II K 710/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Poznaniu, rozpoznając apelację oskarżonego K.P., uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Gnieźnie z dnia 22 kwietnia 2015 r., którym oskarżony został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i art. 64 § 1 k.k. i skazany na karę 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności. Głównym zarzutem apelacji było naruszenie przez Sąd Rejonowy art. 374 § 1 k.p.k. poprzez rozpoznanie sprawy pod nieobecność oskarżonego, co stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. Sąd Okręgowy ustalił, że oskarżony, prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy, nie mógł się na niej stawić z powodu przebywania w zakładzie karnym w Danii od 27 marca do 5 maja 2015 r. Sąd Rejonowy przeprowadził rozprawę i wydał wyrok pod jego nieobecność, opierając się na art. 376 § 2 k.p.k. Sąd Odwoławczy uznał, że mimo późniejszej zmiany przepisów proceduralnych (od 1 lipca 2015 r.), która zmieniła charakter obecności oskarżonego z obowiązku na uprawnienie, naruszenie przepisów obowiązujących w dacie rozprawy (kwiecień 2015 r.) stanowiło bezwzględną przesłankę odwoławczą. Sąd Odwoławczy podkreślił, że ocena prawidłowości procedowania sądu I instancji powinna być dokonana na podstawie przepisów obowiązujących w dacie tych czynności, a późniejsza zmiana prawa nie może konwalidować wadliwie przeprowadzonego postępowania. W związku z tym, wyrok został uchylony i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja stosowania przepisów proceduralnych w kontekście zmian legislacyjnych, zwłaszcza w zakresie obowiązkowej obecności oskarżonego na rozprawie i bezwzględnych przesłanek odwoławczych.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów proceduralnych w trakcie toczącego się postępowania i oceny czynności dokonanych przed tą zmianą.
Zagadnienia prawne (2)
Czy rozpoznanie sprawy pod nieobecność oskarżonego, którego obecność była obowiązkowa według przepisów obowiązujących w dacie rozprawy, stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k., nawet jeśli przepisy dotyczące obecności oskarżonego uległy zmianie po wydaniu wyroku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie przepisów o obowiązkowej obecności oskarżonego na rozprawie, obowiązujących w dacie jej przeprowadzenia, stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą, która obliguje sąd odwoławczy do uchylenia zaskarżonego wyroku, niezależnie od późniejszej zmiany przepisów.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy uznał, że prawidłowość zastosowania przepisów proceduralnych należy oceniać zgodnie z regulacją prawną obowiązującą w dniu przeprowadzenia czynności. Mimo zmiany art. 374 § 1 k.p.k. od 1 lipca 2015 r., która zmieniła charakter obecności oskarżonego z obowiązku na uprawnienie, naruszenie przepisów obowiązujących w dacie rozprawy (22 kwietnia 2015 r.) stanowiło bezwzględną przesłankę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. Późniejsza zmiana przepisów nie może konwalidować wadliwie przeprowadzonego postępowania.
Czy późniejsza zmiana przepisów proceduralnych (art. 374 § 1 k.p.k.) może wpływać na ocenę wadliwości czynności procesowych dokonanych przed wejściem w życie tych zmian?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, późniejsza zmiana przepisów proceduralnych nie może wpływać na ocenę wadliwości czynności procesowych dokonanych przed dniem wejścia w życie tych zmian, zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie ich podjęcia.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy podkreślił, że postępowanie odwoławcze ma na celu skontrolowanie poprawności przeprowadzenia procesu karnego na podstawie stanu prawnego obowiązującego na etapie rozpoznania sprawy i podjętych czynności. Zmiana przepisów od 1 lipca 2015 r. nie może rzutować na ocenę prawidłowości procedowania sądu I instancji przed tą datą.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. P. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| A. K. | osoba_fizyczna | Prokurator Prokuratury Okręgowej w Poznaniu |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 11
Kodeks postępowania karnego
Rozpoznanie sprawy podczas nieobecności oskarżonego, którego obecność była obowiązkowa, stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą.
k.p.k. art. 374 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie rozprawy (22.04.2015 r.), obecność oskarżonego na rozprawie głównej była obowiązkowa, chyba że ustawa stanowiła inaczej.
k.k. art. 278 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący przestępstwa kradzieży.
k.k. art. 12
Kodeks karny
Przepis dotyczący popełnienia przestępstwa w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru.
k.k. art. 64 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący recydywy.
Pomocnicze
k.p.k. art. 376 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Sąd mógł prowadzić rozprawę pod nieobecność oskarżonego, jeżeli zawiadomiony o terminie rozprawy odroczonej lub przerwanej nie stawił się na tę rozprawę bez usprawiedliwienia. W niniejszej sprawie sąd I instancji zastosował ten przepis, jednak oskarżony usprawiedliwił swoją nieobecność.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez Sąd Rejonowy art. 374 § 1 k.p.k. poprzez rozpoznanie sprawy pod nieobecność oskarżonego, co stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k.
Odrzucone argumenty
Błąd w ustaleniach faktycznych przejawiający się w niezasadnym przyjęciu, że oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu (nie był rozpatrywany ze względu na uchylenie wyroku z przyczyn proceduralnych).
Godne uwagi sformułowania
rozpoznanie sprawy podczas nieobecności oskarżonego, którego obecność była obowiązkowa obliguje sąd do uchylenia wydanego w sprawie orzeczenia • ustawodawca pozostawił niezmienną treść art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. • prawidłowość zastosowania przez sąd przepisów proceduralnych należy oceniać w zgodzie z regulacją prawną obowiązująca w dniu przeprowadzenia poszczególnych czynności • późniejsza zmiana przepisów w tym zakresie nie może konwalidować tej nieprawidłowości • proces karny 'chwyta w locie' zmiany przepisów proceduralnych ma zdaniem sądu odwoławczego zastosowanie do wszelkich rozstrzygnięć i czynności przeprowadzonych dopiero po dniu 1 lipca 2015 r. • względy lojalności procesowej wymagają, aby prawidłowo dostrzeżone przez oskarżonego uchybienie sądu skutkowało uchyleniem zaskarżonego wyroku
Skład orzekający
Leszek Matuszewski
przewodniczący-sprawozdawca
Ewa Taberska
sędzia
Małgorzata Winkler-Galicka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja stosowania przepisów proceduralnych w kontekście zmian legislacyjnych, zwłaszcza w zakresie obowiązkowej obecności oskarżonego na rozprawie i bezwzględnych przesłanek odwoławczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów proceduralnych w trakcie toczącego się postępowania i oceny czynności dokonanych przed tą zmianą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak zmiany w prawie mogą wpływać na ocenę wcześniejszych czynności procesowych i jak ważne jest przestrzeganie przepisów proceduralnych, nawet jeśli późniejsze nowelizacje zmieniają ich charakter.
“Zmiana prawa w trakcie procesu: czy sąd mógł skazać nieobecnego oskarżonego?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.