II Ka 288/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy częściowo zmienił wyrok sądu rejonowego, uchylając środek karny w postaci obowiązku naprawienia szkody na rzecz firmy, która nie była bezpośrednio pokrzywdzona przestępstwem.
Oskarżony D. K. został skazany przez Sąd Rejonowy za oszustwa telekomunikacyjne, polegające na wyłudzeniu telefonów i usług. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację oskarżonego, utrzymał w mocy wyrok skazujący, ale uchylił środek karny w postaci obowiązku naprawienia szkody na rzecz firmy (...) S.A., uznając, że nie była ona bezpośrednio pokrzywdzona przestępstwem, a jedynie nabyła wierzytelność.
Sąd Okręgowy w Nowym Sączu rozpoznał apelację oskarżonego D. K. od wyroku Sądu Rejonowego, który skazał go za przestępstwa oszustwa telekomunikacyjnego (art. 286 § 1 kk w zw. z art. 64 § 1 kk w zw. z art. 91 § 1 kk). Oskarżony wprowadził w błąd przedstawicieli sklepów, doprowadzając do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez podpisanie umów abonamentowych i wydanie telefonów komórkowych, a następnie wyłudzenie kwot z tytułu połączeń. Sąd Rejonowy wymierzył karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem, grzywnę oraz orzekł obowiązek naprawienia szkody na rzecz firmy (...) S.A. Sąd Okręgowy uznał apelację częściowo za skuteczną. Utrzymał w mocy wyrok skazujący, uznając ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji za prawidłowe, a zarzuty apelacji za bezzasadne. Jednakże, podzielił argumentację oskarżonego dotyczącą obowiązku naprawienia szkody. Sąd Okręgowy stwierdził, że firma (...) S.A. nie była bezpośrednio pokrzywdzona przestępstwem w rozumieniu art. 49 § 1 kpk, a jedynie nabyła wierzytelność od faktycznie pokrzywdzonej spółki (...) sp. z o.o. W związku z tym, uchylono środek karny w postaci obowiązku naprawienia szkody. Oskarżonego zwolniono od kosztów postępowania odwoławczego ze względu na jego sytuację materialną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, podmiot, który nabył wierzytelność od pokrzywdzonego, nie jest uznawany za pokrzywdzonego w rozumieniu art. 49 § 1 kpk i nie może domagać się naprawienia szkody w trybie art. 46 § 1 kpk.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podkreślił, że pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo. Nabycie wierzytelności nie jest równoznaczne z zaistnieniem pokrzywdzenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana wyroku
Strona wygrywająca
oskarżony (w części dotyczącej obowiązku naprawienia szkody)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| (...) Sp. z o.o. | spółka | pokrzywdzony |
| (...) S.A. | spółka | wierzyciel (przejęcie długu) |
Przepisy (7)
Główne
k.k. art. 286 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 64 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 91 § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 46 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem.
Pomocnicze
k.p.k. art. 49 § 1
Kodeks postępowania karnego
Definicja pokrzywdzonego.
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
Możliwość zmiany lub uchylenia wyroku przez sąd odwoławczy.
k.p.k. art. 624 § 1
Kodeks postępowania karnego
Zwolnienie od kosztów sądowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Firma (...) S.A. nie była bezpośrednio pokrzywdzona przestępstwem, a jedynie nabyła wierzytelność, co wyklucza możliwość zasądzenia obowiązku naprawienia szkody na jej rzecz w trybie art. 46 § 1 kpk.
Odrzucone argumenty
Zarzuty oskarżonego dotyczące braku obiektywizmu sądu, błędów proceduralnych i wydania orzeczenia na podstawie domniemań. Kwestionowanie przypisania przez Sąd Rejonowy popełnienia przestępstw z art. 286 § 1 kk. Argumenty o nieudowodnieniu winy i wadliwym wyliczeniu wysokości szkody.
Godne uwagi sformułowania
Firma (...) S.A. nie została pokrzywdzona skutkiem przestępstw popełnionych przez D. K., a jedynie przejęła dług spółki (...) sp. z o.o. na podstawie przelewu wierzytelności. Fakt nabycia wierzytelności od podmiotu pokrzywdzonego nie jest równoznaczny z zaistnieniem pokrzywdzenia w rozumieniu art. 49 § 1 kpk i nie może stanowić podstawy do zasądzenia obowiązku naprawienia szkody w trybie art. 46 § 1 kk. Skarżący nie wskazał w apelacji żadnych przekonujących argumentów, które zarzuty te czyniłyby uzasadnionymi odwołując się do stwierdzeń pozamerytorycznych, napastliwych, nie mających związku z przedmiotem postępowania.
Skład orzekający
Bogdan Kijak
przewodniczący
Anna Pater
sędzia sprawozdawca
Paweł Kulig
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia pokrzywdzonego w kontekście obowiązku naprawienia szkody na rzecz podmiotu, który nabył wierzytelność."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przelewem wierzytelności i zastosowaniem art. 46 § 1 kpk.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie pokrzywdzonego w procesie karnym, szczególnie gdy w grę wchodzą podmioty trzecie nabywające wierzytelności. Pokazuje też, że nawet w sprawach karnych można skutecznie podważyć wysokość lub zasadność zasądzonej szkody.
“Czy firma windykacyjna może żądać naprawienia szkody w procesie karnym? Sąd Okręgowy odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 3322,5 PLN
naprawienie szkody (uchylone): 3322,5 PLN
Sektor
telekomunikacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Ka 288/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 sierpnia 2014r. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu – Wydział II Karny w składzie : Przewodniczący : SSO Bogdan Kijak Sędziowie: SSO Anna Pater (spr.) SSR del. Paweł Kulig Protokolant: st.sekr.sądowy Maria Olszowska przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Leszka Karpa po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2014r. sprawy D. K. oskarżonego o przestępstwa z art.286§1 kk w zw. z art.64§1 kk w zw. z art.91§1 kk na skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Nowym Sączu z dnia 1 kwietnia 2014r. sygn. akt II1 K 1247/13 I. zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że uchyla środek karny orzeczony w pkt. IV, II. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy, zwalniając oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. Sygn. akt II Ka 288/14 UZASADNIENIE wyroku z dnia 28 sierpnia 2014 r. D. K. oskarżony był o to, że w okresie od 4 maja 2007 roku do 11 maja 2007 roku w N. działając w podobny sposób, w krótkich odstępach czasu dopuścił się następujących przestępstw: 1. w dniu 4 maja 2007 roku w N. przy ul. (...) w sklepie patronackim (...) Sp. z o.o. w celu osiągnięcia korzyści majątkowej po uprzednim wprowadzeniu w błąd przedstawiciela sklepu co do woli i możliwości wywiązania się z zawartej umowy o abonament doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, tj. podpisania umowy o abonament telekomunikacyjny i wydania na tej podstawie telefonu komórkowego m-ki N. (...) o wartości 750 zł, a następnie wyłudzenia kwoty 848,78 zł z tytułu zrealizowanych połączeń telefonicznych powodując straty w łącznej wysokości 1598,78 zł, na szkodę w/w operatora, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej kary 6 miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo podobne, tj. o przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 kk , 2. w dniu 11 maja 2007 roku w N. przy ul. (...) w sklepie patronackim (...) Sp. z o.o. w celu osiągnięcia korzyści majątkowej po uprzednim wprowadzeniu w błąd przedstawiciela sklepu co do woli i możliwości wywiązania się z zawartej umowy o abonament doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, tj. podpisania umowy o abonament telekomunikacyjny i wydania na tej podstawie telefonu komórkowego m-ki S. (...) o wartości 750 zł, a następnie wyłudzenia kwoty 973,72 zł., z tytułu zrealizowanych połączeń telefonicznych powodując straty w łącznej wysokości 1723,72 zł., na szkodę ww. operatora, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej kary 6 miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo podobne, tj. o przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 kk , tj. o przestępstwo z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 64 § 1 kk w zw. art. 91 § 1 kk . Wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2014 r., sygn. akt II 1 K 1247/13 Sąd Rejonowy w Nowym Sączu uznał oskarżonego D. K. za winnego popełnienia czynów zarzucanych mu aktem oskarżenia, stanowiących przestępstwa z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 64 § 1 kk w zw. art. 91 § 1 kk i wymierzył oskarżonemu karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonanie tej kary na okres próby wynoszący 5 lat oraz oddał oskarżonego pod dozór kuratora sądowego, orzekł wobec oskarżonego karę grzywny w wysokości 30 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10 złotych, tj. karę grzywny w kwocie 300 złotych. Na mocy art. 46 § 1 kk Sąd Rejonowy orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci obowiązku naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody przyjmując, że pokrzywdzonym w sprawie jest Firma (...) S.A. ul. (...) we W. i zasądził od oskarżonego na rzecz wskazanej firmy kwotę 3.322,50 zł. Sąd Rejonowy zwolnił oskarżonego w całości od uiszczenia kosztów sądowych. Powyższy wyrok zaskarżył apelacją oskarżony, który zarzucił stronniczość, błędy proceduralne i nieprawdziwość domniemań, na podstawie których wydane zostało „postanowienie”. W związku z powyższym oskarżonym wniósł o całkowite uchylenie tego „postanowienia”. W uzasadnieniu apelacji oskarżony podał, że podpisał umowę z (...) na usługi telekomunikacyjne, ale nie prowadził rozmów, a zadłużenie to suma abonamentów, lecz nie może tego udowodnić gdyż minęło 7 lat od podpisania umów. Oskarżony podał, że aparaty telefoniczne otrzymał z paragonem, więc był ich właścicielem, a sprzedał je dlatego, aby zakupić żywność dla dzieci. Oskarżony zaznaczył, że nigdy nie uchylał się od spłacania długów, jego sytuacja materialna i rodzinna nie pozwalała jego rodzinie na normalne funkcjonowanie, a poza tym jako rodzina wielodzietna byli dyskryminowani. Podniósł również, że nigdy nie podpisywał żadnych umów z firmą (...) i nie rozumie jak ta firma może domagać się spłaty zadłużenia, natomiast jeśli pozwoli na to jego sytuacja materialna i rodzinna to zadośćuczyni firmie (...) sp. z o.o. Oskarżony zarzucił wreszcie, że sąd podszedł do sprawy rutynowo uznając z góry jego winę, nie miał możliwości obrony, stwierdził również, że wstydzi się, iż jest Polakiem i jak tylko będzie miał sposobność to zrezygnuje z obywatelstwa tego kraju. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Apelacja okazała się częściowo skuteczna doprowadzając do zmiany zaskarżonego wyroku w zakresie orzeczenia o środku karnym. Sąd Rejonowy poprawnie przeprowadził postępowanie dążąc do wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, a zgromadzone w toku postępowania dowody ocenił w sposób zgodny z zasadami prawidłowego rozumowania, wiedzy i doświadczenia życiowego dokonując w konsekwencji prawidłowe ustalenia faktyczne. Podniesione w apelacji zarzuty braku obiektywizmu, błędów proceduralnych oraz wydania orzeczenia na podstawie domniemań są oczywiście bezzasadne. Skarżący nie wskazał w apelacji żadnych przekonujących argumentów, które zarzuty te czyniłyby uzasadnionymi odwołując się do stwierdzeń pozamerytorycznych, napastliwych, nie mających związku z przedmiotem postępowania. W świetle przeprowadzonych dowodów niesporne jest, iż oskarżony zawierając umowy z operatorem telefonii komórkowej i pobierając aparaty telefoniczne podjął działania znamienne dla przestępstwa z art. 286 § 1 kk , czemu w istocie oskarżony nie przeczył przyznając pewne okoliczności zarówno w swoich wyjaśnieniach, jak i w środku odwoławczym. Kwestionowanie zatem przypisania przez Sąd Rejonowy popełnienia przestępstw z art. 286 § 1 kk jest bezzasadne, a podniesione w związku z tym argumenty o nieudowodnieniu winy i wadliwym wyliczeniu wysokości szkody mają charakter polemiczny, nie uwzględniający argumentów podniesionych przez sąd pierwszej instancji, a wykazujących popełnienie przez oskarżonego oszustw na szkodę pokrzywdzonego (...) sp. o.o. Słuszne okazały się natomiast argumenty oskarżonego o bezzasadności zasądzenia kwoty 3.322,50 zł na rzecz firmy (...) S.A. Pomijając obraźliwe sformułowania przytoczone w apelacji, których oskarżony winien unikać w środku odwoławczym, a odnoszące się do działania firm windykacyjnych, należy podzielić uwagi apelacji o nietrafności zasądzenia w/w kwoty tytułem obowiązku naprawienia szkody na rzecz firmy (...) S.A. , która nie była podmiotem bezpośrednio pokrzywdzonym przestępstwami popełnionymi przez oskarżonego. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 49 § 1 kpk pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo. W rozpoznawanej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości, iż firma (...) S.A. nie została pokrzywdzona skutkiem przestępstw popełnionych przez D. K. , a jedynie przejęła dług spółki (...) sp. z o.o. na podstawie przelewu wierzytelności. W takiej sytuacji brak jest podstaw by uznać, że firma (...) S.A. jako pokrzywdzony mogła domagać się naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem w trybie art. 46 § 1 kk . Należy zwrócić uwagę, że orzekając o obowiązku naprawienia szkody Sąd Rejonowy stwierdził w punkcie IV wyroku, iż pokrzywdzonym jest firma (...) S.A. we W. , choć przyjął jednocześnie, że przestępstwa zostały dokonane na szkodę (...) sp. z o.o. W związku z tym stwierdzić należy, że fakt nabycia wierzytelności od podmiotu pokrzywdzonego nie jest równoznaczny z zaistnieniem pokrzywdzenia w rozumieniu art. 49 § 1 kpk i nie może stanowić podstawy do zasądzenia obowiązku naprawienia szkody w trybie art. 46 § 1 kk . Wobec faktu, że apelacja wniesiona została wyłącznie na korzyść oskarżonego nie zaistniały także przesłanki by za podstawę obowiązku dokonania zapłaty kwoty 3.322,50 zł na rzecz firmy (...) S.A. przyjąć inne przepisy, bowiem byłoby to postąpienie na niekorzyść oskarżonego. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylił orzeczenie o środku karnym – tj. o obowiązku naprawienia szkody zawarte w punkcie IV zaskarżonego wyroku, zaś w pozostałej części wyrok utrzymał w mocy orzekając na podstawie art. 437 § 1 i 2 kpk . Z uwagi na sytuację materialną oskarżonego Sąd Okręgowy na podstawie art. 624 § 1 kpk zwolnił go od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI