II KA 247/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego i umorzył postępowanie z powodu braku skutecznego aktu oskarżenia, wynikającego z nieprawidłowego zaskarżenia postanowienia o umorzeniu śledztwa przez nieuprawnioną osobę.
Sąd Okręgowy w Sieradzu uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Łasku i umorzył postępowanie karne wobec A. R. oskarżonej o składanie fałszywych zeznań. Przyczyną było stwierdzenie, że akt oskarżenia został wniesiony pomimo prawomocnego umorzenia śledztwa, które nie zostało skutecznie zaskarżone przez nieuprawnioną osobę. Sąd uznał, że czynności procesowe podjęte po błędnym rozpoznaniu zażalenia nie mogły rodzić negatywnych konsekwencji dla oskarżonej.
Sąd Okręgowy w Sieradzu, rozpoznając apelację obrońcy i oskarżonej A. R. od wyroku Sądu Rejonowego w Łasku, uchylił zaskarżony wyrok w całości i umorzył postępowanie karne. Podstawą umorzenia był art. 439 § 1 pkt. 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt. 9 k.p.k., co oznaczało stwierdzenie występowania okoliczności wyłączającej postępowanie. Kluczowym zagadnieniem okazała się kwestia skuteczności zaskarżenia postanowienia o umorzeniu śledztwa przez Prokuraturę Rejonową w Tomaszowie Mazowieckim. Sąd Okręgowy ustalił, że sędzia Jacek Niewiadomski, który złożył zażalenie na postanowienie o umorzeniu śledztwa, nie był do tego uprawniony. W ocenie Sądu, czyn z art. 233 § 1 k.k. nie narusza bezpośrednio dóbr prawnych sądu, co wyklucza możliwość uznania sądu za pokrzywdzonego w rozumieniu art. 49 § 1 k.p.k. W związku z tym, zażalenie i wniosek o przywrócenie terminu zostały wniesione przez osobę nieuprawnioną, a postanowienie o umorzeniu śledztwa nie zostało skutecznie uchylone. Następcza decyzja Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim o rozpoznaniu zażalenia była bezprzedmiotowa i nie przywróciła prokuratorowi prawa do wniesienia aktu oskarżenia. Sąd Okręgowy uznał również za wadliwe przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na podstawie „wewnętrznego obiegu dokumentów”. W konsekwencji, wniesiony akt oskarżenia był nieskuteczny, co skutkowało uchyleniem wyroku Sądu Rejonowego i umorzeniem postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd ani sędzia nie mogą być uznani za pokrzywdzonych w rozumieniu art. 49 § 1 k.p.k. w sprawie o czyn z art. 233 § 1 k.k., ponieważ dobro prawne chronione tym przepisem (prawidłowe funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości i wiarygodność ustaleń) nie jest naruszane bezpośrednio przez składanie fałszywych zeznań.
Uzasadnienie
Przepis art. 49 § 1 k.p.k. wymaga bezpośredniego naruszenia lub zagrożenia dobra prawnego. W przypadku art. 233 § 1 k.k., stronami postępowania przygotowawczego są wyłącznie pokrzywdzony i podejrzany. Brak bezpośredniego naruszenia dobra prawnego sądu lub sędziego wyklucza możliwość uznania ich za pokrzywdzonych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i umorzenie postępowania
Strona wygrywająca
oskarżona
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. R. (1) | osoba_fizyczna | oskarżona |
Przepisy (17)
Główne
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Uchylenie wyroku w całości z powodu występowania okoliczności wyłączającej postępowanie jurysdykcyjne.
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
Umorzenie postępowania w przypadku stwierdzenia okoliczności wyłączającej ściganie lub uzasadniającej jego umorzenie.
k.p.k. art. 632 § 2
Kodeks postępowania karnego
Obciążenie kosztami procesu Skarbu Państwa w przypadku umorzenia postępowania.
k.p.k. art. 634
Kodeks postępowania karnego
Odpowiednie stosowanie przepisów o kosztach do kosztów procesu.
Pomocnicze
k.p.k. art. 233 § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis określający przestępstwo składania fałszywych zeznań.
k.p.k. art. 49 § 1
Kodeks postępowania karnego
Definicja pokrzywdzonego, który musi mieć bezpośrednio naruszone lub zagrożone dobro prawne.
k.p.k. art. 304 § 1
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa.
k.p.k. art. 306 § 1a
Kodeks postępowania karnego
Kwestie dotyczące wnoszenia zażaleń i wniosków o przywrócenie terminu.
k.p.k. art. 126 § 1
Kodeks postępowania karnego
Ogólne zasady postępowania, w tym dotyczące terminów.
u.p.s.p. art. 22 § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Zakres kompetencji prezesa sądu w zakresie reprezentowania sądu na zewnątrz.
Regulamin urzędowania sądów powszechnych art. 304 § 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie regulaminu urzędowania sądów powszechnych
Przepis dotyczący upoważnienia referenta do wykonywania czynności w przydzielonej sprawie.
k.p.k. art. 436
Kodeks postępowania karnego
Zakres rozpoznania apelacji przez sąd odwoławczy.
k.p.k. art. 5 § 2
Kodeks postępowania karnego
Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść oskarżonego.
k.p.k. art. 167
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu przeprowadzania dowodów.
k.p.k. art. 170
Kodeks postępowania karnego
Oddalenie wniosku dowodowego.
k.p.k. art. 437 § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.k. art. 454 § 1
Kodeks postępowania karnego
Zakres rozpoznania apelacji w razie stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak bezpośredniego naruszenia dóbr prawnych sądu lub sędziego przez składanie fałszywych zeznań, co wyklucza ich status pokrzywdzonego w rozumieniu k.p.k. Nieskuteczność zażalenia wniesionego przez osobę nieuprawnioną na postanowienie o umorzeniu śledztwa. Wniesienie aktu oskarżenia pomimo braku skutecznego zaskarżenia postanowienia o umorzeniu śledztwa stanowi podstawę do umorzenia postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt. 9 k.p.k.
Odrzucone argumenty
Argumenty Sądu Rejonowego dotyczące winy oskarżonej i prawidłowości wniesienia aktu oskarżenia (zostały one uznane za błędne przez Sąd Okręgowy).
Godne uwagi sformułowania
„odpowiedź na to pytanie ma znaczenie dla oceny, czy czynności procesowe podejmowane w toku śledztwa przez J. N. (2) , sędziego Sądu Rejonowego w Tomaszowie Maz., były skuteczne, a tym samym czy skutkowały uchyleniem postanowienia o umorzeniu śledztwa.” „w postępowaniu dotyczącym określonego w przepisie art. 233 § 1 k.k czynu brak jest pokrzywdzonego (w rozumieniu art. 49 § 1 k.p.k )” „Równa się to brakowi podmiotu, który miałby prawo do wnoszenia w sprawach o czyn z art. 233 § 1 k.k. środków zaskarżenia oraz wniosków o przywrócenie terminu do ich wniesienia.” „wniesione przez J. N. (2) zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu nie mogły zostać rozpoznane merytorycznie tj. nie doszło do skutecznego uchylenia postanowienia o umorzeniu śledztwa wydanego przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w Tomaszowie Maz.” „Sąd stoi na stanowisku, że zakwestionowanie decyzji o umorzeniu śledztwa w następstwie rozpoznania zażalenia pochodzącego od osoby nieuprawnionej (po bezpodstawnym przyjęciu takiego zażalenia i jego rozpoznaniu) nie może dla oskarżonej rodzić negatywnych następstw prawnych.” „w sprawie doszło do konsumpcji skargi publicznej, a konsekwencją tegoż pozostaje rozstrzygnięcie Sądu Odwoławczego.”
Skład orzekający
Jacek Klęk
przewodniczący-sprawozdawca
Marcin Rudnik
sędzia
Aneta Świaniarska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że sąd lub sędzia nie są pokrzywdzonymi w sprawach o art. 233 § 1 k.k. oraz konsekwencje procesowe wniesienia aktu oskarżenia po nieskutecznym zaskarżeniu postanowienia o umorzeniu śledztwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z brakiem pokrzywdzonego w sprawach o składanie fałszywych zeznań i wadliwym postępowaniem w przedmiocie zaskarżenia postanowienia o umorzeniu śledztwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe dla wyniku postępowania karnego mogą być błędy proceduralne, zwłaszcza dotyczące kręgu podmiotów uprawnionych do działania w sprawie. Pokazuje też, że nawet w sprawach o pozornie oczywiste przestępstwo, obrona może znaleźć skuteczne argumenty oparte na formalizmie procesowym.
