II K 659/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Zamościu, rozpoznając apelacje prokuratora i pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych od wyroku Sądu Rejonowego w Biłgoraju, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę J. K. do ponownego rozpoznania. Sąd Rejonowy uniewinnił oskarżonego od zarzutów dotyczących sporządzenia i przekazania poświadczającego nieprawdę wykazu akcjonariuszy (art. 590 pkt 4 ksh) oraz przerobienia i użycia wykazu w celu uniemożliwienia udziału akcjonariuszy w walnym zgromadzeniu (art. 270 § 1 kk i art. 271 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk). Sąd Okręgowy, analizując zarzuty apelacji, stwierdził, że choć nie wszystkie zarzuty apelacyjne są zasadne, konieczne jest ponowne rozpoznanie sprawy. W szczególności sąd odwoławczy wskazał na potrzebę zbadania, czy zachowanie oskarżonego nie wyczerpuje znamion przestępstwa z art. 191 § 1 kk (zmuszanie), a także czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy dotyczący ewentualnego porozumienia akcjonariuszy i stopnia społecznej szkodliwości czynu. Sąd Okręgowy podkreślił, że kompetencja zarządu spółki do ustalenia listy uprawnionych do udziału w walnym zgromadzeniu ograniczona jest do badania legitymacji formalnej, a nie materialnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności karnej członków zarządu spółek akcyjnych za działania związane z organizacją walnych zgromadzeń, w szczególności w kontekście art. 590 ksh i art. 271 kk. Określenie granic kompetencji zarządu w zakresie ustalania listy uprawnionych do udziału w WZA. Rozważania dotyczące jedności czynu i możliwości zmiany kwalifikacji prawnej w postępowaniu odwoławczym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z prawem spółek handlowych i rynkiem kapitałowym, a jego zastosowanie do innych sytuacji może wymagać ostrożności.
Zagadnienia prawne (5)
Czy sporządzenie i przekazanie wykazu akcjonariuszy przez wiceprezesa zarządu spółki akcyjnej, mające na celu uniemożliwienie udziału niektórym akcjonariuszom w walnym zgromadzeniu, wyczerpuje znamiona czynu z art. 590 pkt 4 ksh?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, czyn z art. 590 pkt 4 ksh ma charakter indywidualny właściwy i może być popełniony tylko przez osoby działające w imieniu określonych podmiotów (np. podmiotów prowadzących rachunek papierów wartościowych), a nie przez członków organu spółki publicznej.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy, opierając się na wykładni gramatycznej, systemowej i celowościowej, stwierdził, że art. 590 pkt 4 ksh penalizuje zachowania osób działających w imieniu podmiotów zobowiązanych do przekazywania i udostępniania wykazu akcjonariuszy spółki publicznej, a nie członków organu spółki, którzy jedynie ustalają listę uprawnionych.
Czy poświadczenie nieprawdy w wykazie akcjonariuszy przez wiceprezesa zarządu spółki akcyjnej, które ma skutki ograniczone do stosunków wewnętrznych spółki, może być podstawą odpowiedzialności karnej z art. 271 § 1 kk?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, poświadczenie nieprawdy przez osobę pełniącą funkcję w zarządzie spółki akcyjnej, które nie rodzi skutków o charakterze publicznym i nie posiada cechy zaufania publicznego, nie wypełnia znamion przestępstwa z art. 271 § 1 kk.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podkreślił, że pojęcie 'innej osoby uprawnionej do wystawienia dokumentu' w art. 271 § 1 kk jest interpretowane wąsko i wymaga, aby dokument rodził skutki o charakterze publicznym. Dokument sporządzony na wewnętrzny użytek spółki, jak wykaz akcjonariuszy, nie spełnia tych kryteriów. Ponadto, czyn ten nie był 'wystawieniem' dokumentu w rozumieniu tego przepisu.
Czy zachowanie oskarżonego polegające na sporządzeniu i przekazaniu wykazu akcjonariuszy w celu uniemożliwienia udziału niektórym akcjonariuszom w walnym zgromadzeniu, może być zakwalifikowane jako przestępstwo z art. 191 § 1 kk (zmuszanie)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Istnieje taka możliwość, a sąd pierwszej instancji nie zbadał tej kwestii wystarczająco.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że celem zachowania oskarżonego było zmuszenie akcjonariuszy do zaniechania udziału w walnym zgromadzeniu. Należy zbadać, czy polecenie ochrony wiązało się z użyciem przemocy lub groźby jej użycia wobec akcjonariuszy, co mogłoby wypełnić znamiona art. 191 § 1 kk. Jedność czynu pozwala na rozważenie tej kwalifikacji w ramach tego samego zdarzenia historycznego.
Czy zarząd spółki akcyjnej ma kompetencję do badania materialnej legitymacji akcjonariuszy do udziału w walnym zgromadzeniu, poza legitymacją formalną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kompetencja zarządu jest ograniczona do badania legitymacji formalnej.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, stwierdził, że zarząd spółki akcyjnej może jedynie badać formalne prawo do uczestnictwa w walnym zgromadzeniu, a nie materialne prawo do głosowania. Kwestie dotyczące naruszenia obowiązków ujawnienia działania w porozumieniu ('action in concert') należą do oceny sądu.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy w zakresie ustalenia, czy akcjonariusze zawarli porozumienie co do zgodnego głosowania i czy miało to wpływ na stopień społecznej szkodliwości czynu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie zbadał tej kwestii wystarczająco.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że sąd pierwszej instancji nie przesłuchał świadków na okoliczność zawarcia porozumienia i nie przeanalizował wyników głosowań. Ustalenie tych faktów jest istotne dla oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu oskarżonego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
| pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych | inne | oskarżyciel posiłkowy |
| (...) S.A. | spółka | oskarżyciel posiłkowy |
Przepisy (18)
Główne
k.s.h. art. 590 § pkt 4
Kodeks spółek handlowych
Czyn zabroniony z art. 590 pkt 4 k.s.h. ma charakter indywidualnego właściwego i może być popełniony tylko przez osoby działające w imieniu podmiotów kwalifikowanych, zobowiązanych do przekazywania i udostępniania wykazu akcjonariuszy uprawnionych do uczestnictwa w WZA spółki publicznej. Nie mogą się go dopuścić osoby wchodzące w skład organu spółki publicznej.
kk art. 270 § § 1
Kodeks karny
kk art. 271 § § 1
Kodeks karny
Dla bytu przestępstwa z art. 271 § 1 k.k. nie jest wystarczające samo sporządzenie dokumentu, lecz jego 'wystawienie', które musi rodzić skutek o charakterze publicznym i posiadać cechę zaufania publicznego. Dokument sporządzony na wewnętrzny użytek spółki, jak wykaz akcjonariuszy, nie spełnia tych kryteriów.
kk art. 191 § § 1
Kodeks karny
Należy zbadać, czy zachowanie oskarżonego polegające na uniemożliwieniu akcjonariuszom udziału w WZA, w tym potencjalne użycie przemocy, wypełnia znamiona przestępstwa zmuszania.
Pomocnicze
kk art. 11 § § 2
Kodeks karny
kpk art. 440
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 167
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 172
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 366
Kodeks postępowania karnego
k.s.h. art. 406 § 1-3
Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 406 § § 2
Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 406 § § 6
Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 406 § § 7-8
Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 425 § § 1
Kodeks spółek handlowych
k.c. art. 755
Kodeks cywilny
u.o.p. art. 87 § ust 1 pkt 5
Ustawa o ofercie publicznej i warunkach wprowadzenia instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych
u.o.p. art. 89
Ustawa o ofercie publicznej i warunkach wprowadzenia instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych
kpk art. 2 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewystarczające zbadanie materiału dowodowego przez sąd pierwszej instancji. • Konieczność zbadania potencjalnego wyczerpania znamion czynu z art. 191 § 1 kk. • Niewłaściwa interpretacja zakresu kompetencji zarządu spółki w zakresie ustalania listy uprawnionych do udziału w WZA. • Potrzeba ponownej oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu w kontekście ewentualnego porozumienia akcjonariuszy.
Odrzucone argumenty
Zarzuty apelacji dotyczące obrazy prawa materialnego (art. 590 pkt 4 ksh, art. 270 § 1 kk, art. 271 § 1 kk) w zakresie, w jakim sugerowały odpowiedzialność oskarżonego na gruncie tych przepisów w sposób przyjęty przez prokuratora i pełnomocnika. • Zarzuty dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, w zakresie w jakim nie zostały uwzględnione przez sąd odwoławczy.
Godne uwagi sformułowania
zachowanie oskarżonego nie mogło wyczerpywać dyspozycji art.590 pkt 4 k.s.h. • czyn zabroniony z art.590 pkt 4 k.s.h ma charakter indywidualnego właściwego • poświadczeniu dokonanemu przez ową inną osobę, o której mowa w art. 271 § 1 k.k. , towarzyszy cecha zaufania publicznego • nie można mówić, że został wystawiony w rozumieniu art. 271 § 1 k.k. , a jedynie sporządzony • kompetencja zarządu spółki akcyjnej w zakresie decyzji o ustaleniu listy uprawnionych do udziału w WZA ograniczona jest tylko do badania legitymacji formalnej • nie można, jak to mylnie czyni Sąd Rejonowy, utożsamiać listy uprawnionych z akcji na okaziciela do uczestnictwa w WZA spółki publicznej z listą obecności na WZA • jedność czynu w polskim prawie karnym decydują łącznie kryteria naturalistyczne i normatywne • granice oskarżenia wyznacza bowiem zdarzenie historyczne • za rażąco niesprawiedliwe, w rozumieniu art. 440 k.p.k. , uznać należy utrzymanie w mocy wyroku uniewinniającego
Skład orzekający
Beata Krzysztofiak
przewodniczący
Jacek Magdziak
sędzia
Przemysław Szyszka
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności karnej członków zarządu spółek akcyjnych za działania związane z organizacją walnych zgromadzeń, w szczególności w kontekście art. 590 ksh i art. 271 kk. Określenie granic kompetencji zarządu w zakresie ustalania listy uprawnionych do udziału w WZA. Rozważania dotyczące jedności czynu i możliwości zmiany kwalifikacji prawnej w postępowaniu odwoławczym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z prawem spółek handlowych i rynkiem kapitałowym, a jego zastosowanie do innych sytuacji może wymagać ostrożności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy potencjalnych nadużyć w procesie decyzyjnym spółki akcyjnej i interpretacji przepisów karnych w kontekście prawa handlowego. Uchylenie wyroku uniewinniającego i wskazanie na potrzebę zbadania nowych kwalifikacji prawnych czyni ją interesującą dla prawników specjalizujących się w prawie karnym gospodarczym i prawie spółek.
“Czy wiceprezes spółki może fałszować listy akcjonariuszy? Sąd Okręgowy uchyla wyrok i bada nowe zarzuty.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.