II KA 1/18

Sąd Najwyższy2019-11-13
SNKarneprzedawnienieŚrednianajwyższy
przedawnieniewznowienie postępowaniakarapostępowanie karnesąd najwyższyapelacjaobrona z urzędu

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy wyrok Sądu Apelacyjnego umarzający postępowanie wobec E.N. z powodu przedawnienia karalności, oddalając apelację obrońcy.

Sąd Najwyższy rozpoznał apelację obrońcy E.N. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który wznowił postępowanie i umorzył je z powodu przedawnienia karalności czynu. Obrońca zarzucał m.in. obrazę przepisów postępowania i błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd Najwyższy uznał apelację za niezasadną, podkreślając, że w postępowaniu wznowieniowym, w przypadku stwierdzenia przedawnienia, uniewinnienie następuje tylko w sytuacji ujawnienia nowych faktów lub dowodów wskazujących na niesłuszność wcześniejszego orzeczenia, czego w tej sprawie nie stwierdzono.

Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę z apelacji obrońcy E.N. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który na skutek sygnalizacji prokuratora wznowił z urzędu postępowanie zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w K. i w zakresie dotyczącym E.N. umorzył je z uwagi na przedawnienie karalności czynu. Obrońca E.N. zarzucił zaskarżonemu wyrokowi obrazę przepisów postępowania, w tym art. 529 k.p.k. w zw. z art. 545 k.p.k., art. 414 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k., polegającą na orzeczeniu o uchyleniu wyroku i umorzeniu postępowania bez analizy przesłanki uniewinnienia, a także przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd Najwyższy uznał apelację za niezasadną. Wskazał, że Sąd Apelacyjny prawidłowo zastosował art. 542 § 3 k.p.k. i wznowił postępowanie z urzędu z powodu przedawnienia karalności. Podkreślił, że zgodnie z art. 547 § 3 k.p.k., w postępowaniu wznowieniowym, uchylając orzeczenie, sąd może uniewinnić oskarżonego lub umorzyć postępowanie. Uniewinnienie następuje, gdy nowe fakty lub dowody wskazują na niesłuszność orzeczenia. W tej sprawie nie ujawniono takich nowych okoliczności, a apelacja nie wskazała na nie. Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzut braku analizy przesłanki uniewinnienia jest niezasadny, gdyż obowiązek taki istnieje w postępowaniu instancyjnym, a w postępowaniu wznowieniowym powstaje tylko w określonych sytuacjach, które nie miały miejsca. W konsekwencji Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd jest zobowiązany do analizy przesłanki uniewinnienia tylko w sytuacji, gdy ujawnią się nowe fakty lub dowody wskazujące na to, że wcześniejsze orzeczenie jest oczywiście niesłuszne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że w postępowaniu wznowieniowym, w przeciwieństwie do postępowania instancyjnego, obowiązek analizy przesłanki uniewinnienia powstaje tylko w przypadku ujawnienia nowych okoliczności, o których mowa w art. 547 § 3 k.p.k. W tej sprawie takie okoliczności nie zaistniały.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w zakresie utrzymania wyroku)

Strony

NazwaTypRola
E. N.osoba_fizycznaoskarżony
A.S.osoba_fizycznaoskarżony
M.S.osoba_fizycznaoskarżony
adw. J.C. Kancelaria Adwokacka w Ł.inneobrońca z urzędu

Przepisy (14)

Główne

k.p.k. art. 542 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wznowienia postępowania z urzędu w przypadku ujawnienia uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k., w tym przedawnienia karalności.

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 6

Kodeks postępowania karnego

Przesłanka umorzenia postępowania z powodu przedawnienia karalności.

k.p.k. art. 547 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Reguluje skutki uchylenia orzeczenia w postępowaniu wznowieniowym, w tym możliwość uniewinnienia lub umorzenia.

Pomocnicze

k.p.k. art. 632a § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 639

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 157 § § 2

Kodeks karny

Dotyczy czynu przypisanego E.N.

k.k. art. 57a § § 1

Kodeks karny

Dotyczy czynu przypisanego E.N.

k.p.k. art. 529

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 545

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 414

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 424 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedawnienie karalności czynu jako podstawa do wznowienia postępowania z urzędu i jego umorzenia. Brak nowych faktów lub dowodów uzasadniających uniewinnienie w postępowaniu wznowieniowym.

Odrzucone argumenty

Obraza przepisów postępowania przez brak analizy przesłanki uniewinnienia w postępowaniu wznowionym. Przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i błąd w ustaleniach faktycznych.

Godne uwagi sformułowania

wzmowiono z urzędu postępowanie zakończone prawomocnym wyrokiem umorzono to postępowanie z uwagi na przedawnienie karalności czynu w przypadku wznowienia postępowania, stosownie do treści art. 547 § 3 k.p.k., uchylając zaskarżone orzeczenie, sąd może wyrokiem uniewinnić oskarżonego, jeżeli nowe fakty lub dowody wskazują na to, że orzeczenie to jest oczywiście niesłuszne, albo też postępowanie umorzyć. Na takie nowe fakty lub dowody – co należy powtórzyć - w apelacji nie wskazano.

Skład orzekający

Andrzej Siuchniński

przewodniczący-sprawozdawca

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

członek

Włodzimierz Wróbel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania karnego z urzędu z powodu przedawnienia, a także zakresu analizy sądu w takich przypadkach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wznowienia postępowania karnego i przedawnienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa karnego procesowego - przedawnienia i jego wpływu na postępowanie, co jest istotne dla prawników karnistów. Nie zawiera jednak elementów zaskakujących dla szerokiego odbiorcy.

Przedawnienie karalności: Kiedy sąd musi wznowić postępowanie i czy zawsze prowadzi to do uniewinnienia?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II KA 1/18
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 listopada 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek
‎
SSN Włodzimierz Wróbel
Protokolant Elżbieta Wawer
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Barbary Nowińskiej, na rozprawie
sprawy
E. N.
‎
wobec którego wznowiono z urzędu postępowanie zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w K.  z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt III Ka (…)  i w zakresie dotyczącym E.N.  umorzono to postępowanie z uwagi na przedawnienie karalności czynu,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
w dniu 13 listopada 2019 r.
apelacji, wniesionej przez obrońcę
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 22 sierpnia 2018 r., sygn. akt II AKo (…),
1. zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy,
2. kosztami postępowania apelacyjnego obciąża E.N. ,
3. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. J.C. Kancelaria Adwokacka w Ł. kwotę 1476 zł (słownie: tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć złotych) w tym 23 % VAT za obronę E.N.  z urzędu świadczoną w postępowaniu wznowieniowym przed Sądem Najwyższym.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w K.  wyrokiem z dnia 18 maja 2017 roku w sprawie o sygn. akt VII K (…), po rozpoznaniu sprawy A.S.  i M.S.  - oskarżonych o czyny z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 57a § 1 k.k. a nadto z oskarżenia wzajemnego A. S. przeciwko E.N.  oskarżonemu o czyn z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 57a § 1 k.k. m. innymi warunkowo umorzył na okres dwóch lat próby postępowanie karne wobec E.N..
Apelację od powyższego orzeczenia wywiódł obrońca tego oskarżonego.
Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2017 roku w sprawie o sygn. akt III Ka (…) Sąd Okręgowy w K. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.
Sąd Apelacyjny w (…), w związku z sygnalizacją prokuratora, wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2018r., sygn.akt II Ako (…), na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k., art. 547 § 3 k.p.k. i art. 632a § 1 k.p.k. w zw. z art. 639 k.p.k. wznowił z urzędu postępowanie zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w K.  z dnia 19 grudnia 2017r., sygn. akt III Ka (…) w części dotyczącej E.N. ; uchylił ww. wyrok w tym zakresie i umorzył postępowanie z uwagi na przedawnienie karalności czynu.
Apelację od powyższego wyroku wywiódł obrońca E.N. ustanowiony z urzędu, zarzucając:
„1.
obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na jego treść, a to przepisów art. 529 k.p.k. w zw. z art. 545 k.p.k. art. 414 k.p.k. w zw. z art 17
§
1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k, art. 410 k.p.k. w zw. z art 424 § 1 k.p.k. polegającą, na:
-
orzeczeniu o uchyleniu wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 19 grudnia 2017 r. w zakresie dotyczącym oskarżonego E.N. i umorzeniu wobec niego postępowania wobec stwierdzenia przesłanki z przepisu z art. 17 §1 pkt 6 k.p.k. bez przeprowadzenia analizy, czy w sprawie nie zachodzi przesłanka uniewinnienia oskarżonego od zarzucanego mu czynu,
-
przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów, która w niniejszej sprawie przyjęła cechy dowolnej, poprzez odmowę dania wiary wyjaśnieniom oskarżonego i przyjęciu wbrew tej relacji, że popełnił on zarzucany czyn,
-
braku rozważenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a w konsekwencji:
2.
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na jego treść, a polegający na nieuprawnionym przyjęciu, iż oskarżony popełnił zarzucany mu czyn, podczas gdy w świetle zasad prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego, zebrany i prawidłowo oceniony materiał dowodowy w sprawie nie daje podstaw ku temu, aby przypisać oskarżonemu dokonanie opisanego powyżej czynu”.
W konkluzji autor apelacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Apelacja jest niezasadna.
Na wstępie zauważyć należy, że w niniejszej sprawie Sąd Apelacyjny w (…) procedował z urzędu, w oparciu o przepis art. 542 § 3 k.p.k., bowiem w sprawie ujawniono jedno z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. w postaci przedawnienia karalności (art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.). Fakt przedawnienia nie jest kwestionowany przez apelującego, wobec czego wystarczającym będzie stwierdzenie, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku został on prawidłowo wykazany.
W przypadku wznowienia postępowania, stosownie do treści art. 547 § 3 k.p.k., uchylając zaskarżone orzeczenie, sąd może wyrokiem uniewinnić oskarżonego, jeżeli nowe fakty lub dowody wskazują na to, że orzeczenie to jest oczywiście niesłuszne, albo też postępowanie umorzyć. Na gruncie przedmiotowej sprawy nie ujawniły się nowe fakty lub dowody, które wskazywałyby na konieczność uniewinnienia E.N., nie zostały one również wykazane w przedmiotowej apelacji. Strony nie składały też stosownego wniosku o wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę z art. 542 § 1 pkt. 2 k.p.k. Wobec powyższego zarzut stawiany przez autora apelacji, że „zaskarżone orzeczenie zostało wydane bez przeprowadzenia analizy, czy w sprawie nie zachodzi przesłanka uniewinnienia oskarżonego od zarzucanego mu czynu” jest w oczywisty sposób niezasadny.
Przypomnieć trzeba, że ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie - które doprowadziły do uznania E. N. za winnego popełnienia czynu z art. 157 § 2 k.k. zw. z art. 57a § 1 k.k. - były przedmiotem kontroli instancyjnej i wówczas zostały w pełni zaaprobowane przez Sąd odwoławczy. Wskazywanie przez obrońcę E.N. w apelacji na obowiązek wydania wyroku uniewinniającego oskarżonego, mimo stwierdzonego przedawnienia karalności, w sytuacji gdy zostanie ustalone, że nie wyczerpał on swoim zachowaniem znamion zarzucanego mu przestępstwa wynika z oczywistego nieporozumienia. Obowiązek taki bowiem rzecz jasna istnieje w takiej sytuacji, ale tylko w postępowaniu instancyjnym. W postępowaniu wznowieniowym, które dotyczy postępowania zakończonego orzeczeniem prawomocnym, objętym domniemaniem trafności dokonanych ustaleń, powstanie on tylko wtedy, gdy w sprawie zaistnieją okoliczności, o których mowa w art.  547 § 3 k.p.k., tj. gdy ujawnią się nowe fakty lub dowody wskazujące na to, że wydane w sprawie orzeczenie jest oczywiście niesłuszne. Na takie nowe fakty lub dowody – co należy powtórzyć - w apelacji nie wskazano.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.
as

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI