Orzeczenie · 2026-04-16

II KA 181/26

Sąd
Sąd Okręgowy w Siedlcach
Miejsce
Siedlce
Data
2026-04-16
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuŚredniaokręgowy
pobicieart. 158 k.k.odpowiedzialność karnaapelacjaocena dowodówniezasadność zarzutówuniewinnieniesąd okręgowy

Sąd Okręgowy w Siedlcach, rozpoznając sprawę z apelacji pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Garwolinie, który uniewinnił oskarżonych S. M. i F. O. od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 158 § 1 k.k. (udział w pobiciu). Apelacja podnosiła zarzuty obrazy przepisów postępowania (art. 4, 7, 410, 424 § 1 k.p.k.) poprzez dowolną ocenę dowodów oraz błędu w ustaleniach faktycznych, polegającego na błędnym przyjęciu, że oskarżeni nie wzięli udziału w pobiciu pokrzywdzonego Ł. U. Skarżący argumentował, że zeznania świadka V. D. potwierdzające obecność F. O. na miejscu zdarzenia, w połączeniu ze skazaniem E. O. (brata F. O.) za to samo pobicie, oraz specyfiką przestępstwa z art. 158 § 1 k.k. (odpowiedzialność zbiorowa), powinny prowadzić do skazania oskarżonych. Sąd Okręgowy nie podzielił tych argumentów. Stwierdził, że Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił materiał dowodowy, w tym zeznania świadka V. D., i doszedł do słusznego wniosku o uniewinnieniu oskarżonych. Podkreślono, że sama obecność na miejscu zdarzenia, nawet potwierdzona, nie jest wystarczająca do przypisania sprawstwa przestępstwa z art. 158 § 1 k.k. Konieczne jest wykazanie aktywnego, umyślnego zaangażowania w pobicie, co w niniejszej sprawie nie zostało udowodnione ponad wszelką wątpliwość. Sąd odwoławczy powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazujące, że udział w pobiciu musi polegać na aktywnym zaangażowaniu, a nie tylko biernej obecności. Wobec braku dowodów na takie aktywne zaangażowanie oskarżonych, a także w świetle zasady rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości na korzyść oskarżonych (art. 5 § 2 k.p.k.), wyrok uniewinniający został utrzymany w mocy. Oskarżyciel posiłkowy został obciążony kosztami postępowania odwoławczego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja art. 158 § 1 k.k. w kontekście udowodnienia aktywnego udziału w pobiciu, a nie tylko obecności na miejscu zdarzenia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i oceny dowodów przez sąd pierwszej instancji.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sama obecność na miejscu zdarzenia, gdzie doszło do pobicia, przy braku dowodów na aktywne działanie, może stanowić podstawę do przypisania sprawstwa przestępstwa z art. 158 § 1 k.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sama obecność na miejscu zdarzenia nie jest wystarczająca do przypisania sprawstwa przestępstwa z art. 158 § 1 k.k. Konieczne jest wykazanie umyślnego, aktywnego zaangażowania w pobicie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, wyjaśnił, że udział w pobiciu wymaga aktywnego działania, które jest funkcjonalnie powiązane z zastosowaniem przemocy, a nie tylko biernej obecności. W przypadku braku takich dowodów, należy stosować zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść oskarżonego.

Czy obraza przepisów postępowania (art. 4, 7, 410 k.p.k.) poprzez dowolną ocenę dowodów, w tym zeznań świadka V. D., mogła mieć wpływ na treść orzeczenia uniewinniającego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty obrazy przepisów postępowania okazały się niezasadne, ponieważ sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i wyciągnął właściwe wnioski.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy dokonał prawidłowej oceny zeznań świadka V. D. i innych dowodów, co doprowadziło do trafnego ustalenia stanu faktycznego i słusznego uniewinnienia oskarżonych. Nie stwierdzono dowolności w ocenie dowodów.

Czy błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na błędnym przyjęciu, że oskarżeni nie wzięli udziału w pobiciu, mógł mieć wpływ na treść orzeczenia uniewinniającego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, błąd w ustaleniach faktycznych nie został stwierdzony, a ustalenia sądu pierwszej instancji zostały uznane za prawidłowe.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do uznania, że sąd pierwszej instancji popełnił błąd w ustaleniach faktycznych. Uznano, że brak było dowodów na aktywne zaangażowanie oskarżonych w pobicie, a zeznania pokrzywdzonego były niekonsekwentne w tej części.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymanie wyroku w mocy
Strona wygrywająca
oskarżeni S. M. i F. O.

Strony

NazwaTypRola
S. M.osoba_fizycznaoskarżony
F. O.osoba_fizycznaoskarżony
Ł. U.osoba_fizycznaoskarżyciel posiłkowy
Krzysztof Cieplińskiosoba_fizycznaprokurator

Przepisy (12)

Główne

k.p.k. art. 158 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przestępstwo pobicia wymaga wykazania umyślnego, aktywnego zaangażowania w działanie, a nie tylko obecności na miejscu zdarzenia.

Pomocnicze

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 424 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 5 § 1

Kodeks postępowania karnego

Domniemanie niewinności oskarżonego.

k.p.k. art. 5 § 2

Kodeks postępowania karnego

Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść oskarżonego.

k.p.k. art. 454

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636

Kodeks postępowania karnego

u.o.p.k. art. 13 § 2

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak dowodów na aktywne zaangażowanie oskarżonych w pobicie. • Sama obecność na miejscu zdarzenia nie jest wystarczająca do przypisania sprawstwa. • Niedające się usunąć wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść oskarżonych.

Odrzucone argumenty

Zarzuty obrazy przepisów postępowania (dowolna ocena dowodów). • Zarzuty błędu w ustaleniach faktycznych. • Argumentacja oparta na odpowiedzialności zbiorowej i obecności na miejscu zdarzenia.

Godne uwagi sformułowania

nie można o nich wnioskować bynajmniej z ogólnego twierdzenia oskarżyciela posiłkowego, że zaatakowała go grupa kilkunastu czy nawet kilkudziesięciu osób, zaliczając do niej niejako automatycznie także oskarżonych. • nieodłączonym elementem pozostaje „działanie” czy „współdziałanie” sprawców, choć nie musi być związane z samym „osobistym” zadawaniem uderzeń czy kopnięć. • Dla realizacji tego znamienia nie jest wystarczająca sama obecność na miejscu zdarzenia, podczas którego inna osoba stosuje przemoc fizyczną grożącą co najmniej spowodowaniem średniego uszczerbku na zdrowiu. • Ów udział musi polegać na umyślnym, aktywnym zaangażowaniu w pobicie.

Skład orzekający

Karol Troć

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 158 § 1 k.k. w kontekście udowodnienia aktywnego udziału w pobiciu, a nie tylko obecności na miejscu zdarzenia."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i oceny dowodów przez sąd pierwszej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę prawa karnego dotyczącą ciężaru dowodu i interpretacji znamion przestępstwa pobicia, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy sama obecność na miejscu pobicia wystarczy do skazania? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst