II KA 16/21

Sąd Okręgowy w KoninieKonin2021-03-05
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko zdrowiu i życiuŚredniaokręgowy
ustawa o przeciwdziałaniu narkomaniiprawo karnepostępowanie karneapelacjauchylenie wyrokunaruszenie przepisówzeznania świadkaprawo do odmowy zeznań

Podsumowanie

Sąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu naruszenia przepisów postępowania dotyczących odmowy składania zeznań przez kluczowego świadka.

Sąd Okręgowy w Koninie uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Kole w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Powodem uchylenia było naruszenie przez Sąd Rejonowy przepisów postępowania, w szczególności art. 182 § 3 k.p.k., poprzez bezpodstawne uwzględnienie prawa świadka do odmowy składania zeznań. Sąd odwoławczy uznał, że zeznania tego świadka były kluczowe dla ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji, a ich pominięcie mogło mieć wpływ na treść wyroku.

Sąd Okręgowy w Koninie, rozpoznając apelację oskarżonego D. D. (1) od wyroku Sądu Rejonowego w Kole, uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Głównym zarzutem podniesionym w apelacji, który okazał się zasadny, było naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 182 § 3 k.p.k. Sąd Okręgowy stwierdził, że Sąd Rejonowy błędnie uwzględnił prawo świadka oskarżenia M. A. do odmowy składania zeznań. Świadek ten twierdził, że jego zeznania mogą narazić go na odpowiedzialność karną w innej, powiązanej sprawie. Sąd Okręgowy uznał jednak, że brak było podstaw do takiej odmowy, a świadek co najwyżej mógłby uchylić się od odpowiedzi na konkretne pytania na podstawie art. 183 § 1 k.p.k. Pominięcie zeznań świadka, które były podstawą ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji co do ilości, jakości i wartości środków odurzających, stanowiło istotne naruszenie postępowania, które mogło mieć wpływ na treść wyroku. W związku z tym, Sąd Okręgowy uchylił wyrok i nakazał ponowne rozpoznanie sprawy, wskazując, że sąd pierwszej instancji powinien prawidłowo zweryfikować prawo świadka do odmowy zeznań i w razie potrzeby odczytać jego wcześniejsze zeznania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia art. 182 § 3 k.p.k. poprzez bezpodstawne uwzględnienie prawa świadka do odmowy składania zeznań.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że świadek co najwyżej mógłby uchylić się od odpowiedzi na pytania na podstawie art. 183 § 1 k.p.k., a nie odmówić składania zeznań w całości. Brak było podstaw do odmowy zeznań w trybie art. 182 § 3 k.p.k., co skutkowało koniecznością odczytania wcześniejszych zeznań świadka i ponownego przeprowadzenia przewodu sądowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
D. D. (1)osoba_fizycznaoskarżony
M. A.osoba_fizycznaświadek
Jacek Górskiosoba_fizycznaProkurator Prokuratury Okręgowej w Koninie

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 182 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Sąd pierwszej instancji błędnie zastosował przepis, przyznając świadkowi prawo do odmowy składania zeznań, podczas gdy świadek mógł co najwyżej uchylić się od odpowiedzi na pytania.

k.p.k. art. 437 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa prawna uchylenia wyroku przez sąd odwoławczy i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

u.p.n. art. 29

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

Dotyczy czynu przypisanego oskarżonemu (choć w uzasadnieniu błędnie wskazano art. 62 ust. 1, a w nagłówku art. 59 ust. 1).

Pomocnicze

k.p.k. art. 183 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Świadek mógł uchylić się od odpowiedzi na pytania, jeżeli udzielenie odpowiedzi mogłoby narazić go lub osobę najbliższą na odpowiedzialność za przestępstwo.

k.p.k. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania karnego

W przypadku odmowy zeznań przez świadka, jego wcześniejsze zeznania powinny zostać odczytane.

k.k. art. 12 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy czynu ciągłego, w kontekście popełnienia przestępstwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez Sąd Rejonowy przepisów postępowania, w szczególności art. 182 § 3 k.p.k., poprzez bezpodstawne uwzględnienie prawa świadka do odmowy składania zeznań.

Godne uwagi sformułowania

Apelacja oskarżonego okazała się celowa i doprowadziła do wydania orzeczenia o charakterze kasatoryjnym. Ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w apelacji okazało się jednak przedwczesne, gdyż Sąd I instancji przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy dopuści się naruszenia przepisów postępowania – art. 182 § 3 k.p.k., które to naruszenie niewątpliwie mogło mieć wpływ na treść wyroku. W tej sytuacji świadek co najwyżej mógł uchylić się od odpowiedzi na pytania, jeżeli udzielenie odpowiedzi mogłyby narazić świadka lub osobę najbliższą na odpowiedzialność za przestępstwo (art.183§1k.p.k.). Odmowa złożenia zeznań przez świadka w sytuacji, gdy nie postawiono mu do tej pory w innej toczącej się sprawie zarzut współudziału w przestępstwie zarzucanym oskarżonemu w niniejszej sprawie, powinna być przez Sąd I instancji potraktowana jako bezpodstawna i jego zeznania winny zostać odczytane (art.391§1k.p.k.).

Skład orzekający

Agata Wilczewska

przewodniczący

Marek Ziółkowski

sędzia

Anna Klimas

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odmowy składania zeznań przez świadków w postępowaniu karnym oraz wpływu naruszeń proceduralnych na ważność orzeczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z powiązanymi sprawami karnymi i prawem świadka do odmowy zeznań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są błędy proceduralne w postępowaniu karnym i jak mogą one doprowadzić do uchylenia wyroku, nawet jeśli zarzuty merytoryczne nie zostały w pełni rozstrzygnięte.

Błąd proceduralny uchylił wyrok w sprawie narkotykowej – kluczowy świadek odmówił zeznań.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II Ka 16/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 5 marca 2021r. Sąd Okręgowy w Koninie II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: Sędzia SO Agata Wilczewska Sędziowie: Sędzia SO Marek Ziółkowski Sędzia SO Anna Klimas Protokolant: p.o. sekr. sąd. Andżelika Pakulska przy udziale Jacka Górskiego Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Koninie po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2021r. sprawy D. D. (1) oskarżonego z art.59ust.1 Ustawy z dnia 29.07.15r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art.12§1k.k. i inne na skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Kole z dnia 25 listopada 2020r., sygn. akt II K 792/19 Uchyla zaskarżony wyrok w całości i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w K. do ponownego rozpoznania. Anna Klimas Agata Wilczewska Marek Ziółkowski UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 16/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Kole z dnia 25 listopada 2020 r., sygn. akt II K 792/19. 0.11.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 0.11.3. Granice zaskarżenia 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 0.12.1. Ustalenie faktów 0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 0.12.2. Ocena dowodów 0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. naruszenie przepisów postępowania karnego, kodeksu karnego oraz błędy w ustaleniach faktycznych, polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że: - wbrew zebranym dowodom, oskarżony dopuścił się czynu przypisanego w pkt 2 wyroku, podczas gdy w świetle zebranego materiału dowodowego nie można z całą stanowczością stwierdzić, że oskarżony posiadał środek odurzający opisany w tym zarzucie, a ponadto gdyby nawet faktycznie tak było to ilość posiadanego środka jest tak znikoma, że takiego zachowania oskarżonego nie można byłoby uznać za przestępstwo z art., 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii; - zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do stwierdzenia, że oskarżony dopuścił się czynu opisanego w pkt 1 zaskarżonego wyroku ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Apelacja oskarżonego okazała się celowa i doprowadziła do wydania orzeczenia o charakterze kasatoryjnym. Ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w apelacji okazało się jednak przedwczesne, gdyż Sąd I instancji przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy dopuści się naruszenia przepisów postępowania – art. 182 § 3 k.p.k. , które to naruszenie niewątpliwie mogło mieć wpływ na treść wyroku. Na rozprawie w dniu 23.06.20r., główny świadek oskarżenia M. A. oświadczył, że sprawa oskarżonego D. jest związana z jego sprawą o narkotyki i zeznania w tej sprawie mogą narazić go na odpowiedzialność karną, dlatego korzysta z prawa do odmowy składania zeznań. Ponieważ obie te sprawy mają związek, dlatego, jak stwierdził, odmawia składania zeznań. W związku z tym oświadczeniem, jak należy domniemać, Sąd I instancji odstąpił od przesłuchania świadka. Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby świadkowi przysługiwało prawo do odmowy złożenia zeznań w trybie art.182§3k.p.k. Z akt sprawy nie wynika, aby świadkowi w innej toczącej się sprawie przedstawiono zarzut współudziału w przestępstwie zarzucanym oskarżonemu w niniejszej sprawie, zwłaszcza, że przestępstwo to polegało na udzielaniu świadkowi środków odurzających i posiadaniu tych środków przez oskarżonego. W tej sytuacji świadek co najwyżej mógł uchylić się od odpowiedzi na pytania, jeżeli udzielenie odpowiedzi mogłyby narazić świadka lub osobę najbliższą na odpowiedzialność za przestępstwo (art.183§1k.p.k.). Odmowa złożenia zeznań przez świadka w sytuacji, gdy nie postawiono mu do tej pory w innej toczącej się sprawie zarzut współudziału w przestępstwie zarzucanym oskarżonemu w niniejszej sprawie, powinna być przez Sąd I instancji potraktowana jako bezpodstawna i jego zeznania winny zostać odczytane (art.391§1k.p.k.), a świadek winien się do wcześniej złożonych zeznań ustosunkować, z zachowaniem jedynie prawa uchylenia się od odpowiedzi na pytania. Nadto w sytuacji, gdy Sąd I instancji pominął zeznania świadka M. A. , przyznając mu prawo odmowy złożenia zeznań w tej sprawie, nie mógł poczynić ustaleń faktycznych na podstawie jego zeznań. Wszelkie natomiast ustalenia będące podstawą skazania oskarżonego, poczynione zostały przez Sąd I instancji na podstawie zeznań świadka M. A. , tak co do czasu, częstotliwości, ilości, jakości i wartości udzielanych świadkowi przez oskarżonego środków odurzających. Innymi dowodami w tym przedmiocie Sąd I instancji nie dysponował. Z zeznań przesłuchanych funkcjonariuszy nie wynikało bowiem jaką ilość suszu roślinnego i za jaką kwotę świadek nabył od oskarżonego. Wniosek 1. zmiana zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanych mu czynów, ewentualnie 2. uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Z uwagi na naruszenie przez Sąd I instancji art. 182§3 k.p.k. , które mogło mieć wpływ na treść wyroku i konieczność przeprowadzenia w tej sprawie przewodu w całości, niezależnie od podniesionych zarzutów, Sąd odwoławczy uchylił wyrok Sądu I instancji w całości i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Kole do ponownego rozpoznania. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU Naruszenie przez Sąd I instancji art. 182§3 k.p.k. , które mogło mieć wpływ na treść wyroku. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności W sytuacji, gdy Sąd I instancji pominął zeznania świadka M. A. , przyznając mu prawo odmowy złożenia zeznań w tej sprawie, nie mógł poczynić ustaleń faktycznych na podstawie jego zeznań. 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji Przedmiot utrzymania w mocy Zwięźle o powodach utrzymania w mocy 0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☒ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Z uwagi na naruszenie przepisu art.182§3k.p.k., Sąd odwoławczy na podstawie art.437§2k.p.k. uchylił wyrok Sądu I instancji w całości i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Kole do ponownego rozpoznania, gdyż w tej sprawie konieczne jest przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. I. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji prawidłowo zweryfikuje prawo świadka M. A. do odmowy złożenia zeznań w tej sprawie w trybie art.182§3k.p.k. i jeżeli świadkowi nie będzie przysługiwać takie prawo, ponowną odmowę złożenia zeznań przez świadka potraktuje jako bezpodstawną i odczyta uprzednio złożone w niniejszej sprawie przez świadka zeznania. 0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 7. PODPIS Anna Klimas Agata Wilczewska Marek Ziółkowski 0.11.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację oskarżony D. D. (1) Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wina oskarżonego 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę