II K 588/21

Sąd Rejonowy w SzczytnieSzczytno2023-03-30
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuNiskarejonowy
przywłaszczenieomyłkaKRUSzwrot pieniędzywypadek mniejszej wagigrzywnakoszty sądowealimenty

Sąd Rejonowy w Szczytnie skazał mężczyznę za przywłaszczenie 952 zł omyłkowo przelanych przez KRUS, kwalifikując czyn jako wypadek mniejszej wagi i orzekając karę grzywny.

Sąd Rejonowy w Szczytnie rozpoznał sprawę przeciwko S. B., oskarżonemu o przywłaszczenie 952 zł, które omyłkowo wpłynęły na jego konto bankowe z KRUS. Oskarżony, mimo wielokrotnych wezwań, nie zwrócił pieniędzy przez ponad rok. Sąd uznał czyn za wypadek mniejszej wagi i skazał oskarżonego na grzywnę w wysokości 150 stawek dziennych po 10 zł każda. Oskarżony został zwolniony od kosztów sądowych ze względu na obowiązki alimentacyjne.

Sąd Rejonowy w Szczytnie wydał wyrok w sprawie sygn. akt II K 588/21 przeciwko S. B., oskarżonemu o przywłaszczenie mienia. Oskarżony otrzymał na swój rachunek bankowy kwotę 952,00 zł, która została omyłkowo przelana przez KRUS Placówka Terenowa w Szczytnie w wyniku błędnego wprowadzenia numeru konta beneficjenta. Mimo wielokrotnych prób kontaktu ze strony KRUS, w tym pisemnych wezwań, oskarżony nie zwrócił środków, zasłaniając się brakiem czasu i unikając kontaktu. Dopiero po ponad roku, w czerwcu 2022 roku, zwrócił kwotę na rachunek KRUS. Sąd uznał, że zachowanie oskarżonego wypełnia znamiona przestępstwa przywłaszczenia, jednak ze względu na okoliczności popełnienia czynu, niewielką szkodę oraz ostateczny zwrot pieniędzy, zakwalifikował czyn jako wypadek mniejszej wagi (art. 284 § 3 k.k.). W konsekwencji, sąd skazał S. B. na karę grzywny w wysokości 150 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na 10 zł. Jednocześnie, biorąc pod uwagę ciążący na oskarżonym obowiązek alimentacyjny, sąd zwolnił go od obowiązku zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych, w tym opłaty.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli odbiorca ma świadomość, że środki nie należą do niego i mimo wezwań odmawia ich zwrotu, traktując je jak własne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że oskarżony, mimo otrzymania pieniędzy wskutek omyłki, miał świadomość ich nienależnego posiadania. Jego odmowa zwrotu, zasłanianie się brakiem czasu i unikanie kontaktu świadczyły o zamiarze zatrzymania środków jak właściciel.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

skazanie

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w zakresie kary grzywny)

Strony

NazwaTypRola
S. B.osoba_fizycznaoskarżony
KRUS Placówka Terenowa w S.instytucjapokrzywdzony
I. B.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (6)

Główne

k.k. art. 284 § 1

Kodeks karny

Podstawa kwalifikacji prawnej czynu.

k.k. art. 284 § 3

Kodeks karny

Kwalifikacja czynu jako wypadek mniejszej wagi.

Pomocnicze

k.p.k. art. 624 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa zwolnienia od kosztów sądowych.

k.p.k. art. 626 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa zwolnienia od kosztów sądowych.

u.o.w.s.k. art. 17 § 1

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

Podstawa zwolnienia od opłat.

u.o.w.s.k. art. 17 § 2

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

Podstawa zwolnienia od opłat.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Czyn oskarżonego, mimo wypełnienia znamion przywłaszczenia, stanowi wypadek mniejszej wagi ze względu na okoliczności popełnienia, niewielką szkodę i ostateczny zwrot środków. Oskarżony powinien zostać zwolniony od kosztów sądowych ze względu na ciążący na nim obowiązek alimentacyjny.

Odrzucone argumenty

Oskarżony nie przyznał się formalnie do winy, twierdząc, że nie odda pieniędzy, dopóki KRUS nie udowodni, że mu się nie należą.

Godne uwagi sformułowania

zachowanie oskarżonego jednoznacznie dążył do utrzymania powstałego stanu, bezprawnie zatrzymując posiadane pieniądze nie odda przelanych na jego rzecz pieniędzy dopóki KRUS nie udowodni, że mu się nie należą zachowanie oskarżonego uznać należy za wypełniające znamiona wypadku mniejszej wagi określonego w art. 284 § 3 kk dla przyjęcia popełnienia przestępstwa przywłaszczenia nie jest konieczne faktyczne zadysponowanie przywłaszczoną, posiadaną rzeczą, a jedynie jednoznaczna wola wskazująca na zamiar zatrzymania rzeczy zwolnił go od kosztów sądowych na rzecz Skarbu Państwa

Skład orzekający

Joanna Herman

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa przywłaszczenia w kontekście omyłkowych wpłat oraz kwalifikacja czynu jako wypadek mniejszej wagi."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji omyłkowej wpłaty i nie stanowi przełomowej wykładni prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ilustruje konsekwencje przywłaszczenia środków, nawet jeśli zostały one otrzymane omyłkowo, oraz pokazuje, jak sąd ocenia 'wypadek mniejszej wagi'. Jest to przykład z życia wzięty, ale nie wykracza poza standardowe zagadnienia karne.

Omyłkowa wpłata na konto: czy zatrzymanie pieniędzy to już przywłaszczenie?

Dane finansowe

WPS: 952 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II K 588/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 marca 2023 r. Sąd Rejonowy w Szczytnie w II Wydziale Karnym w składzie : Przewodniczący : Sędzia Joanna Herman Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Mierzejewska Przy udziale Asesora Prokuratury Rejonowej w Szczytnie Leszka Litkowiec po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia, 22 lutego i 30 marca 2023 r. na rozprawie przeciwko : S. B. , s. E. i A. z d. G. , ur. (...) w S. oskarżonemu o to, że: w okresie od nieustalonego dnia po 21 grudnia 2020 roku do dnia 01 lipca 2021 roku dokonał przywłaszczenia mienia w ten sposób, że na prowadzony w Banku Spółdzielczym w S. rachunek bankowy otrzymał środki pieniężne w postaci przelewu bankowego nadanego w dniu 21 grudnia 2020 roku na kwotę 952,00 zł, omyłkowo przekazanych przez KRUS Placówka Terenowa w S. , w wyniku błędnego wprowadzenia numeru konta bankowego ich beneficjenta – I. B. , po czym nie dokonał ich zwrotu, powodując tym samym straty w kwocie 952,00 zł na szkodę KRUS OR w O. , tj. o przestępstwo z art. 284 §1 k.k. I. oskarżonego S. B. uznaje za winnego zarzucanego mu czynu z tym ustaleniem, że czyn ten kwalifikuje jako wypadek mniejszej wagi określony w art. 284 § 3 kk i za to na podstawie art. 284 §3 k.k. skazuje go na karę grzywny w wysokości 150 (stu pięćdziesięciu) stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na 10 (dziesięć) zł; II. na podstawie art. 624 §1 k.p.k. , art. 626 §1 k.p.k. i art. 17 ust.1 i 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973r. o opłatach w sprawach karnych (Dz.U. 1983r. Nr 49 poz. 223 z późn. zmian.) zwalnia oskarżonego od obowiązku zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych, w tym opłaty. UZASADNIENIE Formularz UK 1 Sygnatura akt II K 588/21 Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza. 1. USTALENIE FAKTÓW 0.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) 1. S. B. w okresie od nieustalonego dnia po 21 grudnia 2020 roku do dnia 01 lipca 2021 roku dokonał przywłaszczenia mienia w ten sposób, że na prowadzony w Banku Spółdzielczym w S. rachunek bankowy otrzymał środki pieniężne w postaci przelewu bankowego nadanego w dniu 21 grudnia 2020 roku na kwotę 952,00 zł, omyłkowo przekazanych przez KRUS Placówka Terenowa w S. , w wyniku błędnego wprowadzenia numeru konta bankowego ich beneficjenta – I. B. , po czym nie dokonał ich zwrotu, powodując tym samym straty w kwocie 952,00 zł na szkodę KRUS OR w O. , przy czym czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi, czym wyczerpał znamiona przestępstwa określonego w art. 284 § 3 kk . Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione Dowód Numer karty 1. S. B. i I. B. byli małżeństwem do 2017 roku. Po rozwodzie nie mieszkają razem. S. B. dwa razy w miesiącu przyjeżdża do miejsca zamieszkania I. B. celem realizacji kontaktów z ich wspólnymi dziećmi, nadto osobiście przekazuje wymienionej do jej rąk alimenty na rzecz dzieci. 2. W dniu 16 grudnia 2020 roku P. Terenowa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w S. wydała decyzje o zwrocie I. B. nadpłaty z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników w kwocie 952,00 zł. Omyłkowo zwrot nadpłaty dokonany został w dniu 21 grudnia 2020 r. na rachunek bankowy byłego męża I. B. S. B. . Po ujawnieniu tego faktu pracownik placówki KRUS w S. skontaktował się ze S. B. , którego poinformował o konieczności zwrotu nadpłaty. Mimo to S. B. nie dokonywał zwrotu nadpłaty wskazując w rozmowach z pracownikami w/w placówki prowadzonymi z nim w kwietniu 2021 roku, że nie ma czasu, jest zbyt zajęty, nadto by KRUS sam zabrał wskazane pieniądze z powrotem. Wymieniony nie zareagował ponadto na skierowane do niego w kwietniu 2021 roku pisemne wezwanie do zwrotu przekazanych mu omyłkowo pieniędzy, ani na doręczone mu w czerwcu 2021 roku przedsądowe wezwanie do zapłaty nadpłaconej kwoty. 3. Po około roku czasu od doręczenia wezwania do zapłaty, w dniu 29 czerwca 2022 r. S. B. dokonał zwrotu kwoty 952 zł tytułem zwrotu nienależnej wpłaty na rachunek KRUS w S. 1. zeznania świadka I. B. , 2. a)zeznania świadków I. B. , A. K. , częściowo wyjaśnienia oskarżonego; b)dokumenty PT KRUS w S. : -decyzja z dnia 16.12.2020r., -zestawienie zwrotów nadpłat; -notatki służbowe i wezwania z pokwitowaniami odbioru c) wyciąg z rachunku bankowego S. B. w Banku Spółdzielczym w S. 3. informacja pisemna KRUS w S. i wtórnik zlecenia płatniczego 1. -k. 15 2. a) -k. 15 -k.21 -k.27 b) -k. 2,; -k. 3; -k. 4 - 8; c) -k.43 3. k. 106-107 0.1. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) --- --- Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione Dowód Numer karty --- --- --- 2. OCena DOWOdów 0.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1-3 Ad. 1 - 3 Sąd dał wiarę zeznaniom świadków I. B. i A. K. , albowiem są one zbieżne i tworzą wzajemnie logiczną całość. Jak wynika z relacji A. K. , oskarżony został poinformowany o mylnym przelaniu na jego konto pieniędzy należnych faktycznie jego byłej żonie I. B. , miał zatem świadomość tego, że wszedł w posiadanie pieniędzy, do których nie przysługuje mu jakikolwiek tytuł prawny. Mimo to, jak wskazała A. K. , wymieniony początkowo zasłaniał się brakiem czasu, następnie zaś nie reagował na podejmowane próby skontaktowania się z nim, a także wysłane na jego adres i doręczone zarówno pisemne wezwanie do zwrotu nienależnie otrzymanych środków pieniężnych, jak i wreszcie – pisemne przedsądowe wezwanie do zapłaty. Jak wynika przy tym z relacji świadka I. B. , oskarżony, mimo regularnych kontaktów z nią, realizowanych w celu spotkań z dziećmi oraz przekazywania do jej rąk alimentów, w żaden sposób nie podjął jakichkolwiek prób wyjaśnienia z nią zaistniałej sytuacji, czy choćby przekazania jej za pokwitowaniem należnej kwoty pieniędzy. Powyższe przekonuje, że oskarżony, który przypadkowo, wskutek omyłkowego przelania na jego konto pieniędzy stał się ich faktycznym posiadaczem, mając świadomość pozostawania wskazanej kwoty pieniężnej do jego wyłącznej dyspozycji, swoim zachowaniem jednoznacznie dążył do utrzymania powstałego stanu, bezprawnie zatrzymując posiadane pieniądze. Zwrócić uwagę w tym miejscu należy na wyjaśnienia oskarżonego, który nie przyznając się formalnie do popełnienia zarzucanego mu czynu wskazywał jednak, że nie odda przelanych na jego rzecz pieniędzy dopóki KRUS nie udowodni, że mu się nie należą. Postawa powyższa przekonuje, że oskarżony świadomie dążył do utrzymania stanu posiadania uzyskanego w wyniku błędu placówki KRUS, jego zaś twierdzenia o braku czasu na przelanie z powrotem wskazanej kwoty pieniężnej, nie zasługują na uwzględnienie w sytuacji, gdy wiedząc o konieczności zwrotu pieniędzy, zaprzestał kontaktu z placówką KRUS, nie reagował na kierowane do niego pisma w tej sprawie, a wreszcie bezpodstawnie żądał udowodnienia, że faktycznie pieniądze te mu się nie należą, czy też samodzielnego przelania „z powrotem” przez KRUS wskazanej kwoty, co w sposób oczywisty jest niemożliwe do realizacji. Podkreślić należy, że oskarżony wskazanej kwoty pieniężnej nie zwrócił nawet mimo toczącego się postępowania przygotowawczego i dopiero w dniu 29 czerwca 2022 roku tj. po ponad roku czasu pieniądze te zwrócił. Powyższe jednoznacznie wskazuje, zdaniem sądu, że S. B. odmawiając faktycznie zwrotu pieniędzy, którymi od momentu znalezienia się ich na jego koncie nikt inny poza nim samym zadysponować nie mógł, w sposób umyślny i kierunkowy postępował z nimi jak właściciel, czyniąc faktycznie siebie jedyną osobą, która mogła nimi dowolnie dysponować i włączając je do swego stanu posiadania. Dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, sporządzone przez uprawnione organy i w zakresie ich kompetencji, nie kwestionowane przez strony, nie budziły zastrzeżeń sądu co do ich wiarygodności. 0.1.Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu --- --- --- 3. PODSTAWA PRAWNA WYROKU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Oskarżony ☐ 3.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem -- -- Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej -- x☐ 3.2. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem I. S. B. Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej Mając na uwadze, iż oskarżony, który legalnie, wskutek omyłkowego przelania na jego konto kwoty 952 zł, wszedł w jej posiadanie, podejmował następnie kroki w jednoznaczny sposób wskazujące na jego wolę pozostania jedynym jej dysponentem, odmawiając jej zwrotu, zasłaniając się brakiem czasu na jej zwrot, unikając możliwości porozumienia się w tej kwestii z I. B. , z którą utrzymywał kontakt osobisty, domagając się jednocześnie w sposób absurdalny udowadniania mu, że wskazana kwota mu się nie należy, a jednocześnie nie podejmując jakichkolwiek działań mających na celu wykazanie, że w ogóle i z jakich przyczyn miałby rościć sobie prawa do przekazanych mu pieniędzy, uznać należy, że wypełnił on znamiona przestępstwa przywłaszczenia. Jednocześnie, zdaniem sądu, uwzględniając okoliczności popełnienia czynu, stosunkowo niewielkie rozmiary wyrządzonej szkody, a także fakt ostatecznego zwrotu na rachunek KRUS kwoty 952 zł, zachowanie oskarżonego uznać należy za wypełniające znamiona wypadku mniejszej wagi określonego w art. 284 § 3 kk . Na marginesie zaznaczyć jedynie należy, że dla przyjęcia popełnienia przestępstwa przywłaszczenia nie jest konieczne faktyczne zadysponowanie przywłaszczoną, posiadaną rzeczą, a jedynie jednoznaczna wola wskazująca na zamiar zatrzymania rzeczy. Postawa oskarżonego i jego działania, w tym odmowa zwrotu pieniędzy, brak kontaktu z KRUS, brak reakcji na kierowane w tej sprawie pisma, podnoszenie szeregu różnych okoliczności mających rzekomo uniemożliwiać mu zwrot pieniędzy, przy jednoczesnym zapewnieniu sobie całkowitej i wyłącznej możliwości dysponowania tym mieniem, świadczy o wypełnieniu przez S. B. powyższych znamion. Jednocześnie znaczny czasokres, w jakim oskarżony znajdował się w posiadaniu przywłaszczonej kwoty pieniężnej, jego jednoznaczna i w różny, odmienny na poszczególnych etapach tłumaczona odmowa zwrotu pieniędzy na rzecz instytucji publicznej, pozbawienie tym samym I. B. do należnych jej pieniędzy, sprzeciwiają się przyjęciu, że zachowanie to uznać należy za szkodliwe społecznie w stopniu znikomym. ☐ 3.3. Warunkowe umorzenie postępowania --- --- Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania --- ☐ 3.4. Umorzenie postępowania --- --- Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania --- ☐ 3.5. Uniewinnienie Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia --- 4. KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności S. B. I. Przy wymiarze kary jako okoliczności obciążające uwzględnić należało dotychczasową kilkukrotną karalność oskarżonego, a także długi czasokres pozostawienia do swojej dyspozycji pieniędzy KRUS. Okoliczność łagodzącą stanowi fakt ostatecznego oddania przez oskarżonego należnej KRUS kwoty pieniężnej w toku postępowania sądowego. Z tych przyczyn, zdaniem sądu, kara grzywny w orzeczonej wysokości pozostaje adekwatna do stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu oskarżonego. Jest ona nadto możliwa do realizacji, oskarżony bowiem pozostając na wolności pracował we własnym gospodarstwie rolnym, z której to pracy uzyskiwał dochody. 5. 1Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności --- --- --- --- 1.6. inne zagadnienia W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę --- 7. KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Mając na uwadze ciążący na oskarżonym obowiązek alimentacyjny, sąd zwolnił go od kosztów sądowych na rzecz Skarbu Państwa. 6. 1Podpis

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI