Orzeczenie · 2025-05-28

II K 98/23

Sąd
Sąd Okręgowy w Olsztynie
Miejsce
Olsztyn
Data
2025-05-28
SAOSKarneprzestępstwa gospodarczeWysokaokręgowy
VATfakturyprzedawnienieprzestępstwo skarboweuszczuplenie podatkunierzetelne fakturyoszustwo podatkowe

Sąd Okręgowy w Olsztynie rozpoznał sprawę K. C. (1), oskarżonego o popełnienie czynów z art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 273 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 d.k.k. i w zw. z art. 4 § 1 k.k. (czyn I) oraz art. 76 § 1 k.k.s. w zb. z art. 56 § 1 k.k.s. w zb. z art. 62 § 2 k.k.s. i w zb. z art. 61 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. i w zw. z art. 8 § 1 k.k.s. (czyn II). Oskarżonemu zarzucono przyjęcie i używanie nierzetelnych faktur VAT w celu zmniejszenia zobowiązań podatkowych, co doprowadziło do uszczuplenia podatku VAT. Sąd, analizując materiał dowodowy, w tym wyjaśnienia oskarżonego, zeznania świadków oraz dokumentację podatkową, ustalił, że oskarżony posługiwał się nierzetelnymi fakturami VAT, co potwierdziły również wcześniejsze postępowania administracyjne i sądowe. Jednakże, w odniesieniu do czynu pierwszego, sąd uznał, że nie doszło do doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem Skarbu Państwa poprzez zwrot podatku VAT, a jedynie do jego uszczuplenia. Kwalifikując czyn z art. 273 k.k. w zw. z art. 12 k.k., sąd stwierdził przedawnienie karalności i umorzył postępowanie w tym zakresie. W odniesieniu do czynu drugiego, sąd zakwalifikował go jako przestępstwo skarbowe z art. 56 § 1 k.k.s. w zb. z art. 62 § 2 k.k.s. i in., skazując oskarżonego na karę 1 roku pozbawienia wolności i grzywny, z warunkowym zawieszeniem wykonania kary pozbawienia wolności na okres próby 3 lat. Sąd nie orzekł przepadku korzyści majątkowej, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym w przypadku uszczuplenia należności publicznoprawnej, która podlega egzekucji administracyjnej, nie orzeka się przepadku. Oskarżony został obciążony kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja znamion oszustwa w kontekście uszczuplenia podatku VAT, przedawnienie karalności czynów związanych z nierzetelnymi fakturami, zasady orzekania przepadku korzyści majątkowej w sprawach karnoskarbowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w okresie popełnienia czynów oraz specyfiki konkretnej sprawy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy posłużenie się nierzetelnymi fakturami VAT w celu zmniejszenia zobowiązań podatkowych, prowadzące do uszczuplenia podatku VAT, stanowi przestępstwo oszustwa (art. 286 § 1 k.k.) czy przestępstwo skarbowe?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Posłużenie się nierzetelnymi fakturami VAT w celu zmniejszenia zobowiązań podatkowych, prowadzące do uszczuplenia podatku VAT, nie stanowi przestępstwa oszustwa (art. 286 § 1 k.k.), ponieważ nie dochodzi do niekorzystnego rozporządzenia mieniem Skarbu Państwa poprzez zwrot podatku. Może natomiast stanowić przestępstwo skarbowe.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przestępstwo oszustwa wymaga doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, co w przypadku uszczuplenia podatku VAT (bez wniosku o zwrot) nie zachodzi. Działanie to wypełnia znamiona przestępstwa skarbowego.

Czy czyn z art. 273 k.k. (wystawianie lub używanie nierzetelnych faktur) popełniony w okresie od października do grudnia 2013 r. uległ przedawnieniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, czyn z art. 273 k.k. popełniony w okresie od października do grudnia 2013 r. uległ przedawnieniu przed wniesieniem aktu oskarżenia.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że biorąc pod uwagę czas popełnienia czynu i obowiązujący wówczas stan prawny, doszło do przedawnienia karalności przestępstwa z art. 273 k.k.

Czy w przypadku uszczuplenia należności publicznoprawnej, która podlega egzekucji administracyjnej, orzeka się przepadku korzyści majątkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w przypadku uszczuplenia należności publicznoprawnej, która podlega egzekucji administracyjnej, nie orzeka się przepadku korzyści majątkowej, zgodnie z aktualnym orzecznictwem Sądu Najwyższego.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym przepadku korzyści majątkowej nie orzeka się, gdy korzyść podlega zwrotowi pokrzywdzonemu lub innemu podmiotowi, co w przypadku należności podatkowych oznacza, że pierwszeństwo ma egzekucja administracyjna.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Częściowe umorzenie, częściowe skazanie
Strona wygrywająca
oskarżony (w części umorzenia)

Strony

NazwaTypRola
K. C. (1)osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (23)

Główne

k.k. art. 273

Kodeks karny

Umorzono postępowanie z powodu przedawnienia.

k.k.s. art. 56 § 1

Kodeks karny skarbowy

Podstawa skazania za przestępstwo skarbowe.

k.k.s. art. 62 § 2

Kodeks karny skarbowy

Podstawa skazania za przestępstwo skarbowe.

k.k.s. art. 61 § 1

Kodeks karny skarbowy

Podstawa skazania za przestępstwo skarbowe.

Pomocnicze

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

Nie zastosowano, gdyż nie doszło do niekorzystnego rozporządzenia mieniem Skarbu Państwa.

k.k. art. 294 § 1

Kodeks karny

Nie zastosowano.

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

Nie zastosowano.

k.k. art. 12

Kodeks karny

Zastosowano do czynu z art. 273 k.k.

k.k. art. 4 § 1

Kodeks karny

Zastosowano do czynu z art. 273 k.k.

k.k. art. 69 § 1

Kodeks karny

Zastosowano do warunkowego zawieszenia wykonania kary.

k.k. art. 69 § 2

Kodeks karny

Zastosowano do warunkowego zawieszenia wykonania kary.

k.k. art. 70 § 1

Kodeks karny

Zastosowano do warunkowego zawieszenia wykonania kary.

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa umorzenia postępowania z powodu przedawnienia.

k.p.k. art. 627

Kodeks postępowania karnego

Podstawa zasądzenia kosztów sądowych.

k.k.s. art. 76 § 1

Kodeks karny skarbowy

Nie zastosowano z powodu braku podstaw do zwrotu nadpłaty.

k.k.s. art. 6 § 2

Kodeks karny skarbowy

Zastosowano do przestępstwa skarbowego.

k.k.s. art. 7 § 1

Kodeks karny skarbowy

Zastosowano do przestępstwa skarbowego.

k.k.s. art. 2 § 2

Kodeks karny skarbowy

Zastosowano do przestępstwa skarbowego.

k.k.s. art. 7 § 2

Kodeks karny skarbowy

Zastosowano do wymiaru kary.

u.p.t.u. art. 88 § 3a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podstawa do odmowy prawa do odliczenia VAT.

u.p.t.u. art. 86 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podstawa do odliczenia VAT.

u.p.t.u. art. 86 § 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podstawa do odliczenia VAT.

u.p.t.u. art. 108 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podstawa do zapłaty podatku VAT.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedawnienie karalności czynu z art. 273 k.k. • Brak znamion oszustwa w rozumieniu art. 286 § 1 k.k. w przypadku uszczuplenia podatku VAT bez wniosku o zwrot. • Niemożność orzeczenia przepadku korzyści majątkowej w przypadku należności podlegających egzekucji administracyjnej.

Odrzucone argumenty

Kwalifikacja czynu jako oszustwa podatkowego (art. 286 § 1 k.k.). • Możliwość orzeczenia przepadku korzyści majątkowej.

Godne uwagi sformułowania

brak jest wystarczających podstaw do przypisania oskarżonemu zachowań wyczerpujących dyspozycję art. 286 § 1 k.k. • nie doszło do doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem Skarbu Państwa poprzez bezpodstawny zwrot (wyłudzenie) podatku VAT • zachowanie polegające na nieodprowadzeniu za dany okres rozliczeniowy podatku prowadzi oczywiście do uniknięcia wydatku z własnego mienia podatnika kosztem uszczuplenia spodziewanego dochodu Skarbu Państwa, ale jako takie nie stanowi niekorzystnego rozporządzenia mieniem z majątku Skarbu Państwa i pozostaje poza zakresem znamion oszustwa z kodeksu karnego • przestępstwo art. 273 k.k. uległo przedawnieniu jeszcze przed wniesieniem aktu oskarżenia • Z art. 15 § 1 k.k.s. wynika, że należność publicznoprawna uszczuplona na skutek popełnienia czynu zabronionego nie przestaje być należnością wymagalną na podstawie innych przepisów, którą wierzyciel publiczny może egzekwować, niezależnie od orzeczenia zapadłego w postępowaniu karnym skarbowym.

Skład orzekający

Adam Barczak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja znamion oszustwa w kontekście uszczuplenia podatku VAT, przedawnienie karalności czynów związanych z nierzetelnymi fakturami, zasady orzekania przepadku korzyści majątkowej w sprawach karnoskarbowych."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w okresie popełnienia czynów oraz specyfiki konkretnej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje złożoność rozróżnienia między oszustwem podatkowym a przestępstwem skarbowym oraz znaczenie przedawnienia w sprawach gospodarczych. Orzeczenie dotyczące przepadku korzyści majątkowej jest istotne dla praktyki.

Oszustwo podatkowe czy przedawnione przestępstwo? Sąd rozstrzyga kluczowe wątpliwości w sprawie VAT.

0

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst