II Ka 15/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego, uznając prowadzenie pojazdu bez uprawnień za wykroczenie, a nie przestępstwo, ponieważ okres cofnięcia uprawnień wynikający z decyzji administracyjnej już upłynął.
Prokurator zaskarżył wyrok Sądu Rejonowego, który uznał G.S. winnym popełnienia wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. za prowadzenie pojazdu bez uprawnień. Prokurator zarzucił obrazę prawa materialnego, twierdząc, że czyn ten powinien być zakwalifikowany jako przestępstwo z art. 180a k.k. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną, argumentując, że decyzja o cofnięciu uprawnień była okresowa i jej termin obowiązywania upłynął przed datą popełnienia czynu, co wyklucza odpowiedzialność karną z art. 180a k.k.
Sąd Okręgowy w Koninie rozpoznał apelację prokuratora wniesioną od wyroku Sądu Rejonowego w Koninie, który uznał oskarżonego G.S. za winnego popełnienia wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. za prowadzenie pojazdu mechanicznego bez posiadania do tego uprawnień. Prokurator zarzucił sądowi pierwszej instancji obrazę prawa materialnego, w szczególności art. 180a k.k., poprzez jego niezastosowanie i błędną kwalifikację czynu jako wykroczenia, podczas gdy powinien zostać potraktowany jako przestępstwo. Sąd odwoławczy nie zgodził się z argumentacją prokuratora. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że decyzja Starosty Konińskiego o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami była decyzją okresową, która obowiązywała od dnia 9 czerwca 2010 r. do dnia 9 czerwca 2013 r. Ponieważ zatrzymanie oskarżonego miało miejsce 16 marca 2016 r., czyli po upływie terminu wskazanego w decyzji, sąd uznał, że czyn ten nie wypełnia znamion przestępstwa z art. 180a k.k., które wymaga, aby decyzja o cofnięciu uprawnień była wciąż wykonalna. Sąd podkreślił, że nawet jeśli osoba nie posiada prawa jazdy, nie oznacza to automatycznie, że wciąż obowiązuje ją decyzja o cofnięciu uprawnień, jeśli jej okres już minął. W konsekwencji, sąd odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając czyn za wykroczenie, a nie przestępstwo, i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania odwoławczego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Prowadzenie pojazdu mechanicznego po upływie okresu, na który cofnięto uprawnienia administracyjną decyzją, stanowi wykroczenie z art. 94 § 1 k.w., a nie przestępstwo z art. 180a k.k., jeśli decyzja o cofnięciu uprawnień była okresowa i jej termin już upłynął.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dla odpowiedzialności karnej z art. 180a k.k. kluczowe jest, aby decyzja o cofnięciu uprawnień była wciąż wykonalna. Skoro decyzja była okresowa i jej termin upłynął przed popełnieniem czynu, nie można mówić o przestępstwie, a jedynie o braku posiadania uprawnień, co kwalifikuje czyn jako wykroczenie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku
Strona wygrywająca
Oskarżony G.S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator Prokuratury Rejonowej w Koninie | organ_państwowy | prokurator |
| W. J. | osoba_fizyczna | oskarżyciel posiłkowy |
Przepisy (9)
Główne
k.w. art. 94 § § 1
Kodeks wykroczeń
Przepis dotyczy prowadzenia pojazdu na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu, bez posiadania do tego uprawnień.
Pomocnicze
k.k. art. 180a
Kodeks karny
Przepis dotyczy prowadzenia pojazdu mechanicznego pomimo orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów lub cofnięcia uprawnień przez organ.
k.w. art. 24 § § 1 i 3
Kodeks wykroczeń
Przepisy dotyczące wymiaru kary grzywny.
u.k.p. art. 103 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o kierujących pojazdami
Podstawa wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami.
u.k.p. art. 103 § ust. 3
Ustawa o kierujących pojazdami
Przepis dotyczący przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami.
p.r.d. art. 140
Prawo o ruchu drogowym
Podstawa wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami.
k.p.k. art. 438 § pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa zarzutu apelacyjnego dotyczącego obrazy prawa materialnego.
k.p.k. art. 437 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa orzekania przez sąd odwoławczy.
k.p.k. art. 636 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami była okresowa i jej termin obowiązywania upłynął przed datą popełnienia czynu. Prowadzenie pojazdu po upływie okresu cofnięcia uprawnień stanowi wykroczenie, a nie przestępstwo, ponieważ nie jest spełniony warunek wykonalności decyzji o cofnięciu.
Odrzucone argumenty
Czyn oskarżonego polegający na prowadzeniu pojazdu bez uprawnień, mimo upływu okresu cofnięcia, powinien być zakwalifikowany jako przestępstwo z art. 180a k.k.
Godne uwagi sformułowania
W ocenie Sądu, w chwili prowadzenia pojazdu mechanicznego przez sprawcę decyzja o cofnięciu musi pozostawać wykonalna. Tylko taką decyzję sprawca musi bowiem respektować. W tej sytuacji uznać należy, że osoba taka jedynie nie posiada uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi.
Skład orzekający
Agata Wilczewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja rozróżnienia między przestępstwem z art. 180a k.k. a wykroczeniem z art. 94 § 1 k.w. w kontekście prowadzenia pojazdu po upływie okresu cofnięcia uprawnień administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy decyzja o cofnięciu uprawnień była okresowa i jej termin upłynął.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje subtelne rozróżnienie między wykroczeniem a przestępstwem w kontekście prawa drogowego, co może być interesujące dla prawników i kierowców.
“Czy prowadziłeś auto po upływie terminu cofnięcia uprawnień? To może być tylko wykroczenie, nie przestępstwo!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Ka 15/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 lutego 2017r. Sąd Okręgowy w Koninie II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący : SSO Agata Wilczewska Protokolant : st. sekr. sąd. Arleta Wiśniewska przy udziale Katarzyny Szerszeń Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Koninie po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2017r. sprawy G. S. oskarżonego z art.180a k.k. na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Koninie z dnia 23 listopada 2016r. sygn. akt II K 919/16 I. Utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok. II. Kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa. Agata Wilczewska Sygn. akt: II Ka 15/17 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 23 listopada 2016 r. Sąd Rejonowy w Koninie, sygn. akt II K 919/16, oskarżonego G. S. uznał za winnego tego, że w dniu 16 marca 2016 r. o godz. 19.20 w miejscowości L. na ul. (...) , gm. S. kierował samochodem osobowym marki O. (...) nr rej. (...) , nie mając do tego uprawnienia, tj. popełnienia wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. i za to na podstawie art. 94 § 1 k.w. w zw. z art. 24 § 1 i 3 k.w. i wymierzył oskarżonemu karę grzywny w kwocie 500 zł. Apelację od powyższego wyroku wniósł prokurator zaskarżając go w całości na niekorzyść W. J. . Na podstawie art. 438 pkt. 1 k.p.k. orzeczeniu zarzucił obrazę prawa materialnego – art. 180a k.k. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że oskarżony zachowaniem swym wyczerpał znamiona jedynie wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. podczas gdy analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że oskarżony dopuścił się przestępstwa z art. 180a k.k. Stawiając ten zarzut prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Sąd odwoławczy zważył, co następuje: Apelacja prokuratora okazała się bezzasadna. We wniesionym środku odwoławczym skarżący wskazuje, że Sąd błędnie zachowanie oskarżonego polegające na prowadzeniu samochodu bez posiadania uprawnień (na skutek cofnięcia ich decyzją Starosty Konińskiego z dnia 15 lipca 2010 r. – k. 3) zakwalifikował jako wypełniające znamiona wykroczenia z art. 94 § 1 k.w., podczas gdy powinien jako wypełniające znamiona przestępstwa z art. 180a k.k. Z zarzutem tym nie sposób się jednak zgodzić. Należy zauważyć, że decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami wydaje właściwy organ w oparciu o art. 103 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 627 ze zm.) bądź też w oparciu o art. 140 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst. jedn. Dz. U z 2017 r., poz. 128 ze zm.). Decyzja ta może być decyzją bez określenia czasowego jej obowiązywania, a może też wskazywać okres, na który konkretnej osobie cofnięto w/w uprawnienie. W ocenie Sądu, w chwili prowadzenia pojazdu mechanicznego przez sprawcę decyzja o cofnięciu musi pozostawać wykonalna. Tylko taką decyzję sprawca musi bowiem respektować. W przedmiotowej sprawie Starosta Koniński wydał decyzję okresową tj. uprawnienie do kierowania pojazdami mechanicznymi potwierdzone prawem jazdy kat. B cofnięto G. S. od dnia 9 czerwca 2010 r. do dnia 9 czerwca 2013 r. Skoro zatem G. S. do kontroli drogowej zatrzymano w dniu 16 marca 2016 r., to uznać należy, iż decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami już nie obowiązywała, choć jej skutki wciąż były dla oskarżonego odczuwalne. W konsekwencji jej wydania, nie posiadał bowiem prawa jazdy. Należy mieć także na uwadze, że pomiędzy dniem wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami (z określeniem czasu cofnięcia), wydaną tak jak w sprawie oskarżonego w oparciu o art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami , a dniem wydania decyzji o przywróceniu tych uprawnień – art. 103 ust. 3 w/w ustawy, możne upłynąć znaczny okres czasu. Może to być wynikiem trudności zainteresowanej osoby w spełnieniu wszystkich warunków formalnych wymaganych do uzyskania pozytywnej decyzji, ale może to być także skutkiem braku zainteresowania takiej osoby odzyskaniem uprawnienia. Nie oznacza to jednak, że wobec takiej osoby wciąż skuteczna pozostaje decyzja o cofnięciu uprawnienia. Żaden z przepisów ustawy o kierujących pojazdami nie uprawnia do takiej wykładni art. 103 tej ustawy. W tej sytuacji uznać należy, że osoba taka jedynie nie posiada uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. Sąd odwoławczy ma także na względzie, że art. 180a k.k. został wprowadzony do porządku prawnego ustawą z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 541), obowiązującą od dnia 18 maja 2015 r. Tymczasem jak już wyżej zauważono, okres cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami wyznaczony wydaną wobec oskarżonego decyzja Starosty Konińskiego upłynął w dniu 9 czerwca 2013r. Przypomnieć także należy, że przestępstwo z art. 180a k.k. ma charakter umyślny i może być popełnione w zamiarze bezpośrednim oraz ewentualnym. Sprawca musi obejmować swoją świadomością również to, że wobec jego osoby zapadła decyzja o cofnięciu uprawnień i że jest ona prawomocna. W sytuacji jednak, gdy decyzja jest okresowa i upłynął już okres nią wyznaczony rodzi się wątpliwość jak powyższa decyzja jest odbierana i rozumiana przez sprawcę. Z tych też powodów ustalenie Sądu Rejonowego, iż czyn oskarżonego nie wypełnia znamion czynu z art. 180a k.k. uznać należy za prawidłowe i znajdujące uzasadnienie w okolicznościach przedmiotowej sprawy. Jednocześnie słusznie Sąd I instancji zachowanie G. S. zakwalifikował jako wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. Przepis ten stanowi: kto na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu prowadzi pojazd, nie mając do tego uprawnienia, podlega karze grzywny. Nie ulega bowiem wątpliwości, że oskarżony poruszał po drodze publicznej – ul. (...) w (...) , prowadząc samochód osobowy marki O. (...) nr rej. (...) , nie posiadając przy tym uprawnień – utracił je bowiem na skutek decyzji Starosty Konińskiego z dnia 15 lipca 2010 r. Ustalenia te nie były kwestionowane przez skarżącego, który stawiając zarzut naruszenia prawa materialnego zdaje się wskazywać, że odpowiedzialność za przestępstwo oskarżonego ( art. 180a k.k. ) wyprzedza odpowiedzialność za wykroczenie ( art. 94 § 1 k.w.). Zarzut apelacyjny prokuratora okazał się jednak niezasadny z przyczyn opisanych we wcześniejszej części uzasadnienia. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Sąd odwoławczy – nie znajdując uchybień określonych w art. 439 k.p.k. lub art. 440 k.p.k. , podlegających uwzględnieniu z urzędu i powodujących konieczność zmiany bądź uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia – na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. orzekł jak w wyroku. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. Agata Wilczewska
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI