II Ka 137/15

Sąd Okręgowy w SiedlcachSiedlce2015-04-17
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokaokręgowy
prawo karnejazda po alkoholukodeks karnynowelizacja prawazatarcie skazaniagrzywnazakaz prowadzenia pojazdówsąd okręgowyapelacja

Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, kwalifikując czyn jako jazdę pod wpływem alkoholu bez wcześniejszego skazania (art. 178a § 1 kk), uchylając karę pozbawienia wolności i orzekając grzywnę oraz obniżając zakaz prowadzenia pojazdów.

Sąd Okręgowy rozpoznał apelację obrońcy oskarżonego M. S., który został skazany za jazdę po alkoholu z art. 178a § 4 kk. Sąd uwzględnił wniosek prokuratora o zmianę kwalifikacji prawnej na art. 178a § 1 kk, powołując się na nowelizację przepisów i zatarcie wcześniejszego skazania. W konsekwencji uchylono karę pozbawienia wolności, orzekając grzywnę w wysokości 100 stawek dziennych po 30 zł oraz obniżając zakaz prowadzenia pojazdów z 4 do 2 lat.

Sąd Okręgowy w Siedlcach, rozpoznając sprawę M. S. oskarżonego o przestępstwo z art. 178a § 4 kk, dokonał istotnej zmiany wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim. Podstawą zmiany była nowelizacja Kodeksu karnego, która weszła w życie po wydaniu wyroku przez Sąd I instancji. Zmiana ta polegała na wprowadzeniu § 4 do art. 107 kk, który przewiduje zatarcie skazania z mocy prawa po wykonaniu kary grzywny. Sąd ustalił, że wcześniejsze skazanie M. S. na grzywnę za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości uległo zatarciu, co uniemożliwiło zastosowanie kwalifikacji z art. 178a § 4 kk. W związku z tym, sąd zmienił kwalifikację czynu na art. 178a § 1 kk. Konsekwencją tej zmiany było uchylenie orzeczonej przez Sąd Rejonowy kary 5 miesięcy pozbawienia wolności. Zamiast tego, Sąd Okręgowy wymierzył M. S. karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych po 30 złotych każda. Ponadto, orzeczony wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych został obniżony z 4 lat do 2 lat. Sąd uzasadnił wybór grzywny jako kary, biorąc pod uwagę późną porę popełnienia czynu i potencjalnie mniejsze natężenie ruchu drogowego, a także sytuację rodzinną i dochody oskarżonego. Wysokość grzywny została uznana za nieprzekraczającą możliwości płatniczych oskarżonego. Orzeczenie o zakazie prowadzenia pojazdów zostało uzasadnione wysokim stężeniem alkoholu w organizmie oskarżonego, co stanowiło realne zagrożenie w ruchu drogowym. W pozostałej części wyrok Sądu Rejonowego został utrzymany w mocy, a oskarżony został obciążony kosztami postępowania odwoławczego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zatarcie skazania wyklucza możliwość zastosowania kwalifikacji z art. 178a § 4 kk, który wymaga uprzedniego skazania za jedno z przestępstw wymienionych w tym przepisie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy powołał się na nowelizację Kodeksu karnego (ustawa z dnia 20 lutego 2015 r.), która wprowadziła § 4 do art. 107 kk, przewidujący zatarcie skazania z mocy prawa po wykonaniu kary grzywny. Ponieważ wcześniejsze skazanie oskarżonego na grzywnę uległo zatarciu, warunek uprzedniego skazania nie został spełniony, co skutkowało zmianą kwalifikacji prawnej czynu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

oskarżony M. S.

Strony

NazwaTypRola
M. S.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (12)

Główne

k.k. art. 178a § 4

Kodeks karny

Przepis wymaga uprzedniego skazania za jedno z przestępstw wymienionych w tym przepisie. W przypadku zatarcia skazania, warunek ten nie jest spełniony.

k.k. art. 178a § 1

Kodeks karny

Podstawa prawna do skazania za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości po zmianie kwalifikacji czynu.

Pomocnicze

k.k. art. 4 § 1

Kodeks karny

Zasada stosowania ustawy względniejszej dla sprawcy.

k.k. art. 107 § 4

Kodeks karny

Przepis wprowadzony nowelizacją, określający zatarcie skazania z mocy prawa po wykonaniu kary grzywny.

k.k. art. 42 § 2

Kodeks karny

Podstawa do orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.

k.k. art. 63 § 2

Kodeks karny

Podstawa do zaliczenia okresu zatrzymania prawa jazdy na poczet orzeczonego zakazu.

k.k. art. 53

Kodeks karny

Zasady wymiaru kary.

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do orzekania przez sąd odwoławczy.

k.p.k. art. 438

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wniesienia apelacji.

k.p.k. art. 427 § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wniesienia apelacji.

Ustawa o opłatach w sprawach karnych art. 10

k.p.k. art. 636 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do orzekania o kosztach sądowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zatarcie wcześniejszego skazania na mocy nowelizacji przepisów, co uniemożliwia zastosowanie art. 178a § 4 kk. Zmiana kwalifikacji prawnej czynu na art. 178a § 1 kk. Nieadekwatność kary pozbawienia wolności w kontekście nowej kwalifikacji prawnej i sytuacji oskarżonego.

Odrzucone argumenty

Utrzymanie w mocy wyroku Sądu Rejonowego w zakresie kwalifikacji prawnej i orzeczonej kary pozbawienia wolności (argumentacja obrońcy w tym zakresie została odrzucona).

Godne uwagi sformułowania

przy uwzględnieniu aktualnego, korzystniejszego brzmienia ustawy ( art. 4§1 kk ) w chwili popełnienia czynu będącego przedmiotem niniejszego postępowania, nastąpiło zatarcie skazania To z kolei wyklucza możliwość przyjęcia kwalifikacji z art. 178a§4 kk spełniającą wymogi art. 53 kk będzie samoistna kara grzywny

Skład orzekający

Dariusz Półtorak

przewodniczący-sprawozdawca

Bogdan Górski

sędzia

Jerzy Kozaczuk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zatarcia skazania w kontekście nowelizacji prawa karnego oraz stosowania ustawy względniejszej dla sprawcy (art. 4 § 1 kk). Określenie zasad wymiaru kary i środków karnych w sprawach o prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości po zmianie kwalifikacji prawnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacją przepisów i zatarciem skazania. Konkretne wymierzenie kary i środka karnego jest zależne od indywidualnych okoliczności każdej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak zmiany w prawie mogą wpłynąć na losy postępowania karnego, prowadząc do złagodzenia kary. Jest to przykład praktycznego zastosowania zasady stosowania ustawy względniejszej dla sprawcy.

Zmiana prawa uratowała kierowcę przed więzieniem – sąd złagodził wyrok za jazdę po alkoholu!

Dane finansowe

opłata: 120 PLN

opłata_za_obie_instancje: 300 PLN

wydatki_postępowania_odwoławczego: 20 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ka 137/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 kwietnia 2015 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Dariusz Półtorak (spr.) Sędziowie: SSO Bogdan Górski SSO Jerzy Kozaczuk Protokolant: st.sekr.sądowy Agata Polkowska przy udziale Prokuratora Luby Fiłoc po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2015 r. sprawy M. S. oskarżonego o przestępstwo z art. 178 a §4 kk na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 14 stycznia 2015 r. sygn. akt II K 1156/14 I. wyrok zmienia w ten sposób, że: - z opisu czynu przypisanego oskarżonemu eliminuje: „będąc uprzednio skazanym prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim za prowadzenie pojazdów mechanicznych w stanie nietrzeźwości” - przypisany oskarżonemu czyn kwalifikuje z art. 178 a § 1 kk , - uchyla orzeczoną wobec oskarżonego karę 5 miesięcy pozbawienia wolności, - na podstawie art. 178 a § 1 kk wymierza karę grzywny w wysokości 100 (sto) stawek dziennych po 30 (trzydzieści) złotych każda, - orzeczony wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych obniża do lat 2 (dwóch), - uchyla orzeczenie o zasądzeniu od oskarżonego 120 złotych tytułem opłaty, II. w pozostałej części wyrok utrzymuje w mocy, III. zasądza od oskarżonego M. S. na rzecz Skarbu Państwa 300 złotych opłaty za obie instancje oraz 20 złotych tytułem wydatków za postępowanie odwoławcze. Sygn. akt II Ka 137/15 UZASADNIENIE M. S. oskarżony był o to, że: w dniu 3 października 2014r. w miejscowości M. , pow. (...) , woj. (...) na drodze publicznej jechał jako kierujący samochodem m-ki F. (...) nr rej. (...) , znajdując się w stanie nietrzeźwości z wynikiem badania 0,69 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, będąc uprzednio skazanym prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim za prowadzenie pojazdów mechanicznych w stanie nietrzeźwości, tj. o czyn z art. 178a§4 kk . Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2015r. Sąd Rejonowy w Mińsku Mazowiecki, oskarżonego M. S. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za czyn ten z mocy art. 178a§4 kk skazał go na karę 5 miesięcy pozbawienia wolności. Na podstawie art. 42§2 kk orzekł wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat. Na podstawie art. 63§2 kk na poczet orzeczonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych zaliczył oskarżonemu okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 3 października 2014r. do dnia 14 stycznia 2015r. Zasądził od oskarżonego kwotę 120 zł tytułem opłaty i kwotę 70 zł tytułem pozostałych kosztów sądowych. Apelację od tego wyroku wniósł obrońca oskarżonego w części orzeczenia o karze na korzyść oskarżonego i na podstawie art. 427§2 kpk i art. 438 pkt 3 i 4 kpk wyrokowi temu zarzucił: 1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku polegający na dowolnym uznaniu, że brak jest okoliczności uzasadniających przyjęcia w niniejszej sprawie szczególnie uzasadnionego wypadku określonego przepisem art. 69§4 kk zd. 2 , co doprowadziło do orzeczenia wobec M. S. kary 5 miesięcy pozbawienia wolności, bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, 2. rażącą niewspółmierność orzeczonego oskarżonemu za przypisany mu czyn środka karnego, wyrażającą się w wymierzeniu mu 4 lat zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, w sytuacji gdy stopień społecznej szkodliwości przypisanego czynu zabronionego wynikający ze sposobu i okoliczności jego popełnienia, rodzaju naruszonych reguł ostrożności i stopnia ich naruszenia, wagi naruszonych obowiązków, rodzaju i charakteru naruszonego dobra, a także stopień winy oskarżonego uzasadniły orzeczenie tego zakazu z ograniczeniem do jednej kategorii pojazdów, a mianowicie „B”, a w zakresie pozostałych rodzajów pojazdów na okres roku, podnosząc powyższe zarzuty wnosił o: I. dopuszczenie dowodów z: a) dokumentów załączonych do niniejszej apelacji w postaci: - wyroku rozwodowego z dnia 13 grudnia 2011r. Sądu Okręgowego w Siedlcach oraz wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 10 kwietnia 2014r., - umowy o pracę, - zawiadomień o wysokości rat kredytowych, b) wywiadu kuratora sądowego na okoliczność istnienia szczególnie uzasadnionego wypadku pozwalającego orzec wobec M. S. kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, II. zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie wobec M. S. : - kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, - środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii „B” na okres 4 lat, natomiast w zakresie pozostałych kategorii pojazdów na okres roku. Na rozprawie odwoławczej obrońca popierał apelację i wnioski w niej zawarte. Prokurator wnosił o nieuwzględnienie apelacji obrońcy oskarżonego, przy jednoczesnej zmianie kwalifikacji prawnej na art. 178a§1 kk , w pozostałym zakresie wnosił o utrzymanie wyroku w mocy. Sąd Okręgowy zważył co następuje: W pierwszym rzędzie stwierdzić należy, iż na uwzględnienie zasługuje zgłoszony przez prokuratora na rozprawie odwoławczej wniosek o zmianę kwalifikacji czynu przypisanego M. S. , co wiąże się ze zmianą przepisów prawnych, jaka miała miejsce już po wydaniu wyroku przez Sąd I instancji. I tak w dniu 21 marca 2015r. weszła w życie ustawa z dnia 20 lutego 2015r. (Dz. U. 2015.396), która w art. 1 pkt 63 lit. b wprowadziła do art. 107 kodeksu karnego nowy §4 w brzmieniu „W razie skazania na grzywnę zatarcie skazania następuje z mocy prawa z upływem roku od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania”. Przepis ten ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, albowiem M. S. wyrokiem Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 24 marca 2011r. w sprawie II K 142/11 za występek z art. 178a§1 kk skazany został właśnie na samoistną karę grzywny, które to skazanie było podstawą przyjęcia przez Sąd Rejonowy kwalifikacji z art. 178a§4 kk . Tymczasem, w powołanej wyżej sprawie grzywna wykonana została w dniu 11 października 2011r., natomiast zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych do 1 lutego 2012r. Powoduje to, że przy uwzględnieniu aktualnego, korzystniejszego brzmienia ustawy ( art. 4§1 kk ) wynikającego z wprowadzenia do kodeksu karnego §4a art. 107, w chwili popełnienia czynu będącego przedmiotem niniejszego postępowania, nastąpiło zatarcie skazania za popełnienie przestępstwa w sprawie II K 142/11. To z kolei wyklucza możliwość przyjęcia kwalifikacji z art. 178a§4 kk , który wymaga uprzedniego skazania za jedno z przestępstw wymienionych w tym przepisie, który to warunek nie został spełniony w odniesieniu do M. S. . Z tych też względów Sąd Okręgowy dokonał zmiany wyroku Sądu I instancji poprzez wyeliminowanie z opisu czynu uprzedniego skazania za prowadzenie pojazdów mechanicznych w stanie nietrzeźwości i przyjęciu kwalifikacji z art. 178a§1 kk . Konsekwencją przyjęcia nowej kwalifikacji prawnej było uchylenie kary pozbawienia wolności orzeczonej przez Sąd I instancji i potrzeba wymierzenia nowej kary w granicach sankcji przewidzianej w art. 178a§1 kk . W ocenie Sądu Okręgowego spełniającą wymogi art. 53 kk będzie samoistna kara grzywny. Dokonując wyboru takiego rodzaju sankcji Sąd miał między innymi na względzie czas i miejsce w jakich doszło do popełnienia czynu – w bardzo późnych godzinach nocnych (około północy), co nawet przy uwzględnieniu, że oskarżony kierował na terenie wielotysięcznego miasta pozwala przyjąć, iż natężenie ruchu, w którym uczestniczył M. S. nie było zbyt znaczne. Określając ilość, a także wysokość stawki dziennej grzywny Sąd miał na względzie wysokość dochodów osiąganych przez oskarżonego, a także jego sytuację rodzinną i osobistą wynikającą między innymi z dokumentów załączonych do apelacji obrońcy. W przekonaniu Sądu Odwoławczego, grzywna w wysokości 100 stawek dziennych w wysokości po 30 zł nie przekracza możliwości płatniczych oskarżonego, nie wpłynie również negatywnie na jego możliwości wywiązywania się ze zobowiązań alimentacyjnych. Orzekając o wysokości środka karnego Sąd miał na względzie przede wszystkim wysokość stężenia alkoholu w organizmie oskarżonego w chwili kierowania przez niego pojazdem mechanicznym, który ponad dwukrotnie przekraczał stan nietrzeźwości. Okoliczność ta wskazuje, że oskarżony stanowił realne zagrożenie w ruchu drogowym kierując samochodem osobowym, co przemawia za odpowiednio długim okresem wykluczenia M. S. z uczestnictwa w ruchu drogowym i to w zakresie pojazdów mechanicznych wszystkich kategorii. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 437§1 kpk , Sąd Okręgowy orzekł, jak w wyroku. Orzeczenie o kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze uzasadniają art. 10 ustawy z dnia 3 czerwca 1973r. o opłatach w sprawach karnych oraz art. 636§1 kpk . DP/bdk

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI