej wymowie treści art. 44b § 2 kk , do orzeczenia przepadku równowartości ppojazd, czego niesłusznie zaniechał, powołując się na wadliwą interpretację tego przepisu. Należy wskazać, że zgodnie z art. 44b § 2 kk , jeżeli w czasie popełnienia przestępstwa pojazd nie stanowił wyłącznej własności sprawcy albo po popełnieniu przestępstwa sprawca zbył, darował lub ukrył podlegający przepadkowi pojazd, orzeka się przepadek równowartości pojazdu. Dotyczy on zatem wszystkich przypadków za wyjątkiem wyłącznej własności pojazdu, obejmując swą treścią sytuację współwłasności, jak też taką, gdy sprawca nie posiada w ogóle prawa własności do danego pojazdu, a więc tak w niniejszej sprawie. Ponadto dostrzec można, że w przepisie tym ustawodawca zrównuje z brakiem wyłącznej własności również sytuacje, w których sprawca zbył czy darował podlegający przepadkowi pojazd, a więc całkowicie pozbawił się prawa własności. Literalne brzmienie art. 44b § 2 kk nie pozostawiało więc możliwości dokonania odmiennej wykładni, prowadzącej do wniosku, że nie jest możliwe na podstawie przepisów kodeksu karnego wydanie omawianego rozstrzygnięcia. Z tych względów należało podzielić zapatrywanie skarżącego przedstawione w złożonej apelacji i dokonać w tym zakresie zmiany reformatoryjnej zaskarżonego wyroku, poprzez orzeczenie na podstawie art. 178a § 5 kk w zw. z art. 44b § 2 kk wobec oskarżonego przepadku równowartości pojazdu mechanicznego prowadzonego przez niego w ruchu lądowym w kwocie 41 166 zł, stanowiącej wartość tego pojazdu, określoną w polisie ubezpieczeniowej o nr. (...) za rok 2024 (k. 109). Jednocześnie Sąd nie dopatrzył się w przedmiotowej sprawie okoliczności opisanych w art. 44b § 4 i 5 kk , jak też nie stwierdził, aby zachodził w sprawie wyjątkowy wypadek, o którym mowa w art. 178a § 5 kk , co pozwalałoby na odstąpienie od orzeczenia przepadku lub jego równowartości. Ustalenia w zakresie istnienia lub braku „wyjątkowego wypadku, uzasadnionego szczególnymi okolicznościami” w rozumieniu art. 178a § 5 kk , winny być dokonywane na gruncie konkretnej sprawy karnej, z uwzględnieniem całokształtu jej niepowtarzalnych realiów faktycznych i procesowych, dyrektyw wymiaru kary oraz okoliczności wpływających na ten wymiar, a zatem powinny dotyczyć zarówno charakteru popełnionego przestępstwa, jak i osoby sprawcy. Należy wskazać, że oskarżony, będąc w znacznym stanie nietrzeźwości, kilkukrotnie przekraczającym ustawowy próg z art. 115 § 16 kk , poruszał się samochodem osobowym w dniu powszednim, w porze o zwiększonym natężeniu ruchu, doprowadzając w okolicy przejścia dla pieszych do kolizji drogowej z innym autem. W tych okolicznościach, uwzględniając nawet jego przyznanie się do winy, które traciło na znaczeniu z uwagi chociażby na okoliczności ujawnienia przestępstwa, jak też uprzednią niekaralność oskarżonego, nie byłoby uzasadnionym odstąpienie od orzeczenia wobec niego przepadku równowartości pojazdu, który prowadził w czasie przypisanego mu zaskarżonym wyrokiem czynu. Z pewnością nie wpisuje się w omawiany „wyjątkowy wypadek” również sytuacja osobista O. B. , prowadzącego działalność gospodarczą o charakterze budowlanym. Nadto należy podnieść, że oskarżony razem z żoną zamieszkuje w W. , w której transport publiczny oferuje wiele możliwości przemieszczania się. Dzieci oskarżonego są dorosłe i pracują zarobkowo, podobnie jak jego żona. Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie na podstawie art. 44b § 2 kk w zw. z art. 178a § 5 kk przepadku równowartości pojazdu mechanicznego w kwocie 41.166 zł. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Zasadność zarzutu podniesionego przez prokuratora, skutkowała uwzględnieniem powyższego wniosku. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 17 lutego 2025 r. w sprawie II K 776/24, za wyjątkiem rozstrzygnięcia opisanego w sekcji 5.2. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy W tej części wyrok jako słuszny i odpowiadający prawu należało utrzymać w mocy. Jednocześnie Sąd Okręgowy nie dopatrzył się uchybień podlegających uwzględnieniu z urzędu. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w zaskarżonej części w ten sposób, że na podstawie art. 178a § 5 kk w zw. z art. 44b § 2 kk orzekł wobec oskarżonego O. B. przepadek równowartości pojazdu mechanicznego prowadzonego przez niego w ruchu lądowym w kwocie 41 166,00 (czterdzieści jeden tysięcy sto sześćdziesiąt sześć) zł. Zwięźle o powodach zmiany Sąd Okręgowy po dokonaniu kontroli instancyjnej stwierdził konieczność zmiany zaskarżonego wyroku w powyższym zakresie, o czym wypowiedział się w rubryce 3.1. 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności III. Z uwagi na konieczność uiszczenia przepadku równowartości w kwocie 41 166 zł przez O. B. , Sąd Okręgowy na podstawie art. 624 § 1 kpk zwolnił go od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, ustalając, że wydatki tego postępowania ponosi Skarb Państwa. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja brak rozstrzygnięcia o przepadku równowartości pojazdu mechanicznego 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana