II K 80/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Częstochowie skazał małżeństwo za oszustwo na szkodę inwestora, wymierzając kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania i nakazując naprawienie szkody.
Sąd Okręgowy w Częstochowie uznał M. C. i K. M. za winnych popełnienia oszustwa na szkodę R. B., polegającego na doprowadzeniu go do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 255 000 zł poprzez wprowadzenie w błąd co do zamiaru wywiązania się z umów pożyczek i zwrotu zainwestowanych środków. Oskarżonym wymierzono kary po roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na 3 lata oraz grzywny. Nakazano naprawienie szkody w całości poprzez zapłatę 255 000 zł na rzecz pokrzywdzonego, z zaznaczeniem odpowiedzialności solidarnej.
Sąd Okręgowy w Częstochowie wydał wyrok skazujący M. C. i K. M. za oszustwo, którego dopuścili się w okresie od kwietnia do listopada 2019 roku, wprowadzając w błąd R. B. co do zamiaru wywiązania się z umów pożyczek i zwrotu zainwestowanych środków. Pokrzywdzony zainwestował łącznie 255 000 zł, wierząc w zapewnienia oskarżonych o ich zamożności i dobrych kontaktach biznesowych w zakresie importu samochodów. Oskarżeni, działając wspólnie i w porozumieniu, wykorzystali jego zaufanie, mimo że w rzeczywistości byli niewypłacalni, co potwierdziły informacje z Urzędu Skarbowego i ZUS oraz prowadzone postępowania egzekucyjne wobec K. M. Sąd uznał, że oskarżeni wyczerpali znamiona przestępstwa oszustwa kwalifikowanego (art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.), działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i doprowadzając pokrzywdzonego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości. Wymierzono im kary po roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na okres próby wynoszący 3 lata, a także kary grzywny. Dodatkowo, na podstawie art. 46 § 1 k.k., orzeczono od oskarżonego M. C. obowiązek naprawienia szkody w całości poprzez zapłatę 255 000 zł na rzecz pokrzywdzonego, z zaznaczeniem odpowiedzialności solidarnej z K. M. Oskarżona K. M. została zobowiązana do wykonania obowiązku zapłaty kwoty zasądzonej nakazem zapłaty Sądu Okręgowego w Częstochowie z 8 grudnia 2020 roku w terminie dwóch lat od uprawomocnienia się wyroku, również z zaznaczeniem odpowiedzialności solidarnej. Zasądzono również koszty postępowania od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa oraz zwrot kosztów zastępstwa adwokackiego na rzecz pokrzywdzonego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, działanie oskarżonych wyczerpało znamiona przestępstwa oszustwa kwalifikowanego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że oskarżeni, mimo pozorów zamożności i dobrych perspektyw inwestycyjnych, celowo wprowadzili pokrzywdzonego w błąd co do swojej sytuacji finansowej i zamiaru zwrotu pożyczonych środków, wykorzystując jego zaufanie i doprowadzając do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości. Ich niewypłacalność i zatajenie faktycznej kondycji finansowej stanowiły kluczowe elementy wprowadzające w błąd.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
skazanie
Strona wygrywająca
pokrzywdzony R. B.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. C. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| K. M. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| R. B. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
Przepisy (12)
Główne
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 294 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 12 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 4 § § 1
Kodeks karny
Zastosowano ustawę obowiązującą do dnia 23 czerwca 2020 roku jako korzystniejszą dla oskarżonych.
Pomocnicze
k.k. art. 33 § § 2 i 3
Kodeks karny
k.k. art. 69 § § 1 i 2
Kodeks karny
k.k. art. 70 § § 1 pkt 1
Kodeks karny
k.k. art. 72 § § 1 pkt 8
Kodeks karny
k.k. art. 46 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 627
Kodeks postępowania karnego
u.o.p.k. art. 2 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
u.o.p.k. art. 3 § ust. 1
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewypłacalność oskarżonych w momencie zaciągania pożyczek. Celowe wprowadzanie w błąd co do zamiaru wywiązania się z zobowiązań. Zatajenie faktycznej sytuacji finansowej. Solidarna odpowiedzialność współsprawców za naprawienie szkody.
Odrzucone argumenty
Twierdzenia oskarżonych o inicjatywie pokrzywdzonego w inwestowaniu. Zrzucanie wzajemnej odpowiedzialności za zobowiązania. Twierdzenia o rzekomych spłatach pożyczek. Kwestionowanie wysokości pożyczek.
Godne uwagi sformułowania
doprowadzili R. B. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej kwocie 255 000 złotych wprowadzając w błąd ww. co do zamiaru wywiązania się z umów pożyczek i zwrotu pożyczonej kwoty wraz z dochodem z tytułu zainwestowania uzyskanych od pokrzywdzonego środków pieniężnych oskarżeni swoim działaniem wyczerpali znamiona przestępstwa oszustwa kondycja finansowa oskarżonych była fatalna zamiar oszukania pokrzywdzonego za pomocą wprowadzenia go w błąd co do swojej sytuacji materialnej (...) był oczywisty realizacja zasady sprawiedliwości naprawczej i doprowadzenie do tego aby pokrzywdzony odzyskał swoje środki finansowe
Skład orzekający
Jarosław Poch
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion oszustwa w kontekście inwestycji i niewypłacalności sprawców, a także solidarna odpowiedzialność współsprawców za naprawienie szkody."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego, ale zasady prawne są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak łatwo można paść ofiarą oszustwa inwestycyjnego, nawet w relacjach osobistych, i podkreśla znaczenie dokładnej weryfikacji kontrahentów.
“Oszustwo na 255 tys. zł: Jak obietnice zysków z importu aut doprowadziły do bankructwa inwestora?”
Dane finansowe
WPS: 255 000 PLN
naprawienie szkody: 255 000 PLN
zwrot kosztów zastępstwa adwokackiego: 840 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II K 80/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 sierpnia 2024 r. Sąd Okręgowy w Częstochowie II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: sędzia sądu okręgowego Jarosław Poch Protokolant: Monika Gorzelak w obecności Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Myszkowie Petroneli Musialik po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2023 r., 9 stycznia i 20 sierpnia 2024 r. sprawy 1. M. C. (1) ( C. ) s. A. i K. zd. K. urodzonego (...) w Z. 2. K. M. (1) (poprzednio C. ) c. J. i E. zd. (...) urodzonej (...) w K. oskarżonych o to, że: I. w okresie od 4 kwietnia 2019 roku do 4 listopada 2019 roku w M. i innych miejscowościach, działając wspólnie i w porozumieniu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadzili R. B. (1) do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej kwocie 255 000 złotych, wprowadzając w błąd ww. co do zamiaru wywiązania się z umów pożyczek i zwrotu pożyczonej kwoty wraz z dochodem z tytułu zainwestowania uzyskanych od pokrzywdzonego środków pieniężnych, tj. czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. orzeka: 1. oskarżonych M. C. (1) i K. M. (1) (poprzednio C. ) uznaje za winnych popełnienia zarzucanego im czynu, szczegółowo opisanego w punkcie I części wstępnej wyroku, tj. za winnych występku z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. ( w brzmieniu obowiązującym do dnia 23 czerwca 2020r.) i za to na podstawie art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. ( w brzmieniu obowiązującym do dnia 23 czerwca 2020r.) w zw. z art. 33 § 2 i 3 k.k. wymierza obojgu oskarżonym kary po 1 (jednym) roku pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości po 150 (sto pięćdziesiąt) stawek dziennych, przyjmując, iż wysokość jednej stawki dziennej grzywny jest równoważna kwocie 30 (trzydzieści) złotych; 2. na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. wykonanie orzeczonej względem oskarżonych M. C. (1) i K. M. (1) kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesza na okres 3 (trzech) lat tytułem próby; 3. na podstawie art. 72 § 1 pkt 8 k.k. zobowiązuje oskarżoną K. M. (1) do wykonania obowiązku zapłaty kwoty zasądzonej na rzecz pokrzywdzonego R. B. (1) nakazem zapłaty Sądu Okręgowego w Częstochowie z 8 grudnia 2020 roku w sprawie sygn. I Nc 146/20 - w terminie dwóch lat od uprawomocnienia się wyroku skazującego z zaznaczeniem, że jej odpowiedzialność jest solidarna ze współoskarżonym M. C. (1) ; 4. na podstawie art. 46§1 kk orzeka od oskarżonego M. C. (1) na rzecz pokrzywdzonego R. B. (1) obowiązek naprawienia w całości szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez zapłatę kwoty 255 000 (dwieście pięćdziesiąt pięć tysięcy) złotych z zaznaczeniem, że jego odpowiedzialność jest solidarna ze współoskarżoną K. M. (1) (poprzednio C. ); 5. na mocy art. 627 k.p.k. zasądza od oskarżonych M. C. (1) i K. M. (1) na rzecz oskarżyciela posiłkowego R. B. (1) kwotę po 840,00 zł (osiemset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego za udział w sprawie pełnomocnika; 6. na podstawie art. 627 k.p.k. oraz art. 2 ust. 1 pkt 3 i art. 3 ust. 1 ustawy z 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych zasądza od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania i tak: - od M. C. (1) opłatę w kwocie 1080 (jeden tysiąc osiemdziesiąt) złotych i wydatki postępowania w kwocie 1010 (jeden tysiąc dziesięć) złotych; - od K. M. (1) opłatę w kwocie 1080 (jeden tysiąc osiemdziesiąt) złotych i wydatki postępowania w kwocie 430 (czterysta trzydzieści) złotych. SSO Jarosław Poch UZASADNIENIE Formularz UK 1 Sygnatura akt II K 80/23 Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza. 1. USTALENIE FAKTÓW Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) 1.1.1. M. C. (1) , K. M. (1) Punkt 1 części dyspozytywnej wyroku. Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione Dowód Numer karty R. B. (1) , nosząc się z zamiarem kupna samochodu osobowego udał się wiosną 2019 roku do salonu (...) w P. . Ten komis samochodowy formalnie był zarejestrowany na matkę oskarżonego M. K. C. , przy czym w rzeczywistości był on prowadzony przez współoskarżonych. W praktyce w ramach uzgodnionego podziału ról oskarżony M. C. (1) z reguły sprowadzał zza granicy, z N. samochody osobowe różnych marek, natomiast jego żona K. zajmowała się sprawami finansowymi. Przeglądając wystawione do sprzedaży pojazdy R. B. (1) spodobał się samochód osobowy marki T. (...) . Pojazd był powypadkowy i miał „wybite” poduszki powietrzne. Niemniej jednak pokrzywdzony zdecydował się na jego zakupienie za kwotę 40 000 zł. Prowizorycznie zabezpieczył miejsce po poduszkach i zaczął go użytkować. W dalszym ciągu zaglądał jednak do komisu i w trakcie tych wizyt rozmawiał z małżonkami C. , przede wszystkim na tematy związane z samochodami. Oskarżeni, widząc, że ich klient nie naprawił samochodu zaproponowali mu, że wstawią brakujące poduszki i sprzedadzą pojazd, a jemu sprowadzą inny samochód za kwotę ok. 50 000 zł. Mężczyzna zgodził się, po jakimś czasie zauważył, że naprawiony samochód „zniknął” z terenu komisu, z czego wywnioskował, że został sprzedany. Gdy R. B. (1) przyszedł rozliczyć się za samochód oskarżeni zaprosili go do biura. W trakcie luźnej rozmowy w miłej atmosferze zaproponowali pokrzywdzonemu zrobienie wspólnego interesu. Poinformowali go, że mają na terenie N. dobre kontakty i upatrzone samochody, które mogliby kupić w atrakcyjnej cenie i na tym zarobić. Dodali, że pokrzywdzony mógłby zainwestować w taki sposób pieniądze ze sprzedanej T. oraz dodatkowe środki finansowe. Jednocześnie wskazali, że są osobami zamożnymi, jeżdżą pojazdem drogim, dobrej klasy, posiadają środki finansowe w innych samochodach, a poza tym są właścicielami pobliskiej działki, którą planują sprzedać i w razie potrzeby z tego tytułu mogą zwrócić pożyczone środki finansowe. W trakcie tej rozmowy zachowywali się w przekonaniu pokrzywdzonego „normalnie, bezproblemowo”, zwracali się do siebie i niego uprzejmie i życzliwie. Również oskarżona zapewniała R. B. (1) , że oni są ludźmi uczciwymi, zamożnymi i nie będzie problemu ze zwrotem zainwestowanych pieniędzy. Dodali w trakcie tej rozmowy, że akurat w tej chwili mają na terenie N. upatrzony pojazd, który można zakupić i na nim dobrze zarobić. Pokrzywdzony uznał, że rzeczywiście ma do czynienia z porządnymi, zamożnymi i uczciwymi ludźmi. W związku z powyższym zdecydował się zainwestować poza przekazaną wcześniej kwotą kolejne 50 000 zł. Po kilku dniach na terenie komisu pojawiło się kilka nowych samochodów, sprowadzonych z N. W międzyczasie oskarżony M. C. (1) zapytał pokrzywdzonego, czy nie zdecydowałby się na dokonanie drobnych napraw w samochodach oferowanych do sprzedaży przez komis. R. B. (1) , który znał się na tym, wyraził zgodę, licząc na dodatkowy zysk z tego tytułu. Zaznaczył, że będzie to robił, gdy czas mu na to pozwoli. Po pojawieniu się pierwszego transportu pojazdów, zakupionych m.in. za zainwestowane przez pokrzywdzonego pieniądze, oskarżony poprosił go o pomoc w przygotowaniu samochodów do sprzedaży. Wówczas R. B. zabrał do siebie do domu jeden z przywiezionych samochodów w celu wyczyszczenia tarcz hamulcowych, wymiany klocków hamulcowych, amortyzatorów i.t.p. Po pewnym czasie oskarżeni ponownie zaprosili pokrzywdzonego do biura i w trakcie kolejnej rozmowy w serdecznej atmosferze ponownie zaproponowali R. B. zainwestowanie kolejnych pieniędzy w kwocie 50000 zł. Mężczyzna początkowo nie był tym zainteresowany, ponieważ chciał odzyskać zainwestowane pieniądze. Następnie w toku dalszej rozmowy chciał poznać więcej szczegółów. Niestety, konkretnych informacji, poza ogólnymi zapewnieniami, wypowiadanymi w niezmiennie miłej atmosferze nie uzyskał. R. B. (1) oznajmił, że się zastanowi, po czym wrócił do domu. Po około godzinie skontaktował się z nim oskarżony, twierdząc, że właśnie wybierają się do N. zakupić samochód po okazyjnej cenie, zachęcając go do zainwestowania kolejnych środków finansowych. Pokrzywdzony początkowo oponował, mówiąc, że on nawet nie ma takich pieniędzy. Oskarżeni nalegali, informując go, że za chwilę pojawią się u niego w domu. Tak też się stało i w konsekwencji R. B. przekazał żonie oskarżonego 50000 zł., które ona po przeliczeniu przekazała M. C. . Po powrocie oskarżonego z N. na terenie autokomisu znowu pojawiły się nowe pojazdy, sprowadzone z N. , co upewniło pokrzywdzonego w tym, że zainwestowane przez niego środki zostały przeznaczone na deklarowany cel. W międzyczasie oskarżeni sprowadzili z N. i sprzedali R. B. samochód osobowy marki N. (...) z 2012 roku za kwotę 40 000 zł., niejako za zwróconą wcześniej T. . Jednocześnie zachęcili go do zainwestowania kolejnych środków finansowych. Ponieważ pokrzywdzony nie miał już więcej oszczędności, skontaktował się ze swoim bratem S. , informując go o możliwości zainwestowania pieniędzy w sprowadzanie przez oskarżonych z za granicy samochodów osobowych i sprzedawanie ich z zyskiem na terenie Polski. Brat pokrzywdzonego zapytał, czy ci ludzie są wiarygodni i wypłacalni, na co otrzymał informację, że w ocenie R. B. – tak. W konsekwencji, po wizytach w autokomisie i bezpośrednim kontakcie z oskarżonymi, zdecydował się pożyczyć bratu dalsze pieniądze na inwestycję w postaci zakupu kolejnych samochodów na terenie N. . R. B. , zachęcany przez oskarżonych pożyczał im kolejne pieniądze do czasu, gdy brat zaczął robić mu wymówki, że póki co nie ma pieniędzy ani zysków. Wtedy R. B. (1) udał się do oskarżonej K. C. (1) i poprosił ją o wystawienie pokwitowania potwierdzającego przekazanie środków finansowych. Otrzymał wówczas, po raz pierwszy pokwitowanie na kwotę 105 000 zł. Pokazał je bratu, uspokajając go, że nie ma powodu do niepokoju, że oskarżeni są wiarygodnymi ludźmi. W międzyczasie dokonywał drobnych napraw sprowadzonych samochodów, otrzymując z tego tytułu gratyfikacje finansowe. Jednocześnie pożyczał oskarżonym przekazane przez brata kolejne środki finansowe, każdorazowo w kwocie 50 000 zł. Był przekonany, że zainwestowane pieniądze przyniosą wymierny zysk, w czym utwierdzały go zapewnienia nie tylko ze strony oskarżonych, ale także ojca i matki M. C. (1) , a także luźne rozmowy w których była mowa o dużych pieniądzach, którymi mieli dysponować oskarżeni. R. B. (1) w następstwie tych zachęt i próśb ze strony oskarżonych na przestrzeni 7 miesięcy, od maja do listopada 2019 roku zainwestował gotówkę, dzięki której oskarżeni sprowadzili z N. co najmniej 7 samochodów, w zamian za udział w zyskach. Łącznie suma inwestycji wyniosła 255 000 zł, co K. C. (1) (z domu M. ) potwierdziła dokumentem z 4 listopada 2019. Niestety, mimo deklaracji oskarżeni nie zwrócili pokrzywdzonemu zainwestowanych pieniędzy i nie podzielili się zyskiem. Co więcej, gdy pokrzywdzony, pewnego dnia w zbyt natarczywy sposób zaczął domagać się zwrotu swoich pieniędzy w mało parlamentarny sposób został przepędzony z terenu ich posesji. Dopiero wówczas pokrzywdzony uzmysłowił sobie, że może mieć problem z odzyskaniem nie tylko swoich pieniędzy, lecz także środków finansowych stanowiących własność jego brata. W dalszej kolejności R. B. (1) udał się do prawnika, który, po przedstawieniu mu szczegółów relacji między stronami, wystosował do oskarżonej K. C. (1) propozycję ugodową spłaty pożyczki w kwocie 355 000 zł w ratach. K. C. (1) w odpowiedzi na propozycję ugodową wskazała, że wystawione pokwitowanie na 100 000 zł zawierało się już w żądanej łącznej kwocie 255 000 zł. Zarzuciła również, że pokrzywdzony nie zapłacił za sprowadzony dla niego samochód marki N. , co w istocie nie miało miejsca. W trakcie prowadzonych rozmów, oskarżona zapewniała pokrzywdzonego, że ureguluje należności z tytułu udzielonych pożyczek. Niestety, mijał czas i te zapewnienia okazały się gołosłowne. Wobec takiego stanu rzeczy pokrzywdzony, działając poprzez pełnomocnika wystąpił w dniu 14 sierpnia 2020 roku na drogę sądową. Sąd Okręgowy w Częstochowie uwzględnił powództwo w całości, wydając 8 grudnia 2020 roku w sprawie I Nc 146/20 nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, nakazując K. C. (1) , aby zapłaciła R. C. 255 000 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 25 kwietnia 2020 roku do dnia zapłaty oraz 12 750 zł kosztów procesu, w terminie 2 tygodni od doręczenia nakazu albo wniosła w tym terminie do sądu sprzeciw. Powyższy nakaz uprawomocnił się bez wszczynania postępowania odwoławczego. W ostatecznym rezultacie przystąpiono do egzekucji komorniczej, która okazała się bezskuteczna. Oskarżeni w trakcie zaciągania zobowiązania mieli rozdzielność majątkową. Aktualnie są po rozwodzie. W dalszej kolejności pokrzywdzony za pośrednictwem swojego pełnomocnika złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa oszustwa. umowy pożyczki i pokwitowania 5-7 wypowiedzenie umów 8 propozycja ugody 9, 11 odpowiedź K. C. (1) 10 pozew o zapłatę w postępowaniu upominawczym 12-15 nakaz zapłaty 16 pisma komornicze 17, 18 faktura nr (...) 19 zeznania pokrzywdzonego R. B. (1) 21-23, 65- 67, 74-75, 212-218 zeznania świadka S. B. 282-284 zeznania świadka T. K. 280-281 częściowo wyjaśnienia oskarżonej K. M. (1) 103-104 częściowo wyjaśnienia oskarżonego M. C. (1) 98-99, 207-211 Reasumując oskarżeni w okresie od 4 kwietnia 2019 roku do 4 listopada 2019 roku w M. i innych miejscowościach, działając wspólnie i w porozumieniu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadzili R. B. (1) do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej kwocie 255 000 złotych, wprowadzając w błąd ww. co do zamiaru wywiązania się z umów pożyczek i zwrotu pożyczonej kwoty wraz z dochodem z tytułu zainwestowania uzyskanych od pokrzywdzonego środków pieniężnych. W dacie zawieranych umów pożyczki oskarżeni byli niewypłacalni. Oskarżona zalegała w płatnościach podatkowych, nie płaciła należności z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. W dacie zawieranych umów miała kilkuset tysięczne zadłużenie i prowadzone egzekucje komornicze. informacje Naczelnika Skarbowego i ZUS 31-32, 38, 116, 122 pismo komornika 45 Oskarżony M. C. (1) był niekarany. Oskarżona K. M. (1) była skazana wyrokiem Sądu Rejonowego w Zawierciu z 22 października 2020 roku w sprawie II K 704/20 na karę grzywny, którą wykonała 21 grudnia 2020 roku. dane o karalności oskarżonych 56, 124, 125 K. M. (1) była poczytalna tempore criminis. Mogła brać udział w postępowaniu i podejmować racjonalną obronę, pomimo stwierdzonych u niej zaburzeń depresyjno-lękowych. Poczytalność M. C. (1) tempore criminis również nie budziła wątpliwości. Nie stwierdzono u niego objawów choroby psychicznej, ani upośledzenia umysłowego. Rozpoznano uzależnienie od alkoholu, aktualnie w fazie abstynencji. M. C. jest leczony z powodu zaburzeń depresyjno- lękowo mieszanych. opinie biegłych lekarzy psychiatrów 151-153, 244-247 Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione Dowód Numer karty 2. OCena DOWOdów Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1.1.1 umowy pożyczki i pokwitowania Dowód z dokumentów był wiarygodny, znajdywał potwierdzenie w zeznaniach pokrzywdzonego. Oskarżeni przerzucali się wzajemnie odpowiedzialnością za odbiór pieniędzy od pokrzywdzonego. Oskarżona nie kwestionowała podpisów pod dokumentami. Na podstawie tych dokumentów Sąd Okręgowy w Częstochowie wydał nakaz zapłaty, który był przedmiotem bezskutecznego postępowania egzekucyjnego. Sama oskarżona wyjaśniła, że pismo potwierdzające odbiór 255 000 zł stanowiło uznanie długu w tej wysokości, jako zabezpieczenie roszczenia. wypowiedzenie umów Dowód z dokumentów był wiarygodny, znajdywał potwierdzenie w zeznaniach pokrzywdzonego. propozycja ugody Dowód z dokumentów był wiarygodny, znajdywał potwierdzenie w zeznaniach pokrzywdzonego. Dowód niekwestionowany. odpowiedź K. C. (1) Dokument potwierdzający wysokość zobowiązania z tytułu pożyczki w kwocie 255 000 zł. pozew o zapłatę w postępowaniu upominawczym i nakaz zapłaty Dokumenty potwierdzające wysokość zobowiązania z tytułu pożyczki w kwocie 255 000 zł. pisma komornicze Dokumenty urzędowe, potwierdzające bezskuteczność egzekucji. Potwierdzone zeznaniami pokrzywdzonego. faktura nr (...) Dokument potwierdza fakt zapłaty przez pokrzywdzonego kwoty 40 000 zł tytułem kupna samochodu marki N. (...) . zeznania pokrzywdzonego R. B. (1) Generalnie sąd niemal w całości dał wiarę zeznaniom pokrzywdzonego złożonym w toku postępowania sądowego. Należy w tym miejscu podkreślić, iż w toku przesłuchania w trakcie swobodnej wypowiedzi R. B. (1) w dość chaotyczny i miejscami mało uporządkowany sposób przedstawiał przebieg swojej znajomości z oskarżonymi, kulisy nawiązania współpracy i udzielania im pożyczek kwot pieniężnych. Dopiero po uporządkowaniu tych wypowiedzi, uzmysłowieniu przesłuchiwanemu tego jak istotna jest dbałość o precyzję wypowiadanych słów i wskazaniu na różnice występujące pomiędzy jego wcześniejszymi wypowiedziami R. B. skoncentrował się, zwrócił na to uwagę i wyjaśnił z jakiej przyczyny występowały różnice pomiędzy jego zeznaniami zaprotokołowanymi na różnych etapach postępowania. Zdaniem Sądu Okręgowego szczegółowa analiza treści zeznań R. B. , składanych w różnych fazach postępowania pozwala na wysnucie wniosku, iż jego relacja odnośnie aktywnego udziału także oskarżonego M. C. (1) w rozmowach na temat możliwości zainwestowania pieniędzy w import samochodów z N. jest w pełni wiarygodna. Niestety przebieg przesłuchania pokrzywdzonego, zwłaszcza w trakcie przyjmowania w protokolarnej formie zawiadomienia o przestępstwie był dość daleki od ideału. W sumie przyznał to niemal bezpośrednio funkcjonariusz Policji świadek T. K. , który potwierdził, że prowadząc tą czynność procesową opierał się nie tyle na relacji R. B. , co na dokumentacji przedstawionej mu przez oskarżyciela posiłkowego. Ta z kolei została przygotowana przez ówczesnego pełnomocnika pokrzywdzonego również, co należy stwierdzić z ubolewaniem w sposób odbiegający od doskonałości. W pisemnym zawiadomieniu o przestępstwie, jak i w przedstawionych na jego potwierdzenie dowodach m.in. w postaci pokwitowań wymieniono z nazwiska i wskazano jako sprawcę przestępstwa jedynie K. M. (1) (poprzednio C. ). To z kolei miało decydujący wpływ na zniekształcenie treści zeznań R. B. , który w trakcie przesłuchania wspominał o roli oskarżonego, co przyznał przesłuchujący go policjant. Co niezwykle istotne, już w protokołach konfrontacji pokrzywdzonego zarówno z M. C. (1) , jak i K. M. (1) , R. B. w wyraźny sposób wskazuje na aktywny udział M. C. w rozmowach poprzedzających nawiązanie współpracy, określenia jej istoty i późniejszym przekazywaniu pieniędzy i zostaje to wprost zaprotokołowane. Na marginesie należy podkreślić, iż sam oskarżony i to we wszystkich swoich wyjaśnieniach wprost przyznaje, że uczestniczył w rozmowach z pokrzywdzonym, których przedmiotem była kwestia zainwestowania przez tego ostatniego pieniędzy w sprowadzanie i sprzedaż samochodów zza granicy. Niestety linia obrony oskarżonego wykorzystuje rozbieżności pomiędzy poszczególnymi relacjami pokrzywdzonego w celu wykazania, że jeśli już ktoś z oskarżonych winien ponieść odpowiedzialność karną to nie jest to M. C. (1) . Ta linia obrony w przekonaniu sądu nie zasługuje na uwzględnienie. zeznania świadka S. B. Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do kwestionowania zeznań tego świadka, gdyż w zasadniczej części dotyczyły one okoliczności bezspornych, znajdujących potwierdzenie w relacjach zarówno pokrzywdzonego jak i oskarżonych. zeznania świadka T. K. Sąd w całości dał wiarę zeznaniom funkcjonariusza Policji, który w ramach swoich obowiązków służbowych prowadził czynności procesowe w tej sprawie, w tym m.in. przesłuchiwał pokrzywdzonego w trakcie odbierania od niego zawiadomienia o przestępstwie, jak i konfrontacji z małż. C. . Zeznania świadka potwierdzają twierdzenia pokrzywdzonego co do tego, iż od początku postępowania w swoich relacjach mówił on o istotnej roli M. C. (1) w całym przedsięwzięciu, które w konsekwencji zaowocowało utratą środków finansowych. informacje Naczelnika Urzędu Skarbowego i ZUS Oskarżeni w dacie zawarcia umów pożyczek formalnie nie dysponowali większymi środkami finansowymi. Z informacji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. wynikało, że K. C. (1) prowadziła działalność gospodarczą od 14 czerwca 2013 roku do 31 marca 2017 roku. Od 1 stycznia 2019 roku do 14 kwietnia 2019 roku miała 6 973,57 zł zaległości podatkowych z 2015 roku i 2017 roku. Z deklaracji PIT-37 za 2019 rok wynikało, iż osiągnęła dochód w wysokości (...) zł ze stosunku pracy. Nie odprowadzała w tym okresie składek z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. M. C. (1) w 2019 roku miał (...) zł dochodu i zaległość podatkową z 2012 roku na kwotę (...) zł. Za 2019 rok nie złożył PIT-4R i PIT-11. Prowadził działalność gospodarczą w latach 2006-2007. Nie zalegał ze składkami ZUS. pismo komornika Komornik D. W. prowadził 5 postępowań komorniczych przeciwko K. C. (1) w sprawach: Km (...) co do tytułu z 3 sierpnia 2018 roku na kwotę 3006,35 zł (według stanu z 8 lutego 2019 roku), Km (...) co do tytułu z 19 czerwca 2015 roku na kwotę 203 107,62 zł (według stanu z 14 lipca 2020 roku), Km (...) co do tytułu z 30 marca 2017 roku na kwotę (...) zł (według stanu z 29 września 2020 roku), Km (...) co do tytułu z 31 lipca 2019 roku co do kwoty 352 692,59 zł (według stanu z 5 lutego 2021 roku), Km (...) co do tytułu z 8 grudnia 2020 roku na kwotę 284 948,72 zł (według stanu z 25 czerwca 2021 roku). Dwa inne postępowania zostały umorzone (Km (...) , Km (...) ). dane o karalności M. C. (1) był niekarany. Względem K. M. (1) nastąpiło zatarcie skazania na podstawie art. 107 § 4a k.k. wobec uiszczenia grzywny. Zatem w niniejszym postępowaniu oskarżona miała status osoby niekaranej pomimo nie wykreślenia wpisu o skazaniu w Krajowym Rejestrze Karnym. wyjaśnienia oskarżonego M. C. (1) (częściowo) Sąd w znacznej części dał wiarę wyjaśnieniom oskarżonego, zwłaszcza w tych fragmentach w których opisał on okoliczności nawiązania znajomości z pokrzywdzonym, prowadzenie rozmów na temat możliwości zainwestowania przez niego pieniędzy do importowania pojazdów zza granicy i ich sprzedaży na terenie kraju za pośrednictwem auto-komisu. Nie budzą większych wątpliwości także wyjaśnienia w zakresie w jakim opisywał sytuację finansową swoją i żony w 2019 roku, ich ówczesne i późniejsze relacje, wcześniejsze zobowiązania finansowe byłej żony, które legły u podstaw zawarcia intercyzy. Podobnie należy ocenić depozycje oskarżonego odnośnie sprowadzenia i sprzedaży kilku samochodów za pieniądze pożyczone od pokrzywdzonego, wykonywanie przez niego drobnych napraw samochodów, przekazywania pokrzywdzonemu dwukrotnie pewnych środków finansowych, czy wreszcie przyznania, że R. B. upominał się o zwrot pożyczonych pieniędzy. Zdaniem Sądu Okręgowego wyjaśnienia oskarżonego w tej części są logiczne i znajdują potwierdzenie w zeznaniach pokrzywdzonego, jego brata, wyjaśnieniach współoskarżonej i załączonej do akt sprawy dokumentacji. W pozostałym zakresie wyjaśnienia oskarżonego należało ocenić krytycznie, o czym będzie mowa w dalszej części formularza uzasadnienia. wyjaśnienia oskarżonej K. M. (1) (częściowo) Sąd generalnie dał wiarę wyjaśnieniom oskarżonej, zwłaszcza w tym zakresie, gdzie opisywała w jakim czasie i w jakim formalnie charakterze pracowała w firmie byłej teściowej (faktycznie jedynie na nią zarejestrowanej). Na wiarę zasługują także twierdzenia oskarżonej odnośnie braku posiadania przez nią i jej byłego męża większych oszczędności, okoliczności w jakich doszło do poznania pokrzywdzonego, faktu, iż kontakt z nim utrzymywał głównie jej mąż. Nie budzą wątpliwości również wyjaśnienia oskarżonej w których przyznała, że doszło do wspólnego porozumienia odnośnie zainwestowania środków finansowych R. B. w sprowadzanie samochodów z N. i ich dalszej odsprzedaży na terenie kraju. Zyskiem z tego tytułu oskarżeni mieli się podzielić z pokrzywdzonym. Podobnie należało ocenić te fragmenty wyjaśnień w których przyznała, że samochody były sprowadzane zza granicy i sprzedawane z zyskiem, że podpisała pokrzywdzonemu dokumenty w których uznała swoje zadłużenie, które posłużyły później do założenia sprawy cywilnej. Zdaniem sądu wyjaśnienia oskarżonej w tych częściach nie budzą wątpliwości, gdyż znajdują potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym. W pozostałym zakresie twierdzenia K. M. (1) są niewiarygodne, gdyż są z tym materiałem sprzeczne i nie wytrzymują krytyki w świetle zasad wiedzy i doświadczenia życiowego. opinie biegłych lekarzy psychiatrów Opinie sporządzone przez biegłych o niekwestionowanej renomie, sporządzone przejrzyście, w sposób nie budzący wątpliwości metodycznych i w zakresie wnioskowania. Dowód niekwestionowany w toku postępowania. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 1.2. wyjaśnienia oskarżonego (częściowo) Sąd krytycznie ocenił wyjaśnienia oskarżonego w tych fragmentach w których twierdził, iż propozycja zainwestowania pieniędzy przez pokrzywdzonego była inicjatywą R. B. . Podobnie należało ocenić twierdzenia M. C. , że nie wie ile pieniędzy pokrzywdzony przekazał jego byłej żonie, że pożyczki były spłacane, ale nie pamiętał kiedy, ile i przez kogo, a także, że kwoty udzielonych przez pokrzywdzonego pożyczek były zdecydowanie niższe. W przekonaniu sądu wyjaśnienia oskarżonego w tym zakresie pozostają w rażącej sprzeczności z zeznaniami pokrzywdzonego, zgromadzoną dokumentacją oraz zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego. Z tej też przyczyny należało je uznać wyłącznie za nieudolną próbę obrony przed odpowiedzialnością karną. Zeznania A. C. i K. C. (2) A. C. i K. C. (2) skorzystali z prawa do odmowy składania zeznań. zeznania Ł. G. Świadek, który jest funkcjonariuszem P. nie był w stanie przypomnieć sobie żadnych szczegółów, związanych z przesłuchaniem pokrzywdzonego 3. PODSTAWA PRAWNA WYROKU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Oskarżony ☒ 3.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem 1 M. C. (1) , K. M. (1) Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej Oskarżeni swoim działaniem wyczerpali znamiona przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. w brzmieniu ustawy obowiązującym do dnia 23 czerwca 2020 roku. Odpowiedzialności karnej z art. 286 § 1 k.k. podlega ten, kto w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania. Przestępstwo oszustwa określone w art. 286 § 1 kk jest przestępstwem umyślnym zaliczanym do tzw. celowościowej odmiany przestępstw kierunkowych. Charakterystycznym dla strony podmiotowej tego przestępstwa zamiar bezpośredni, powinien obejmować zarówno cel działania sprawcy, jak i sam sposób działania zmierzającego do zrealizowania tego celu. Zamiar sprawcy w płaszczyźnie intelektualnej musi więc obejmować dwa elementy. Z jednej strony, sposób zachowania sprawcy, tzw. środek intelektualny, jakim jest w przypadku oszustwa wprowadzenie w błąd, wyzyskanie błędu lub niezdolności osoby rozporządzającej mieniem do należytego pojmowania przedsiębranego działania. Z drugiej strony sprawca musi mieć świadomość, że co najmniej może uzyskać korzyść majątkową z planowanego zachowania w wyniku zastosowanego sposobu działania oraz świadomość więzi przyczynowej łączącej podejmowane przez niego działania z niekorzystnym rozporządzeniem mienia. Jak zaznaczono wcześniej, sposób zachowania sprawcy oszustwa, to nie tylko wprowadzenie w błąd, ale także wyzyskanie błędu. Zgodnie z utrwalonymi poglądami doktryny i orzecznictwa wyzyskanie błędu osoby rozporządzającej mieniem dotyczy sytuacji, w której przed podjęciem zachowania przez sprawcę osoba ta miała już fałszywe wyobrażenie o rzeczywistości, przy czym błąd polegający na nieświadomości lub urojeniu powstał bez udziału sprawcy. Wyzyskanie błędu polega więc na wykorzystaniu przez sprawcę już istniejących, niezgodnych z rzeczywistością opinii lub wyobrażeń osoby rozporządzającej mieniem (zob. wyrok SN z dn. 27.10.1986r., II KR 134/86) przy jednoczesnym braku jakiejkolwiek aktywności sprawcy zmierzającej do skorygowania błędnego wyobrażenia o rzeczywistości przez pokrzywdzonego (wyrok SN z dn. 2.12.2012r. IV KKN 135/00). Wyzyskanie błędu opiera się na zaniechaniu działań zmierzających do wyprowadzenia osoby rozporządzającej mieniem z błędnego przekonania dotyczącego rzeczywistego stanu rzeczy. Innymi słowy – polega na zaniechaniu takiego działania, oczekiwanego zgodnie z obowiązującymi w obrocie standardami, w wyniku którego rozporządzający mieniem mógłby ukształtować sobie prawidłowe wyobrażenie o rzeczywistości (por. wyrok SN z dn. 19.07.2007r., V KK 384/06). Przestępstwo określone w art. 286 § 1 kk jest przestępstwem materialnym, którego skutkiem jest niekorzystne rozporządzenie mieniem. Przepis art. 286 § 1 kk odnosi się wyłącznie do takich przypadków rozporządzenia mieniem, które można uznać za „niekorzystne”. Niekorzystne rozporządzenie mieniem nie powinno być utożsamiane z wyrządzeniem szkody. O niekorzystności rozporządzenia mieniem przesądza ocena rozporządzenia z punktu widzenia interesów osoby rozporządzającej lub innej osoby pokrzywdzonej. Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z dnia 22.06.2016r. II AKa 78/16 KZS 2016/7-8/77 stwierdził „ zatajenie złej sytuacji finansowej, w szczególności niemożności zrealizowania zobowiązania umownego, może stanowić wprowadzenie w błąd. Na pewno zaś w przypadku oskarżonych, którzy przez dłuższy okres współpracowali z poszczególnymi kontrahentami, możliwe było wykorzystanie błędnego, bo już nieaktualnego przekonania kontrahentów, że firma oskarżonych jest w dobrej kondycji finansowej, właśnie z uwagi na tę wcześniejszą, a udaną współpracę”. Z kolei Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dn. 28.12.2016r. II AKa 406/16 LEX nr 2278205 stwierdził m.in.: „1. znamiona oszustwa wypełnia działanie sprawcy, który w umowie zobowiązuje się do określonej płatności w uzgodnionym, odroczonym terminie, jeżeli jej zawarciu towarzyszy powzięty z góry zamiar niedotrzymania uzgodnionego terminu zapłaty i odłożenia go na czas bliżej nieokreślony oraz uzależnienia zapłaty od ewentualnego powodzenia określonych inwestycji dokonanych w przyszłości. Zaciąganie przez bankruta zobowiązań, bez informowania kontrahenta o swojej sytuacji, wypełnia znamiona art. 286 § 1 kk (…) 3. Co prawda kontrahent w transakcji obustronnej nie ma obowiązku ujawniania sytuacji materialnej swojej firmy, niemniej jednak tylko wtedy nie będzie to miało charakteru wprowadzenia w błąd w rozumieniu przepisu art. 286 § 1 kk , gdy podmiot taki przy zachowaniu reguł kupieckich, którym druga strona ma prawo ufać, będzie miał rzeczywistą możliwość realizacji przyjętego na siebie umownie zobowiązania w dacie jego powstania, bez świadomego powodowania szkody w majątku swojego wierzyciela. W innym wypadku kreowanie fikcji poprzez zatajanie faktycznej kondycji finansowej firmy jest tworzeniem mylnego wyobrażenia o możliwości spłaty zadłużenia w umówionym terminie, co z kolei prowadzi do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w rozumieniu art. 286 § 1 kk ”. Nie jest to pogląd nowy i odosobniony, ponieważ w podobnym duchu wypowiadał się także Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dn. 16.10.2014r. II AKa 197/14 LEX nr 1548532, a także Sąd Apelacyjny Katowicach w wyroku z dn. 29.09.2016r. II AKa 348/16. W podobnym tonie wypowiedział się także Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dn. 12.08.2016r II AKa 194/16 LEX nr 2109571 twierdząc m.in. …” dla przestępstwa oszustwa nie ma potrzeby wykazywania, że w chwili zawierania umowy sprawca nie miał zamiaru wywiązać się ze zobowiązania, gdyż wystarczającym jest ustalenie, że pokrzywdzony nie zawarłby umowy, gdyby wiedział o okolicznościach, które były przedmiotem wprowadzenia go w błąd przez sprawcę. Do wprowadzenia w błąd, skutkującego niekorzystnym rozporządzeniem mieniem wystarczające jest więc celowe wywołanie błędnego wyobrażenia o okolicznościach decydujących o rozporządzeniu lub sposobie rozporządzenia”. Wypada także odwołać się do poglądu Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, wyrażonego w wyroku z dn. 7.07.2016r. II AKa 153/16, KZS 2016/12/68, LEX nr 2108572 w myśl którego, dla bytu czynu zabronionego, o którym mowa w art. 286 § 1 kk obojętne jest to, czy pokrzywdzony mógłby zweryfikować twierdzenia sprawcy na temat jego rzeczywistej kondycji finansowej bądź obrazu jaki ten starał się wykreować, a w konsekwencji czy też mógł wykryć błąd przy dołożeniu choćby znikomej staranności, bowiem swoista niefrasobliwość podmiotów pokrzywdzonych przejawiająca się w niedostatecznym zaangażowaniu w weryfikację oświadczeń dłużników, nie uzasadnia wyłączenia odpowiedzialności sprawcy z tytułu przypisanego mu czynu.” Wreszcie pomocnym dla ustalenia, czy doszło do oszustwa jest też pogląd wyrażony w wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 21.04.2016r II AKa 24/16, w którym stwierdzono m.in….” dla ustalenia, czy doszło do oszustwa, trzeba uwzględnić te wszystkie okoliczności, na podstawie których można wyprowadzić wnioski dotyczące realności wypełnienia obietnic złożonych przez sprawcę osobie rozporządzającej mieniem, w szczególności jego możliwości finansowe, skalę przyjętych zobowiązań, zachowanie po otrzymaniu pieniędzy, stosunek do rozporządzającego mieniem w związku z upływem terminów płatności, z jednoczesną oceną przy zwłoce w płatności zmian sytuacji materialnej sprawcy na niekorzyść oraz przyczyn takiego stanu rzeczy. Dopiero tak kompleksowa ocena całokształtu okoliczności sprawcy pozwala wysnuć logiczne wnioski czy zaistniało oszustwo, czy też irrelewantne z punktu widzenia norm prawa karnego niedotrzymanie warunków przyjętego zobowiązania.”. W kontekście tych wszystkich przedstawionych powyżej rozważań natury prawnej, linia obrony oskarżonych nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należało, że oskarżeni przerzucali się wzajemnie odpowiedzialnością za zobowiązania zaciągnięte względem R. B. i deklarowali bez pokrycia, że spłacali dług wobec pokrzywdzonego. Gdyby tak było, to pokrzywdzony nie żądałby uznania długu i nie występowałby na drogę cywilną. Sami oskarżeni nie mieli dowodu na zwrot pożyczki, choćby w części, nie wiedzieli i nie pamiętali, kiedy rzekomo mieli spłacać pożyczkę, a nawet w jakiej łącznie kwocie ją zaciągnęli. Obiektywnie kondycja finansowa oskarżonych była fatalna, a mimo tego kreowali się oni przed pokrzywdzonym na osoby zamożne, dysponujące pokaźnym majątkiem. Oficjalnie uzyskiwali z prowadzonej działalności niewielki dochód, zaś faktycznie oskarżona w tym czasie miała kilkuset tysięczne zadłużenie, a zatem potrzebowała gotówki. O jej trudnej sytuacji ekonomicznej wiedział jej mąż, co wynika z jego wyjaśnień. Fakt pożyczenia pieniędzy oskarżonym przez pokrzywdzonego w celu zainwestowania w działalność komisu samochodowego był potwierdzony dokumentami z niekwestionowanymi podpisami oskarżonej. Sami przyznali to w swoich wyjaśnieniach, a dodatkowo K. M. potwierdziła, że zgodziła się na wydanie oświadczenia o uznaniu długu. W oparciu o ten dokument doszło do wydania orzeczenia sądowego w postaci prawomocnego nakazu zapłaty, skierowanego do egzekucji, która okazała się bezskuteczną. Niestety, mimo obiektywnie trudnej sytuacji finansowej, żyli ponad stan, mówiąc nieco kolokwialnie i wprost za pieniądze oskarżonego wyjeżdżali na wakacje i wydawali je na swoje bieżące potrzeby związane zarówno z prowadzoną działalnością gospodarczą jak i codziennym życiem. Przekazane pokrzywdzonemu stosunkowo niewielkie środki finansowe z pewnością nie były zwrotem zainwestowanych pieniędzy, lecz wynagrodzeniem za wykonywane przez niego prace związane z drobnymi naprawami samochodów, przygotowywanych do sprzedaży. W ocenie sądu zamiar oszukania pokrzywdzonego za pomocą wprowadzenia go w błąd co do swojej sytuacji materialnej, kondycji finansowej (jak się okazało nawet nie ich firmy), a także możliwości wywiązania się przez nich z zobowiązań był oczywisty. Oskarżeni nie poinformowali pokrzywdzonego o niemożności spłaty zaciągniętych przez nich zobowiązań, a także o zawarciu intercyzy i wysokości swojego wcześniejszego zadłużenia. Zgodnie z doświadczeniem życiowym, jeżeli pokrzywdzony wiedziałby o ich sytuacji ekonomicznej, to nie udzieliłby im inwestycyjnej pożyczki. O bezpośrednim i kierunkowym zamiarze, świadczyły stałe zapewnienia o spłacie pożyczek, po poczynieniu dalszej sprzedaży kolejnych pojazdów, które oskarżeni nabywali za wiedzą pokrzywdzonego, a także epatowanie rzekomym posiadaniem wartościowych pojazdów, czy nieruchomości, które miały zabezpieczyć roszczenia pokrzywdzonego. Oskarżeni swoim zachowaniem wyczerpali znamiona przestępstwa oszustwa w typie kwalifikowanym w postaci dopuszczenia się przestępstwa w stosunku do mienia znacznej wartości (powyżej 200 000 zł), co następowało w krótkich odstępach czasu względem siebie ( art. 12 § 1 k.k. ). Działania w postaci zaciągania kolejnych pożyczek i obietnicy ich spłaty miały miejsce w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, przy tożsamości pokrzywdzonego, stanowiąc czyn ciągły w rozumieniu art. 12 § 1 k.k. Okres czynu przypisanego oskarżonym wynikał z daty początkowej otrzymania pierwszej kwoty od pokrzywdzonego, t.j. 4 kwietnia 2019 roku (k.5 ) - do daty uznania długu przez oskarżoną (4 listopada 2019 roku k. 7). Uwzględniając treść art. 4 § 1 k.k. wobec zaostrzania polityki karnej państwa (w zakresie tzw. czynów ciągłych), najkorzystniejszą dla oskarżonych ustawą była ustawa karna obowiązująca w czasie przypisanego przestępstwa, a zatem kodeks karny w brzmieniu obowiązującym do dnia 23 czerwca 2020 roku. ☐ 3.2. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej ☐ 3.3. Warunkowe umorzenie postępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania ☐ 3.4. Umorzenie postępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania ☐ 3.5. Uniewinnienie Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia 4. KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności M. C. (1) 1,2,4 1 Sąd uznał, że kara pozbawienia wolności w dolnym wymiarze 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat tytułem próby oraz kara 150 stawek dziennych grzywny przy przyjęciu jednej stawki za równoważną kwocie 30 zł, wymierzona obok kary pozbawienia wolności, spełni dyrektywy wymiaru kary określone przez ustawodawcę w art. 53 KK . W przekonaniu sądu jest bowiem ona adekwatna do stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu oskarżonego. Rozmiar wyrządzonej szkody pokrzywdzonemu niewiele przekroczył wymiar typu kwalifikowanego przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. , co uzasadniało wysokość kary w dolnym progu ustawowego zagrożenia. Oskarżony nie był dotychczas karany, działał w uzgodnieniu i w porozumieniu ze swoją żoną. Sąd miał na uwadze fakt, iż oskarżony działał w ramach czynu ciągłego, co jest okolicznością obciążającą. Z kolei na korzyść oskarżonego przemawia jego dotychczasowa niekaralność, ustabilizowany tryb życia, poprawne zachowanie po popełnieniu przypisanego czynu. Zdaniem sądu kluczowym w realiach niniejszej sprawy jest zrealizowanie zasady sprawiedliwości naprawczej i doprowadzenie do tego aby pokrzywdzony odzyskał swoje środki finansowe. Z tej też przyczyny orzekanie względem oskarżonego kary o charakterze izolacyjnym byłoby niecelowe i nadmiernie surowe. Ponieważ prokurator nie wnioskował o orzeczenie względem oskarżonych kary o charakterze majątkowym, sąd z urzędu dostrzegł konieczność orzeczenia takiej kary, jako, że będzie ona jedyną realną dolegliwością (w związku z orzeczeniem kary zasadniczej o charakterze wolnościowym). Nie można wszak zapominać i przechodzić do porządku dziennego nad faktem, że pokrzywdzony od niemal 5 lat nie może odzyskać niebagatelnych wszak środków finansowych, których część pożyczył od swojego brata. Liczba stawek dziennych grzywny odpowiada społecznej szkodliwości czynu, postaci zamiaru, świadomości i czasokresu zwodzenia pokrzywdzonego co do spłaty zobowiązania. Oskarżony, jak wynika z jego oświadczenia nie posiada większego majątku i osiąga stosunkowo niewielki dochód. Ta deklaracja budzi wątpliwości co do jej zgodności z rzeczywistym stanem faktycznym. Niemniej jednak sąd ustalił wysokość stawki dziennej w dolnych granicach ustawowego wymiaru. Zawieszając wykonanie kary sąd nie dostrzegł potrzeby orzeczenia względem oskarżonego żadnego z obowiązków probacyjnych wymienionych w art. 72 § 1 kk , zwłaszcza, że orzekł w trybie art.46§ 1 kk środek karny w postaci obowiązku naprawienia w całości szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego kwoty 255 000 zł. z zaznaczeniem, że jego odpowiedzialność jest solidarna ze współoskarżoną K. M. (1) . Jak zaznaczono bowiem we wcześniejszej części uzasadnienia, przy ocenie dowodów, mimo, że dokumenty w oparciu o które sąd cywilny wydał nakaz zapłaty formalnie wskazywały jako dłużniczkę oskarżoną K. M. (1) , to zobowiązanie zostało zaciągnięte wspólnie przez współoskarżonych, którzy pozostawali wówczas w związku małżeńskim i razem prowadzili działalność gospodarczą. Fakt, że oskarżeni w późniejszym czasie nieformalnie dokonali w relacjach między sobą podziału zobowiązań nie może rodzić negatywnych skutków dla pokrzywdzonego, który musi mieć możliwość odzyskania wyłudzonych środków finansowych od współsprawców przestępstwa, a nie tylko od jednego z nich. K. M. (1) 3 1 Na podstawie art. 72 § 1 pkt 8 k.k. Sąd zobowiązał oskarżoną K. M. (1) do wykonania obowiązku zapłaty kwoty zasądzonej na rzecz pokrzywdzonego R. B. (1) nakazem zapłaty Sądu Okręgowego w Częstochowie z 8 grudnia 2020 roku w sprawie sygn. I Nc 146/20 – w terminie dwóch lat od uprawomocnienia się wyroku skazującego z zaznaczeniem, że jej odpowiedzialność jest solidarna ze współoskarżonym M. C. (1) . Rozstrzygnięcie to podyktowane jest realizacją celu postępowania karnego wyrażonego w art. 2 § 1 pkt 3 k.p.k. w postaci uwzględnienia prawnie chronionych interesów pokrzywdzonego. Wskazuje się, że "na podstawie art. 72 § 1 pkt 8 k.k. można zobowiązać skazanego do wykonania prawomocnego orzeczenia sądu cywilnego nakazującego naprawienie szkody wynikającej z przestępstwa.” (Wyrok SA w Katowicach z 13.07.2017 r., II AKa 222/17, LEX nr 2440653). Nadto, że „środek probacyjny może polegać na zobowiązaniu do wykonania prawomocnego orzeczenia innego sądu, w tym zapadłego w postępowaniu cywilnym, a wszczęte w tym zakresie postępowanie egzekucyjne nie jest ku temu przeszkodą. W sytuacji gdy wyegzekwowanie należności napotyka trudności, to środek taki jest w pełni celowy, zwłaszcza, że może spełniać istotną funkcję probacyjną.” (wyrok SA w Katowicach z 9.12.2016 r., II AKa 433/16, LEX nr 2202724; wyrok SN z 9.12.2016 r., II AKa 433/16, LEX nr 2382466). Dwuletni okres pozwoli na kontrolę wykonania nałożonego obowiązku probacyjnego. Oskarżona musi mieć świadomość, że Sąd będzie mieć potem 1,5 roku na ewentualne zarządzenie wykonania zawieszonej kary pozbawienia wolności, jeżeli oskarżona nie wykona orzeczenia sądu cywilnego. 5. Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności 6. inne zagadnienia W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę 7. KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 5 i 6 Na podstawie art. 627 k.p.k. oraz art. 2 ust. 1 pkt 3 i art. 3 ust. 1 ustawy z 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych sąd zasądził od oskarżonego M. C. (1) na rzecz Skarbu Państwa opłatę w kwocie 1080 złotych i wydatki w kwocie 1010 złotych. Na łączną wysokość opłaty złożyły się: opłata od kary pozbawienia wolności (180 złotych) i opłata od grzywny w wysokości 20 procent od łącznego wymiaru tej kary. Oskarżonego obciążono ponadto wydatkami za doręczenia w postępowaniu przygotowawczym i sądowym, opłatą za informację z KRK i koszty opinii biegłych lekarzy psychiatrów. Ponadto zasądzono od niego na rzecz oskarżyciela posiłkowego połowę zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego za udział w sprawie pełnomocnika według norm przepisanych. 7. Podpis
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI