II Ka 190/25

1.Sygn. akt II Ka 190/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 lipca 2025 r. Sąd Okręgowy w Krośnie II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: Sędzia SO Janusz Szarek Protokolant: Monika Winnicka przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Krośnie - T. L. po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2025 roku w Krośnie sprawy R. P. syna K. i D. urodzonego (...) w D. , P. : (...) oskarżonego o przestępstwo z art. 286 § 1 kk . i art. 270 § 1 kk . i art. 297 § 1 kk . w zw. z art. 11 § 2 kk . w zw. z art. 12 § 1 kk na skutek apelacji wniesionej przez oskarżyciela publicznego od wyroku Sądu Rejonowego w Krośnie z dnia 18 marca 2025 roku, sygn. akt II K 862/24 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: a) przyjmuje, iż czyn przypisany oskarżonemu R. P. w punkcie I wyroku stanowi przestępstwo z art. 286 § 3 kk i art. 270 §1 kk i art. 297 § 1 kk w zw. art. 11 § 2 kk w zw. art. 12 § 1 kk , b) uchyla orzeczenie z punktu III wyroku o zwrocie dowodów rzeczowych, c) na podstawie art. 45a § 1 kk orzeka przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodów rzeczowych szczegółowo opisanych w wykazie dowodów rzeczowych nr I/673/24/P na karcie 196 akt sprawy, II. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy, III. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego R. P. kwotę 840 zł /osiemset czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów obrony oskarżonego w postępowaniu odwoławczym, IV. kosztami postępowania związanymi z apelacją oskarżyciela publicznego obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 190/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1.CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Krośnie z dnia 18 marca 2025 r. sygn akt II K 862/24 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 1.Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.5. Ustalenie faktów 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. 1.6. Ocena dowodów 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 1.STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. Oskarżyciel publiczny zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu, a to art. 286 § 1 k.k. poprzez jego nieprzypisanie oskarżonemu, pomimo realizacji znamion tego typu czynu zabronionego oraz jego niewłaściwą wykładnię poprzez przypisanie w wyniku omyłki czynu kwalifikowanego z art. 286 § 2 k.k. , podczas gdy intencją Sądu było przypisanie czynu z art. 286 § 3 k.k. - tj. wypadku mniejszej wagi - w sytuacji gdy okoliczności popełnienia czynu zabronionego, w szczególności sposób działania sprawcy, jak też wysokość wyrządzonej szkody prowadzą do przyjęcia, że zachowanie oskarżonego nie stanowi wypadku mniejszej wagi, co w efekcie skutkowało niesłusznym warunkowym umorzeniem postępowania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut oskarżyciela publicznego w zakresie, w jakim podnosi obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 286 § 1 k.k. poprzez jego niezastosowanie, jest oczywiście bezzasadny. Sąd Orzekający przypisując oskarżonemu oszustwo w ramach wypadku mniejszej wagi, błędnie powołał art. 286 § 2 k.k. , podczas gdy przestępstwo oszustwa popełnionego w wypadku mniejszej wagi stypizowane jest w art. 286 § 3 k.k. Pomimo wskazanego uchybienia, podlegającego korekcie w postępowaniu apelacyjnym, Sąd Orzekający w pełni zasadnie uznał, iż oskarżony R. P. dopuścił się przestępstwa oszustwa w ramach wypadku mniejszej wagi, tj. w formie uprzywilejowanej z art. 286 § 3 k.k. O uznaniu konkretnego czynu zabronionego za wypadek mniejszej wagi decyduje całościowa ocena jego społecznej szkodliwości, jako zmniejszonej do stopnia uzasadniającego wymierzenie kary według skali zagrożenia ustawowego przewidzianego w przepisie wyodrębniającym wypadek mniejszej wagi, w kategorii przestępstw określonego typu. Na ocenie tej ważą przesłanki dotyczące zarówno przedmiotowej, jak i podmiotowej strony czynu (tak SN w postanowieniu z dnia 7 czerwca 2017 r. sygn. akt III KK 118/17, publik. w Lex nr 2350659). W realiach niniejszej sprawy poza sporem pozostaje popełnienie przez oskarżonego R. P. przestępstwa oszustwa i podrobienia oraz użycia jako autentycznych wniosków o wypłatę z Kasy Zapomogowo-Pożyczkowej Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w K. , w wyniku czego powstała szkoda w wysokości 47.625,00 zł. Oskarżony działał w okresie od 1 sierpnia 2021 r. do 31 marca 2024 r., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, z zamiarem bezpośrednim, dokonując bezpodstawnych przeksięgowań na kartotekach wielu osób, składając niezasadne wnioski o zwrot wkładu członkowskiego, czy też spłacając uprzednio zaciągnięte zobowiązania poprzez dokonywanie zaniżonych potrąceń. Pomimo tego, oskarżony R. P. w dniu 9 kwietnia 2024 r. naprawił wyrządzoną szkodę dokonując przelewu kwoty 47.625,00 zł na rachunek pokrzywdzonej Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w K. , podczas gdy zawiadomienie o popełnieniu przez niego ww. przestępstwa złożone zostało w dniu 17 kwietnia 2024 r. Szkoda naprawiona zatem została przed złożeniem zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, a tym samym przed wszczęciem w sprawie postępowania karnego. Oskarżony przyznał się do zarzutu, wyjaśniając iż jego zachowanie spowodowane było problemami osobistymi oraz finansowymi. W związku z orzeczonym rozwodem popadł w spiralę zadłużenia, co z kolei pociągnęło za sobą chorobę kardiologiczną. Nie jest on więc sprawcą zdemoralizowanym. Nie utrudniał on prowadzonego postępowania, w którym występował jako oskarżony, jego postawa postępowania te ułatwiała. Pomimo popełnionego przestępstwa skutkującego rozwiązaniem umowy o pracę oskarżony legitymuje się pozytywną opinią byłego pracodawcy wystawioną w dniu 29 lipca 2024 r. (k. 186). Także członkowie Kasy Zapomogowo-Pożyczkowej, których podpisy oskarżony fałszował, nie kierowali wobec oskarżonego pretensji, ani żalu. Nie bez znaczenia, dla oceny całokształtu okoliczności, jest zły stan zdrowia oskarżonego, który pogłębił się w związku z problemami finansowymi. Oskarżony R. P. cierpi na kardiomoipatię rozstrzeniowią pozapalną, przewlekłą niewydolność serca, napadowe migotanie przedsionków, hiperlipidemię oraz przewlekłą niewydolność nerek. Wreszcie, dotychczas oskarżony był niekaralny. Wobec powyższych okoliczności w pełni zasadnie Sąd Orzekający uznał, iż zachowanie oskarżonego realizujące znamiona przestępstwa oszustwa stanowiło wypadek mniejszej wagi z art. 286 § 3 k.k. Oskarżyciel publiczny kwestionując powyższe stanowisko, powołuje się na wartość wyrządzonej przez oskarżonego szkody w wysokości 47.625,00 zł. Stwierdzić jednak należy, iż wypadek mniejszej wagi nie jest określony tylko wartością mienia, do rozporządzenia którego sprawca przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. swoim działaniem wypełniającym dyspozycję tego przepisu zmierzał, ale również zespołem okoliczności podmiotowych i przedmiotowych (tak SN w postanowieniu z dnia 26 lipca 2006 r. sygn. akt III KK 2/06, publik. w Lex nr 610545). 3.2. Oskarżyciel publiczny zarzucił obrazę prawa materialnego w zakresie innym, niż kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu, a to przepisu art. 44 § 1 k.k. poprzez nieorzeczenie przepadku dowodów rzeczowych. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Również ten zarzut uznać należy za niezasadny. Stosownie do art. 44 § 1 k.k. , sąd orzeka przepadek przedmiotów pochodzących bezpośrednio z przestępstwa. Umknęło jednak oskarżycielowi publicznemu, iż orzeczenie przepadku w oparciu o ww. przepis możliwe jest jedynie w razie skazania (por. Mozgawa Marek (red.), Kodeks karny. Komentarz aktualizowany, Opublikowano: LEX/el. 2025, teza 7 do art. 44 k.k.). Tymczasem, wyrokiem z dnia 18 marca 2025 r. sygn. akt II K 862/24 Sąd Rejonowy w Krośnie warunkowo umorzył postępowanie karne przeciwko oskarżonemu R. P. na okres 3 lat próby. Warunkowe umorzenie postępowania nie oznacza braku możliwości orzeczenia przepadku. Taką bowiem możliwość przewiduje przepis art. 45a § 1 k.k. , z którego Sąd Odwoławczy skorzystał. Wniosek Oskarżyciel publiczny wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez przypisanie oskarżonemu czynu w postaci opisanej w akcie oskarżenia oraz wymierzenia mu kary 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 3 lat i zobowiązanie oskarżonego do przestrzegania porządku prawnego w okresie próby, jak też orzeczenie przepadku dowodów rzeczowych. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wniosek oskarżyciela publicznego o zmianę wyroku poprzez skazanie oskarżonego i wymierzenie mu kary 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, nie jest usprawiedliwiony. Jak już wyżej wspomniano, Sąd Orzekający prawidłowo ocenił zebrane w sprawie dowody i sięgnął po warunkowe umorzenie postępowania uznając, iż taka reakcja prawno-karna na zachowanie oskarżonego jest adekwatna i w pełni wystarczająca. Sąd Odwoławczy ocenę tą podziela. Zasadny natomiast jawi się wniosek oskarżyciela publicznego o orzeczenie przepadku dowodów rzeczowych, aczkolwiek w oparciu o inną podstawę prawną niż art. 44 § 1 k.k. 1.OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. Sąd Odwoławczy orzekał w niniejszej sprawie w trybie art. 440 k.p.k. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 1.ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy Sąd Odwoławczy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, za wyjątkiem błędnie wskazanej kwalifikacji prawnej zachowania oskarżonego spełniającego znamiona oszustwa w typie uprzywilejowanym ( art. 286 § 3 k.k. ) oraz orzeczenia w przedmiocie zwrotu dowodów rzeczowych. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Zaskarżony wyrok, z wyjątkiem wskazanej w nim kwalifikacji karnej z art. 286 § 2 k.k. oraz orzeczenia o zwrocie dowodów rzeczowych, należało uznać za słuszny i trafny. Ocena dowodów została dokonana przez Sąd pierwszej instancji zgodnie z zasadami wiedzy logiki i doświadczenia życiowego. Sąd uwzględnił całokształt okoliczności zarówno na korzyść jak i na niekorzyść oskarżonego, a uzasadnienie logicznie przekonuje do zajętego stanowiska oraz do poszczególnych rozstrzygnięć. Korekty wymagały wyłącznie błędnie wskazana przez Sąd kwalifikacja karna z art. 286 § 2 k.k. , zamiast art. 286 § 3 k.k. oraz zwrot dowodów rzeczowych Kasie Zapomogowo-Pożyczkowej przy biurze Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w K. . 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1. Przedmiot i zakres zmiany Sąd Odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że: a) przyjął, iż czyn przypisany oskarżonemu R. P. w pkt I wyroku stanowi przestępstwo z art. 286 § 3 k.k. i art. 270 § 1 k.k. i art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. ; b) uchylił orzeczenie z pkt III wyroku o zwrocie dowodów rzeczowych; c) na podstawie art. 45a § 1 k.k. orzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodów rzeczowych szczegółowo opisanych w wykazie dowodów rzeczowych nr I/673/24/P na karcie 196 akt sprawy. Zwięźle o powodach zmiany W związku z przyjęciem przez Sąd Orzekający, iż oskarżony R. P. dopuścił się przestępstwa oszustwa, które popełnił w typie uprzywilejowanym i błędnym przyjęciem w kwalifikacji prawnej przepisu art. 286 § 2 k.k. , zamiast przepisu z art. 286 § 3 k.k. , Sąd Odwoławczy skorygował powyższe uchybienie poprzez przyjęcie w kwalifikacji prawnej czynu przepisu art. 286 § 3 k.k. w miejsce art. 286 § 2 k.k. Jak już wyżej wspomniano, w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki pozwalające na ustalenie, iż oskarżony R. P. dopuścił się przestępstwa oszustwa w typie uprzywilejowanym z art. 286 § 3 k.k. , zagrożonym karą grzywny, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2, co było już przedmiotem rozważań w pkt 3.1. niniejszego uzasadnienia. Przyjęcie takiej kwalifikacji prawnej pozwoliło na zastosowanie wobec oskarżonego instytucji warunkowego umorzenia postępowania, co prawidłowo uczynił Sąd Orzekający. Przedmiotem zmiany musiało być także orzeczenie o zwrocie dowodów rzeczowych. Sąd Orzekający orzekł o zwrocie Kasie Zapomogowo-Pożyczkowej przy biurze Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w K. dowodów w postaci trzech wniosków o wypłatę środków z KZP przy biurze (...) w K. . Tymczasem wnioski te, w których oskarżony podrobił podpisy innych osób, a następnie użył je jako autentyczne, stanowią przedmioty służące popełnieniu przestępstw i podlegają one przepadkowi na rzecz Skarbu państwa, a nie zwrotowi osobie uprawnionej. Wobec warunkowego umorzenia postępowania Sąd na podstawie art. 45a § 1 k.k. orzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodów rzeczowych szczegółowo opisanych w wykazie dowodów rzeczowych nr I/673/24/P na karcie 196 akt sprawy. Wskazane dowody rzeczowe stanowią wnioski o wypłatę środków z KZP przy biurze (...) w K. , w których oskarżony podrobił podpisy innych osób i użył je jako autentyczne. Przedmioty te służyły zatem do popełnienia przestępstwa i podlegają one przepadkowi na rzecz Skarbu Państwa. 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 1.Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności III. Na podstawie § 11 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t. jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 z późn. zm.) Sąd Odwoławczy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy oskarżonego wynagrodzenie tytułem nieopłaconych kosztów obrony w postępowaniu odwoławczym. IV. Sąd Odwoławczy kosztami postępowania związanymi z apelacja oskarżyciela publicznego obciążył Skarb Państwa w oparciu o art. 636 § 1 k.p.k. 1.PODPIS