II KA 189/15

Sygn. akt II Ka 189/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 listopada 2015r. Sąd Okręgowy w Sieradzu w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący: SSO Marcin Rudnik Protokolant: st. sekr. sąd. Zdzisława Dróżdż przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Sieradzu Anny Duczmalewskiej oraz oskarżyciela publicznego z Urzędu Skarbowego w S. – H. M. po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2015r. sprawy I. M. oskarżonego o czyn z art. 54§2 kks w zw. z art. 6§2 kks na skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego od wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w Sieradzu z dnia 6 lutego 2015r. wydanego w sprawie II K 929/14 na podstawie art. 437§1 i 2 kpk w zw. z art. 438 pkt 2 kpk oraz art. 627 kpk w zw. z art. 634 kpk w zw. z art. 113§1 kks : 1. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: a) w opisie czynu, którego sprawstwo przypisano oskarżonemu I. M. zwrot: „ (...) ” zastępuje zwrotem: „ (...) ”, b) uchyla rozstrzygnięcie z punktu 2 wyroku, 1. w pozostałym zakresie utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, 2. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 60 (sześćdziesiąt) złotych tytułem opłaty za II instancję oraz kwotę 20 (dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu wydatków związanych z postępowaniem odwoławczym. Sygn. akt II Ka 189/15 UZASADNIENIE Wyrokiem zaocznym z dnia 06 lutego 2015r. wydanym w sprawie II K 929/14 Sąd Rejonowy w Sieradzu na podstawie art. 41 § 1 kks i art. 20 § 2 kks w zw. z art. 66 § 1 kk i art. 67 § 1 kk warunkowo umorzył ma okres próby 1 roku postępowanie karne wobec oskarżonego I. M. ustalając, że dopuścił się on zarzucanego mu czynu wypełniającego dyspozycję art. 54 § 2 kks w zw. z art. 6 § 2 kks polegającego na tym, że w okresie od 10 kwietnia 2010r. do 21 listopada 2012r. w S. działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu tego samego zamiaru, uchylał się od opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym z tytułu sprzedaży w dniu 09.04.2008r. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ul. (...) za kwotę 161 000 zł przed upływem pięciu lat od daty nabycia, przez to, że wbrew art. 28 ust. 3 - 4 ustawy z dnia 25.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych nie ujawnił najpóźniej do 10.04.2010r. podstawy opodatkowania, nie zadeklarował w Urzędzie Skarbowym w S. zryczałtowanego podatku dochodowego, jak również z tytułu sprzedaży w dniu 15.05.2008r. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ul. (...) (...) (...) za kwotę 153 000 zł przed upływem pięciu lat od daty nabycia, przez to, że wbrew art. 28 ust. 3 – 4 ustawy z dnia 25.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych nie ujawnił najpóźniej do 16.05.2010r. podstawy opodatkowania i nie zadeklarował podatku, przez co naraził podatek na uszczuplenie w łącznej kwocie 24 763 zł. W punkcie 2 wyroku Sąd I instancji na podstawie art. 41 § 2 kks określił wobec oskarżonego obowiązek uiszczenia w całości należności publicznoprawnej uszczuplonej opisanym wyżej czynem w terminie 6 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku, zaś w punkcie 3 na podstawie art. 67 § 3 kk w zw. z art. 20 § 2 kks zasądził od oskarżonego I. M. na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w kwocie 1500 złotych oraz obciążył go kosztami sądowymi. Apelację od tego wyroku wniósł oskarżony I. M. , który zarzucił w niej błędy merytoryczne poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego. Skarżący podkreślił, że spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszalnego położonego w S. przy ul (...) nabył na podstawę aktu notarialnego Rep A 1309/2002 z dnia 14 czerwca 2002r. i nigdy go nie sprzedawał, a z związku z tym nie mógł płacić podatku dochodowego od jego sprzedaży, skoro umowy jego sprzedaży nie zawierał. Wskazał również, że z zaświadczenia z Urzędu Skarbowego w S. z dnia 13 maja 2015r. wynika, że nie zalega w podatkach i nigdy nie uchylał się od płacenia jakichkolwiek podatków. Dodatkowo oskarżony podniósł zarzut, iż nie został zawiadomiony o terminie rozprawy, a przez to pozbawiono go możliwości obrony. Podkreślił w tym zakresie, iż korespondencja była wysyłana na różne adresy, m.in. na adres w W. , ul. (...) , z którym to adresem nie miał i nie ma nic wspólnego. Podniósł także, iż wnosząc sprzeciw od wyroku i na wypadek nieuwzględnienia sprzeciwu wniosek o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem, w dniu 12 sierpnia 2015r. otrzymał tylko odpis wyroku bez uzasadnienia. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja oskarżonego I. M. jest zasadna w części, w jakiej skarżący wskazał, iż od momentu zakupu do chwili obecnej jest on cały czas właścicielem jednego z własnościowych spółdzielczych praw do lokalu wskazanych w zarzucie, a mianowicie do lokalu położonego w S. przy ul. (...) , a tym samym nie mógł podlegać obowiązkowi podatkowemu z tytułu jego sprzedaży. W tym jednak wypadku mamy do czynienia z pomyłką ze strony oskarżyciela publicznego powieloną przez Sąd I instancji w zakresie adresu lokalu, gdyż faktycznie w sprawie chodziło o lokal położony w S. przy ul. (...) , która to pomyłka wymagała korekty w opisie czynu. Ponadto należy zauważyć, że już po wydaniu wyroku zaocznego przez Sąd Rejonowy w Sieradzu oskarżony spłacił w całości należność publicznoprawną, która na nim ciążyła, a tym samym zdezaktualizowało się zobowiązanie nałożone na oskarżonego w punkcie 2 wyroku, co musiało skutkować uchyleniem rozstrzygnięcia z punktu 2. W pozostałym natomiast zakresie apelacja oskarżonego nie zasługiwała na uwzględnienie. W pierwszej kolejności za bezpodstawny należy uznać zarzut skarżącego naruszenia jego prawa do obrony poprzez niezawiadomienie go o terminie rozprawy. Otóż podkreślenia wymaga, iż wezwanie oskarżonego na rozprawę w dniu 06 lutego 2015r. zostało wysłane na adres: S. , ul. (...) . Tymczasem to właśnie ten adres I. M. podał jako adres zameldowania oraz adres dla doręczeń w kraju podczas przesłuchania go w charakterze podejrzanego 08 marca 2013r. Ten również adres był wskazany w pismach wysyłanych do oskarżonego z Urzędu Skarbowego, które odbierał, jak też ten adres wskazywał sam oskarżony w swoich pismach. Jak przy tym wynika z akt sprawy do chwili obecnej jest to adres zamieszkania I. M. . W tej sytuacji skoro wezwanie na rozprawę zostało wysłane pod właściwy adres, a nie na adres wskazywany w apelacji, i było dwukrotnie prawidłowo awizowane, to tym samym Sąd I instancji miał pełne prawo – w świetle przepisów kodeksu postępowania karnego – uznać je za doręczone i prowadzić rozprawę pod nieobecność oskarżonego oraz wydać wyrok zaoczny. W żadnym wypadku nie można więc uznać, że oskarżony nie został zawiadomiony o terminie rozprawy, a tym samym naruszono jego prawo do obrony. Nie ma też podstaw do uznania w świetle akt sprawy, iż oskarżony nie otrzymał odpisu wyroku Sądu Rejonowego wraz z uzasadnieniem. Niezależnie jednak od tego wskazać należy, iż oskarżony miał dostatecznie dużo czasu, aby zwrócić się o odpis uzasadnienia wyroku lub zapoznać się z nim przeglądając akta sprawy i ewentualnie uzupełnić apelację. Tym samym również w tym zakresie nie można mówić o naruszeniu jego prawa do obrony, a tym bardziej o naruszeniu prawa I. M. do obrony, które mogłoby mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Odnosząc się do kolejnego zarzutu skarżącego należy zgodzić się z nim, iż faktycznie odkąd nabył on własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ul (...) , cały czas pozostaje on jego właścicielem, a w związku z tym skoro nie sprzedał go w ciągu 5 lat od jego nabycia to nie mógł być objęty jakimikolwiek zobowiązaniami podatkowymi z tytułu takiej sprzedaży. Nie można jednak nie zauważyć, że w tym konkretnym przypadku wskazanie w opisie czynu zarzucanego oskarżonemu aktem oskarżenia lokalu położonego w S. przy ul. (...) stanowiło pomyłkę ze strony oskarżyciela publicznego niedostrzeżoną przez Sąd I instancji, którą gdyby nie fakt, że dotyczy kwestii merytorycznych, należałoby potraktować w kategoriach oczywistej omyłki pisarskiej podlegającej sprostowaniu. Otóż w zawiadomieniu o podejrzeniu popełnienia przestępstwa wskazano, iż oskarżony dokonał sprzedaży przed upływem 5 lat od nabycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ul. (...) , które I. M. faktycznie sprzedał w ciągu 5 lat od nabycia i w ciągu 2 lat od sprzedaży nie przeznaczył przychodu ze sprzedaży w całości na cel określony w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a ustawy o podatku dochodowy i nie zapłacił zryczałtowanego podatku. Ponadto z dokumentów zgromadzonych w toku postępowania przygotowawczego wynikało, że to właśnie kwesta przeznaczenia środków uzyskanych ze sprzedaży tego lokalu była przedmiotem tego postępowania. Z samych nawet wyjaśnień I. M. wynikało, że sprawa dotyczy przeznaczenia środków nie ze sprzedaży lokalu położonego w S. przy ul. (...) ale lokalu, który znajduje się w S. , przy ul. (...) . Oskarżony przyznał bowiem w trakcie tego przesłuchania, że po sprzedaży dwóch mieszkań (sprawa dotyczyła również spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ulicy (...) (...) zainwestował środki uzyskane z ich sprzedaży w działalność gospodarczą i nie miał środków w roku 2010r. ani na zakup nowych mieszkań ani na zapłacenie podatku. A zatem sam I. M. miał świadomość, że sprawa dotyczy nie lokalu położonego przy ul. (...) , który cały czas do niego należał i w którym mieszka do chwili obecnej lecz sprzedanego przez niego lokalu znajdującego się w S. przy ul. (...) . W akcie oskarżenia po prostu pomylono numerację bloku i mieszkania położonego w S. przy ul. (...) , co wynikało z tego, że przy tej samej ulicy, lecz w innym bloku i pod innym numerem I. M. ma swoje miejsce zamieszkania. Pomyłki tej nie dostrzegł również Sąd I instancji wydając wyrok. Podkreślić przy tym należy, że w uzasadnieniu wyroku Sąd Rejonowy przedstawił ustalenia faktyczne i analizę prawną dotyczącą kwestii związanych z przeznaczeniem środków ze sprzedaży spółdzielczego własnościowego lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ul. (...) i obowiązkami podatkowymi oskarżonego z tego tytułu. W tej sytuacji wobec oczywistego błędu ze strony oskarżyciela publicznego i Sądu meriti konieczne było dokonanie stosownej zmiany w opisie czynu poprzez wskazanie prawidłowego numeru bloku i mieszkania lokalu położonego w S. , przy ul. (...) , natomiast nie było jakichkolwiek podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku. Nie podlega jednocześnie dyskusji, iż oskarżony wyczerpał swoimi zachowaniami wyczerpał dyspozycję art. 54 § 2 kks w zw. z art. 6 § 2 kks . Otóż po dokonaniu sprzedaży spółdzielczych własnościowych praw do lokali mieszkalnych położonych w S. przy ul. (...) ¾ oraz ul. (...) przed upływem 5 lat od ich nabycia i złożeniu oświadczeń, iż przychód ze sprzedaży w całości zostanie przeznaczony na cel określony w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a ustawy o podatku dochodowym , w ciągu 2 lat oskarżony nie przedstawił dowodów potwierdzających poniesienie wydatków na en cel ani też nie uiścił zryczałtowanego podatku. Oskarżony zresztą nie kwestionował faktów z tym związanych tłumacząc, iż środki ze sprzedaży tych lokali przeznaczył na działalność gospodarczą, która nie przyniosła spodziewanych zysków i nie miał pieniędzy ani na zakup lokali ani na zapłatę podatku. Okoliczności podane przez I. M. podczas tego przesłuchania w żadnym wypadku nie mogą przy tym ekskulpować zachowań oskarżonego. Mogły mieć one co najwyżej znaczenie dla oceny stopnia społecznej szkodliwości jego czynu. Jak zresztą wynika z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji zostały one poddane analizie i Sąd ten słusznie uznał, iż wszystkie okoliczności sprawy dają podstawę do przyjęcia, iż stopień społecznej szkodliwości czynu oskarżonego nie był znaczny i że w związku z tym zasługuje on na warunkowe umorzenie postępowania. Podkreślić jednocześnie w tym miejscu należy, iż podnoszony przez skarżącego fakt, że obecnie nie zalega on z należnościami podatkowymi wobec urzędu skarbowego w żadnym wypadku nie daje podstaw do uniewinnienia go od zarzucanego mu czynu. Istotne jest bowiem, że I. M. w określonym czasie ani nie przeznaczył środków uzyskanych ze sprzedaży lokali na cele mieszkaniowe ani nie zapłacił zryczałtowanego podatku, narażając go w ten sposób na uszczuplenie. Późniejsze uiszczenie należności podatkowych można potraktować jako okoliczność, która mogła mieć co najwyżej wpływ na ocenę stopnia społecznej szkodliwości czynu czy na wymiar ewentualnej kary. W tym konkretnym przypadku fakt, iż oskarżony już po wydaniu wyroku w tej sprawie uiścił w całości należność publicznoprawną nie może stanowić podstawy do zmiany zaskarżonego wyroku na korzyść oskarżonego w zakresie rozstrzygnięć z punktu 1 i 3. Podkreślić bowiem należy, że I. M. został potraktowany przez Sąd I instancji niezwykle łagodnie, skoro warunkowo umorzono wobec niego postępowanie pomimo narażenia przez niego podatku na uszczuplenie w znaczącej wysokości, zobowiązując go jedynie do uiszczenia świadczenia pieniężnego i to w stosunkowo niedużej wysokości porównując zwłaszcza jego wymiar do należności publicznoprawnej narażonej na uszczuplenie. Trzeba przy tym podnieść, że w momencie wydania wyroku przez Sąd Rejonowy część należności publicznoprawnej była już uiszczona. Z drugiej strony nie można nie zauważyć, że skoro I. M. w całości uiścił należny zryczałtowany podatek, to nie ma podstaw do orzeczenia wobec niego na podstawie art. 41 § 2 kks obowiązku uiszczenia w całości należności publicznoprawnej w terminie 6 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku, który to obowiązek nałożył na I. M. w punkcie 2 wyroku Sąd I instancji. W związku z tym rozstrzygnięcie w tym zakresie należało uchylić. Biorąc powyższe pod uwagę, uznając apelację oskarżonego za zasadną w bardzo niewielkim zakresie, Sąd Okręgowy - na podstawie art. 437§1 i 2 kpk w zw. z art. 438 pkt 2 kpk w zw. z art. 113§1 kks - zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że w opisie czynu, którego sprawstwo przypisano oskarżonemu I. M. zwrot: „ (...) ” zastąpił zwrotem: „ (...) ” oraz uchylił rozstrzygnięcie z punktu 2 wyroku, zaś w pozostałym zakresie wyrok ten utrzymał w mocy. W związku z uwzględnieniem apelacji I. M. w bardzo niewielkim zakresie Sąd Okręgowy, na podstawie art. 627 kpk w zw. z art. 634 kpk w zw. z art. 113§1 kks , zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 60 złotych tytułem opłaty za II instancję (na podstawie art. 8 ustawy z dnia 23 czerwca 1973r. o opłatach w sprawach karnych - tekst jednolity: Dz.U. z 1983r., Nr 49, poz. 223 z późniejszymi zmianami) oraz kwotę 20 złotych tytułem zwrotu wydatków związanych z postępowaniem odwoławczym.