II KA 11/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła apelacji Straży Miejskiej od wyroku Sądu Rejonowego w Łasku, który uniewinnił M.S. od zarzutu niewskazania komu powierzył swój pojazd do kierowania lub używania w określonym czasie (art. 96 § 3 kw w zw. z art. 78 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym). Sąd Rejonowy oparł swoje rozstrzygnięcie na błędnej interpretacji prawa do obrony oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 września 2015 r. (sygn. akt K 3/13), sugerując, że obwiniony miał prawo uchylić się od obowiązku wskazania kierowcy. Sąd Okręgowy w Sieradzu, rozpoznając apelację, uznał ją za zasadną. Podkreślił, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczył zgodności przepisów z Konstytucją i jedynie doprecyzował, że obowiązek wskazania kierowcy istnieje nawet w przypadku powierzenia pojazdu osobie najbliższej. Sąd Okręgowy wyjaśnił, że prawo do obrony, o którym mowa w art. 74 § 1 kpk, przysługuje kierowcy, który sam popełnił wykroczenie, a nie właścicielowi, który nie wskazuje sprawcy. Ponadto, sąd odwoławczy skrytykował interpretację Sądu Rejonowego dotyczącą alternatywnego żądania mandatu lub wskazania sprawcy, stwierdzając, że wezwanie Straży Miejskiej było prawidłowe, gdyż organ nie miał pewności co do tożsamości kierowcy. Sąd Okręgowy uznał również, że nieprecyzyjne wskazanie przez obwinionego kręgu osób (członków rodziny, współpracowników i ich rodzin) jako użytkowników pojazdu, uniemożliwiające ustalenie konkretnej osoby, wyczerpuje znamiona wykroczenia. W związku z tym, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, nakazując prawidłową ocenę materiału dowodowego i uniknięcie błędów popełnionych przez Sąd I instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja prawa do obrony w kontekście obowiązku wskazania kierowcy pojazdu w sprawach o wykroczenia; znaczenie precyzji w odpowiedziach na żądania organów ścigania.
Dotyczy specyficznej sytuacji wykroczenia z art. 96 § 3 kw i interpretacji prawa do obrony w tym kontekście.
Zagadnienia prawne (3)
Czy właściciel pojazdu, który nie popełnił wykroczenia drogowego, może uchylić się od obowiązku wskazania komu powierzył pojazd do kierowania lub używania, powołując się na prawo do obrony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do obrony nie pozwala właścicielowi pojazdu na uchylenie się od obowiązku wskazania kierowcy, jeśli sam właściciel nie popełnił wykroczenia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wyjaśnił, że prawo do obrony przysługuje kierowcy, który sam popełnił wykroczenie, a nie właścicielowi pojazdu, który nie jest sprawcą wykroczenia i ma obowiązek wskazać faktycznego kierowcę.
Czy nieprecyzyjne wskazanie przez właściciela pojazdu kręgu osób, którym powierzył pojazd, wyczerpuje znamiona wykroczenia z art. 96 § 3 kw?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nieprecyzyjne wskazanie, uniemożliwiające ustalenie konkretnego użytkownika pojazdu, wyczerpuje znamiona wykroczenia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że wskazanie przez obwinionego, iż powierzył pojazd 'członkom rodziny, współpracownikom i członkom ich rodzin', było na tyle nieprecyzyjne, że uniemożliwiało ustalenie konkretnej osoby, co stanowiło niewskazanie w rozumieniu art. 96 § 3 kw.
Czy wezwanie organu do wskazania kierowcy pojazdu, połączone z informacją o możliwości przyjęcia mandatu, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli organ nie ma pewności co do sprawcy wykroczenia, może wezwać właściciela do wskazania kierowcy, a informacja o mandacie ma charakter informacyjny.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że wezwanie Straży Miejskiej było prawidłowe, ponieważ organ nie miał wiedzy, kto kierował pojazdem, a informacja o mandacie była jedynie propozycją zakończenia postępowania, a nie uznaniem obwinionego za sprawcę.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | obwiniony |
| Straż Miejska (...) W. III Oddział (...) | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
Przepisy (7)
Główne
k.w. art. 96 § § 3
Kodeks wykroczeń
u.p.r.d. art. 78 § ust. 4
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
Pomocnicze
k.p.k. art. 438 § pkt 4
Kodeks postępowania karnego
Błędnie wskazany przez oskarżyciela publicznego jako podstawa apelacji, dotyczy rażącej niewspółmierności kary.
k.p.w. art. 109 § § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Dotyczy podstaw apelacji, w tym błędów w ustaleniach faktycznych i obrazę przepisów postępowania.
k.p.k. art. 454 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Ograniczenie reformacji na niekorzyść obwinionego w postępowaniu odwoławczym.
k.p.k. art. 74 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Prawo do obrony.
k.p.w. art. 20 § § 3
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna interpretacja przez Sąd I instancji prawa do obrony w kontekście obowiązku wskazania kierowcy. • Niewłaściwe zastosowanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt K 3/13) przez Sąd I instancji. • Nieprecyzyjne wskazanie przez obwinionego kręgu osób, którym powierzył pojazd, wyczerpuje znamiona wykroczenia. • Wezwanie Straży Miejskiej było prawidłowe, gdyż organ nie miał pewności co do sprawcy wykroczenia.
Odrzucone argumenty
Argumentacja obwinionego o prawie do uchylenia się od obowiązku wskazania kierowcy w ramach prawa do obrony. • Stanowisko Sądu I instancji, że obwiniony nie ponosi odpowiedzialności, gdyż nie było pewności co do sprawcy i zaproponowano mu mandat. • Argumentacja Sądu I instancji, że czyn nie był społecznie szkodliwy, ponieważ miejsce zaparkowania było uzgodnione z dozorcą.
Godne uwagi sformułowania
choć oskarżyciel publiczny błędnie wskazał w podstawie apelacji art. 438 pkt 4 kpk w zw. z art. 109§2 kpw [...] to analiza całej apelacji wraz z jej uzasadnieniem nie pozostawia cienia wątpliwości, że w istocie skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych i obrazę przepisów postępowania • choć odpowiedzialność za wykroczenie określone w art. 96 § 3 kw jest wyłączona w sytuacji, w której właściciel lub posiadacz pojazdu uchyli się od obowiązku wskazania, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie w ramach prawa do obrony na podstawie art. 74 § 1 kpk w zw. z art. 20 § 3 kpw , lecz kolejne zdanie uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie pozostawia wątpliwości, że prawo to przysługuje kierowcy lub posiadaczowi pojazdu tylko w sytuacji, w której sam tym pojazdem kierował lub go używał i dopuścił się wykroczenia. • nieprecyzyjna informacja o użytkownikach pojazdu uniemożliwiająca ustalenie konkretnego użytkownika pojazdu w oznaczonym czasie wyczerpuje wskazane w art. 96 § 3 kw znamię niewskazania, komu pojazd został powierzony do kierowania lub używania w oznaczonym czasie.
Skład orzekający
Marcin Rudnik
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja prawa do obrony w kontekście obowiązku wskazania kierowcy pojazdu w sprawach o wykroczenia; znaczenie precyzji w odpowiedziach na żądania organów ścigania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wykroczenia z art. 96 § 3 kw i interpretacji prawa do obrony w tym kontekście.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe rozumienie prawa do obrony i jak łatwo można błędnie zinterpretować przepisy, prowadząc do uniewinnienia w pierwszej instancji, które następnie jest korygowane przez sąd wyższej instancji. Pokazuje też, jak istotna jest precyzja w komunikacji z organami ścigania.
“Prawo do obrony czy obowiązek wskazania kierowcy? Sąd Okręgowy wyjaśnia pułapki interpretacyjne.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.