II K 612/25

SAOSKarneprzestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemuŚrednianajwyższy
prawo zamówień publicznychprzetargpoświadczenie nieprawdykierownik zamawiającegoprokurentkonflikt interesówuniewinnieniek.k.

Sąd uniewinnił prezesa zarządu spółki od zarzutu poświadczenia nieprawdy w dokumentach przetargowych, uznając brak zamiaru popełnienia przestępstwa.

Oskarżony, jako prezes zarządu spółki, pełnił funkcję kierownika zamawiającego w postępowaniu przetargowym. Zarzucono mu poświadczenie nieprawdy w protokole, wskazując, że złożył oświadczenie o braku konfliktu interesów, podczas gdy zrobiła to prokurent. Sąd uznał, że oskarżony brał udział w postępowaniu, ale brak jest dowodów na celowe poświadczenie nieprawdy, co jest wymogiem dla przestępstwa z art. 271 § 3 k.k. W związku z tym oskarżony został uniewinniony.

Sprawa dotyczyła oskarżonego B. W., który pełnił funkcję Prezesa Zarządu Agencji (...) sp. z o.o. i był kierownikiem zamawiającego w postępowaniu przetargowym. Zarzucono mu popełnienie przestępstwa z art. 271 § 3 k.k., polegającego na poświadczeniu nieprawdy w protokole z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Konkretnie, chodziło o wskazanie, że złożył on oświadczenie o braku konfliktu interesów (art. 17 ust. 2 ustawy Prawo zamówień publicznych), podczas gdy oświadczenie to złożyła prokurent spółki, K. H. Sąd ustalił, że oskarżony faktycznie brał udział w postępowaniu przetargowym, podpisując niektóre dokumenty, w tym protokół. Nie złożył jednak wymaganego oświadczenia, co oznaczało, że nie został formalnie wyłączony z postępowania. Sąd analizując kwestię poświadczenia nieprawdy, doszedł do wniosku, że brak jest dowodów na celowe działanie oskarżonego. Wskazano, że protokół był jawny i podlegał publikacji, co czyniłoby oczywistym dla każdego, że oświadczenie złożyła prokurent, a nie prezes. Sąd uznał, że nieprawidłowości w dokumentacji wynikały z niedbalstwa i bałaganu organizacyjnego, a nie z zamiaru popełnienia przestępstwa, który jest konieczny do przypisania czynu z art. 271 § 3 k.k. Wobec braku wyczerpania znamion czynu zabronionego, sąd na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. i art. 414 § 1 k.p.k. orzekł wyrok uniewinniający.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli brak jest dowodów na celowe działanie oskarżonego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że oskarżony brał udział w postępowaniu, ale nie ma dowodów na celowe poświadczenie nieprawdy. Nieprawidłowości wynikały z niedbalstwa, a nie z zamiaru popełnienia przestępstwa, który jest wymogiem dla art. 271 § 3 k.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uniewinnienie

Strona wygrywająca

B. W.

Strony

NazwaTypRola
B. W.osoba_fizycznaoskarżony
Agencja (...) sp. z o.o.spółkazamawiający
K. H.osoba_fizycznaprokurent
G. T.osoba_fizycznaoferent
A. K.osoba_fizycznaczłonek komisji przetargowej
G. J.osoba_fizycznaczłonek komisji przetargowej
J. G.osoba_fizycznaczłonek komisji przetargowej

Przepisy (8)

Główne

k.k. art. 271 § 3

Kodeks karny

Czyn można popełnić wyłącznie z zamiarem bezpośrednim kierunkowym.

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

Negatywna przesłanka procesowa (brak znamion czynu zabronionego).

k.p.k. art. 414 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wyrok uniewinniający.

Pomocnicze

Pzp art. 17 § 2

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Oświadczenie o braku konfliktu interesów.

Pzp art. 18 § 1

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Odpowiedzialność kierownika zamawiającego za przeprowadzenie postępowania.

Pzp art. 86 § 5

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Informacje publikowane na stronie internetowej zamawiającego.

Pzp art. 41

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Dokumenty istotne dla prowadzonego postępowania.

k.p.k. art. 632 § 2

Kodeks postępowania karnego

Koszty procesu w przypadku uniewinnienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak zamiaru popełnienia przestępstwa z art. 271 § 3 k.k. Nieprawidłowości w dokumentacji wynikające z niedbalstwa, a nie celowego działania. Jawność protokołu i publikacja informacji uniemożliwiające celowe poświadczenie nieprawdy.

Odrzucone argumenty

Oskarżony brał udział w postępowaniu przetargowym. Podpisanie protokołu z oświadczeniem o złożeniu oświadczenia z art. 17 ust. 2 Pzp stanowiło poświadczenie nieprawdy.

Godne uwagi sformułowania

Czyn zabroniony z art. 271 § 3 k.k. można popełnić wyłącznie z zamiarem bezpośrednim kierunkowym. Pozycja kierownika zamawiającego – Prezesa Zarządu Agencji (...) sp. z o.o. – zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1 ustawy z 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych odpowiadał za przeprowadzenie postępowania. Samo przekonanie świadków o takim stanie rzeczy bez złożenia przez oskarżonego wskazanego oświadczenia nie mogło być uznane za prawidłowe. Tak więc pomimo nieprawidłowego zachowania oskarżonego przy sporządzaniu dokumentów przetargowych, nie sposób było przyjąć, że było to działanie celowe, a tylko z takim zamiarem można popełnić czyn zabroniony z art. 271 § 3 k.k. Brak w zachowaniu sprawcy choćby jednego z elementów czynu zabronionego, niezależnie, czy odnoszącego się do strony podmiotowej, czy przedmiotowej czynu, powoduje zdekompletowanie jego znamion, a tym samym niemożność przypisania go oskarżonemu.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja znamion czynu z art. 271 § 3 k.k. w kontekście prawa zamówień publicznych, znaczenie zamiaru w przestępstwach urzędniczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w prawie zamówień publicznych i wymaga oceny zamiaru sprawcy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest udowodnienie zamiaru w przestępstwach urzędniczych i jak drobne błędy proceduralne mogą prowadzić do uniewinnienia, nawet jeśli faktycznie doszło do nieprawidłowości.

Czy błąd w dokumentach przetargowych to od razu przestępstwo? Sąd wyjaśnia, dlaczego nie zawsze.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
UZASADNIENIE Formularz UK 1 Sygnatura akt II K 612/25 Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza. 1.USTALENIE FAKTÓW 1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) B. W. (1) czyn zabroniony z art. 271 § 3 k.k. – opisany w części wstępnej wyroku Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione Dowód Numer karty 1. 
        Oskarżony B. W. w 2017 r. pełnił funkcję Prezesa Zarządu Agencji (...) sp. z o.o. z siedzibą w N. . 2. 
        W spółce ustanowiony był prokurent samoistny, którym była K. H. (1) . 3. 
        W maju 2017 r. spółka (...) ogłosiła pod nr (...) , przetarg nieograniczony na roboty budowlane w ramach projektu „Zmiana sposobu użytkowania dawnej wojskowej komendy uzupełnień na obiekt usługowo-administracyjny – zmiana warunków pozwolenia budowlanego w zakresie zmiany funkcji I piętra na przychodnię lekarską, ul. (...) , (...)-(...) N. ”. 4. 
        Oskarżony jako kierownik zamawiającego powołał komisję przetargową, w skład której weszli A. K. (1) , G. J. (1) i J. G. (1) . 5. 
        W postępowaniu przetargowym brał udział G. T. (1) – krewny oskarżonego (w linii bocznej w czwartym stopniu), z którym utrzymywał on relacje towarzyskie. 6. 
        Oskarżony wykonywał czynności w postępowaniu przetargowym, m.in. 26 i 31 maja oraz 5 czerwca 2017 r. dokonał zmian w treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia publicznego (SIWZ), które były publikowane następnie na stronie internetowej oraz udzielał odpowiedzi „oferentom” biorącym udział w postępowaniu, jak również podpisał dokument związany z zamieszczeniem na stronie internetowej informacji wskazanych w art. 86 ust. 5 ustawy z 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych . 7. 
        Otwarcie ofert nastąpiło 7 czerwca 2017 r. o godz. 10:30, po czym komisja przetargowa w oparciu o kryteria wskazane w ogłoszeniu o przetargu dokonała wyboru najkorzystniejszej oferty. 8. 
        2 sierpnia 2017 r. sporządzono protokół z postępowania o udzielenie zamówienia w trybie przetargu nieograniczonego, który podpisał oskarżony, jako kierownik zamawiającego - z treści części 4. wynikało m.in., że wykonywał on czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia i złożył oświadczenie określone w art. 17 ust. 2 ustawy z 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych . 9. 
        Oskarżony nie złożył oświadczenia, o którym mowa w art. 17 ust. 2 ustawy z 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych , oświadczenia takie stanowiące załączniki do protokołu złożyli członkowie komisji przetargowej oraz K. H. , jako prokurent. 10. 
        Protokół wraz z załącznikami był jawny i podlegał niezwłocznej publikacji na stronie internetowej zamawiającego. informacja z KRS dowód rzeczowy - akta postępowania przetargowego nr (...) cz. zeznania G. T. 277 315 366 0.1.1.2 Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) B. W. (1) czyn zabroniony z art. 271 § 3 k.k. – opisany w części wstępnej wyroku Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione Dowód Numer karty 11. 
        Oskarżony nie brał udziału w postępowaniu przetargowym. wyjaśnienia zeznania A. K. zeznania J. K. zeznania K. H. zeznania G. J. 363 364 364v 365v 390v 1.OCena DOWOdów 1.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1-10 informacja z KRS dowód rzeczowy - akta postępowania przetargowego nr (...) cz. zeznania G. T. wszystkich istotnych ustaleń w sprawie sąd dokonał w oparciu o treść dokumentów z postępowania przetargowego nr (...) oraz informację z KRS, natomiast zeznania G. T. posłużyły jedynie do ustalenia stopnia jego pokrewieństwa z oskarżonym oraz tego, że utrzymywali oni relacje towarzyskie, 1.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 11 wyjaśnienia zeznania A. K. zeznania J. K. zeznania K. H. zeznania G. J. sąd nie dał wiary wyjaśnieniom oskarżonego, jak również zeznaniom wskazanych świadków, że B. W. nie brał udziału w postępowaniu przetargowym nr (...) , gdyż przeczyła temu treść dokumentów z postępowania, które oskarżony podpisał, podkreślić trzeba w tym miejscu, że powstrzymanie się przez niego od podpisania pozostałych dokumentów, które podpisała K. H. jako prokurent, oznaczało jedynie faktyczne powstrzymanie się od pewnych czynności w jego toku, a nie, że nie brał w ogóle udziału w postępowaniu, w tym poprzez formalne wyłącznie, które mogło nastąpić tylko przez złożenie oświadczenia w trybie art. 17 ustawy z 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych , a tego oskarżony nie zrobił, jednocześnie należy zauważyć, że samo przekonanie świadków o takim stanie rzeczy bez złożenia przez oskarżonego wskazanego oświadczenia nie mogło być uznane za prawidłowe, zeznania G. T. zeznania A. S. zeznania D. W. zeznania J. G. pozostałe dowody z dokumentów sąd dokonał istotnych ustaleń w sprawie w oparciu o wskazane wcześniej dokumenty z postępowania przetargowego, w związku z czym zeznania tych świadków, jak i pozostałe dowody z dokumentów nie miały znaczenia dla ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, 1.PODSTAWA PRAWNA WYROKU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Oskarżony ☐ 1.3. 
        Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej ☐ 1.4. 
        Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej ☐ 1.5. 
        Warunkowe umorzenie postępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania ☐ 1.6. 
        Umorzenie postępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania ☒ 1.7. 
        Uniewinnienie 1 B. W. (1) Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia Za występek z art. 271 § 1 k.k. , odpowiada funkcjonariusz publiczny lub inna osoba uprawniona do wystawienia dokumentu, która poświadcza w nim nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne. Zgodnie z § 3 jeżeli sprawca dopuszcza się tego czynu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Czyn zabroniony z art. 271 § 3 k.k. można popełnić wyłącznie z zamiarem bezpośrednim kierunkowym. W realiach niniejszej sprawy, w świetle przepisów ustawy z 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych , postępowanie „o udzielenie zamówienia publicznego” należało zdefiniować jako ciąg czynności faktycznych i prawnych rozpoczynający się z chwilą ogłoszenia o zamówieniu (uchwała SN z 17 grudnia 2010 r., sygn. akt III CZP 103/10). Jednocześnie przepisy tejże ustawy nie pozostawiają wątpliwości, że pojęcie wykonywania czynności w postępowaniu należy postrzegać bardzo szeroko ze względu na konieczność zminimalizowania ryzyka możliwego konfliktu interesów. Dla przykładu w wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z 18 lutego 2021 r., sygn. akt KIO 241/21, za wykonywanie czynności w postępowaniu uznano nawet samo sprawdzenie treści SIWZ, gdy osoba złożyła jedynie podpis z adnotacją „sprawdził” i wskazano, że winna ona zostać ujawniona w protokole postępowania w pkt 4 „osoby wykonujące czynności związane z przygotowaniem i przeprowadzeniem postępowania o udzielenie zamówienia”. Sąd nie miał wątpliwości, że oskarżony będąc kierownikiem zamawiającego – Prezesem Zarządu Agencji (...) sp. z o.o. , zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1 ustawy z 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych odpowiadał za przeprowadzenie postępowania, przy czym uprawnioną do działania była również prokurent K. H. . Co prawda oskarżony powołał komisję przetargową, ale miała ona zgodnie z regulacjami przywołanej ustawy, wyłącznie charakter pomocniczy, co oznaczało, że z wyjątkiem poszczególnych czynności w postępowaniu przewidzianych dla tego ciała w art. 20, pozostałe czynności należały do kierownika zamawiającego, czyli oskarżonego, ewentualnie do prokurenta. Oskarżony nie złożył oświadczenia w trybie art. 17 ustawy, a więc nie doszło do jego wyłączenia z postepowania. Tym samym wbrew swoim twierdzeniom złożonym na rozprawie brał on udział w postępowaniu o udzielenie zamówienia, na co wskazują podpisywane przez niego dokumenty, które dotyczyły okoliczności istotnych dla prowadzonego postępowania – wskazanych m.in. w art. 41 ustawy Prawo zamówień publicznych . Oznaczało to również, że choć oskarżony uważał, że nie brał udziału w postępowaniu, bo w swoim odczuciu nie wykonywał czynności istotnych, to jednak złożył oświadczenie prawdziwe, gdyż wykonywał czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia nr (...) . Tak więc nie poświadczył on nieprawdy w tej kwestii. Druga kwestia wskazana w zarzucie to poświadczenie przez oskarżonego w protokole okoliczności, że złożył oświadczenie w trybie art. 17 ust. 2 ustawy z 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych . Zauważyć należy, że stwierdzenie to ujęte jest w jednym zdaniu z fragmentem dotyczącym wykonywania czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia. Analiza ustalonego stanu faktycznego prowadziła do wniosku, że złożenie tego oświadczenia było wynikiem niedbalstwa i swoistego bałaganu organizacyjnego. Odmienna ocena sprzeczna byłaby z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, trudno przecież zakładać, że oskarżony celowo nieprawdziwe poświadczył w protokole, że złożył oświadczenie z art. 17 ust. 2 ustawy Prawo zamówień publicznych , skoro protokół wraz z załącznikami był jawny i podlegał niezwłocznej publikacji na stronie internetowej zamawiającego, w związku z czym już na pierwszy rzut oka każdy przeciętny obserwator był w stanie dostrzec to, że jako kierownik zamawiającego oświadczenie takie złożyła K. H. (1) , a nie oskarżony. Tak więc pomimo nieprawidłowego zachowania oskarżonego przy sporządzaniu dokumentów przetargowych, nie sposób było przyjąć, że było to działanie celowe, a tylko z takim zamiarem można popełnić czyn zabroniony z art. 271 § 3 k.k. Reasumując, brak w zachowaniu sprawcy choćby jednego z elementów czynu zabronionego, niezależnie, czy odnoszącego się do strony podmiotowej, czy przedmiotowej czynu, powoduje zdekompletowanie jego znamion, a tym samym niemożność przypisania go oskarżonemu. Tak więc skoro oskarżony swoim zachowaniem nie wyczerpał znamion czynu zabronionego z art. 271 § 3 k.k. , zachodziła negatywna przesłanka procesowa z art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. W tej sytuacji zgodnie z art. 414 § 1 k.p.k. sąd wydał wyrok uniewinniający. 1.KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności 1.1Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności 1.6. inne zagadnienia W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę 1.KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 2 zgodnie z art. 632 pkt 2 k.p.k. w związku z uniewinnieniem oskarżonego kosztami procesu obciążono Skarb Państwa, w tym zasądzono na jego rzecz 1 608 zł z tytułu poniesionych kosztów ustanowienia obrońcy w sprawie. 1.1Podpis

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI