II KA 249/18

Sąd Okręgowy w OstrołęceOstrołęka2018-10-15
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚredniaokręgowy
oszustwointernetallegronieuczciwa konkurencjaprawo cywilnezamiardostawa towaruapelacjauniewinnienie

Sąd Okręgowy uniewinnił oskarżonego od zarzutów oszustwa, uznając, że brak było dowodów na jego zamiar wyłudzenia pieniędzy, a sprawy należy traktować jako niewykonanie umów cywilnoprawnych.

Sąd Okręgowy w Ostrołęce zmienił wyrok Sądu Rejonowego i uniewinnił oskarżonego A. Ł. od zarzutów popełnienia oszustw na aukcjach internetowych. Sąd uznał, że apelacja obrońcy była skuteczna, mimo jej wadliwej konstrukcji. Kluczowym argumentem było stwierdzenie braku dowodów na zamiar oszukania pokrzywdzonych w momencie zawierania umów. Sąd uznał, że niewywiązanie się z dostarczenia obuwia należy traktować jako kwestię cywilnoprawną, a nie przestępstwo z art. 286 § 1 k.k.

Sąd Okręgowy w Ostrołęce, rozpoznając apelację obrońcy oskarżonego A. Ł., zmienił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Ostrowi Mazowieckiej i uniewinnił oskarżonego od popełnienia zarzucanych mu czynów z art. 286 § 1 k.k. Oskarżony był pierwotnie uznany za winnego popełnienia czterech czynów polegających na doprowadzeniu pokrzywdzonych do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez oferowanie na aukcjach internetowych obuwia, za które wpłacono pieniądze, jednak towar nie został dostarczony. Sąd Rejonowy skazał go na karę grzywny. Obrońca oskarżonego wniósł apelację, zarzucając m.in. obrazę przepisów postępowania poprzez błędną ocenę dowodów i brak dowodów na zamiar popełnienia przestępstwa. Sąd Okręgowy, mimo krytycznej oceny sposobu sporządzenia apelacji, uznał za zasadny zarzut dotyczący braku dowodów na zamiar oszukania pokrzywdzonych. Sąd stwierdził, że w materiale dowodowym brak jest pewnych i jednoznacznych dowodów wskazujących, iż oskarżony w momencie zawierania umów miał zamiar się z nich nie wywiązać. Działania oskarżonego oceniono jako należące do sfery prawa cywilnego, a niewywiązanie się z części transakcji jako wynik przyczyn niezawinionych przez oskarżonego, co zostało uprawdopodobnione ilością prawidłowo zrealizowanych transakcji. Sąd uznał, że sam fakt nieotrzymania towaru przez część nabywców nie statuuje przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. W związku z tym, Sąd Okręgowy uniewinnił oskarżonego, a koszty postępowania odwoławczego przejął na rachunek Skarbu Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sam fakt nieotrzymania towaru przez część nabywców nie statuuje przestępstwa z art. 286 § 1 k.k., jeśli brak jest dowodów na zamiar oszukania w momencie zawierania umowy.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że w sprawie brak jest pewnych dowodów na zamiar oskarżonego wywiązania się z umów w momencie ich zawierania. Działania oskarżonego oceniono jako należące do sfery prawa cywilnego, a niewywiązanie się z części transakcji jako wynik przyczyn niezawinionych, co uprawdopodobniła duża liczba prawidłowo zrealizowanych transakcji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uniewinnienie

Strona wygrywająca

A. Ł.

Strony

NazwaTypRola
A. Ł.osoba_fizycznaoskarżony
A. P.osoba_fizycznapokrzywdzony
K. W.osoba_fizycznapokrzywdzony
M. S.osoba_fizycznapokrzywdzony
Ł. K.osoba_fizycznapokrzywdzony
Adam Kolbusinneprokurator

Przepisy (7)

Główne

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 92

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 424 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 91 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 37a

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak dowodów na zamiar popełnienia oszustwa w momencie zawierania umów. Niewywiązanie się z umów cywilnoprawnych, a nie przestępstwo. Duża liczba prawidłowo zrealizowanych transakcji uprawdopodabnia brak zamiaru oszukania.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące obrazu przepisów postępowania (art. 7, 410, 92, 424 k.p.k.) w pierwotnej formie apelacji. Zarzuty dotyczące wadliwego ustalenia okoliczności faktycznych.

Godne uwagi sformułowania

Sama apelacja jest sporządzona w sposób chaotyczny i niespójny, bez należytego uzasadnienia poszczególnych, podnoszonych w niej zarzutów. Trudno dociec w jaki sposób naruszenie art. 424 k.p.k. miałoby wpływ na treść wyroku. Nie ulega wszak jakiejkolwiek wątpliwości, iż istnienie po stronie oskarżonego zamiaru osiągnięcia korzyści majątkowej [...] jest warunkiem niezbędnym do możliwości przypisania określonej osobie popełnienia czynu z art. 286§1kk. Oceniając materiał dowodowy zgromadzony na potrzeby niniejszego postępowania, wbrew twierdzeniom Sądu Rejonowego, Sąd Okręgowy uznał, że w sprawie nie ma przekonujących i pewnych dowodów, które jednoznacznie wskazywałyby, iż oskarżony [...] miał zamiar z tychże transakcji nie wywiązać się. Działania oskarżonego, miały charakter działań w sferze prawa cywilnego. Sam niewątpliwy fakt nie otrzymania towaru przez część nabywców sam w sobie nie statuuje zaistnienia przestępstwa z art. 286§1kk.

Skład orzekający

Marek Konrad

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja znamion oszustwa z art. 286 § 1 k.k. w kontekście transakcji internetowych, rozróżnienie między niewykonaniem umowy cywilnoprawnej a oszustwem, znaczenie dowodów na zamiar w sprawach o oszustwo."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i oceny dowodów w konkretnej sprawie. Wartość precedensowa może być ograniczona przez wadliwe sformułowanie apelacji, które sąd mimo wszystko uwzględnił.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu oszustw internetowych i pokazuje, jak ważne jest udowodnienie zamiaru popełnienia przestępstwa, a nie tylko samego faktu niewywiązania się z umowy. Pokazuje też, jak sąd odwoławczy może skorygować błąd sądu niższej instancji.

Czy nieotrzymanie paczki z Allegro to od razu oszustwo? Sąd Okręgowy wyjaśnia, kiedy niewywiązanie się z umowy to tylko problem cywilny.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ka 249/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 października 2018r. Sąd Okręgowy w Ostrołęce II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Marek Konrad Protokolant: Ewa Pędzich przy udziale Prokuratora: Adama Kolbusa po rozpoznaniu w dniu: 03.10.2018r. sprawy: A. Ł. oskarżonego o popełnienie czynów z art. 286§1kk z powodu apelacji: obrońcy oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Ostrowi Mazowieckiej z dnia 20.04.2018r. w sprawie IIK 389/16 orzeka: I. Zmienia zaskarżony wyrok i oskarżonego A. Ł. uniewinnia od popełniania zarzucanych mu czynów II. Koszty postępowania odwoławczego przejmuje na rachunek Skarbu Państwa Sygn. akt IIKa 249/18 UZASADNIENIE A. Ł. oskarżony został o to, że: I. W dniu 14 października 2011r. w W. celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził A. P. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 137,50zł w ten sposób, że na aukcji internetowej allegro za pośrednictwem konta o nicku „ (...) ” oferował do sprzedaży obuwie sportowe maki N. a następnie po przelaniu pieniędzy przez Ł. K. pośredniczącego w transakcji na wskazany rachunek bankowy firmy (...) , której był przedstawicielem w kraju o numerze (...) , nie wywiązał się z obowiązku przesłania nabywcy zakupionego obuwia Tj. o czyn z art. 286§1kk II. W dniu 14 października 2011r. w W. celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził K. W. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 242,50zł w ten sposób, że na aukcji internetowej allegro za pośrednictwem konta o nicku „ (...) ” oferował do sprzedaży obuwie sportowe maki N. a następnie po przelaniu pieniędzy przez Ł. K. pośredniczącego w transakcji na wskazany rachunek bankowy firmy (...) , której był przedstawicielem w kraju o numerze (...) , nie wywiązał się z obowiązku przesłania nabywcy zakupionego obuwia Tj. o czyn z art. 286§1kk III. W dniu 21 października 2011r. w W. celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził M. S. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 157,50zł w ten sposób, że na aukcji internetowej allegro za pośrednictwem konta o nicku „ (...) ” oferował do sprzedaży obuwie sportowe maki N. a następnie po przelaniu pieniędzy przez Ł. K. pośredniczącego w transakcji na wskazany rachunek bankowy firmy (...) , której był przedstawicielem w kraju o numerze (...) , nie wywiązał się z obowiązku przesłania nabywcy zakupionego obuwia Tj. o czyn z art. 286§1kk IV. W dniu 03 listopada 2011r. w W. celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził Ł. K. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 275zł w ten sposób, że na aukcji internetowej allegro za pośrednictwem konta o nicku „ (...) ” oferował do sprzedaży obuwie sportowe maki N. a następnie po przelaniu pieniędzy przez Ł. K. pośredniczącego w transakcji na wskazany rachunek bankowy firmy (...) , której był przedstawicielem w kraju o numerze (...) , nie wywiązał się z obowiązku przesłania nabywcy zakupionego obuwia, w wyniku czego Ł. K. na podstawie żądania nabywcy dokonał zwrotu kwoty 275zł stanowiącą wartość zakupionego obuwia Tj. o czyn z art. 286§1kk Sąd Rejonowy w Ostrowi Mazowieckiej, wyrokiem z dnia 20.04.2018r. w sprawie IIK 389/16, uznał oskarżonego za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów, ustalając, iż działał on w z zamiarem wprowadzenia osoby pokrzywdzonej w błąd co do wykonania zawartych umów oraz przyjmując, iż działał on w warunkach ciągu przestępstw i za tak opisany czyn z art. 286§1kk w zw. z art. 91§1kk skazał i na podstawie art. 286§1kk w zw. z art. 91§1kk i w zw. z art. 37a kk wymierzył mu karę grzywny w wymiarze 150 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10zł. Rozstrzygnął także o kosztach sądowych oraz opłacie. Apelację od powyżej wskazanego wyroku, wniósł obrońca oskarżonego wyrok zaskarżając w całości na korzyść oskarżonego. Wyrokowi zarzucił: a. Obrazę przepisów postępowania – art. 7 i 410kpk poprzez przekroczenie swobodnej oceny dowodów i poprzez nieuzasadnioną odmowę przyznania wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonego, b. Obrazę przepisów postępowania - art. 7 i 410kpk poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i przyjęcie wbrew zasadom prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, że oskarżony oferował do sprzedaży obuwie, gdy w rzeczywistości oferował je Ł. K. c. Obrazę przepisów postępowania – art. 410 w zw. z art. 92kpk poprzez oparcie wyroku na okolicznościach nie wynikających z materiału dowodowego ujawnionego w toku postępowania, tj. przyjęcie, że oskarżony wyczerpał znamiona zarzucanych mu czynów, kiedy z zeznań świadków i materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie to nie wynika, d. Obrazę przepisów postępowania – art. 4, 7, 410 , i 424 §1pkt 1 kpk poprzez ustalenie okoliczności faktycznych na podstawie niekompletnego materiału dowodowego, e. W konsekwencji wyżej wskazanych zarzutów, Sąd naruszył art. 410 w zw. z art. 424kpk poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw orzeczenia na skutek niewskazania w uzasadnieniu wyroku, które fakty uznał za udowodnione, na jakich oparł się dowodach i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych, co uniemożliwia kontrolę odwoławczą (pisownia oryginalna). Nadto zarzucił: a. Naruszenie art. 7, 410 i 424kpk przez przyjęcie za udowodnione faktu, że oskarżony chciał z zamiarem bezpośrednim nie wywiązać się z rzekomo zawartych umów i wprowadzić pokrzywdzonych w błąd, co doprowadziło do wadliwego ustalenia, iż oskarżony popełnił zarzucane czyny i jest winny a w konsekwencji do wydania błędnego rozstrzygnięcia w sprawie W konkluzji swojej apelacji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i uniewinnienie go od zarzucanych czynów. Sąd zważył co następuje: Wniesienie apelacji okazało się skuteczne i doprowadziło do zmiany zaskarżonego orzeczenia i uniewinnienia oskarżonego od popełnienia stawianych mu zarzutów. Wskazać jednakże należy, iż wniesiony środek odwoławczy sporządzony został w sposób odbiegający od kanonów profesjonalizmu, zawiera wielokrotne powielenia tożsamych w istocie rzeczy zarzutów, bądź też zarzuty w swojej konstrukcji wręcz pozbawione logiki. Dodatkowo podnieść należy, iż sama apelacja jest sporządzona w sposób chaotyczny i niespójny, bez należytego uzasadnienia poszczególnych, podnoszonych w niej zarzutów. Skarżący posługując się sformułowaniami kodeksowymi, w istocie rzeczy nie odnosi poszczególnych zarzutów do konkretnych dowodów – bądź czyni to szczątkowo – występujących w sprawie. Z treści apelacji wynika także, zdaniem Sądu Okręgowego, fakt braku rozeznania w brzmieniu przepisów proceduralnych odnoszących się do postępowania dowodowego oraz postępowania odwoławczego co w konsekwencji zapewne doprowadziło do podnoszenia zarzutów, których podnoszenie w sposób jaki uczynił to skarżący, jest wręcz nielogiczne. Jako przykład takiego zarzutu jest wskazanie naruszenia art. 424 §1pkt1kpk (pkt II d) oraz całego art. 424kpk w pkt II e oraz w pkt IIIa. Oczywistym jest – i nie wymaga to jakiejkolwiek pogłębionej analizy, iż zarzut naruszenia przepisów proceduralnych, okazać się może skuteczny o tyle, o ile wskazany zostanie związek pomiędzy naruszeniem danego przepisu – oczywiście także art. 424kpk – a treścią zaskarżonego wyroku. Biorąc pod uwagę, że uzasadnienie – jakkolwiek wraz z wyrokiem stanowi całość, jest sporządzane po wydaniu wyroku, trudno dociec w jaki sposób naruszenie art. 424kpk miałoby wpływ na treść wyroku. Jednocześnie zdumienie Sądu budzą twierdzenia skarżącego, odnoszące się do rzekomej niemożności dokonania kontroli odwoławczej. Sąd bowiem w żadnym z przepisów postępowania karnego nie dopatruje się podstaw do dokonania kontroli odwoławczej przez stronę wnoszącą środek zaskarżenia. Dokonanie owej kontroli wydaje się zastrzeżone dla Sądu Odwoławczego. Pomijając wszakże powyższe okoliczności, Sąd Okręgowy uznał, iż zasadnym jest zarzut z pkt IIIa apelacji. Co prawda, także w przypadku tego z zarzutów został on sformułowany w sposób niespójny, z pomieszaniem kwestii odnoszących się do przepisów proceduralnych oraz ustaleń faktycznych, tym niemniej odnosi się on do kluczowej kwestii w sprawie – kwestii możliwości ustalenia istnienia po stronie oskarżonego zamiaru osiągnięcia korzyści majątkowej kosztem pokrzywdzonych. Nie ulega wszak jakiejkolwiek wątpliwości, iż istnienie po stronie oskarżonego zamiaru osiągnięcia korzyści majątkowej, istniejącego w momencie podejmowania oszukańczych czynności czy też nawet w trakcie ciągu zdarzeń, które doprowadzić mają do wzbogacania oskarżonego kosztem innych osób, jest warunkiem niezbędnym do możliwości przypisania określonej osobie popełnienia czynu z art. 286§1kk . Kwestia ta jest oczywista. Oceniając materiał dowodowy zgromadzony na potrzeby niniejszego postępowania, wbrew twierdzeniom Sądu Rejonowego, Sąd Okręgowy uznał, że w sprawie nie ma przekonujących i pewnych dowodów, które jednoznacznie wskazywałyby, iż oskarżony dokonując opisanych w zarzutach transakcji, miał zamiar z tychże transakcji nie wywiązać się. Zdaniem Sądu Okręgowego, działania oskarżonego, miały charakter działań w sferze prawa cywilnego – oskarżony poprzez określone czynności, za pośrednictwem innych osób czy też osoby, wprowadzał do obrotu towar w postaci sportowego obuwia. Jak ustalono, część z owych transakcji nie doszła do skutku z uwagi na - jak wskazywał oskarżony – przyczyny niezawinione przez niego. Twierdzenia oskarżonego w tym zakresie, są zdaniem Sądu Okręgowego uprawdopodobnione przede wszystkim ilością transakcji, które oskarżony dokonywał a które przebiegły prawidłowo. W ocenie Sądu Okręgowego, nie ma w sprawie jakiegokolwiek dowodu, który przemawiałby za przyjęciem tezy, iż w momencie zawierania umów co do dostarczenia obuwia, oskarżony nie miał zamiaru z nich się wywiązać. Jakkolwiek sam sposób dokonywania sprzedaży obuwia można uznać za ujmując rzecz kolokwialnie dziwny, o tyle jak wynika z materiału dowodowego, owe transakcje które nie doszły do skutku, stanowią niewielki ułamek wszystkich transakcji jakie dokonywał oskarżony, tym bardziej, że transakcji owych dokonywał nie tylko za pośrednictwem świadka K. . Oceniając zaś dowód w postaci zeznań tego świadka, stwierdzić należy, iż zeznania te w żaden sposób nie niweczą oceny materiału dowodowego jaka została wskazana powyżej. Jak zeznał ten świadek, podjął on współpracę z firmą, polegającą na sprzedaży za pośrednictwem własnego konta na portalu allegro, obuwia sportowego. Na portalu tym świadek za uzyskanie prowizji, miał wystawiać do licytacji obuwie firmy, od której otrzymał katalog. Dodał, iż część transakcji przebiegła prawidłowo, część osób obuwia zaś nie otrzymała i zaczęła fakt ten zgłaszać do niego, jako osoby, która owe obuwie wystawiała na portalu allegro. Z uwagi na to uznał, że firma, w której sprzedaży towarów uczestniczył to oszuści. Jakkolwiek zeznania świadka K. uznać można za prawdziwe, o tyle trudno uznać, że ich treść wskazuje na popełnienie przez oskarżonego czynu z art. 286§1kk – właśnie w kontekście istnienia po stronie oskarżonego zamiaru popełnienia takiego czynu. Co więcej, treść zeznań owego świadka przemawia za przyjęciem, iż zachowania oskarżonego w kontekście stawianych mu zarzutów oceniać należy na płaszczyźnie nieprawidłowego wykonania umów cywilnoprawnych. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał za zasadny zarzut błędu w ustaleniach faktycznych co do istnienia po stronie oskarżonego zamiaru oszukania osób, które dokonały zakupu obuwia a które owego obuwia nie otrzymały. Błąd ten zaś wynika z błędnej oceny zeznań świadka K. oraz wyjaśnień samego oskarżonego. Jeszcze raz podkreślić należy, iż sam niewątpliwy fakt nie otrzymania towaru przez część nabywców sam w sobie nie statuuje zaistnienia przestępstwa z art. 286§1kk . Pozostałe zarzuty, jakie przedstawił w swojej apelacji skarżący, zdaniem Sądu Okręgowego – w kontekście rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego - nie wymagają omówienia. Co zostało powiedziane wyżej, niezależnie od sposobu sformułowania zarzutów apelacyjnych, uznać należy, iż wyrok Sądu Rejonowego należało skorygować i oskarżonego od popełnienia zarzucanych mu czynów uniewinnić. Mając powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI