II KA 231/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Siedlcach rozpoznał sprawę z apelacji wniesionych przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, obrońców oskarżonych K. A. i M. K. oraz samego oskarżonego M. K. od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 18 listopada 2020 r. sygn. akt II K 1160/19. Głównym przedmiotem zaskarżenia były kwestie związane z kwalifikacją prawną czynów, ustaleniami faktycznymi, naruszeniem przepisów postępowania oraz rażącą niewspółmiernością kary. Sąd Okręgowy, analizując zarzuty, uznał za zasadny jedynie zarzut dotyczący obowiązku naprawienia szkody na rzecz A. G. Wskazano, że szkoda została już pokryta z kaucji, co zgodnie z art. 415 § 1 zd. 2 kpk wyklucza orzeczenie obowiązku naprawienia szkody w postępowaniu karnym, aby uniknąć podwójnej kompensacji. W związku z tym, sąd odwoławczy zmienił wyrok w tym zakresie, uchylając wskazane rozstrzygnięcie. Pozostałe zarzuty apelacji, dotyczące m.in. kwalifikacji prawnej czynów (art. 280 § 1 kk vs art. 191 § 1 kk, art. 279 § 1 kk vs art. 289 § 1 kk), naruszenia przepisów postępowania (art. 4, 7, 410, 424 kpk) oraz rażącej niewspółmierności kar, zostały uznane za bezzasadne. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w pozostałej części, w tym w zakresie winy oskarżonych, kar jednostkowych i kary łącznej. Zasądzono również koszty sądowe za postępowanie odwoławcze.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących naprawienia szkody w postępowaniu karnym (art. 415 § 1 zd. 2 kpk) oraz zasady współsprawstwa i kwalifikacji czynów z art. 191 § 1 kk i art. 279 § 1 kk.
Dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z własnością pojazdu i pokryciem szkody z kaucji.
Zagadnienia prawne (5)
Czy czyn polegający na zmuszeniu do wydania pojazdu groźbą użycia przemocy, gdy sprawca był przekonany o swojej własności, powinien być kwalifikowany jako wymuszenie (art. 191 § 1 kk) czy rozbój (art. 280 § 1 kk)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd uznał, że prawidłowa jest kwalifikacja jako wymuszenie (art. 191 § 1 kk), ponieważ sprawca działał w przekonaniu o własności pojazdu, a nie w celu jego przywłaszczenia w sposób typowy dla rozboju.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji, że okoliczności utraty pojazdu przez oskarżonego K. A. (1) zostały prawidłowo ocenione. Oskarżony był przekonany, że dochodzi swojej wierzytelności (własności pojazdu), co wykluczało zamiar rozbójniczy. Potwierdzeniem tej interpretacji był akt oskarżenia przeciwko O. C. (1) o zabór tego samego pojazdu, gdzie K. A. (1) występował jako pokrzywdzony.
Czy naruszenie przepisów postępowania (art. 4, 7, 410, 424 kpk) miało wpływ na treść wyroku, w szczególności w zakresie oceny wyjaśnień oskarżonego K. A. (1) i ustaleń faktycznych?
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie przepisów postępowania nie miało wpływu na treść wyroku.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że ocena dowodów przez Sąd Rejonowy była zgodna z przepisami kpk. Podkreślono, że racjonalność postępowania osób pokrzywdzonych może być różna, a zachowanie oskarżonego K. A. (1) (ukrycie pojazdu) nie wykluczało jego statusu pokrzywdzonego w innej sprawie dotyczącej tego samego pojazdu.
Czy obowiązek naprawienia szkody na rzecz A. G. (1) mógł zostać orzeczony w wyroku skazującym, mimo że szkoda została już pokryta z kaucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek naprawienia szkody nie mógł zostać orzeczony.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał ten zarzut za zasadny. Zgodnie z art. 415 § 1 zd. 2 kpk, nie orzeka się obowiązku naprawienia szkody, jeżeli roszczenie z tego tytułu jest przedmiotem innego postępowania lub zostało już prawomocnie orzeczone. W tej sprawie szkoda została pokryta z kaucji, co wyklucza podwójną kompensację.
Czy kara mieszana (pozbawienie wolności i ograniczenie wolności) orzeczona wobec M. K. (1) jest rażąco niewspółmierna?
Odpowiedź sądu
Nie, kara mieszana nie jest rażąco niewspółmierna.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do uznania kary za rażąco niewspółmierną. Kara mieszana stanowiła właściwie zważoną kompilację okoliczności łagodzących i obciążających, uwzględniając uzależnienie oskarżonego od alkoholu, ale nie obligując do orzeczenia łagodniejszej kary. Kara ta spełnia cele prewencji ogólnej i indywidualnej.
Czy czyn K. A. (1) polegający na zabraniu pojazdu powinien być kwalifikowany jako kradzież z włamaniem (art. 279 § 1 kk) czy jako samowolne użycie pojazdu (art. 289 § 1 kk)?
Odpowiedź sądu
Sąd utrzymał kwalifikację jako kradzież z włamaniem (art. 279 § 1 kk).
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Rejonowego. Zamiar sprawcy ocenia się na podstawie przebiegu zdarzeń. Oskarżony usprawiedliwiał zabór pojazdu utratą własnego, jednakże zabrany bus nie należał do osoby, z którą miał rozliczenia. Ponadto, nie odstąpił od kradzieży z własnej woli, a jedynie z powodu obecności świadka i ucieczki, co świadczy o lekkomyślności, a nie o zamiarze krótkotrwałego użycia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. A. (1) | osoba_fizyczna | oskarżony |
| M. K. (1) | osoba_fizyczna | oskarżony |
| A. G. (1) | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| L. J. | osoba_fizyczna | oskarżyciel posiłkowy |
| M. J. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| O. C. (1) | osoba_fizyczna | oskarżony w innej sprawie |
| M. Z. | osoba_fizyczna | oskarżony w innej sprawie |
Przepisy (24)
Główne
k.k. art. 279 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 191 § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
k.k. art. 280 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 289 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 288 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 438 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § 1a
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 424
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 46 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 415 § 1
Kodeks postępowania karnego
Klauzula antykumulacyjna - nie orzeka się obowiązku naprawienia szkody, jeśli roszczenie jest przedmiotem innego postępowania lub zostało prawomocnie orzeczone.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
k.k. art. 37b
Kodeks karny
k.p.k. art. 634
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 636 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 627
Kodeks postępowania karnego
u.o.p.k. art. 8
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
k.p.k. art. 624 § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Szkoda wyrządzona przez oskarżonego została już pokryta z kaucji, co wyklucza orzeczenie obowiązku naprawienia szkody w postępowaniu karnym na podstawie art. 415 § 1 zd. 2 kpk.
Odrzucone argumenty
Kwalifikacja czynu jako rozboju (art. 280 § 1 kk) zamiast wymuszenia (art. 191 § 1 kk). • Naruszenie przepisów postępowania (art. 4, 7, 410, 424 kpk) przez dowolną ocenę dowodów. • Rażąca niewspółmierność kary orzeczonej wobec M. K. (1). • Kwalifikacja czynu jako samowolnego użycia pojazdu (art. 289 § 1 kk) zamiast kradzieży z włamaniem (art. 279 § 1 kk). • Niezastosowanie art. 624 § 1 kpk (zwolnienie od kosztów sądowych).
Godne uwagi sformułowania
Z oceny prawno-karnej czynu z opisu prawnego Sąd Rejonowy zasadnie wyeliminował wszystkie elementy przestępstwa przeciwko mieniu związanego z zaborem przywłaszczenia cudzej rzeczy ruchomej, a przypisał oskarżonemu wyłącznie przestępstwo, jakie można mu przypisać w granicach jego zamiaru, tj. zmuszenie pokrzywdzonego M. J. groźbą użycia przemocy do określonego zachowania, tj. wydania rzeczy ruchomej, co do której oskarżony był przeświadczony, że nadal stanowi jego własność. • Doświadczenie życiowe Sądu wynikające z wieloletniego procedowania prowadzi jednak do wniosku, iż racjonalność postępowania osób pokrzywdzonych (a taki status K. A. (1) miał w sprawie II K 1641/19), pozostawia wiele do życzenia i uwarunkowana jest wieloma czynnikami zewnętrznymi i wewnętrznymi. • Z istoty współsprawstwa wynika, że każdy ze współsprawców ponosi odpowiedzialność za całość czynu zabronionego, a więc także i w tej części, w której znamiona czynu zabronionego zostały wypełnione zachowaniem innego współsprawcy. • Kara mieszana stanowi wykorzystanie koncepcji kary określanej w piśmiennictwie anglosaskim jako clang on the prison gates, opartej na założeniu, że dla niektórych skazanych, wykonanie nawet krótkiej kary pozbawienia wolności może mieć potężny efekt odstraszający i zniechęcający ich do popełniania kolejnych przestępstw. • Ustawodawca w KPK przewidział zatem przepis mający na celu przeciwdziałanie dwukrotnej kompensacji tej samej szkody.
Skład orzekający
Grażyna Jaszczuk
przewodniczący-sprawozdawca
Jerzy Kozaczuk
sędzia
Agata Kowalska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących naprawienia szkody w postępowaniu karnym (art. 415 § 1 zd. 2 kpk) oraz zasady współsprawstwa i kwalifikacji czynów z art. 191 § 1 kk i art. 279 § 1 kk."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z własnością pojazdu i pokryciem szkody z kaucji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy interesujących zagadnień prawnych związanych z kwalifikacją czynów i naprawieniem szkody, ale jej praktyczne znaczenie jest ograniczone do specyficznych okoliczności faktycznych.
“Sąd Okręgowy uchylił obowiązek naprawienia szkody: czy kaucja chroni przed podwójną zapłatą?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.