“Błąd proceduralny przekreślił akt oskarżenia: Sąd umorzył sprawę o fałszywe zeznania z powodu wadliwego zaskarżenia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmieniony0.0.0.0.0.1 sygn. akt II Ka 247/22 0.0.0.0.0.1.4 0.0.0.0.0.1.5WYROK 0.0.0.0.0.1.5.1W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ 0.0.0.0.0.1.5.2POLSKIEJ dnia 26 kwietnia 2023 r. Sąd Okręgowy w Sieradzu – II Wydział Karny, w składzie: Przewodniczący - sędzia Jacek Klęk (spr.) Sędziowie - Marcin Rudnik - Aneta Świaniarska Protokolant - staż. Weronika Rosiak przy udziale prokuratora Marcina Domaradzkiego, po rozpoznaniu w dniu 26 IV 2023 r. sprawy A. R. (1) oskarżonej o czyn z art. 233 § 1 k.k. , na skutek apelacji oskarżonej i jej obrońcy od wyroku Sądu Rejonowego w Łasku z 23 maja 2022 r. w sprawie II K 116/21, 1. Na podstawie art. 439 § 1 pkt. 9 k.p.k. uchyla zaskarżony wyrok w całości i na podstawie art. 17 § 1 pkt. 9 k.p.k. postępowanie w sprawie umarza; 2. Kosztami procesu w całości obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 247/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 2 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Łasku z dnia 23 maja 2022 r. wydany w sprawie II K 116/21 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☒ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☒ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.5. Ustalenie faktów 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżona Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. A. R. (1) Zainicjowanie przedmiotowego postępowania zawiadomieniem sędziego Sądu Rejonowego w Tomaszowie Maz. skierowanym do Prokuratury Rejonowej w Tomaszowie Mazowieckim o możliwości popełnienie przestępstwa z art. 233 § 1 k.k. w związku z treścią zeznań A. R. (1) złożonych przez nią na rozprawie w dniu 15.10.2018 r. pismo procesowe sędziego J. N. 1 2.1.1.2. A. R. (1) Wszczęcie śledztwa przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Tomaszowie Mazowieckim w sprawie zeznania w dniu 24 kwietnia 2018 r. w Prokuraturze Rejonowej w Tomaszowie Maz. i w dniu 15 października 2018 r. przed Sądem Rejonowym w Tomaszowie Maz. o czyn z art. 233 § 1 k.k. Nawiązanie w uzasadnieniu decyzji do zawiadomienia „Sądu Rejonowego w Tomaszowie Maz.” post. o wszczęciu śledztwa PR 1.Ds. (...) .2018 2 2.1.1.3. A. R. (1) Umorzenie w dniu 29 marca 2022 r., na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. , przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w Tomaszowie Mazowieckim śledztwa w sprawie zeznania w dniu 24 kwietnia 2018 roku w Prokuraturze Rejonowej w Tomaszowie Mazowieckim oraz w dniu 15 października 2018 roku w Sądzie Rejonowym w Tomaszowie Mazowieckim II Wydział Karny nieprawdy co do posiadanej wiedzy odnośnie umowy z 10.04.2010 roku o świadczenie usług brokerskich i prowadzenia rachunków papierów wartościowych i pieniężnego przez (...) Banku (...) S. A. podczas składania zeznań mających służyć za dowód w toku postępowania przygotowaw-czego w sprawie o sygn. PR 2 Ds.16.2018 a następnie sądowego o sygn. II K 388/18, będąc uprzedzonym o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. post. o umorzeniu śledztwa PR 1.Ds. (...) .2018 37-38 2.1.1.4. A. R. (1) Zarządzenie przez prokuratora umarzającego śledztwo w sprawie PR 1.Ds. (...) .2018 zawiadomienia o treści postanowienia o umorzeniu śledztwa wyłącznie „osoby zawiadamiającej ale nieuprawnionej do wniesienia zażalenia” ze wskazaniem: „SR w Tom. M. .” zarządzenie prokuratora w sprawie PR 1.Ds. (...) .2018 38v kopia zawiadomienia o umorzeniu 39 2.1.1.5. Złożenie 14 maja 2019 r. w Prokuraturze Rejonowej w Tomaszowie Maz. zażalenia na postanowienie o umorzeniu w śledztwa w sprawie PR 2 Ds.16.2018. Pismo to zostało opatrzone podpisem o brzmieniu „ J. N. ” oraz pieczątką o treści: „Sędzia Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim mgr J. N. (2) ”. Zawarcie w treści pisma zarówno zażalenia, jak i wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia przedmiotowego zażalenia z powołaniem się na „wewnętrzny obieg dokumentów”. Brak w części wstępnej przedmiotowego pisma wnoszącego pismo w rozumieniu art. 119 § 1 pkt. 2 k.p.k. oraz brak danych określonych w § 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2046 ze zm.) tj. nazwy sądu wraz z nazwą miejscowości. pismo procesowe autorstwa sędziego Jacka Niewiadomskiego [to wobec brak w aktach, nie wyłączając załącznika adresowego zpo doręczenia przedmiotowej przesyłki) 40 2.1.1.6. W maju 2019 r. J. N. (2) nie pełnił funkcji prezesa ani wiceprezesa Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim; nie był także upoważniony przez prezesa sądu do działania w imieniu sądu w sprawie PR 1 Ds.1037/18 PR w T. zakres obowiązków sędziego Jacka Niewiadomskiego 444 Pismo Prezesa Sądu Rejonowego w Tomaszowie Maz. z 13 grudnia 2022 r. 453 2.1.1.7. Postanowieniem z 30 maja 2019 r. Prokurator uznał „wewnętrzny obieg dokumentów w sądzie” za podstawę przywrócenia instytucji – Sądowi Rejonowemu w Tomaszowie Maz. terminu do wniesienia zażalenia w sprawie PR 1 Ds.1037/18. post. o przywróceniu terminu 41 2.1.1.8. Rozpoznanie przez Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim zażalenia wniesionego 14 maja 2019 r. przez sędziego Jacka Niewiadomskiego na postanowienie prokurator Prokuratury Rejonowej w Tomaszowie Maz. wydane w sprawie PR 1 Ds.1037/18 PR ze skutkiem kasatoryjnym. odpis postanowienia 42-43 2.1.1.9. Prowadzenie przez prokuratora śledztwa (oznaczonego już sygn. PR 1.Ds. (...) .2019), w toku którego 08 stycznia 2020 r. przedstawiono A. R. (1) zarzut popełnienia czynu wyczerpującego dyspozycję art. 233 § 1 k.k. Zamkniecie śledztwa 24 czerwca 2020 r. postanowienie o przedstawieniu zarzutu 54 postanowienia o przedłużenie śledztwa 44, 53, 79a postanowioenie o zamknięciu śledztwa 103 2.1.1.10. Wniesienie 25 czerwca 2020 r., przez Prokuratora Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim do Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim aktu oskarżenia w sprawie p-ko A. R. (1) o czyn z art. 233 § 1 k.k. akt oskarżenia 106 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżona Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. A. R. (1) Prawo sędziego Jacka Niewiadom-skiego do działania w imieniu Sądu Rejonowego w Tomaszowie Maz. - zaskarżenia 14 maja 2019 r. postanowienia o umorzeniu śledztwa w sprawie PR 1 Ds.1037/18 PR w T. oraz do wniesienia w tym samym dniu, w tej samej sprawie wniosku o przywrócenie Sądowi Rejonowemu w Tomaszowie Maz. terminu do wniesienia zażalenia jw. pismo prezesa SR w Tomaszowie Maz. 443 1.6. Ocena dowodów 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu Ogół dokumentów wskazanych w 2.1.1. –Fakty uznane za udowodnione W toku postępowania nie podważano faktu wydania tych dokumentów przez podmioty oznaczone w nich jako wystawcy/autorzy. Zagadnienie kompetencji omówiono w sekcji 5.3. – Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji. 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu Pismo Prezesa Sądu Rejonowego w Tomaszowie Maz. z 13 grudnia 2022 r. Przedmiotowe pismo nie zostało uwzględnione w części w jakiej stanowi opinię Autora o tym, że sędzia Jacek Niewiadomski składając zażalenie na postanowienie o umorzeniu śledztwa w sprawie PR 1 Ds. (...) .2018 Prokuratury Rejonowej w Tomaszowie Maz. był osobą uprawnioną do tego w oparciu o § 304 ust. 2 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych. 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. W pierwszej kolejności wskazać należy, że wniesione apelacje w zakresie zarzutów opartych na podstawach określonych w art. 438 pkt. 2 i 3 k.p.k. są jednobrzmiące (tak w odniesieniu do zarzutów, jak i uzasadnień). Elementem je różnicującym pozostaje, podniesiony w apelacji oskarżonej zarzut: „naruszenia przepisu art. 17 § 1 pkt. 7 i 9 k.p.k. w zw. z art. 327 § 4 k.p.k. poprzez wniesienie aktu oskarżenia p-ko A. R. (1) pomimo prawomocnego umorzenia postępowania przez Prokuraturę Rejonową w Tomaszowie Maz. w tej sprawie sygn. PR 1 Ds. (...) .2018”, który Sąd zakwalifikował jako zarzut odwoławczy z art. 439 § 1 pkt. 9 k.p.k. i to do niego, zważywszy konsekwencje procesowe stwierdzenia jego słuszności Sąd odniósł się - omawiając go, zgodnie z systematyką formularza UK 2 w sekcji 5.3.1. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zagadnieniem kluczowym (a ściślej jednym z takich w sprawie) pozostaje ustalenie, czy zarzucany oskarżonej czyn (i w ślad za tym przypisane jej czyny) to zachowanie (zachowania) bezpośrednio naruszające dobra prawne Sądu Rejonowego w Tomaszowie Maz. Rzecz w tym, iż odpowiedź na to pytanie ma znaczenie dla oceny, czy czynności procesowe podejmowane w toku śledztwa przez J. N. (2) , sędziego Sądu Rejonowego w Tomaszowie Maz., były skuteczne, a tym samym czy skutkowały uchyleniem postanowienia o umorzeniu śledztwa. Ocena powyższego musi przy uwzględniać uregulowania art. 49 § 1 k.p.k. , jednak należało ją poprzedzić oceną kompetencji sędziego Jacka Niewiadomskiego do wniesienia, w imieniu Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim, zażalenie na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Tomaszowie Maz. o umorzeniu śledztwa wydanego w sprawie PR 1 Ds. (...) .2018. Przedmiotem ochrony art. 233 § 1 k.k. są prawidłowe funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości oraz wiarygodność ustaleń dokonanych w postępowaniach prowadzonych na podstawie ustaw. Stroną postępowania przygotowawczego są wyłącznie pokrzywdzony i podejrzany ( art. 299 § 1 k.p.k. ). Zgodnie z art. 49 § 1 i § 2 k.p.k za pokrzywdzonego uznaje się osoby fizyczne i prawne, a także m.in. niemające osobowości prawnej instytucje państwowe, których dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo. Oznacza to, że fakt naruszenia lub zagrożenia w wyniku przestępstwa, dobra prawnego konkretnej osoby lub instytucji należy odnosić do zespołu znamion przestępstwa będącego przedmiotem postępowania, wyznaczających (główny lub uboczny) przedmiot ochrony normą prawną, która została naruszona. Przepis art. 49 § 1 k.p.k stanowi przy tym, że wskazana relacja musi mieć charakter bezpośredni, z czego wynika, że do kręgu pokrzywdzonych należy tylko ta osoba (instytucja), której dobro prawne zostało działaniem przestępnym naruszone lub zagrożone wprost, a nie za pośrednictwem godzenia w inne dobro. Powyższe powoduje, że w postępowaniu dotyczącym określonego w przepisie art. 233 § 1 k.k czynu brak jest pokrzywdzonego (w rozumieniu art. 49 § 1 k.p.k ) ( vide Postanowienie SN z 22.05.2019 r., V KK 187/19, LEX nr 2671597). Równa się to brakowi podmiotu, który miałby prawo do wnoszenia w sprawach o czyn z art. 233 § 1 k.k. środków zaskarżenia oraz wniosków o przywrócenie terminu do ich wniesienia. W sprawie niniejszej oznacza to, że wniesione przez J. N. (2) zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu nie mogły zostać rozpoznane merytorycznie tj. nie doszło do skutecznego uchylenia postanowienia o umorzeniu śledztwa wydanego przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w Tomaszowie Maz. w sprawie PR 1 Ds. (...) .2018. Sytuacji w niniejszej sprawie nie zmienia regulacja z art. 306 § 1a pkt. 3 k.p.k. , bowiem złożenie zeznań przez świadka w toku rozprawy w żadnym stopniu nie narusza praw sędziego rozpoznającego sprawę, w której fałszywe zeznania zostały złożone. W konwekcji sędzia Jacek Niewidomski nie mógł skutecznie wywieść zażalenia na decyzję o umorzeniu wspomnianego śledztwa. W sprawie brak jest przy tym podstaw do uznania zażalenia (z wnioskiem o przywrócenie terminu) wywiedzionego przez sędziego Jacka Niewiadomskiego za zażalenie wniesione przez instytucję, która złożyła zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa ( art. 306 § 1a pkt. 2 k.p.k. ). Powyższe było przedmiotem badania Sądu Odwoławczego w niniejszym postępowaniu, czego konsekwencją było załączenie do akt obowiązującego w maju 2019 r. zakresu obowiązków wnoszącego pismo (k. 443-444) oraz pisma Prezesa Sądu Rejonowego w Tomaszowie Maz. (k. 443), w którym zawarto opinię, że sędzia Jacek Niewiadomski składając zażalenie na postanowienie o umorzeniu śledztwa w sprawie PR 1 Ds. (...) .2018 Prokuratury Rejonowej w Tomaszowie Maz. był osobą uprawnioną do tego w oparciu o § 304 ust. 2 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych. Opinię tę Sąd uznaje za wadliwą. Wspomniany przepisy zamieszczono w Dziale V Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2046 ze zm.), w którym zamieszczono przepisy regulujące „Czynności w sprawach karnych o przestępstwa i wykroczenia” i ma brzmienie „W razie wątpliwości domniemywa się, że referent jest upoważniony do wykonywania czynności uregulowanych w niniejszym dziale w przydzielonej mu sprawie”. Jest to więc upoważnienie mające zastosowanie jedynie do zarządzeń mających na celu rozpoznanie przydzielonej do referatu sprawy bez zbędnej zwłoki, w głównym nurcie procesu, które wg Kodeksu postępowania karnego zastrzeżone są dla prezesa sądu z tym, że nie dotyczą one postępowań incydentalnych podlegających rejestracji w innych urządzeniach ewidencyjnych, do rozpoznania których wyznaczono innych sędziów (dla spraw wpisanych do repertorium K będą to sprawy rejestrowane w wykazach Ko i K. - uwzględniając tu zakres czynności sędziego J. N. ). Do takich czynności na można zaliczyć prawa do reprezentowania Sądu na zewnątrz, w tym inicjowania środkami zaskarżenia postępowań odwoławczych w sprawach prowadzonych przez inne organy, w których sąd był stroną lub, których stroną nie był, ale przysługiwało mu prawo do zaskarżenia decyzji. Zdaniem Sądu decyzja o zaskarżeniu w imieniu sądu postanowień wydawanych przez inne organy wymiaru sprawiedliwości w toku postepowań karnych nie jest zadaniem z zakresu sprawowania wymiaru sprawiedliwości (nie jest czynnością, której dotyczą przepisy Działu V Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych), a decyzją związaną z reprezentowaniem sądu na zewnątrz, które na mocy art. 22 § 1 pkt. 1 Ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 217 ze zm.) zastrzeżone jest wyłącznie dla prezesa sądu. Mając na uwadze powyższe, oraz to że w kwietniu i maju 2019 r. Prezes Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim nie wydawał upoważnień dla sędziego Jacka Niewiadomskiego do wykonywania uprawnień prezesa w zakresie zaskarżenia postanowienia o umorzeniu śledztwa w sprawie PR 1 Ds. (...) .2018 Prokuratury Rejonowej w Tomaszowie Maz. (k. 453) należało stwierdzić, że zażalenie wywiedzione przez J. N. (2) przyjęto bezpodstawnie. Niezależnie od powyższe go Sąd zwraca uwagę na to, że zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa w niniejszej sprawie złożył sędzia Jacek Niewiadomski (czyniąc to w ramach obowiązku z art. 304 § 1 k.p.k. ), nie zaś sąd orzekający w sprawie II K 388/18 Sądu Rejonowego w Tomaszowie Maz. (dla zawiadomienia w trybie art. 304 § 2 k.p.k. konieczne jest wydanie postanowienia przez Sąd). I to ma znaczenie z uwagi na brzmienie art. 306 § 1a pkt. 2 k.p.k. dot. jedynie instytucji zawiadamiającej o przestępstwie Sąd Okręgowy niezależnie od zagadnień omówionych wyżej zaznacza, że za oczywiste pogwałcenie art. 126 § 1 k.p.k. uznaje: a) przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa z uzasadnieniem powyższego „wewnętrznym obiegiem dokumentów w Sądzie (w tym okres świąteczny i długi weekend majowy)”, b) przewrócenie terminu w oparciu o takiż wniosek w sytuacji gdy odpis postanowienia został doręczony sądowi 17 kwietnia 2019 r. a zażalenie w wnioskiem o przywrócenie terminu zostało złożone 14 maja 2019 r. Wniosek Oskarżona w apelacji własnej nie sprecyzowała wniosku odwoławczego odnoszącego się do pkt. 1. apelacji dot. omówionych zagadnień. Konsekwencje prawne uwzględnienia jej zarzutu omówiono w sekcji 5.3.1.1.1. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. 3.2. Zarzutu sprecyzowane w apelacji obrońcy oskarżonej oraz w pkt. 2 i 3 apelacji własnej oskarżonej: ‐ błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku poprzez dowolne ustalenie, że oskarżona wiedziała o zawartej w dniu 20 kwietnia 2010 r. przez ówczesnego męża A. R. (2) umowie o świadczenie usług brokerskich, jakkolwiek należycie oceniony [ocenione?] dowody nie dają takiej pewności a zgodnie z przepisem art. 5 § 2 k.p.k. niedające się rozstrzygnąć wątpliwości należy rozstrzygnąć na korzyść oskarżonej, ‐ naruszenie przepisu art. 167 k.p.k. w zw. z art. 170 k.p.k. poprzez oddalenie wniosku o przesłuchanie pracowników banku od których oskarżona dowiedziała się o podrobienie swojego podpisu i prowadzeniu rachunków brokerskich przez A. R. (2) . ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Sąd, zwarzywszy, to że w sprawie zaskarżony wyrok zapadł pomimo istnienia podstaw do umorzenia postępowania zasadności wskazanych zarzutów nie oceniał [ art. 436 k.p.k. ]. Wniosek a) przeprowadzenie postępowania dowodowego w całości przed Sądem Okręgowym, albo b) zmiana zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonej od dokonania przypisanych jej czynów, albo c) uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Nie ochraniano z uwagi na art. 436 k.p.k. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy Zwięźle o powodach utrzymania w mocy 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. Ustalenie, ze w sprawie zachodzi okoliczność wyłączająca postępowanie jurysdykcyjne określona w art. 17 § 1 pkt. 9 k.p.k. – to jest jedna z okoliczności o których mowa w art. 439 § 1 pkt. 9 k.p.k. ☒ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Sąd za zbędne uznaje powielanie w tym miejscu uwag poczynionych w sekcji 3.1. Tamże Sąd wykazał, że postanowienie Prokuratora Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim o umorzeniu śledztwa w sprawie PR 1 Ds. (...) .2018 nie zostało skutecznie zaskarżone. Następcza decyzja Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim jest więc decyzją bezprzedmiotową, niemającą żadnego skutku prawnego. W szczególności nie skutkowała ona przywróceniem Prokuratorowi prawa do wniesienia w niniejszej sprawie aktu oskarżenia. Stan sprawy – bieg czynności podejmowanych na etapie śledztwa obligował Sąd Rejonowy w Łasku do umorzenia postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt. 9 k.p.k. Niedostrzeżenie powyższego skutkowało uchyleniem zaskarżonego wyroku w całości i następczym umorzeniem postępowania w oparciu o wskazaną już podstawę. Sąd stoi na stanowisku, że zakwestionowanie decyzji o umorzeniu śledztwa w następstwie rozpoznania zażalenia pochodzącego od osoby nieuprawnionej (po bezpodstawnym przyjęciu takiego zażalenia i jego rozpoznaniu) nie może dla oskarżonej rodzić negatywnych następstw prawnych. Konkludując – w sprawie doszło do konsumpcji skargi publicznej, a konsekwencją tegoż pozostaje rozstrzygnięcie Sądu Odwoławczego. 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 2. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 632 pkt. 2 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. 7. PODPISy Aneta Świaniarska Jacek Klęk Marcin Rudnik
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI