II K 710/22

Sygn. akt II K 710/22 1.W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 lutego 2024 roku Sąd Rejonowy w Grudziądzu II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: sędzia Bogumiła Dzięciołowska Protokolant: st. sekr. sąd. Magdalena Bajerska w obecności prokuratora Adama Kwaśnika po rozpoznaniu na rozprawie w dniach 19 września 2023 r. i 8 lutego 2024 r. sprawy karnej 1. N. C. s. E. i J. zd. (...) , ur. (...) w Ż. , pesel (...) , karanego; oskarżonego o to, że w dniu 18 kwietnia 2022 r. przy ul. (...) w G. wbrew ciążącemu jako ojcu prawnemu obowiązkowi pieczy nad (...) A. C. (...) , nieumyślnie naraził (...) na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, w ten sposób, że pozostawił go bez żadnej opieki, w wyniku czego wpadł do wody rzeki W. i zaczął się topić, a następnie został wyciągnięty z wody przez osobę trzecią, w następstwie czego doznał on ból w klatce piersiowej, (...) stan po incydencie topienia się, skutkując rozstrojem zdrowia na okres nie przekraczający 7 dni w znaczeniu art. 157§2 kk , tj. o czyn z art. 160§2 i 3 kk w zb. z art. 157§2 kk w zw. z art. 11§2 kk 2. S. C. c. B. i E. zd. G. , ur. (...) w R. , pesel (...) , karanej; oskarżonej o to, że w dniu 18 kwietnia 2022 r. przy ul. (...) w G. wbrew ciążącemu jako matce prawnemu obowiązkowi pieczy nad (...) A. C. (...) , nieumyślnie naraziła (...) na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, w ten sposób, że pozostawiła go bez żadnej opieki, w wyniku czego wpadł do wody rzeki W. i zaczął się topić, a następnie został wyciągnięty z wody przez osobę trzecią, w następstwie czego doznał on ból w klatce piersiowej, (...) stan po incydencie topienia się, skutkując rozstrojem zdrowia na okres nie przekraczający 7 dni w znaczeniu art. 157§2 kk , tj. o czyn z art. 160§2 i 3 kk w zb. z art. 157§2 kk w zw. z art. 11§2 kk o r z e k a : 1. oskarżonych N. C. i S. C. uniewinnia od zarzuconego im czynu; 2. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. R. M. kwotę 1.368 zł (tysiąc trzysta sześćdziesiąt osiem złotych) brutto tytułem wynagrodzenia reprezentanta (...) w postępowaniu karnym; 3. kosztami procesu obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 1 Sygnatura akt II K 710/22 Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza. USTALENIE FAKTÓW 1.Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) 1.1.1. N. C. , S. C. N. C. został oskarżony o to, że w dniu 18 kwietnia 2022 r. przy ul. (...) w G. wbrew ciążącemu jako ojcu prawnemu obowiązkowi pieczy nad (...) A. C. (...) , nieumyślnie naraził (...) na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, w ten sposób, że pozostawił go bez żadnej opieki, w wyniku czego wpadł do wody rzeki W. i zaczął się topić, a następnie został wyciągnięty z wody przez osobę trzecią, w następstwie czego doznał on ból w klatce piersiowej, (...) stan po incydencie topienia się, skutkując rozstrojem zdrowia na okres nie przekraczający 7 dni w znaczeniu art. 157§2 kk . S. C. została oskarżona o to, że w dniu 18 kwietnia 2022 r. przy ul. (...) w G. wbrew ciążącemu jako matce prawnemu obowiązkowi pieczy nad (...) A. C. (...) , nieumyślnie naraziła (...) na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, w ten sposób, że pozostawiła go bez żadnej opieki, w wyniku czego wpadł do wody rzeki W. i zaczął się topić, a następnie został wyciągnięty z wody przez osobę trzecią, w następstwie czego doznał on ból w klatce piersiowej, (...) stan po incydencie topienia się, skutkując rozstrojem zdrowia na okres nie przekraczający 7 dni w znaczeniu art. 157§2 kk . Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione Dowód Numer karty S. i N. C. mieszkają przy ul. (...) w G. . Są rodzicami kilkorga (...) , m.in. A. C. , ur. (...) , S. C. , ur. (...) i E. C. , ur. (...) wyjaśnienia S. C. 68 - 69 wyjaśnienia N. C. 65 - 66 odpisy aktów urodzenia 14 - 16 kwestionariusze wywiadu środowiskowego 88 , 92 W dniu 18 kwietnia 2022 r. S. C. i N. C. wybrali się wraz ze swoim dziećmi na lody. Gdy wrócili do miejsca zamieszkania, A. , S. i E. chcieli zostać na dworze wraz z innymi dziećmi z ulicy. S. i N. C. powiedzieli synom, by przebywali na podwórzu i się nie oddalali. Chłopcy byli świadomi, iż mają przebywać w pobliżu domu. wyjaśnienia S. C. 68 - 69 wyjaśnienia N. C. 65 - 66 A. C. wraz z rodzeństwem wbrew woli rodziców i bez ich wiedzy oddalił się z podwórza i udał się nad W. , przy ulicy (...) - w odległości około (...) . Na miejscu rodzeństwo wraz z koleżanką bawili się nad samym brzegiem W. - mieli podwinięte nogawki i brodzili po wodzie. Tego dnia było ciepło, na (...) było dużo osób. Stan wody w rzece był wówczas wysoki, woda wystąpiła z koryta. wyjaśnienia N. C. 65 - 66 wyjaśnienia S. C. 68 - 69 zeznania M. J. 5 - 6 zeznania M. W. 8 - 9 zeznania F. D. 23 - 24 zeznania K. K. 137v - 138 W pewnym momencie A. C. wpadł do wody i popłynął z nurtem rzeki. Wówczas M. J. , który spędzał czas siedząc na ławce nieopodal, wskoczył do wody i dopłynął do chłopca. W trakcie holowania go do brzegu, chłopiec ocknął się, otworzył oczy i wypluł wodę. Przy brzegu F. D. pomógł wyciągnąć chłopca z wody. Wówczas A. C. oddalił się z miejsca wraz z towarzyszącymi mu dziećmi. wyjaśnienia S. C. 68 - 69 wyjaśnienia N. C. 65 - 66 A. wraz z rodzeństwem pobiegł do swojego miejsca zamieszkania. Gdy do miejsca zamieszkania rodziny C. przybyli funkcjonariusze Policji, którzy zostali powiadomieniu o zdarzeniu nad W. , (...) A. był już przebrany w suche ubrania, zaś w mieszkaniu było napalone, by mógł się ogrzać. wyjaśnienia N. C. 65 - 66 Funkcjonariusze Policji wezwali na miejsce załogę ratownictwa medycznego. (...) A. został przewieziony do (...) Szpitala (...) , gdzie był hospitalizowany do 21 kwietnia 2022r. Rozpoznano u niego ból w klatce piersiowej, (...) i stan po incydencie topienia się. Wskutek zdarzenia chłopiec doznał rozstroju zdrowia na okres nieprzekraczający 7 dni. wyjaśnienia N. C. 65 - 66 1.Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) 1.2.1. Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione Dowód Numer karty OCena DOWOdów 1.Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1.1.1 wyjaśnienia N. C. Sąd zważył, iż oskarżeni S. C. i N. C. werbalnie przyznali się do winy, jednakże analiza treści ich wyjaśnień prowadziła do wniosku, że wynikało to wyłącznie z tego, że doszło do zdarzenia polegającego na wpadnięciu małoletniego do rzeki. Oskarżeni nie uważali natomiast, by małoletni A. został pozostawiony bez opieki. Sąd dał wiarę oskarżonym w zakresie, w jakim wskazywali że tego dnia byli z dziećmi na lodach, a po powrocie do domu A. , S. i E. zostali na podwórzu kamienicy, by się bawić. Sąd dał również wiarę oskarżonym w zakresie, w jakim zapewniali, że jako rodzice powiedzieli dzieciom, by się nie oddalały z tego miejsca, a pomimo tego (...) oddaliły się spod domu bez ich zgody i wiedzy. Zauważyć należało, iż wyjaśnienia oskarżonych w tym zakresie były jednolite i w pełni spójne, a nadto znalazły wsparcie w zeznaniach K. K. - policjantki, która po zdarzeniu udała się do miejsca zamieszkania oskarżonych i rozmawiała z nimi. Otóż świadek przed sądem wskazała, że podczas tej interwencji matka chłopca wskazywała, że (...) bawiły się na podwórku i nie miały wychodzić poza jego teren. Oznacza to, iż wersja przedstawiona przez oskarżonych bynajmniej nie została przygotowana na potrzeby przesłuchania w charakterze podejrzanych. W istocie zatem sąd nie dysponował żadnym dowodem wskazującym na to, by relacja oskarżonych była nieprawdziwa i obliczona wyłącznie na obronę. Także wyjaśnienia oskarżonych w pozostałym zakresie jawiły się jako wzajemnie korespondujące i nie zostały skutecznie zakwestionowane w toku postępowania. Podkreślenia wymagało, iż z żadnego przeprowadzonego dowodu nie wynikało bynajmniej, by oskarżeni pozostawili (...) nad W. , bądź by wyrazili swoje przyzwolenie na zabawę w tej okolicy. zeznania K. K. Zeznania K. K. sąd ocenił jako jasne, rzetelne i w pełni logiczne. Świadek zeznawała na okoliczności czynności wykonywanych w ramach służby jako funkcjonariusz Policji i pozyskanych wówczas informacji. zeznania F. D. Zeznania świadka F. D. sąd ocenił jako wiarygodne, bowiem w swej treści były jasne, spójne, a nadto korespondowały z zeznaniami M. J. i M. W. . zeznania M. J. Zeznania świadka M. J. sąd ocenił jako wiarygodne, bowiem w swej treści były jasne, spójne, a nadto korespondowały z zeznaniami F. D. i M. W. . zeznania M. W. Także zeznania M. W. sąd ocenił jako wewnętrznie spójne i w pełni korespondujące z zeznaniami przywołanych wyżej świadków. opinia sądowa psychiatryczno - psychologiczna Opinia biegłych lekarzy psychiatrów i biegłej psycholog dotycząca S. C. była pełna, jasna i niesprzeczna, sporządzona przez specjalistów dysponujących odpowiednią wiedzą i doświadczeniem zawodowym, po analizie materiału dowodowego w zakresie udostępnionym przez sąd oraz badaniu psychologiczno - psychiatrycznym. opinia sądowo - lekarska Sąd w całości podzielił wnioski opinii pisemnej biegłej z zakresu medycyny sądowej J. P. , bowiem opinia została wydana przez specjalistkę posiadającą odpowiednią wiedzę i doświadczenie zawodowe, a nadto była w swej treści jasna, pełna, wewnętrznie niesprzeczna, a ostateczne wnioski logiczne i korespondujące z materiałem dowodowym uznanym przez sąd za wiarygodny Informacje z Krajowego Rejestru Karnego Dokumenty urzędowe, niekwestionowane w toku postępowania. odpisy aktów urodzenia Dokumenty urzędowe, niekwestionowane w toku postępowania. dokumentacja medyczna Treść, jak i autentyczność zgromadzonej w toku postępowania dokumentacji medycznej dotyczącej małoletniego pokrzywdzonego nie była kwestionowana. kwestionariusze wywiadu środowiskowego Sporządzone przez uprawnioną osobę, treść i autentyczność kwestionariuszy nie były kwestionowane w toku postępowania. 1.Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu PODSTAWA PRAWNA WYROKU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Oskarżony ☐ 3.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej ☐ 3.2. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej ☐ 3.3. Warunkowe umorzenie postępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania ☐ 3.4. Umorzenie postępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania ☒ 3.5. Uniewinnienie 1 N. C. , S. C. Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia W pierwszej kolejności wskazać można, iż w ocenie sądu oskarżyciel publiczny popadł w sprzeczność zarzucając S. C. i N. C. nieumyślne narażenie A. C. na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, a jednocześnie umyślnie spowodowanie skutku z art. 157 § 2 kk . Sąd doszedł do wniosku, iż niewątpliwie małoletni A. wpadając do W. znalazł się w sytuacji bezpośredniego niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia, niemniej jednak w ocenie sądu oskarżeni nie ponosili odpowiedzialności za tę sytuację. Wszak z materiału dowodowego jasno wynikało, że oskarżeni pozostawili chłopca wraz ze starszym rodzeństwem (w tym (...) ) na podwórzu przy kamienicy, zastrzegając dzieciom, by się nie oddalały. Oskarżeni swą świadomością obejmowali zatem przebywanie A. wraz z rodzeństwem na przydomowym podwórzu. Trudno zaś uznać, by pozostawienie (...) (...) wraz ze starszym rodzeństwem na podwórzu mogło już stanowić narażenie (...) na bezpośrednie niebezpieczeństwa z uwagi na hipotetyczną możliwość przemieszczenia się w inne, niebezpieczne miejsce. Nie sposób również uznać, by owo niebezpieczeństwo było bezpośrednie tylko dlatego, że w odległości (...) znajdowała się W. . Bezpośredniość niebezpieczeństwa oznacza bowiem, iż zachodzi sytuacja „niewymagająca dla dalszego rozwoju włączenia się w dany układ zdarzeń elementu dodatkowego, zwłaszcza podjęcia ze strony sprawcy jakiegokolwiek działania dynamizującego ten układ w wyraźnym stopniu” (T. Sroka, Odpowiedzialność karna za niewłaściwe leczenie. Problematyka obiektywnego przypisania skutku , Warszawa 2013, publikacja dostępna w bazie programu Lex w rozdziale 2.3 Stan bezpośredniego narażenia na niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu pacjenta jako skutek niewłaściwego leczenia ). W szczególności podkreśla się, że brak będzie cechy bezpośredniości stanu niebezpieczeństwa, gdy zrealizowanie się dalszych skutków objętych prawdopodobieństwem ich wystąpienia zależy od dalszych przyczyn, w tym dalszych działań sprawcy lub osób trzecich; niebezpieczeństwo ma być zatem rzeczywiste i konkretne oraz występować na danym etapie rozwoju sytuacji wiążącej się z zagrożeniem dla dobra prawnego. Bezpośredniość niebezpieczeństwa zachodzi wówczas, gdy „wedle dającego się przewidzieć przebiegu przyczynowości, istnieją wszelkie realne przesłanki do przyjęcia, że następstwa, o których mowa w przepisie, zrealizują się w ramach następnego ogniwa jej przebiegu". Bezpośredniość niebezpieczeństwa oznacza zatem, że istnieje wysoki stopień prawdopodobieństwa wystąpienia określonego skutku w przyszłości; taki stopień oznacza, że „w każdej chwili może dojść do wystąpienia wskazanych skutków” (T. Sroka, op. cit w rozdziale 2.3 Stan bezpośredniego narażenia na niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu pacjenta jako skutek niewłaściwego leczenia ). Na tym tle Sąd Najwyższy wskazał, że jeśli dany układ sytuacyjny jest tego rodzaju, że w każdej chwili, bez jakiejkolwiek ingerencji człowieka, może doprowadzić do wskazanych skutków w postaci utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu pokrzywdzonego, to jak najbardziej zasadne jest twierdzenie, że zaistniał już stan „bezpośredniego niebezpieczeństwa”, w rozumieniu art. 160 § 1 kk . Dlatego też, jeśli w wyniku działania sprawcy lub - gdy ciąży na nim szczególny obowiązek zapobieżenia narażeniu danych dóbr prawnych na niebezpieczeństwo - poprzez jego zaniechanie, powstanie sytuacja charakteryzująca się wystąpieniem, w nieuchronny sposób, bez jej dalszego zdynamizowania, takiej skali zagrożenia dla życia lub zdrowia człowieka, że istnieje już „konkretne” zagrożenie dla tych dóbr prawnych, w postaci możliwości ich naruszenia, należy uznać, że zaistniał już stan narażenia na „bezpośrednie niebezpieczeństwo” w rozumieniu wskazanych wyżej przepisów (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2015 r., IV KK 33/15, Lex nr 1745833). Chodzi tu wyłącznie o takie działania, które stwarzają konkretne, realne i natychmiastowe zagrożenie dla życia ofiary. Istnienie warunków, które w przyszłości mogły narażać na niebezpieczeństwo życia lub zdrowia ludzi, nie upoważnia do tworzenia neologizmu o „formalnym niebezpieczeństwie”; pojęcie „bezpośrednie” wyklucza możliwość objęcia nim takich przypadków, w których niebezpieczeństwo wprawdzie istnieje, ale jego realizacja zależy od ewentualnych dalszych działań sprawcy bądź innych osób (wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 4 października 2007 r., II AKa 132/07, KZS 2007, nr 12, poz. 53; wyrok Sadu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 20 marca 2003 r., II AKa 18/03, KZS 2003, nr 7-8, poz. 69). W analizowanej zaś sytuacji bezpośrednie niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia małoletniego nastąpiło dopiero w sytuacji, gdy doszło do jego przebywania nad brzegiem rzeki i wpadnięcia do wody. Co więcej, to pamiętać należy, że jednym z powszechnie akceptowanych warunków obiektywnego przypisania skutku jest zachodząca ex ante (w momencie realizacji czynu) obiektywna przewidywalność tego, że dane zachowanie łączy się z wysokim prawdopodobieństwem wystąpienia skutku na tej drodze kauzalnej, na której ostatecznie skutek ten się zrealizował (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2013 r., V KK 342/12, Lex nr 1388235; M. Bielski, op. cit. , s. 518-519). Nie sposób zaś logicznie przyjąć, iż rodzice mogli obiektywnie przewidzieć, iż wbrew zakazowi rodzeństwo oddali się nad W. . Nadmienić można, iż (...) (...) niejednokrotnie samodzielnie przemieszczają się po mieście choćby w celu dotarcia do szkoły i sytuacje te nie są bynajmniej traktowane jako pozostawienie (...) bez opieki i narażenie go na bezpośrednie niebezpieczeństwo z uwagi na możliwość zboczenia (...) z drogi i udania się w miejsce niebezpieczne, gdzie ich życiu lub zdrowiu będzie groziło niebezpieczeństwo. Nie sposób uznać, by rodzic posyłając (...) do szkoły, miał przewidywać możliwość, iż dziecko oddali się i uda np. nad W. . Tym samym w ocenie sądu w sprawie brak było obiektywnych możliwości rozpoznania ex ante niebezpieczeństwa, które zrealizowało się w niniejszej sytuacji, tj. gdy (...) A. wbrew woli rodziców i bez ich zgody oddalił się z rodzeństwem nad brzeg W. . W konsekwencji sąd uniewinnił oskarżonych od zarzuconego im czynu. KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności inne zagadnienia W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę 7. KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 3 Sąd w związku z uniewinnieniem oskarżonego P. K. orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 632 pkt 2 kpk . 2 Zgodnie z art. 99 3 § 3 krio do ustalenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków reprezentanta (...) będącego adwokatem lub radcą prawnym stosuje się odpowiednio przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze lub art. 22 3 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych . Niemniej jednak sąd orzekając w sprawie miał na uwadze wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 2020 r., sygn. SK 66/19 oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2022 r., sygn. akt II K 78/21. W tej sytuacji sąd uznał za zasadne zasądzenie na rzecz adwokata R. M. wynagrodzenia na podstawie art. 99 3 krio oraz § 11 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 2, § 17 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 ze zm.), biorąc pod uwagę, iż reprezentowała interesy małoletniego w postępowaniu przygotowawczym i była obecna osobiście na terminach rozpraw bądź ustanawiała pełnomocnika w osobie innego adwokata, który uczestniczył w rozprawie. Podpis