II Ka 153/26Utrzymanie wyroku za niealimentację zwolnienie z kosztów 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Siedlcach rozpoznał apelację wniesioną przez oskarżonego E. D. od wyroku Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 12 stycznia 2026 r. (sygn. akt II K 361/25), którym został skazany z art. 209 § 1 k.k. za uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego. Oskarżony zarzucał w apelacji obrazę przepisów prawa materialnego (art. 438 pkt 1 k.p.k.), obrazę przepisów postępowania (art. 438 pkt 2 k.p.k.), błąd w ustaleniach faktycznych (art. 438 pkt 3 k.p.k.) oraz wadliwość uzasadnienia (art. 424 § 1 k.p.k.). Argumentował, że regularnie dokonywał wpłat, nawet jeśli były one częściowe, złożył wniosek o obniżenie alimentów, a jego niskie dochody (2121 zł brutto) oraz obowiązki wobec nowej rodziny obiektywnie uniemożliwiały pełne wywiązanie się z obowiązku. Sąd Okręgowy nie podzielił tych argumentów. Stwierdził, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i wyjaśnienia oskarżonego, a także informacje od komornika. Ustalono, że wpłaty oskarżonego były sporadyczne i znacznie niższe od zasądzonych, co doprowadziło do powstania zaległości stanowiącej równowartość co najmniej trzech świadczeń okresowych. Sąd odwoławczy podkreślił, że oskarżony, mając świadomość obowiązku i wcześniejszą karalność, nie podjął wystarczających starań na rynku pracy, a jego deklaracje o trudnej sytuacji finansowej, zwłaszcza przy reprezentacji przez obrońcę z wyboru, budziły wątpliwości. Sąd uznał, że oskarżony, posiadając obiektywną możliwość, nie wypełniał obowiązku alimentacyjnego z powodu złej woli. Podkreślono, że argumentacja oparta na częściowym wpłacaniu alimentów i wniosku o ich obniżenie odnosiła się do stanu prawnego obowiązującego do 30 maja 2017 r., a czyn przypisany oskarżonemu miał miejsce w późniejszym okresie. W konsekwencji apelację uznano za bezzasadną i utrzymano w mocy zaskarżony wyrok. Jednocześnie, z uwagi na zadłużenie komornicze oskarżonego, Sąd Okręgowy zwolnił go od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze na podstawie art. 624 § 1 k.p.k., przejmując wydatki na rachunek Skarbu Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 209 § 1 k.k. w kontekście częściowych wpłat alimentów, wniosku o ich obniżenie oraz sytuacji finansowej i rodzinnej oskarżonego, zwłaszcza po nowelizacji przepisów.
Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i prawnego obowiązującego po 30 maja 2017 r.
Zagadnienia prawne (2)
Czy częściowe wpłacanie alimentów oraz złożenie wniosku o ich obniżenie wyklucza popełnienie przestępstwa uchylania się od obowiązku alimentacyjnego z art. 209 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, częściowe wpłacanie alimentów i złożenie wniosku o ich obniżenie nie wyklucza popełnienia przestępstwa z art. 209 § 1 k.k., jeśli oskarżony posiadał obiektywną możliwość pełnego wywiązania się z obowiązku, a jego zachowanie wynikało ze złej woli.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i ustalił, że oskarżony nie podjął wystarczających starań na rynku pracy, a jego wpłaty były sporadyczne i niskie, co doprowadziło do powstania znaczących zaległości. Podkreślono, że argumentacja oskarżonego opierała się na stanie prawnym sprzed nowelizacji z 2017 r., a jego zachowanie wykazywało złą wolę.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody i ustalił stan faktyczny w sprawie o niealimentację, uwzględniając sytuację finansową i rodzinną oskarżonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody i ustalił stan faktyczny, a zarzuty apelacji dotyczące naruszenia przepisów postępowania i błędu w ustaleniach faktycznych są bezzasadne.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że sąd pierwszej instancji dokonał wszechstronnej i trafnej oceny materiału dowodowego, a uzasadnienie wyroku odpowiada wymogom prawa. Argumenty apelacji dotyczące pominięcia dowodów wpłat, wniosku o obniżenie alimentów czy możliwości zarobkowych zostały uznane za nieprzekonujące w świetle całokształtu materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. D. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| J. D. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| D. D. | osoba_fizyczna | żona oskarżonego |
| W. D. | osoba_fizyczna | córka oskarżonego |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | strona postępowania (koszty) |
Przepisy (10)
Główne
k.k. art. 209 § § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
k.p.k. art. 438 § pkt 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § pkt 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
zasada swobodnej oceny dowodów
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
zasada uwzględniania całokształtu materiału dowodowego
k.p.k. art. 424 § § 1
Kodeks postępowania karnego
wymogi uzasadnienia wyroku
k.r.o. art. 135 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
zakres obowiązku alimentacyjnego
k.p.k. art. 636 § § 1
Kodeks postępowania karnego
koszty postępowania odwoławczego
k.p.k. art. 624 § § 1
Kodeks postępowania karnego
zwolnienie od kosztów sądowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy. • Oskarżony nie wykazał obiektywnej niemożności płacenia alimentów. • Zachowanie oskarżonego wynikało ze złej woli. • Argumentacja apelacji opierała się na nieaktualnym stanie prawnym.
Odrzucone argumenty
Częściowe wpłacanie alimentów wyklucza popełnienie przestępstwa. • Złożenie wniosku o obniżenie alimentów wyklucza zamiar uchylania się. • Niskie dochody i obowiązki wobec nowej rodziny obiektywnie uniemożliwiały pełne płacenie alimentów. • Sąd pierwszej instancji pominął istotne dowody i dokonał dowolnej oceny dowodów.
Godne uwagi sformułowania
W tym układzie procesowym Sąd słusznie ustalił, że oskarżony posiadając obiektywną możliwość spełnienia obowiązku alimentacyjnego, nie wypełniał go na skutek wyłącznie złej woli. • Sąd Okręgowy stoi na stanowisku, iż tam gdzie pojawia się konieczność utrzymania nie tylko siebie, ale i rodziny (przede wszystkim małoletnich dzieci) kończy się pole co do wyboru charakteru wykonywanej pracy, a rodzic winien dzielić się z dzieckiem najskromniejszym dochodem, nawet kosztem określonych potrzeb własnych, w razie potrzeby ograniczając je do absolutnie niezbędnego minimum. • Stanowisko E. D. upatrujące w „częściowym wpłacaniu alimentów” jego braku winy i sprawstwa czynu z art. 209 § 1 kk bazuje na orzeczeniach opartych na „starym”, obowiązującym do 30 maja 2017 r., stanie prawnym, niemającym, z uwagi na czasookres zarzucanego mu czynu, zastosowania na gruncie niniejszej sprawy.
Skład orzekający
Agnieszka Karłowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 209 § 1 k.k. w kontekście częściowych wpłat alimentów, wniosku o ich obniżenie oraz sytuacji finansowej i rodzinnej oskarżonego, zwłaszcza po nowelizacji przepisów."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i prawnego obowiązującego po 30 maja 2017 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu niealimentacji i interpretacji przepisów karnych w tym zakresie. Pokazuje, jak sąd ocenia argumenty obrony związane z trudną sytuacją materialną i rodzinną.
“Czy częściowe płacenie alimentów i wniosek o ich obniżenie chronią przed karą? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.