II Ka 224/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Siedlcach, rozpoznając sprawę z apelacji obrońcy oskarżonego A. G., utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Węgrowie z dnia 27 stycznia 2016 r., sygn. akt II K 227/14, którym oskarżony został skazany za czyn z art. 178a § 4 kk (prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, będąc uprzednio skazanym za podobne przestępstwo i w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów). Apelacja obrońcy podnosiła zarzuty obrazy przepisów postępowania, w tym art. 366 § 1 kpk, art. 193 § 1 kpk i art. 202 § 1 kpk, poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy i niepowołanie biegłych psychiatrów w celu oceny poczytalności oskarżonego, mimo jego choroby neurologicznej (padaczki). Zarzucono również naruszenie art. 79 § 1 pkt 3 kpk przez niewyznaczenie obrońcy z urzędu. Dodatkowo, apelacja wskazywała na rażącą niewspółmierność orzeczonej kary 1 roku pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną. Potwierdził prawidłowość ustaleń faktycznych Sądu Rejonowego, opartych m.in. na wyjaśnieniach oskarżonego przyznającego się do winy. Sąd odwoławczy stwierdził, że podejrzenie ograniczenia poczytalności musi być uzasadnione, a sama diagnoza padaczki, jako schorzenia neurologicznego, nie była wystarczającą podstawą do powołania biegłych psychiatrów, zwłaszcza że opinia biegłego neurologa nie wykazała, aby stan zdrowia oskarżonego przeszkadzał mu w udziale w postępowaniu. Sąd uznał również, że nie zaszła bezwzględna przesłanka uchylenia orzeczenia dotycząca braku obrońcy z urzędu. Odnosząc się do kary, Sąd Okręgowy uznał karę 1 roku pozbawienia wolności oraz 5-letni zakaz prowadzenia pojazdów za współmierne, biorąc pod uwagę społeczną szkodliwość czynu, premedytację, uprzednią karalność oskarżonego i nieskuteczność wcześniejszych kar, a także wysokie stężenie alkoholu we krwi. Sąd podkreślił potrzebę zdecydowanej reakcji wymiaru sprawiedliwości na tego typu przestępstwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących oceny poczytalności w sprawach karnych, zwłaszcza w kontekście chorób neurologicznych, oraz zasady wymiaru kary w warunkach recydywy za przestępstwa komunikacyjne.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i nie stanowi przełomu w orzecznictwie. Ocena poczytalności jest zawsze indywidualna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy choroba neurologiczna (padaczka) oskarżonego stanowi uzasadnioną podstawę do powołania biegłych psychiatrów w celu oceny jego poczytalności w chwili popełnienia czynu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sama diagnoza padaczki, jako schorzenia neurologicznego, nie stanowiła wystarczającej podstawy do powołania biegłych psychiatrów, zwłaszcza gdy opinia biegłego neurologa nie wykazała ograniczenia zdolności do pokierowania postępowaniem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że podejrzenie ograniczenia poczytalności musi być uzasadnione konkretnymi okolicznościami sprawy, a nie opierać się na domysłach. Choroba neurologiczna nie jest tożsama z chorobą psychiczną, a opinia neurologa nie wskazała na problemy z poczytalnością.
Czy w przypadku uzasadnionych wątpliwości co do poczytalności oskarżonego, sąd powinien był wyznaczyć mu obrońcę z urzędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ nie stwierdzono istnienia uzasadnionych wątpliwości co do poczytalności oskarżonego, które wymagałyby powołania obrońcy z urzędu na podstawie art. 79 § 1 pkt 3 kpk.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy stwierdził, że nie zaszły przesłanki do powołania obrońcy z urzędu, gdyż nie było podstaw do powzięcia wątpliwości co do zdolności oskarżonego do rozpoznania znaczenia czynu lub pokierowania swoim postępowaniem, ani co do jego zdolności do udziału w postępowaniu.
Czy kara 1 roku pozbawienia wolności i 5-letni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych są rażąco niewspółmierne do popełnionego czynu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, orzeczona kara i środek karny są współmierne do stopnia winy, społecznej szkodliwości czynu, a także uwzględniają uprzednią karalność oskarżonego i nieskuteczność wcześniejszych kar.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wymierzona kara jest adekwatna do wysokiego stopnia społecznej szkodliwości czynu, premedytacji, faktu uprzedniej karalności za podobne przestępstwa oraz zagrożenia stwarzanego przez oskarżonego. Konieczne było zastosowanie najsurowszej kary ze względu na nieskuteczność wcześniejszych kar.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. G. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (15)
Główne
k.k. art. 178a § 4
Kodeks karny
k.k. art. 4 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 42 § 2
Kodeks karny
Pomocnicze
k.p.k. art. 366 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 193 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 202 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 79 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 31 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 31 § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 636 § 1
Kodeks postępowania karnego
u.o.p.k. art. 8
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
k.k. art. 115 § 16
Kodeks karny
k.k. art. 53
Kodeks karny
k.k. art. 56
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego są prawidłowe i nie wykazują błędów. • Nie było podstaw do powołania biegłych psychiatrów w celu oceny poczytalności oskarżonego. • Nie zaszła obraza prawa do obrony poprzez niewyznaczenie obrońcy z urzędu. • Kara 1 roku pozbawienia wolności i 5-letni zakaz prowadzenia pojazdów są współmierne do popełnionego czynu.
Odrzucone argumenty
Obraza przepisów postępowania (art. 366 § 1 kpk, art. 193 § 1 kpk, art. 202 § 1 kpk) poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności i niepowołanie biegłych psychiatrów. • Obraza art. 79 § 1 pkt 3 kpk poprzez niewyznaczenie obrońcy z urzędu. • Rażąca niewspółmierność kary orzeczonej względem oskarżonego.
Godne uwagi sformułowania
podejrzenie przez sąd ograniczenia poczytalności oskarżonego tempore criminis musi być uzasadnione, a tym samym racjonalne, wytłumaczalne i mające skutecznie brzmiące podstawy • dowód z opinii biegłych psychiatrów nie może być przeprowadzany w trybie art. 202 kpk tylko na podstawie domysłów, domniemań, czy abstrakcyjnego przekonania stron procesowych o hipotetycznej możliwości wystąpienia po stronie oskarżonego lub podejrzanego wątpliwości co do jego poczytalności, lecz muszą one mieć oparcie w konkretnych okolicznościach sprawy • Choroba w postaci padaczki stanowi schorzenie natury neurologicznej, a nie jak podnosi w swojej apelacji obrońca oskarżonego sensu stricto psychicznej. • Nagminność przestępstw tego rodzaju oraz zagrożenie, jakie sprowadzają dla życia i zdrowia innych osób nietrzeźwi uczestnicy ruchu drogowego wymaga zdecydowanej, a zarazem sprawiedliwej, reakcji ze strony wymiaru sprawiedliwości.
Skład orzekający
Dariusz Półtorak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących oceny poczytalności w sprawach karnych, zwłaszcza w kontekście chorób neurologicznych, oraz zasady wymiaru kary w warunkach recydywy za przestępstwa komunikacyjne."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i nie stanowi przełomu w orzecznictwie. Ocena poczytalności jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie problemu jazdy pod wpływem alkoholu i recydywy, a także kwestii związanych z prawem do obrony i oceną poczytalności sprawcy. Choć nie jest to przypadek przełomowy, zawiera elementy istotne dla praktyków prawa karnego.
“Recydywa za jazdę po alkoholu: Sąd Okręgowy potwierdza karę i odrzuca argument o chorobie jako usprawiedliwieniu.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.