II KA 169/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Siedlcach, rozpoznając apelację pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim z dnia 20 grudnia 2023 r. (sygn. akt II K 368/22), którym uniewinniono oskarżonego M. W. od zarzutu popełnienia przestępstwa oszustwa z art. 286 § 1 kk. Sąd odwoławczy uznał zarzuty apelacji za zasadne. Głównym powodem uchylenia wyroku była dowolna ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji. Sąd rejonowy oparł uniewinnienie na ustaleniu, że oskarżony w chwili zawierania umowy miał zamiar wywiązać się z kontraktu, a jedynie uzależnienie od hazardu uniemożliwiło mu uregulowanie należności. Sąd Okręgowy stwierdził, że ustalenie to zostało dokonane na podstawie sprzecznej z art. 7 kpk oceny dowodów, w szczególności wyjaśnień oskarżonego oraz zeznań jego ojca i byłej partnerki, którzy mieli interes w jego korzystnym rozstrzygnięciu. Kwestia uzależnienia od hazardu pojawiła się późno w postępowaniu i nie została w żaden sposób zweryfikowana innymi dowodami. Co więcej, sąd odwoławczy podkreślił, że nawet gdyby uzależnienie od hazardu zostało udowodnione, nie stanowiłoby ono okoliczności wyłączającej odpowiedzialność karną w rozumieniu art. 25 kk i nast., jeśli oskarżony dysponował środkami na spłatę długu, ale świadomie przeznaczył je na hazard. Analiza sytuacji majątkowej oskarżonego i rozmiaru jego działalności wskazywała, zdaniem Sądu Okręgowego, na popełnienie przez niego znamion występku z art. 286 § 1 kk, co miało mieć miejsce już dwukrotnie w przeszłości. W związku z powyższym, sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Sokołowie Podlaskim.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 286 kk w kontekście uzależnienia od hazardu jako potencjalnej przyczyny niewywiązania się z umowy; zasady oceny dowodów w postępowaniu karnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie oskarżony miał środki, ale przeznaczył je na hazard; wymaga analizy konkretnych dowodów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy uzależnienie od hazardu może stanowić okoliczność wyłączającą odpowiedzialność karną za oszustwo, jeśli oskarżony dysponował środkami na spłatę zobowiązania, ale przeznaczył je na hazard?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uzależnienie od hazardu nie wyłącza odpowiedzialności karnej za oszustwo, jeśli oskarżony miał środki na spłatę długu, ale świadomie przeznaczył je na hazard, co świadczy o wyborze celu, na jaki środki te przeznacza.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że nawet udowodnione uzależnienie od hazardu nie jest okolicznością wyłączającą odpowiedzialność karną analogiczną do tych z art. 25 kk, jeśli oskarżony miał możliwość spłaty zobowiązania, ale wybrał przeznaczenie środków na hazard.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody, opierając uniewinnienie od oszustwa na wyjaśnieniach oskarżonego i zeznaniach osób mu życzliwych, w szczególności w kontekście rzekomego uzależnienia od hazardu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji była dowolna i sprzeczna ze wskazaniami art. 7 kpk.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że sąd rejonowy oparł się na subiektywnych wyjaśnieniach oskarżonego i zeznaniach osób zainteresowanych korzystnym dla niego rozstrzygnięciem, nie weryfikując należycie kwestii uzależnienia od hazardu i nie analizując sytuacji majątkowej oskarżonego w sposób obiektywny.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. W. (1) | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator Artur Trębicki | organ_państwowy | prokurator |
| pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego | inne | pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 438 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia.
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
Oszustwo - kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem przez wprowadzenie jej w błąd albo wyzyskanie błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania.
Pomocnicze
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów, która musi być oparta na wskazaniach wiedzy i doświadczenia życiowego oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego.
k.k. art. 25
Kodeks karny
Okoliczności wyłączające winę (np. niepoczytalność).
k.p.k. art. 454 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zakres rozpoznania apelacji przez sąd odwoławczy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji dokonał dowolnej oceny dowodów. • Ustalenie braku zamiaru wywiązania się z umowy na podstawie rzekomego uzależnienia od hazardu było nieprawidłowe. • Uzależnienie od hazardu nie wyłącza odpowiedzialności karnej za oszustwo, jeśli oskarżony miał środki na spłatę, ale przeznaczył je na hazard.
Godne uwagi sformułowania
takie ustalenie zostało dokonane na podstawie dowolnej, sprzecznej ze wskazaniami art. 7 kpk, ocenie dowodów • nie jest to okoliczność wyłączająca odpowiedzialność karną analogiczna, o jakich mowa w art. 25 kk i nast. • dokonywał swego rodzaju wyboru celu na jaki środki te przeznacza
Skład orzekający
Dariusz Półtorak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 286 kk w kontekście uzależnienia od hazardu jako potencjalnej przyczyny niewywiązania się z umowy; zasady oceny dowodów w postępowaniu karnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie oskarżony miał środki, ale przeznaczył je na hazard; wymaga analizy konkretnych dowodów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ciekawej kwestii granicy między problemem osobistym (uzależnienie od hazardu) a odpowiedzialnością karną za oszustwo, a także podkreśla znaczenie prawidłowej oceny dowodów przez sąd.
“Czy uzależnienie od hazardu usprawiedliwia oszustwo? Sąd Okręgowy odpowiada: niekoniecznie, jeśli były pieniądze na spłatę!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.