II K 791/12

Sąd Rejonowy w GłogowieGłogów2012-12-20
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚredniarejonowy
pożyczkaoszustwobrak zamiaru zwrotuinwestycjadziałalność gospodarczaniekorzystne rozporządzenie mieniempostępowanie karneuniewinnienie

Sąd uniewinnił oskarżonego od zarzutu oszustwa, uznając brak wystarczających dowodów na umyślne wprowadzenie pokrzywdzonego w błąd co do możliwości zwrotu pożyczki.

Sąd Rejonowy w Głogowie rozpoznał sprawę przeciwko M. Ł. oskarżonemu o oszustwo polegające na pożyczeniu 53 000 dolarów amerykańskich bez zamiaru zwrotu. Pokrzywdzony T. M. przekazał pieniądze przez pośrednika, licząc na zwrot z odsetkami. Oskarżony twierdził, że zainwestował pieniądze w działalność gospodarczą, która okazała się nierentowna. Sąd, analizując zebrany materiał dowodowy, uznał, że nie ma wystarczających dowodów na umyślne wprowadzenie w błąd przez oskarżonego w momencie zaciągania pożyczki, co jest kluczowe dla znamion oszustwa. W związku z tym, sąd uniewinnił oskarżonego, jednocześnie wskazując, że pokrzywdzony może dochodzić swoich roszczeń w postępowaniu cywilnym.

Sąd Rejonowy w Głogowie, w składzie przewodniczącej SSR Małgorzaty Kujawińskiej, rozpoznał sprawę przeciwko M. Ł., oskarżonemu o popełnienie przestępstwa oszustwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. Oskarżony miał w okresie od stycznia 2004 r. do maja 2005 r. doprowadzić T. M. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 53 000 dolarów amerykańskich, pożyczając pieniądze wiedząc, że ze względu na ciężką sytuację finansową nie dokona ich zwrotu. Sąd ustalił, że pokrzywdzony T. M., mieszkając i pracując w USA, utrzymywał kontakt z rodziną w Polsce. Na prośbę kuzynki H. L., matki oskarżonego, zgodził się pożyczyć jej synowi pieniądze na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Ustalono oprocentowanie w wysokości 5% i termin zwrotu do 12 maja 2006 r., z możliwością przedłużenia do maja 2007 r. Pieniądze, w łącznej kwocie 53 000 USD (równowartość 176 490 zł), zostały przekazane M. Ł. przez Z. S., dysponującego kontem bankowym pokrzywdzonego. Po powrocie do kraju i upływie terminu zwrotu, okazało się, że M. Ł. nie ma pieniędzy, a działalność gospodarcza nie przyniosła zysków. Oskarżony zwrócił jedynie 2000 zł latem 2008 r. Oskarżony M. Ł. nie przyznał się do winy, wyjaśniając, że pożyczone środki zainwestował w gospodarstwo rolne (hodowla gęsi, potem świń), które okazało się nierentowne i zostało zlicytowane. Sąd uznał, że zgromadzony materiał dowodowy, w tym zeznania pokrzywdzonego, wyjaśnienia oskarżonego oraz zeznania jego rodziny i Z. S., potwierdzają fakt udzielenia pożyczki. Jednakże, kluczowe dla oceny znamion oszustwa jest ustalenie, czy oskarżony w chwili uzgadniania warunków pożyczki działał z góry powziętym zamiarem osiągnięcia korzyści majątkowej i wprowadził pokrzywdzonego w błąd co do swoich możliwości płatniczych. Sąd uznał, że zebrany materiał dowodowy nie pozwolił na przypisanie oskarżonemu winy za czyn zarzucany aktem oskarżenia, a w szczególności brak jest bezspornych i jednoznacznych dowodów wskazujących na umyślne popełnienie przestępstwa oszustwa. Sąd podkreślił, że należy odróżnić pożyczkę między osobami bliskimi, nawet z problemami ze spłatą, od umyślnego działania w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. W konsekwencji, sąd uniewinnił oskarżonego od zarzucanego mu czynu, zaznaczając, że pokrzywdzony może dochodzić swoich roszczeń w drodze postępowania cywilnego. Kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, aby przypisać winę za oszustwo, konieczne jest wykazanie, że oskarżony wprowadził pokrzywdzonego w błąd co do swoich możliwości płatniczych i zamiaru zwrotu już w momencie uzgadniania warunków pożyczki.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że kluczowe dla znamion oszustwa jest umyślne wprowadzenie w błąd przy zawieraniu umowy pożyczki. Problemy ze spłatą wynikające z nieudanej inwestycji, nawet jeśli nie były przewidziane, niekoniecznie oznaczają popełnienie oszustwa, jeśli brak jest dowodów na początkowy brak zamiaru zwrotu środków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uniewinnienie

Strona wygrywająca

M. Ł.

Strony

NazwaTypRola
M. Ł.osoba_fizycznaoskarżony
T. M.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (3)

Główne

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

Sąd analizował znamiona czynu zabronionego oszustwa, w szczególności element wprowadzenia w błąd i działania w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.

Pomocnicze

k.k. art. 12

Kodeks karny

Zastosowano przepis dotyczący popełnienia przestępstwa w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru.

k.p.k. art. 632 § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do obciążenia Skarbu Państwa kosztami postępowania w przypadku uniewinnienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak dowodów na umyślne wprowadzenie w błąd przez oskarżonego w momencie zaciągania pożyczki. Niepowodzenie inwestycji i trudności finansowe niekoniecznie świadczą o początkowym braku zamiaru zwrotu środków.

Godne uwagi sformułowania

zadaniem Sądu w niniejszym postępowaniu było ustalenie czy oskarżony w chwili uzgadniania warunków pożyczki (...) działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wprowadził w błąd T. M. odnośnie rzeczywistych możliwości płatniczych i zamiaru wywiązania się ze spłaty udzielonej pożyczki należy odróżnić pożyczkę udzieloną między osobami sobie bliskimi – bez względu na jej wysokość i problemami z jej spłatą od umyślnego działania w zamiarze osiągnięcia korzyści majątkowej

Skład orzekający

Małgorzata Kujawińska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa oszustwa w kontekście pożyczek między osobami bliskimi i nieudanych inwestycji."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i braku dowodów, nie ustanawia nowej, przełomowej wykładni.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje subtelne rozróżnienie między niepowodzeniem biznesowym a przestępstwem oszustwa, co jest istotne dla praktyków prawa karnego i cywilnego.

Czy nieudana inwestycja to zawsze oszustwo? Sąd wyjaśnia granice odpowiedzialności karnej.

Dane finansowe

WPS: 176 490 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IIK 791/12 4 Ds. 375/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 grudnia 2012r Sąd Rejonowy w Głogowie Wydział II Karny w składzie: Przewodniczący : SSR Małgorzata Kujawińska Ławnicy: ------------------------------- Protokolant: Patrycja Czarkowska w obecności Anny Wałęgi Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Głogowie po rozpoznaniu dnia 20 grudnia 2012r sprawy: M. Ł. ( Ł. ) urodz. (...) w K. (...) syna R. i H. zd. P. oskarżonego o to, że: w okresie od 07 stycznia 2004r do 25 maja 2005r w K. , woj. (...) , działając z góry powziętym zamiarem oraz w celu uzyskania korzyści majątkowej doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem T. M. w postaci pieniędzy w łącznej kwocie 53.000 $ amerykańskich, co w przeliczeniu według średniego kursu dolara wynosi 176.490 zł., w ten sposób, że pożyczył od w/w pieniądze wiedząc, że ze względu na ciężką sytuację finansową nie dokona ich zwrotu, czym działał na szkodę T. M. . tj. o p-stwo z art. 286§1 kk w zw. z art. 12 kk I. oskarżonego M. Ł. uniewinnia od popełnienia czynu opisanego w części wstępnej wyroku; II. na podstawie art.632 pkt 2 kpk kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa. Sygn. akt II K 791/12 UZASADNIENIE Sąd ustalił następujący stan faktyczny: T. M. od 1986 roku do dnia 12 maja 2006 roku mieszkał i pracował w S. Z. A. .Zarobione pieniądze odkładał na konto albowiem jego zamiarem był powrót do kraju. Będąc w S. Z. utrzymywał dość częsty telefoniczny kontakt z rodziną m. in. z kuzynką H. L. –matką M. L. .Podczas jednej z rozmów telefonicznych H. L. spytała pokrzywdzonego o możliwość udzielenia pożyczki jej synowi , który zamierza rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej. Pokrzywdzony wyraził zgodę na udzielenie pożyczki , ustalili oprocentowanie w wysokości 5 procent od całej sumy pożyczki oraz termin zwrotu pieniędzy na dzień 12 maja 2006 roku , ewentualnie w przypadku trudności na dzień 12 maja 2007 roku. Ponadto ustalili ,że pożyczka będzie spłacana w ratach .Po uzgodnieniu terminu zwrotu pieniędzy pokrzywdzony przekazał Z. S. , który dysponował jego kontem bankowym w kraju aby wypłacał i przekazywał M. L. pieniądze w zależności od jego potrzeb i tak w okresie od 7 stycznia 2004 roku do 25 maja 2005 roku Z. S. przekazał M. L. pieniądze w kwocie 53 000 dolarów amerykańskich ( 176 490 złotych ). Po powrocie do kraju pokrzywdzony nie upominał się o zwrot pieniędzy dopiero po 12 maja 2007 roku zażądał zwrotu pieniędzy i wówczas okazało się ,że M. L. nie ma pieniędzy i że działalność gospodarcza nie przyniosła spodziewanych zysków . Latem 2008 roku oskarżony na poczet długu zwrócił pokrzywdzonemu 2000 złotych. Dowód: - zawiadomienie o p-stwie k-1-2, historia rachunku bankowego , k.- 4-5, zeznania T. M. k – 20-22,217v-218 zeznania R. L. k – 37-38,218-218v zeznania H. L. k- 39-40,218v-219 zeznania Z. S. k- 41-42,217v zeznania S. L. k- 46-47,234v-235 Oskarżony M. L. ma 39 lat. Obecnie mieszka i pracuje w N. a jego dochód miesięczny wynosi 1300 euro. Na utrzymaniu posiada niepracującą konkubinę i dziecko ,na które łoży alimenty . Był karany sądownie za przestępstwo skarbowe. Dowód: wyjaśniania oskarżonego k -104, 216v karta karna, k- 85, M. L. przesłuchany w charakterze podejrzanego co do zarzucanego mu czynu nie przyznał się do jego popełniania i wyjaśnił, że za pożyczone od pokrzywdzonego pieniądze zakupił sprzęt do gospodarstwa rolnego , w którym planował hodowlę gęsi . Hodowla gęsi nie przyniosła zysku dlatego przestawił produkcję rolną na hodowlę świń , która również nie przyniosła zysku. Obecnie gospodarstwo rolne zostało zlicytowane w związku z zadłużeniem wobec innych wierzycieli . Podobnej treści wyjaśnienia złożył w toku przesłuchania na rozprawie Dowód: wyjaśniania oskarżonego k- 104-107, 216v-217 Sąd zważył, co następuje: W świetle zgromadzonego w niniejszym postępowaniu materiału dowodowego nie ulega najmniejszej wątpliwości, że T. M. pożyczył M. L. pieniądze w łącznej kwocie 53 000 dolarów amerykańskich , których oskarżony nie zwrócił zgodnie z ustną umową do dnia 12 maja 2007 roku. Powyższa okoliczność znajduje pełne potwierdzenie zarówno w zeznaniach pokrzywdzonego jak i wyjaśnieniach oskarżonego oraz zeznaniach jego rodziców i byłej żony oskarżonego , którzy nie przeczą ,że pokrzywdzony pożyczył oskarżonemu znaczną sumę pieniędzy. W ocenie Sądu zgromadzony materiał dowody nie pozwolił jednak przypisać oskarżonemu winy za czyn zarzucany mu aktem oskarżenia. Zadaniem Sądu w niniejszym postępowaniu było ustalenie czy oskarżony w chwili uzgadniania warunków pożyczki to jest na przełomie 2003 / 2004 roku działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wprowadził w błąd T. M. odnośnie rzeczywistych możliwości płatniczych i zamiaru wywiązania się ze spłaty udzielonej pożyczki . Ustalając stan faktyczny Sąd oparł się na materiale dowodowym w postaci wyjaśnień oskarżonego, zeznań pokrzywdzonego oraz zeznań osób najbliższych dla oskarżonego. W ocenie Sądu zeznania wymienionych wyżej świadków oraz wyjaśniania oskarżonego zasługują na wiarę. Są zdaniem Sądu spójne, logiczne, rzeczowe, konsekwentne i korespondują ze sobą. Nadto, zostały potwierdzone zgromadzonymi w niniejszym postępowaniu dowodami z dokumentów oraz zeznaniami Z. S. ,który przekazywał oskarżonemu pieniądze pobrane z konta. Reasumując na podstawie wyżej ocenionych dowodów Sąd uznał ,że w sprawie brak jest bezspornych i jednoznacznych dowodów skazujących na to ,że zachowanie oskarżonego wyczerpało znamiona czynu art. 286 &1 kk to jest znamiona oszustwa tj. umyślnego przestępstwa popełnionego w zamiarze bezpośrednim i dlatego Sąd uniewinnił oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu. Zdaniem Sądu należy odróżnić pożyczkę udzieloną między osobami sobie bliskimi – bez względu na jej wysokość i problemami z jej spłatą od umyślnego działania w zamiarze osiągnięcia korzyści majątkowej. W związku z powyższym, Sąd uniewinnił oskarżonego od zarzucanego mu czynu co w żaden sposób nie zamyka pokrzywdzonemu drogi do dochodzenia swoich roszczeń w postępowaniu cywilnym. Pozostałe orzeczenia znajdują uzasadnienie w przepisach powołanych w wyroku .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI