II K 8/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd rozpatrzył sprawę przeciwko J. R. (1), prezesowi zarządu spółki, oskarżonemu o niezłożenie wniosku o upadłość spółki w okresie od 11 kwietnia 2009 r. do 17 grudnia 2010 r. (art. 586 ksh) oraz o niezłożenie sprawozdania finansowego za rok 2009 (art. 79 pkt 4 ustawy o rachunkowości). W toku postępowania zarzucono mu również niezłożenie sprawozdań finansowych za lata 2010 i 2011. Sąd uznał oskarżonego za winnego popełnienia czynu z art. 586 ksh, stwierdzając, że warunki do ogłoszenia upadłości powstały już 31 grudnia 2008 r., a oskarżony, obejmując stanowisko prezesa zarządu 27 marca 2009 r., miał dwa tygodnie na złożenie wniosku, czego nie uczynił. Sąd uznał, że działał umyślnie. Natomiast w odniesieniu do zarzutów niezłożenia sprawozdań finansowych za lata 2010 i 2011, sąd uniewinnił oskarżonego. Kluczowe dla tego rozstrzygnięcia było postanowienie sądu z 26 listopada 2010 r., które uprawomocniło się 18 grudnia 2010 r. i orzekło wobec oskarżonego zakaz prowadzenia działalności gospodarczej na okres 5 lat. Sąd uznał, że od momentu wejścia w życie tego zakazu, oskarżony nie mógł złożyć sprawozdań, a próba ich złożenia naraziłaby go na odpowiedzialność karną za przestępstwo z art. 244 kk. W związku z tym, obowiązek złożenia sprawozdań za lata 2010 i 2011 został wyłączony przez obowiązujący zakaz. Za czyn z art. 586 ksh orzeczono karę 10 miesięcy ograniczenia wolności, a za czyn z art. 79 pkt 4 ustawy o rachunkowości (dotyczący roku 2009) orzeczono karę 4 miesięcy ograniczenia wolności. Na podstawie art. 85 § 1 kk i art. 86 § 1 i 3 kk, orzeczono karę łączną roku ograniczenia wolności. Na poczet kary łącznej zaliczono okres rzeczywistego pozbawienia wolności. Oskarżony został zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności karnej członków zarządu w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej oraz kwestia skuteczności uchwał rady nadzorczej o powołaniu do zarządu osoby skazanej.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zakaz prowadzenia działalności gospodarczej koliduje z obowiązkiem złożenia sprawozdania finansowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy prezes zarządu spółki, wobec którego orzeczono zakaz prowadzenia działalności gospodarczej, jest zwolniony z obowiązku złożenia sprawozdania finansowego za okres, gdy zakaz ten obowiązywał?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd uznał, że obowiązujący zakaz prowadzenia działalności gospodarczej wyłączył obowiązek złożenia sprawozdań finansowych za lata 2010 i 2011, a próba ich złożenia naraziłaby oskarżonego na odpowiedzialność karną za inne przestępstwo.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na fakcie, że zakaz prowadzenia działalności gospodarczej, który wszedł w życie przed terminem złożenia sprawozdań, uniemożliwił oskarżonemu wykonanie tego obowiązku bez narażenia się na odpowiedzialność karną za inne przestępstwo. Zastosowanie zakazu wyłączyło zatem odpowiedzialność za niezłożenie sprawozdań.
Czy osoba prawomocnie skazana za przestępstwo z art. 276 kk może być skutecznie powołana do zarządu spółki, jeśli uchwała rady nadzorczej nie została zaskarżona?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd uznał, że uchwała rady nadzorczej o powołaniu do zarządu osoby prawomocnie skazanej za przestępstwo z art. 276 kk, jeśli nie została zaskarżona i unieważniona w drodze powództwa, jest skuteczna do czasu jej unieważnienia.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo wskazujące, że uchwała podjęta wbrew przepisom, w tym wbrew zakazowi powołania osoby skazanej, nie jest nieważna z mocy prawa, lecz wymaga zaskarżenia w drodze powództwa. Do czasu prawomocnego unieważnienia takiej uchwały, należy ją respektować.
Czy członek zarządu, który objął stanowisko po powstaniu przesłanek do ogłoszenia upadłości, ma obowiązek złożyć wniosek o upadłość w terminie dwóch tygodni od objęcia stanowiska?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd uznał, że członek zarządu, który objął stanowisko po powstaniu przesłanek do ogłoszenia upadłości, jest obowiązany złożyć wniosek o upadłość w terminie dwóch tygodni od dnia objęcia stanowiska.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do stanowiska NSA, zgodnie z którym w sytuacji, gdy podstawa do ogłoszenia upadłości nastąpiła za kadencji poprzedniego zarządu, nowy członek zarządu powinien złożyć wniosek o upadłość w terminie dwóch tygodni od dnia objęcia stanowiska.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. R. (1) | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (12)
Główne
k.s.h. art. 586
Kodeks spółek handlowych
Przepis penalizuje niezgłoszenie wniosku o upadłość spółki przez członka zarządu lub likwidatora, gdy powstały warunki uzasadniające upadłość. Jest to przestępstwo formalne, popełniane przez zaniechanie, umyślnie.
u.o.r. art. 79 § pkt 4
Ustawa o rachunkowości
Przepis penalizuje niezłożenie sprawozdania finansowego we właściwym rejestrze sądowym. Jest to przestępstwo indywidualne, popełniane umyślnie.
Pomocnicze
Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze art. 11 § ust. 1 i 2
Definiuje dłużnika jako niewypłacalnego, gdy nie wykonuje wymagalnych zobowiązań pieniężnych lub gdy jego zobowiązania przekraczają wartość majątku.
Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze art. 21 § ust. 1 i 2
Określa obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie dwóch tygodni od dnia wystąpienia podstaw do jej ogłoszenia, spoczywający na osobach uprawnionych do reprezentowania dłużnika.
k.k. art. 276
Kodeks karny
Dotyczy fałszowania dokumentów, przywołany w kontekście wcześniejszego skazania oskarżonego.
k.k. art. 244
Kodeks karny
Dotyczy przestępstwa wykonania zakazu orzeczonego przez sąd, przywołany w kontekście uniewinnienia od zarzutu niezłożenia sprawozdań.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy powództwa o ustalenie, przywołany w kontekście zaskarżania uchwał rady nadzorczej.
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
Dotyczy nieważności czynności prawnej, przywołany w kontekście zaskarżania uchwał rady nadzorczej.
k.p.k. art. 624 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych.
Ustawa o opłatach w sprawach karnych art. 17 § ust. 1
Dotyczy kosztów sądowych w sprawach karnych.
Ustawa Prawo o adwokaturze art. 29 § ust. 1
Dotyczy kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. 17 ust. 2 pkt 3 w z § 4 ust. 3 i § 20
Określa wysokość kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązujący zakaz prowadzenia działalności gospodarczej wyłącza odpowiedzialność za niezłożenie sprawozdań finansowych za lata 2010 i 2011. • Uchwała rady nadzorczej o powołaniu do zarządu osoby skazanej, jeśli nie została zaskarżona, jest skuteczna.
Odrzucone argumenty
Oskarżony powinien był złożyć wniosek o upadłość mimo objęcia stanowiska po powstaniu przesłanek. • Spółka nie prowadząca działalności i nie mająca kontrahentów nie zwalnia z obowiązku składania sprawozdań finansowych.
Godne uwagi sformułowania
bez takiego wyroku nie można twierdzić, że osoba taka nie pełniła funkcji członka zarządu • obowiązany był w świetle przepisów ustawy prawo upadłościowe i naprawcze, złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości, najpóniej do 10 kwietnia 2009 roku, czego jednak nie uczynił • zachowanie oskarżonego polegające na zaniechaniu złożenia we właściwym sądzie rejestrowym sprawozdania finansowego spółki (...) za rok 2010 i 2011 nie wypełniło znamiona przestępstwa z art. 79 pkt 4 ustawy o rachunkowości • Obowiązujący zakaz prowadzenia działalności wyłączył zatem obowiązek złożenia przez oskarżonego sprawozdań finansowych za rok 2010 i 2011.
Skład orzekający
Justyna Koska-Janusz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności karnej członków zarządu w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej oraz kwestia skuteczności uchwał rady nadzorczej o powołaniu do zarządu osoby skazanej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zakaz prowadzenia działalności gospodarczej koliduje z obowiązkiem złożenia sprawozdania finansowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność odpowiedzialności karnej członków zarządu, gdzie jeden czyn jest uznany za przestępstwo, a inny, pozornie podobny, prowadzi do uniewinnienia z powodu specyficznych okoliczności prawnych (zakaz prowadzenia działalności).
“Zakaz prowadzenia firmy uratował prezesa przed karą za niezłożenie sprawozdania finansowego?”
Sektor
gospodarcze
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.