II K 768/12

Sygn. akt II K 768/12 1Ds. 747/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 maja 2013 r. Sąd Rejonowy w Lubaniu w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący SSR Bartosz Gajewski Protokolant Małgorzata Łasecka w obecności Prokuratora --/-- po rozpoznaniu dnia 17.05.2013 r. sprawy karnej B. L. (1) urodz. (...) w S. syna F. i G. z d. R. oskarżonego o to, że : w dniu 02 kwietnia 2012 roku w L. , woj. (...) , umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym w ten sposób , że kierując autobusem marki A. o nr rej. (...) ulica (...) w kierunku ul. (...) nie zachowując szczególnej ostrożności i odstępu podjął manewr wyprzedzania kierującego rowerem M. K. (1) oraz zamiany pasa ruchu w lewo w miejscu gdzie na wykonanie manewru nie pozwalało oznakowanie poziome oraz konfiguracja drogi, w wyniku czego uderzył prawidłowo poruszającego się rowerem wymienionego pokrzywdzonego doprowadzając do jego upadku na jezdnię , na skutek czego M. doznał obrażeń ciała w postaci lewostronnej odmy płucnej z krwawieniem do jamy opłucnej , złamania żeber III, IV , V po stronie lewej , złamania lewej łopatki , skutkujących powstaniem choroby realnie zagrażającej żuciu w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kk tj. o czyn z art. 177 § 2 kk I. uznaje oskarżonego B. L. (1) winnym popełnienia zarzucanego mu czynu, opisanego w części wstępnej wyroku tj. czynu z art. 177 § 2 kk i za to, na podstawie art. 177 § 2 kk wymierza mu karę 6 ( sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, II. na podstawie art. 69 § 1 i 2 kk i art. 70 § 1 pkt 1 kk wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesza oskarżonemu na okres próby wynoszący 2 ( dwa ) lata, III. na podstawie art. 627 kpk zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania w części tj. w kwocie 1000 (tysiąca) złotych, w pozostałym zaś zakresie na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. i na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23.06.1973r. o opłatach w sprawach karnych zwalnia oskarżonego od ich ponoszenia i nie wymierza mu opłaty. UZASADNIENIE W dniu 02.04.2012 r. kierującym autobusem kursowy A. o nr rej. (...) w godzinach rannych przemieszczał się ulicami (...) . W tym samym czasie M. K. (1) jechał rowerem do pracy mieszczącej się przy ul. (...) M. w L. . Około godziny 8.00 kierujący spotkali się na Ul. (...) – M. . M. K. (1) jechał przed pojazdem kierowanym przez B. L. (2) . W pewnym momencie kierujący rowerem zasygnalizował wystawiając lewą rękę zamiar skrętu w lewo, w kierunku ul. (...) . Po lewej stronie znajdowała się brama wjazdowa do budynku poczty, gdzie M. K. (1) pracował. B. L. (2) widział niepewnie jadącego pokrzywdzonego i nie zauważając sygnalizacji zamiaru skrętu w lewo, wjeżdżając na części jezdni wyłączonej z ruchu, rozpoczął nie zachowują szczególnej ostrożności manewr wyprzedzania rowerzysty na skrzyżowaniu w miejscu, gdzie znaki poziome na to nie pozwalały. (dowód: częściowo wyjaśnienia oskarżonego – k. 75, k. 111 , zeznania M. K. k . 15, k. 112, A. K. k. 23, 112, opinia Z. K. – k. 115, k. 61, szkic – k. 25, protokół oględzin miejsca zdarzenia – k. 6) W momencie, gdy kierujący rowerem znajdował się mniej więcej w połowie autobusu, który go wówczas wyprzedzał, rozpoczął manewr skrętu w lewo. Następnie uderzył w pojazd kierowany przez B. L. (1) i się od niego odbił upadając na jezdnię, na początku lewego pasa ruchu w kierunku ul. (...) . (dowód: częściowo wyjaśnienia oskarżonego – k. 75, k. 111 , częściowo zeznania M. K. k . 15, k. 112, A. K. k. 23, 112, opinia Z. K. – k. 115, k. 61, szkic – k. 25, protokół oględzin miejsca zdarzenia – k. 6, dokumentacja zdjęciowa k. 25a). W wyniku tego uderzenia, M. K. (1) doznał obrażeń ciała w postaci lewostronnej urazowej odmy opłucnej z krwawieniem jamy opłucnowej, złamania żebra II, IV, V po stronie lewej oraz łopatki lewej, które to obrażenia spowodowały u niego ciężkie uszkodzenie ciała pod postacią ciężkiej choroby zazwyczaj realnie zagrażającej życiu. (dowód: opinia – k. 27) W swoich wyjaśnieniach oskarżony nie przyznał się do zarzucanego mu czynu. Wyjaśnił, że widział rowerzystę, który poruszał się z nim równolegle lewym pasem ruchu i widział jak rowerzysta, na wysokości poczty zbliża się do jego pojazdu. Następnie w sposób niesygnalizowany skręcił w lewo uderzając w bok autobusu. Na rozprawie dodał, iż rowerzysta dziwnie się zachowywał i jechał zamaszyście. B. L. (1) w chwili zdarzenia skończy 62 lat. Jest z zawodu kierowcą. W przeszłości nie był karany. Nie cierpi na schorzenia natury psychologicznej psychiatrycznej lub neurologicznej. (dowód: wyjaśnienia oskarżonego – 75, 112, informacja z K. – k. 77) Sąd Rejonowy zważył co następuje: Wyjaśnienia oskarżonego Sąd uznał za wiarygodne tylko w tej części, w której potwierdził, że w dniu 02.04.2012 r. poruszał się pojazdem marki A. po ul. (...) maja w L. . Sąd nie miał również wątpliwości, co do wiarygodności wyjaśnień w zakresie zaistnienia faktu uderzenia przez rowerzystę w jego pojazd. W tym zakresie bowiem twierdzenia oskarżonego znajdują odzwierciedlenie w pozostałym, uznanym przez Sąd za wiarygodny materiale dowodowym, w szczególności w zeznaniach świadków i pośrednio niewykluczającej tej okoliczności opinii biegłego. Natomiast niewiarygodna jest wersja zdarzenia przedstawiona przez oskarżonego, jakoby rowerzysta jechał z nim równolegle jednym pasem ruchu już w momencie, gdy na ul. (...) maja tworzą się dwa pasy ruchu, w tym jeden w lewo, w kierunku ul. (...) . Nadto jako nieprawdziwe Sąd potraktował te twierdzenia oskarżonego, gdy usiłował przekonać, że M. K. (1) nie sygnalizował skrętu w lewo. Przedstawiona wyżej relacja oskarżonego nie tylko bowiem pozostaje w sprzeczności z wersją zdarzeń zaprezentowaną przez jedynego bezpośredniego świadka zdarzenia w osobie A. K. (2) , który stwierdził stanowczo, iż kierujący rowerem sygnalizował zamiar skrętu w lewo, lecz jest także nie do pogodzenia z konkluzją opinii biegłego z dziedziny rekonstrukcji wypadków drogowych który wykluczył, aby oba pojazdy – biorąc pod uwagę niekwestionowane w sprawie miejsce w jakim doszło do ich kontaktu – mogły poruszać się w sposób opisany przez B. L. (1) . Tym samym zadaniem Sądu twierdzenia oskarżonego w wyżej wymienionym zakresie, stanowią jedynie wyraz przyjętej przez niego linii obrony zmierzającej do pomniejszenia winy w zaistniały zdarzeniu. Sąd jako wiarygodną potraktował w części relację pokrzywdzonego M. K. (1) . W szczególności jako prawdziwy ocenić należy ten opis zdarzenia jak świadek przedstawiał sposób kierowania przez niego rowerem, a mianowicie fakt sygnalizacji zamiaru skrętu w lewo oraz wykluczenie sytuacji, aby poruszał się przed skrzyżowaniem równolegle z pojazdem oskarżonego. Ten fragment jego zeznań pokrywa się bowiem nie tylko z zeznaniami A. K. (2) , lecz także z wnioskami końcowymi opinii biegłego. Natomiast Sąd jako niewiarygodne potraktował tę jego relację, gdy usiłował przekonać, że przez cały czas obserwował przez ramię autobus. Gdyby założyć, w ślad za twierdzeniami pokrzywdzonego, że w istocie tak było, to widząc wyprzedzający go pojazd z pewnością nie podjąłby manewru skrętu w lewo. Tymczasem manewr taki wykonał i uderzył w bok wyprzedzającego go autobusu. Sąd jako prawdziwe ocenił zeznania A. K. (2) . Wprawdzie na rozprawie świadek zeznawał nieco odmienię niż bezpośrednio po zdarzeniu, lecz ową sprzeczność wyjaśnił twierdząc, że pełniejsze są zeznania złożone w postępowaniu przygotowawczym. Wówczas to świadek w sposób stanowczy stwierdził, iż widział, jak rowerzysta sygnalizuje zamiar skrętu w lewo, zjeżdża na lewy pas ruchu i jest w tym momencie wyprzedzany przez autobus. Naprowadzoną wersję wydarzeń świadka uznać należy za prawdziwą albowiem nie było żadnego powodu by sądzić, iż relacjonował on w sposób odmienny niż to, co w istocie zapamiętał. Jako osoba obca dla zainteresowanych nie miał także żadnego interesu aby zeznawać w sposób korzystny dla kogokolwiek. Zresztą opis świadka koreluje z tym, co wynika z opinii biegłego, co tylko utwierdza w przekonaniu, że jest to dowód pełnowartościowy, mogący stanowić podstawę czynionych ustaleń w sprawie. Oceniając w dalszej części opinię eksperta Sąd doszedł do przekonania, że jest ona rzetelna, w pełni przydatna i pozwala na stanowcze ustalenie rzeczywistych przyczyn tego feralnego zdarzenia. Należy podkreślić, iż biegły posiada doświadczenie w dziedzinie, w której wydał przedmiotową opinię i w związku z tym brak było jakichkolwiek podstaw do kwestionowania jego wniosków. Tym bardziej, że wnioski te zostały w sposób logiczny i tym samym przekonywujący uzasadnione – także na rozprawie, w sposób świadczący o profesjonalizmie autora. Nie było zatem żadnego racjonalnego argumentu, by opinii tej odmówić wiary. Biegły w sposób szczegółowy wyjaśnił, w czym upatruje błędnie postępowanie oskarżonego i Sąd wnioski te uznaje jako swoje. Jest niewątpliwym, że słusznie w opinii zostało zauważone, że z uwagi na miejsce upadku rowerzysty tj. początek pasa do skrętu w lewo, nie było możliwości, aby autobus wykonał manewr wyprzedzania w sposób prawidłowy, nie wjeżdżając na wyłączony z ruchu fragment jezdni oraz znak poziomy P - 4. Nadto mając na względzie niepewne zachowanie rowerzysty, o którym zresztą wspomina także sam oskarżony, manewru wyprzedania, bacząc na zachowanie szczególnych środków ostrożności, w ogóle nie powinien był podjąć. Tym bardziej, że w takiej sytuacji odstęp od rowerzysty wyprzedzanego powinien być większy niż 1 metr, a jak biegły stwierdził, warunki drogowe nie pozwalały na zachowanie aż takiej dużej odległości. Konkludując, w danej sytuacji drogowej, od kierującego autobusem oskarżonego należało wymagać, aby odstąpił od - zresztą niedozwolonego w tym miejscu - manewru wyprzedzania i zaczekał na dalsze zachowanie, niepewnie poruszającego się jezdnią rowerzysty. Nadmienić na marginesie należy, że uwagi na okoliczność, iż w pierwszej wersji opinia opierała się na zeznaniach oskarżonego, Sąd dopuścił do opinii uzupełniającej celem stwierdzenia, czy wyjaśnienia oskarżonego, z pominięciem jego zeznań rzutują na jej ostateczną konkluzję. Dodać także należy, że Sąd, z przyczyn o których niżej, nie podzielił argumentacji biegłego, że w przypadku ustalenia, iż pokrzywdzony sygnalizował zamiar skrętu w lewo, nie przyczynił się do syutaucji wypadkowej. Jako wiarygodną Sąd ocenił wszystkie opinie biegłego z zakresu chirurgii ogólnej skoro żadna ze stron ekspertyz tych nie kontestowała, a wnioski w nich zawarte, jawią się jako logiczne i uzasadnione. W ocenie Sądu na przymiot wiarygodności zasługują dokumenty załączone do akt sprawy. W związku z faktem, iż zostały one sporządzone przez właściwe organy, w granicach przysługujących im kompetencji oraz w formie przewidzianej przez przepisy, Sąd nie znalazł żadnych podstaw do podważenia ich autentyczności, czy też prawdziwości zawartych w nich twierdzeń. Poddając merytorycznej analizie zasadność zarzutu postawionego oskarżonemu zauważyć należy, że znamiona występku wypadku drogowego stypizowane zostały przez ustawodawcę w normie art. 177 § 1 lub § 2 k.k. - w zależności od powstałych skutków. Zgodnie z § 1 art. 177 k.k. przestępstwo to popełnia ten, kto naruszając - chociażby nieumyślnie - zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym (...) powoduje nieumyślnie wypadek, w którym inna osoba odniosła obrażenia ciała określone w art. 157 § 1 . Istota tego przestępstwa od strony przedmiotowej polega na naruszeniu reguł ostrożnego postępowania odnoszących się do sfery ruchu pojazdów. Oprócz przestrzegania przepisów prawa o ruchu drogowym , kierowcy mają również obowiązek przestrzegania ogólnego nakazu prowadzenia pojazdu rozważnie i ostrożnie, a także w niektórych sytuacjach zachowania szczególnej ostrożności. Pojęcie szczególnej ostrożności było wielokrotnie interpretowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego i rozpowszechniane w środkach masowego przekazu. Jest to rozważne prowadzenie pojazdu mechanicznego polegające na przedsiębraniu ze strony kierującego takich czynności, które zgodnie ze sztuką i techniką prowadzenia pojazdów mechanicznych są obiektywnie niezbędne dla zapewnienia maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a także powstrzymywania się od czynności, które mogłyby to bezpieczeństwo zmniejszyć. Jak już wspomniano, jednym z warunków prawidłowego prowadzenia pojazdu jest dostosowanie się do obowiązujących na drodze znaków poziomych i pionowych. Jedną z podstawowych zasad obowiązujących w ruchu drogowym jest to, że manewr wyprzedzania wykonuje się w miejscu dozwolonym. Zakaz wyprzedzania może być wprowadzony nie tylko znakami pionowymi, lecz także poziomymi. Jednym z takich znaków jest P-4 "linia podwójna ciągła" rozdzielają pasy ruchu o kierunkach przeciwnych i oznaczająca zakaz przejeżdżania przez tę linię i najeżdżania na nią (§ 86 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych z 31.07.2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych). Tymczasem w sprawie jest niewątpliwym, że oskarżony – wyprzedzając rowerzystę nie zastosował się do w/w znaku, co najlepiej obrazuje zdjęcie z miejsca zdarzenia (vide: nr 9 na k. 26a). Dalej kolejnym obowiązkiem wyprzedzającego jest upewnienie się, czy wyprzedzany pojazd nie sygnalizował zamiaru zmiany kierunku ruch (art. 24 ust. 1 pkt 3 ustawy o ruchu drogowym). W realiach sprawy zaś ponad wszelką wątpliwość M. K. (1) sygnalizował, że zamierza zjechać na lewy pas ruchu w kierunku ul. (...) , a mimo to B. L. (1) podjął manewr jego wyprzedzania. W końcu od wyprzedzającego wymaga się aby zachował od wyprzedzanego jednośladu odstęp co najmniej 1 metr, przy zachowaniu jednocześnie szczególnej ostrożności. Mając zaś na uwadze okoliczności zdarzenia, a mianowicie wąski odcinek jezdni oraz niepewne zachowanie rowerzysty, B. L. (1) w ogóle manewru wyprzedzania nie powinien był podjąć. Zatem decydując w sposób odmienny naruszył kolejną z reguł obowiązujących w ruchu drogowym. Zważywszy zaś, co jest niezaprzeczalne, że na skutek tego działania pokrzywdzony odniósł obrażenia ciała w postaci choroby realnie zagrażającej życiu swoim zachowaniem oskarżony wyplenił znamiona przestępstwa z art. 177 § 2 k.k. Sąd zważyć także musi, że również kierujący rowerem nie zachował się w danych okolicznościach w sposób prawidłowy i tym samym przyczynił się do zaistniałego wypadku. W ocenie Sądu błędem pokrzywdzonego było nieupewnienie się, czy manewr skrętu w lewo jest bezpieczny. Innymi słowy, czy nie zajedzie drogi wyprzedzającemu go w tym czasie innemu pojazdowi. Na kierowcy zamierzającym wykonać manewr zmiany kierunku jazdy w lewo ciąży bowiem nie tylko obowiązek zawczasu i wyraźnego zasygnalizowania tego manewru oraz baczenia, aby nie spowodował on zajechania drogi pojazdowi jadącemu z kierunku przeciwnego, ale także w zależności od okoliczności, wynikający z zasady szczególnej ostrożności ( art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym , tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), obowiązek upewnienia się, przez spojrzenie w lusterko wsteczne lub boczne, czy znajdujący się za nim pojazd nie uniemożliwia bezpiecznego wykonania tego manewru (tak też: Wyrok z dnia 8 marca 2006 r. Sąd Najwyższy IV KK 416/05). M. K. (1) z pewnością nie upewnił się czy może wykonać bezpieczny manewr skrętu w lewo skoro uderzył w sam środek wyprzedzającego go pojazdu. Jako osoba zdrowa oskarżony był zdolny do ponoszenia winy w sprawie. Od strony podmiotowej Sąd uznał, że oskarżony czynu powyższego dopuścił się z winy mieszanej. Z jednej strony wyprzedzając rowerzystę umyślnie naruszył podstawowe reguły obowiązujące w ruchu drogowym, nie stosując się do znaku P- 4, oraz nie zachowując nakazanego przepisami odstępu od wyprzedzanego, z drugiej zaś doprowadził w wyżej opisany sposób do wypadku, którego z pewnością nie chciał ani się nań nie godził. Rozważając przez pryzmat dyrektyw z art. 53 § 1 i 2 k.k. oraz art. 115 § 2 k.k. kwestię wymiaru kary i środków karnych ( art. 56 k.k. ) oskarżonemu za przypisane mu przestępstwo Sąd jako okoliczności łagodzące uwzględnił: - znaczny stopień przyczynienia się pokrzywdzonego - uprzednią niekaralność za przestępstwa. Jako okoliczności obciążające Sąd uznał natomiast: - rozległe skutki, jakie tym zdarzeniem spowodował u pokrzywdzonego. Mając na uwadze wyżej wymienione okoliczności obciążające oraz łagodzące, jak również ustawowe zagrożenie karą za przestępstwo, będącego przedmiotem niniejszej sprawy - kary pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8, Sąd na podstawie art. 177 § 2 k.k. , wymierzył oskarżonemu karę w dolnej granicy ustawowego zagrożenia, tj. karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd uznał także, iż kara ta powinna być orzeczona w formie wolnościowej. Zgodnie z art. 69 k.k. warunkowe zawieszenie wykonania kary może mieć zastosowanie w przypadku występowania pozytywnej prognozy kryminologicznej, to jest uzasadnionego przypuszczenia, że oskarżony nie popełni kolejnego przestępstwa. W celu ustalenia przesłanek do warunkowego zawieszenia wykonania kary Sąd analizuje między innymi właściwości i warunki osobiste sprawcy oraz jego sposób życia przed oraz po popełnieniu przestępstwa. Oskarżony nie był dotychczas karany sądownie i prowadzi ustabilizowane życie. W związku z powyższym Sąd zdecydował się na zastosowanie wobec niego dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania kary. Sąd uznał, że tak ukształtowany rodzaj i wymiar kary będzie wystarczający dla osiągnięcia wobec niego celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa. Dwuletni okres próby pozwoli zweryfikować, czy danie oskarżonemu szansy pozostawania na wolności i obdarzenie go "zaufaniem" ze strony Sądu było zasadne. Mając na względzie zasady słuszności, Sąd uznał że oskarżony powinien ponieść koszty procesu jedynie w części tj. w kwocie 1000 złotych. Takie ustalenie wynika z faktu przyczynienia się pokrzywdzonego do zaistniałego zdarzenia oraz z tego, że pierwsza z opinii dotyczącej rekonstrukcji wypadku, nie została wzięta pod uwagę ani przy sporządzaniu aktu oskarżenia, ani przy wyrokowaniu. W pozostałym zakresie Sąd zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów i nie wymierzył mu opłaty.