Orzeczenie · 2023-02-09

II K 931/21

Sąd
Sąd Okręgowy w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2023-02-09
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko rodzinie i opieceŚredniaokręgowy
zatrzymanie dzieckawładza rodzicielskaopieka nad dzieckiemkodeks karnyapelacjakoszty procesupomoc prawna

Sąd Okręgowy w Poznaniu, rozpoznając sprawę z apelacji obrońcy oskarżonych M. P. i P. P. (1) oraz zażalenia pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, dokonał następujących rozstrzygnięć. Po pierwsze, na podstawie art. 105 § 1 i 2 kpk, sprostował oczywistą omyłkę pisarską w zaskarżonym wyroku Sądu Rejonowego w Pile, dotyczącą sygnatury akt innej sprawy. Po drugie, zmienił zaskarżony wyrok w punkcie dotyczącym kosztów procesu, wskazując prawidłową podstawę prawną (art. 627 kpk w zw. z art. 633 kpk) i zasądzając od każdego z oskarżonych po 684 zł tytułem zwrotu wydatków poniesionych przez oskarżyciela posiłkowego na pomoc prawną. Po trzecie, w pozostałym zakresie wyrok Sądu Rejonowego został utrzymany w mocy. Dodatkowo, zasądzono od oskarżonych na rzecz oskarżyciela posiłkowego kwoty po 420 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym oraz od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa zwrot kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze po 10 zł od każdego, a także wymierzono opłatę za II instancję w kwocie po 150 zł od każdego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zatrzymania małoletniego, oceny dowodów w sprawach rodzinnych i karnych, stosowania stanu wyższej konieczności oraz zasad orzekania o kosztach procesu.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i nie stanowi przełomu w orzecznictwie.

Zagadnienia prawne (4)

Czy obrona oskarżonych oparta na stanie wyższej konieczności (art. 26 kk) jest zasadna w przypadku zatrzymania małoletniego wnuka wbrew woli ojca?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut obrazy prawa materialnego (art. 26 kk) poprzez jego niezastosowanie jest bezzasadny, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki stanu wyższej konieczności, w szczególności brak było bezpośredniego niebezpieczeństwa dla dziecka, a działania oskarżonych nie były jedynym możliwym sposobem uniknięcia zagrożenia.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy uznał, że działania oskarżonych nie miały charakteru bezpośredniego niebezpieczeństwa, a wcześniejsze sygnały o nieprawidłowościach nie były wystarczające do podjęcia tak radykalnych kroków. Oskarżeni nie podjęli próby weryfikacji informacji ani rozmowy z ojcem dziecka, a ich zachowanie było zaplanowane, a nie reakcją na nagłe zagrożenie. Dodatkowo, istniały inne, mniej drastyczne sposoby rozwiązania sytuacji.

Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i ustalił stan faktyczny w sprawie o zatrzymanie małoletniego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji dokonał pełnej, wyważonej i obiektywnej oceny dowodów, która zasługuje na akceptację. Ustalenia faktyczne zostały oparte na wiarygodnych dowodach.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy odrzucił zarzuty obrońcy dotyczące obrazy przepisów postępowania (art. 4, 92, 410 kpk) i błędu w ustaleniach faktycznych. Stwierdzono, że apelacja była chaotyczna i niekonstruktywna. Ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji była zgodna z art. 7 kpk, uwzględniała całokształt okoliczności i była logicznie uzasadniona. Wyjaśnienia oskarżonych były niespójne i niekorelujące z pozostałym materiałem dowodowym.

Czy w sprawie o zatrzymanie małoletniego zachodzą przesłanki do warunkowego umorzenia postępowania (art. 66 kk)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy nie znalazł podstaw do zastosowania warunkowego umorzenia postępowania, uznając, że społeczna szkodliwość czynu i stopień winy oskarżonych były znaczne, a ich postawa nie dawała gwarancji przestrzegania porządku prawnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że oskarżeni swoim nierozsądnym postępowaniem wywołali u wnuka kolejną traumę, wymagającą dodatkowej psychoterapii. Ich działania negatywnie wpłynęły na stan emocjonalny dziecka. Oskarżeni nie przyznają naganności swojego zachowania i nie dali podstaw do przypuszczenia, że nie popełnią podobnych czynów w przyszłości. Dodatkowo, ustalony okres inkryminowanego zdarzenia został uznany za prawidłowy.

Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo orzekł o kosztach zastępstwa procesowego oskarżyciela posiłkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Okręgowy zmienił wyrok w zakresie podstawy prawnej orzeczenia o kosztach i sposobu ich podziału, zasądzając od każdego z oskarżonych po połowie, uznając, że sąd pierwszej instancji zaniechał powołania art. 633 kpk.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy uznał, że sąd pierwszej instancji nie powołał właściwej podstawy prawnej (art. 633 kpk) do podziału kosztów między kilku oskarżonych. Zmiana polegała na zasądzeniu kosztów od każdego z oskarżonych po połowie, zgodnie z zasadami słuszności, a nie solidarnie. Zażalenie pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego dotyczące zasądzenia kosztów według spisu kosztów zostało odrzucone, gdyż nie udokumentowano faktycznych wydatków ponad stawki minimalne.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana wyroku
Strona wygrywająca
oskarżyciel posiłkowy (w zakresie kosztów)

Strony

NazwaTypRola
M. P.osoba_fizycznaoskarżony
P. P. (1)osoba_fizycznaoskarżony
Prokuratura Okręgowa w Poznaniuorgan_państwowyprokurator
P. D.osoba_fizycznaoskarżyciel posiłkowy

Przepisy (24)

Główne

k.p.k. art. 105 § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w orzeczeniu.

k.p.k. art. 627

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do zasądzenia kosztów procesu od oskarżonego.

k.p.k. art. 633

Kodeks postępowania karnego

Zasada podziału kosztów procesu przypadających od kilku oskarżonych.

k.k. art. 211

Kodeks karny

Przepis dotyczący zatrzymania małoletniego poniżej lat 15.

k.p.k. art. 616

Kodeks postępowania karnego

Definicja kosztów procesu.

k.p.k. art. 627

Kodeks postępowania karnego

Zasądzenie kosztów od oskarżonego.

k.p.k. art. 636

Kodeks postępowania karnego

Koszty procesu w postępowaniu odwoławczym.

Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm. art. 15 § 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

Ustalanie opłat stanowiących podstawę zasądzenia kosztów zastępstwa prawnego według stawek minimalnych.

Pomocnicze

k.k. art. 26

Kodeks karny

Stan wyższej konieczności jako okoliczność wyłączająca karalność.

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek uwzględnienia okoliczności przemawiających na korzyść i niekorzyść oskarżonego.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.k. art. 92

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek sporządzenia uzasadnienia wyroku.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek uwzględnienia całokształtu ujawnionych okoliczności.

k.p.k. art. 424

Kodeks postępowania karnego

Wymogi formalne uzasadnienia wyroku.

k.p.k. art. 438

Kodeks postępowania karnego

Katalog względnych przyczyn odwoławczych.

k.p.k. art. 439

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględne przyczyny odwoławcze.

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

Zakaz orzekania na niekorzyść skazanego, który wniósł środek odwoławczy.

k.p.k. art. 454

Kodeks postępowania karnego

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd odwoławczy.

k.k. art. 66

Kodeks karny

Warunkowe umorzenie postępowania.

Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm. art. 15 § 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

Ustalanie opłaty w sprawach wymagających rozprawy powyżej stawki minimalnej.

Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm. art. 11 § 2 pkt 4

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

Podstawa do ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.

Dz.U. z 2013, poz. 663 ze zm. art. 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym

Ryczałt za doręczenie wezwań i innych pism w postępowaniu karnym.

t.j. Dz. U. z 1983 r. Nr 49, poz. 223 z późn. zm. art. 8

Ustawa z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych

Opłata za postępowanie karne.

t.j. Dz. U. z 1983 r. Nr 49, poz. 223 z późn. zm. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych

Opłata za II instancję.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezasadność zarzutów apelacji obrońcy dotyczących obrazy przepisów postępowania, błędu w ustaleniach faktycznych oraz niezastosowania art. 26 kk. • Prawidłowa ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji. • Brak podstaw do warunkowego umorzenia postępowania. • Nieprawidłowa podstawa prawna orzeczenia o kosztach w wyroku sądu pierwszej instancji.

Odrzucone argumenty

Obraza przepisów postępowania (art. 4, 92, 410 kpk) poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. • Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieuwzględnieniu stanu wyższej konieczności. • Niezastosowanie art. 26 kk. • Niezastosowanie art. 66 kk (warunkowe umorzenie postępowania). • Obraza przepisów postępowania (art. 627, 616 § 1 pkt 2 kpk) poprzez odmowę zasądzenia od oskarżonych zwrotu wydatków na pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego.

Godne uwagi sformułowania

zarzuty zgłoszono chaotycznie i w sposób niekonstruktywny • przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną art. 7 kpk jedynie wtedy, gdy... • skarżący, który zmierza do podważenia zasadności rozstrzygnięcia poprzez zakwestionowanie oceny dowodów stanowiących jego podstawę, nie może ograniczyć się do prostego jej zanegowania • nie miały one charakteru bezpośredniości symptomy niebezpieczeństwa jakie grozić miało F. D. w miejscu jego zamieszkania, ze strony ojca • tezy o działaniu w stanie wyższej konieczności, zdaniem Sądu odwoławczego, powstały post factum jako zaplanowana przez oskarżonych linia obrony

Skład orzekający

Hanna Bartkowiak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zatrzymania małoletniego, oceny dowodów w sprawach rodzinnych i karnych, stosowania stanu wyższej konieczności oraz zasad orzekania o kosztach procesu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i nie stanowi przełomu w orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy konfliktu między dziadkami a rodzicem o opiekę nad dzieckiem, co jest tematem budzącym emocje i zainteresowanie. Analiza oceny dowodów i argumentacji prawnej jest wartościowa dla prawników.

Dziadkowie zatrzymali wnuka, sąd ocenił ich motywy i zasady podziału kosztów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst