II Ka 249/25Zmiana wyroku pokrzywdzenie wierzycieli kara wiezienia
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Siedlcach rozpoznał apelacje wniesione przez obrońców oskarżonych X. Ł. i N. Ł. oraz pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych od wyroku Sądu Rejonowego w Łukowie, który skazał ich za czyny z art. 300 § 1 kk i inne. Sąd Okręgowy, stosując art. 4 § 1 kk, zmienił wyrok w stosunku do N. Ł. w ten sposób, że w miejsce kary grzywny wymierzył jej karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, warunkowo zawieszoną na okres 2 lat próby, oraz karę grzywny w wysokości 250 stawek dziennych po 30 zł. Zobowiązano ją również do informowania sądu o przebiegu okresu próby. W stosunku do X. Ł. zmieniono podstawę prawną orzeczonej kary grzywny i warunkowego zawieszenia jej wykonania. W pozostałym zakresie wyrok Sądu Rejonowego został utrzymany w mocy. Sąd Okręgowy uznał, że czynności podejmowane przez małżonków, takie jak ustanowienie rozdzielności majątkowej, podział majątku i darowizny, były ukierunkowane na pokrzywdzenie wierzycieli, zwłaszcza w kontekście istniejących już wymagalnych zobowiązań. Sąd odrzucił zarzuty dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych i obrazy przepisów postępowania, uznając ocenę dowodów przez Sąd Rejonowy za prawidłową. Jednocześnie, uwzględniając częściowo apelację pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych, Sąd Okręgowy uznał karę grzywny orzeczoną wobec N. Ł. za niewspółmiernie łagodną, biorąc pod uwagę jej wcześniejszą karalność i istotny udział w przestępczym procederze. Zastosowanie kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem miało na celu realizację celów zapobiegawczych i wychowawczych. Sąd nie zgodził się z wnioskiem o orzeczenie kar 2 lat pozbawienia wolności dla obojga oskarżonych, uznając je za rażąco surowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja znamion przestępstwa z art. 300 kk, w szczególności w kontekście podziału majątku, darowizn i świadomości zobowiązań przez małżonka.
Dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z rozporządzaniem majątkiem w sytuacji zadłużenia.
Zagadnienia prawne (5)
Czy podział majątku, ustanowienie rozdzielności majątkowej i darowizny składników majątkowych przez małżonków, którzy mają wymagalne zobowiązania, stanowią przestępstwo udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzycieli?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli czynności te są ukierunkowane na pokrzywdzenie wierzycieli i wyprowadzenie majątku spod egzekucji, nawet jeśli formalnie są dopuszczalne.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że chronologia zdarzeń, sposób rozdysponowania majątku oraz brak prób spłaty zobowiązań wskazują na świadomy zamiar pokrzywdzenia wierzycieli. Wartość mienia nie jest kluczowa dla bytu przestępstwa, liczy się realna możliwość prowadzenia skutecznej egzekucji.
Czy darowizna nieruchomości obciążonej hipotekami może stanowić przestępstwo udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzycieli?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, okoliczność obciążenia nieruchomości hipotekami nie eliminuje możliwości pokrzywdzenia pozostałych wierzycieli, a zbycie nieruchomości poza egzekucją podlega ocenie prawnokarnej.
Uzasadnienie
Zbycie nieruchomości poza egzekucją, nawet jeśli obciążona hipotekami, może uszczuplić majątek dłużnika i pokrzywdzić wierzycieli niehipotecznych. Darowizna na rzecz osoby najbliższej dodatkowo wzmacnia wniosek o rzeczywistym celu działania.
Czy darowizna udziałów w spółce o niewielkiej wartości nominalnej może stanowić przestępstwo udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzycieli?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dla bytu przestępstwa z art. 300 kk nie ma znaczenia, czy wierzyciele faktycznie podjęli działania egzekucyjne, ani czy egzekucja okazałaby się skuteczna. Niska wartość udziałów może świadczyć o uszczupleniu, a nie udaremnieniu, co nadal jest znamieniem czynu zabronionego.
Uzasadnienie
Wartość mienia nie jest znamieniem przestępstwa z art. 300 kk. Udziały w spółce stanowią składnik majątkowy podlegający egzekucji, a ich zbycie może prowadzić do uszczuplenia możliwości zaspokojenia wierzycieli.
Czy oskarżona, która otrzymała składniki majątkowe od męża w ramach podziału majątku i darowizn, miała świadomość istnienia jego zobowiązań finansowych i zamiaru pokrzywdzenia wierzycieli?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, całokształt okoliczności sprawy, w tym wspólne gospodarstwo domowe, uczestnictwo w podziale majątku i przyjmowanie składników majątkowych, świadczy o posiadaniu przez oskarżoną wiedzy o poważnych zobowiązaniach męża i możliwości utrudnienia zaspokojenia wierzycieli.
Uzasadnienie
Nie jest konieczne wykazanie, że oskarżona znała dokładnie wszystkie tytuły wykonawcze. Wystarczające jest ustalenie, że miała świadomość istnienia poważnych zobowiązań finansowych męża i że podejmowane czynności mogą utrudnić lub uniemożliwić wierzycielom zaspokojenie ich roszczeń.
Czy kara grzywny jest adekwatną karą za przestępstwo udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzycieli, zwłaszcza w przypadku osoby wcześniej karanej za przestępstwa przeciwko mieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku istotnego udziału w przestępczym procederze, znacznego stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu, kara grzywny może być niewystarczająca do realizacji celów zapobiegawczych, wychowawczych i prewencji ogólnej.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że kara pozbawienia wolności, nawet warunkowo zawieszona, jest bardziej adekwatna do stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu, zwłaszcza biorąc pod uwagę wcześniejszą karalność oskarżonej i jej istotny udział w przestępstwie.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| X. Ł. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| N. Ł. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Mariusz Semeniuk | inne | prokurator |
| T. Z. | inne | oskarżyciel posiłkowy |
| X. U. | inne | oskarżyciel posiłkowy |
| C. Z. | inne | inne |
Przepisy (15)
Główne
k.k. art. 300 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzyciela poprzez usuwanie składników majątkowych z majątku dłużnika.
k.k. art. 300 § § 3
Kodeks karny
Dotyczy pomocnictwa do czynu z § 1.
k.p.k. art. 18 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy pomocnictwa.
Pomocnicze
k.k. art. 11 § § 3
Kodeks karny
Dotyczy wymierzenia kary pozbawienia wolności zamiast kary grzywny w określonych przypadkach.
k.k. art. 69 § § 1 i 2
Kodeks karny
Dotyczy warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności.
k.k. art. 70 § § 1 pkt 1
Kodeks karny
Dotyczy okresu próby przy warunkowym zawieszeniu kary pozbawienia wolności.
k.k. art. 72 § § 1 pkt 1
Kodeks karny
Dotyczy obowiązków skazanego w okresie próby.
k.k. art. 33 § § 2
Kodeks karny
Dotyczy ustalania wysokości stawki dziennej grzywny.
k.p.k. art. 4 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy stosowania względniejszej ustawy karnej.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy oceny dowodów.
k.p.k. art. 5 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść oskarżonego.
u.o.p.k. art. 2 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
u.o.p.k. art. 3 § ust. 1
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
Dz.U. z 2013 r. poz. 663
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym
k.p.k. art. 633
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Częściowe uwzględnienie apelacji pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych w zakresie wymiaru kary dla N. Ł. jako niewspółmiernie łagodnej. • Uznanie, że działania małżonków Ł. były ukierunkowane na pokrzywdzenie wierzycieli.
Odrzucone argumenty
Zarzuty obrońców dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych i obrazy przepisów postępowania. • Wniosek o uniewinnienie oskarżonych. • Wniosek o orzeczenie kar 2 lat pozbawienia wolności dla obojga oskarżonych jako rażąco surowych.
Godne uwagi sformułowania
czynności te w rzeczywistości służą wyprowadzeniu składników majątkowych spod egzekucji • nie należy mieć wątpliwości, że czynności podejmowane przez N. Ł. (1) i X. Ł. ... pozostawały ewidentnie ukierunkowane na pokrzywdzenie wierzycieli • wartość mienia nie należy do znamion występku z art. 300 kk • wystarczające było ustalenie, że miała świadomość istnienia poważnych zobowiązań finansowych męża oraz że podejmowane czynności mogą utrudnić lub uniemożliwić wierzycielom zaspokojenie ich roszczeń.
Skład orzekający
Sylwia Olimpia Uszyńska
przewodniczący-sprawozdawca
Anita Kowalczyk- Makuła
sędzia
Dariusz Półtorak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa z art. 300 kk, w szczególności w kontekście podziału majątku, darowizn i świadomości zobowiązań przez małżonka."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z rozporządzaniem majątkiem w sytuacji zadłużenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak formalnie legalne czynności (podział majątku, darowizny) mogą być wykorzystane do popełnienia przestępstwa przeciwko wierzycielom, co jest częstym problemem w obrocie gospodarczym.
“Jak małżeńskie rozdzielenie majątku może prowadzić do kary więzienia za oszukanie wierzycieli?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.