II KA 201/24

Sąd Okręgowy
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnejokręgowy
zniewagaapelacjasąd odwoławczyustalenia faktycznezamiar ewentualnyinwektywyprawo karnepostępowanie karne

Sąd odwoławczy uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu błędów w ustaleniach faktycznych dotyczących kwalifikacji prawnej czynu zniewagi.

Sąd Rejonowy w Kole wydał wyrok w sprawie o znieważenie, ale oskarżyciele prywatni wnieśli apelację, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów postępowania. Sąd odwoławczy uznał zarzuty dotyczące kwalifikacji prawnej czynu za zasadne, wskazując na rażące inwektywy i działanie oskarżonego w zamiarze ewentualnym. W związku z tym uchylono wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy w postępowaniu apelacyjnym rozpatrywał sprawę z wyroku Sądu Rejonowego w Kole, sygn. akt II K 385/23, w której oskarżyciele prywatni wnieśli apelację na niekorzyść oskarżonego. Głównym zarzutem było naruszenie przepisów postępowania oraz błędy w ustaleniach faktycznych, w tym dotyczące kwalifikacji prawnej czynu zniewagi. Sąd odwoławczy uznał za zasadne zarzuty dotyczące błędnego ustalenia przez sąd pierwszej instancji braku dowodów na sprawstwo oskarżonego oraz pominięcia, że znieważające słowa były kierowane w zamiarze ewentualnym, aby dotarły do pokrzywdzonych. Sąd odwoławczy podkreślił, że użyte inwektywy były odrażające i wulgarne, a sąd pierwszej instancji błędnie określił je jako 'niepochlebne'. Z uwagi na konieczność ponownego rozpoznania sprawy w zakresie oceny zamiaru oskarżonego, sąd odwoławczy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, zgodnie z art. 454 § 1 k.p.k.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy uznał, że sąd pierwszej instancji dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych, błędnie oceniając kwalifikację prawną czynu i zamiar oskarżonego.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy stwierdził, że sąd pierwszej instancji nieprawidłowo zakwalifikował użyte przez oskarżonego inwektywy jako 'niepochlebne', podczas gdy były one odrażające i wulgarne. Ponadto, sąd odwoławczy uznał, że oskarżony działał co najmniej w zamiarze ewentualnym, aby zniewagi dotarły do pokrzywdzonych, co zostało pominięte przez sąd pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Oskarżyciele prywatni (w zakresie uznania zarzutów apelacji)

Strony

NazwaTypRola
Oskarżyciel publicznyorgan_państwowyoskarżyciel publiczny
Oskarżyciel posiłkowyinneoskarżyciel posiłkowy
Oskarżyciel prywatnyinneoskarżyciel prywatny
Obrońcainneobrońca
Oskarżonyinneoskarżony
M. C.inneoskarżony
P. C.inneżona oskarżonego

Przepisy (6)

Główne

k.k. art. 216 § § 1

Kodeks karny

Przestępstwo zniewagi.

k.p.k. art. 454 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Zakaz reformationis in peius - sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji.

Pomocnicze

k.p.k. art. 170 § § 1 pkt 2 i 5

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy bezzasadnego nieuwzględnienia wniosków dowodowych.

k.p.k. art. 193 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy konieczności dopuszczenia dowodu z opinii biegłego.

k.p.k. art. 438 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia.

k.p.k. art. 438 § pkt 3

Kodeks postępowania karnego

Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji błędnie ocenił kwalifikację prawną czynu zniewagi, uznając odrażające inwektywy za 'niepochlebne wyrażenia'. Oskarżony działał co najmniej w zamiarze ewentualnym, aby zniewagi dotarły do pokrzywdzonych, co zostało pominięte przez sąd pierwszej instancji. Zarzuty dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych i obrazy przepisów postępowania były zasadne.

Odrzucone argumenty

Bezzasadne oddalenie wniosków dowodowych o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych z zakresu medycyny sądowej i psychiatrii. Sąd pierwszej instancji nie mógł dokonywać wnioskowania na podstawie materiału dowodowego ze sprawy rozwodowej i danych z wywiadu środowiskowego. Oskarżony domagał się skierowania sprawy do mediacji, co dowodzi jego świadomości sprawstwa.

Godne uwagi sformułowania

odrażające wręcz inwektywy wyrażeniami niepochlebnymi można uznać co najmniej za pomyłkę działał co najmniej w zamiarze ewentualnym Sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji.

Skład orzekający

Robert Rafał Kwieciński

inne

Informacje dodatkowe

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd odwoławczy koryguje błędy sądu niższej instancji w ocenie zamiaru sprawcy i kwalifikacji prawnej czynu, co jest istotne dla praktyki prawniczej.

Sąd odwoławczy: "Odrażające inwektywy" to nie tylko "niepochlebne wyrażenia"!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 201/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Kole z 14 maja 2024 r., sygn. akt II K 385/23 0.11.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☒ oskarżyciel prywatny ☐ obrońcy ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 0.11.3. Granice zaskarżenia 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ Zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 0.12.1. Ustalenie faktów 0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 0.12.2. Ocena dowodów 0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. obrazy przepisów postępowania, tj. art. 170§1 pkt 2 i 5 k.p.k. w zw. z art. 193§1 k.p.k. poprzez bezzasadne nieuwzględnienie wniosków dowodowych oskarżycieli, tj. dowodów z opinii biegły h z dziedziny psychiatrii, medycyny sądowej na okoliczności wskazane w prywatnym akcie oskarżenia, jak również o wystąpienie do (...) Centrum (...) celem wykazywania okoliczności również tam wskazanych, co skutkowało istotnymi brakami w rzetelnym wyjaśnieniu przedmiotowej sprawy i winno powodować konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania; 2. błędu w ustaleniach faktycznych, mający istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a polegający na pominięciu, że oskarżony domagał się skierowania sprawy do mediacji, jak również deklarował chęć przeprosin oskarżycieli prywatnych, co zdaniem oskarżycieli jednoznacznie dowodzi tego, że miał świadomość swego sprawstwa w zakresie objętym zarzutem; 3. błędu w ustaleniach faktycznych, mający istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a polegający na dowolnym ustaleniu stanu faktycznego przez sąd I instancji w zakresie faktów dotyczących sprawy rozwodowej będącej cały czas w toku pomiędzy oskarżonym, a córką oskarżycieli prywatnych, a więc zdaniem oskarżycieli niedopuszczalnej ingerencji w kognicję przedmiotu analizy sądu rozwodowego – Sądu Okręgowego w Koninie, a nadto całkowicie dowolnym przyjęciu przez sąd I instancji „intencjonalnego wykorzystania sytuacji przeciwko oskarżonemu w związku ze sprawą rozwodową” w świetle tego, że rozwód ma zostać orzeczony bez orzekania o winie, a więc rozstrzygnięcie sądu karnego w tej sprawie ma się nijak do sprawy rozwodowej oskarżonego i córki oskarżycieli prywatnych; 4. błędu w ustaleniach faktycznych, mający istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a polegający na dowolnym ustaleniu przez sąd I instancji, że brak dowodów na sprawstwo oskarżonego podczas, gdy Sąd I instancji na str. 2 uzasadnienia cytuje odrażające wręcz inwektywy formułowane przez oskarżonego pod adresem oskarżycieli prywatnych, które zostały potwierdzenie tylko zeznaniami oskarżycieli i świadków, ale przede wszystkim korespondują z obiektywnymi dowodami takimi jak załączone do aktu oskarżenia wiadomości elektroniczne pisane przez oskarżonego wobec oskarżycieli zarówno bezpośrednio do nich, jak i świadka P. C. , jak również nagranie audio, z którego wynika faktyczna postawa oskarżonego i sposób w jaki zwracał się do oskarżycieli, co czyni treść rozstrzygnięcia sądu I instancji w ocenie oskarżycieli co najmniej zaskakującą; 5. błąd w ustaleniach faktycznych, mający istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a polegający na dowolnym przypisaniu jakiejkolwiek wartości dowodowej wywiadowi środowiskowemu, jeśli ma się na uwadze, że centrum życia oskarżonego koncentruje się na terenie Francji; 6. błąd w ustaleniach faktycznych, mający istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a polegający na pominięciu, że znakomita większość przypisanych oskarżonemu zachowań miała miejsce w czasie napiętych relacji, a więc intencją oskarżonego było znieważenie, obrażenie, ośmieszenie oskarżycieli prywatnych, co wynika z materiału dowodowego zaoferowanego przez oskarżycieli, jak np. pisanie obraźliwych wiadomości elektronicznych o oskarżycielach prywatnych do swej żony zamieszkującej wspólnie z oskarżycielami prywatnymi i pozostając z nią w konflikcie, co powodowało, że oskarżony wręcz chciał by wszelkie wiadomości trafiły do oskarżycieli, zaś przestępstwo zniewagi można popełnić również w zamiarze ewentualnym. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Sąd odwoławczy w toku kontroli apelacyjnej uznał za uzasadnione zarzuty wyżej wskazane w punktach 4 i 6. Niezasadne były natomiast pozostałe cytowane zarzuty. Po pierwsze bowiem sąd meriti zasadnie oddalił wnioski dowodowe o załączenie dokumentacji medycznej oskarżycieli prywatnych oraz dopuszczenie dowodu z opinii biegłych z zakresu medycyny sądowej i psychiatrii (k. 82 akt). Oskarżonemu nie zarzucono przecież spowodowania jakiegokolwiek uszczerbku na zdrowiu oskarżycieli prywatnych. W razie występowania takiego powiązanie go z zachowaniem M. C. stanowiłoby dowolną spekulację i domniemanie. Nie można też dowodzić winy oskarżonego na tej podstawie, iż domagał się on skierowania sprawy do mediacji. Trudno takie oświadczenie uznać za jakikolwiek wartościowe źródło dowodowe. Ponadto sąd rejonowy był uprawniony dokonywać wnioskowania na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie rozwodowej oraz uwzględnić dane zawarte w wywiadzie środowiskowym. Zgodzić natomiast należy się ze skarżącym, iż Sąd Rejonowy ustalił odrażające wręcz inwektywy kierowane przez oskarżonego pod adresem oskarżycieli prywatnych: „skurwysyny”, „ciecie jebane”, „debil jebany”, „pojeb”, „niedodziałaniec” (VIDE: str. 2 pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Określenie sądu meriti, iż cytowane słowa były „wyrażeniami niepochlebnymi” można uznać co najmniej za pomyłkę, nie są to wyrażenia niepochlebne, ale odrażające, wulgarne inwektywy – jak wskazał apelujący. Dalej uwzględniając okoliczności wskazane przez obrońcę: konflikt oskarżonego z żoną P. C. , jej zamieszkiwanie z oskarżycielami prywatnymi, należało uznać, że oskarżony M. C. działał co najmniej w zamiarze ewentualnym, aby wyżej wskazane zniewagi dotarły do pokrzywdzonych. Zachowanie sprawcy występku z art. 216§1 k.k. nie musi mieć obligatoryjnie charakteru publicznego. Może być skierowane bezpośrednio wobec pokrzywdzonego albo pod jego nieobecność, lecz publicznie lub w zamiarze (bezpośrednim bądź ewentualnym), aby zniewaga do tej osoby dotarła. Tym samym może być ona skierowana w obecności osoby czy osób trzecich, jeżeli sprawca co najmniej godzi się na to, że wypowiedziana przez niego treść zostanie przekazana pokrzywdzonemu (zob. K. o art. 216 k.k. , J. M. , (...) 2024, teza 6). Reasumując powyższe rozważania: Sąd odwoławczy uznał, że oskarżony wyczerpał ustawowe znamiona ww. przestępstwu działając co najmniej w zamiarze ewentualnym, a tym samym zgodnie z art. 454§1 k.p.k. konieczne stało się uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadne Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Sąd odwoławczy z przyczyn wyżej wskazanych uznał za zasadne zarzuty 4 i 6 petitum apelacji oraz przedmiotowy wniosek. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności xxx 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji Przedmiot utrzymania w mocy 0.1xxx Zwięźle o powodach utrzymania w mocy xxx 0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany. 0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ☒ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji. 0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności Ponieważ sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania o kosztach procesu orzeknie sąd I instancji, w tym kosztach niniejszego postępowania odwoławczego. 7. PODPIS Robert Rafał Kwieciński

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI