II K 588/14

WYROK W I M I E N I U RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 stycznia 2015 roku Sąd Okręgowy w Poznaniu w IV Wydziale Karnym - Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: SSO Małgorzata Ziołecka Protokolant: apl. adw. K. W. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Danuty Mazur po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2015 roku sprawy P. S. oskarżonego z art. 270 § 1 k.k. na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Pile z dnia 14 października 2014 roku, sygnatura akt II K 588/14 1. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, iż przyjmuje, że podstawą rozstrzygnięcia zawartego w punkcie IV jest art. 44 § 1 k.k. , 2. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy, 3. zwalnia oskarżonego od obowiązku zwrotu Skarbowi Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, w tym od uiszczenia opłaty za II instancję. /-/ M. Z. UZASADNIENIE Wyrokiem zaocznym z dnia 14 października 2014 roku, Sąd Rejonowy w Pile uznał oskarżonego P. S. za winnego tego, że w dniu 25 lipca 2011roku, w P. , na umowie kupna – sprzedaży koparko ładowarki Case 580 K, w celu użycia za autentyczny podrobił podpis M. R. , jako osoby kupującej przedmiotowy pojazd, działając na szkodę M. R. , to jest za winnego popełnienia przestępstwa z art. 270 § 1 k.k. i za to, na podstawie art. 270 § 1 k.k. , Sąd Rejonowy wymierzył oskarżonemu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie, na podstawie art. 69 § 1 k.k. i art. 70 § 1 punkt 1 k.k. , warunkowo zawiesił na okres 3 lat tytułem próby. Nadto, na podstawie art. 71 § 1 k.k. , Sąd Rejonowy orzekł wobec oskarżonego również karę 100 stawek dziennych grzywny, przy ustaleniu wartości jednej stawki dziennej na kwotę 10 złotych. Na podstawie zaś art. 44 § 2 k.k. Sąd Rejonowy orzekł przepadek dowodu rzeczowego w postaci umowy kupna - sprzedaży z dnia 25.07.2011 roku i zarządził pozostawienie go w aktach sprawy. Orzekając natomiast o kosztach, Sąd Rejonowy, na podstawie art. 627 k.p.k. i art. 1, art. 2 ustęp 1 punkt 2, art. 3 ustęp 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych , zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w kwocie 1.909,71 złotych. Powyższy wyrok, tylko w części dotyczącej podstawy orzeczenia o przepadku dowodu rzeczowego, zaskarżył prokurator. We wniesionej apelacji skarżący zarzucił wydanemu wyrokowi obrazę przepisów prawa karnego materialnego, a konkretnie art. 44 § 2 k.k. , polegającą na wadliwym zastosowaniu tego przepisu, jako podstawy prawnej orzeczenia przepadku dowodu rzeczowego podczas, gdy przepadek tego dokumentu, jako pochodzącego bezpośrednio z przestępstwa, winien nastąpić na podstawie art. 44 § 1 k.k. Formułując powyższe zarzuty prokurator wniósł o zmianę wyroku w punkcie IV poprzez wskazanie jako podstawy prawnej orzeczonego przepadku dowodów rzeczowych art. 44 § 1 k.k. oraz utrzymanie pozostałych rozstrzygnięć w mocy Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja prokuratora okazała się być zasadna. W pierwszej kolejności Sąd Odwoławczy podnosi, iż skarżący nie kwestionował poczynionych przez Sąd Rejonowy ustaleń faktycznych oraz zastosowanej do przypisanego oskarżonemu czynu kwalifikacji prawnej, jak i rodzaju i wysokości orzeczonych kar zasadniczych. Także Sąd Okręgowy nie dostrzegł podstaw do ingerencji w powyższym zakresie w zaskarżony wyrok ( brak przesłanek z art. 439 k.p.k. ) i dlatego też rozważania swoje ograniczy tylko do zarzutów apelacji, to jest obrazy przepisu art. 44 § 2 k.k. Przechodząc do szczegółów przypomnieć należy, iż powołany przez Sąd I instancji przepis art. 44 § 2 k.k. , jako podstawa orzeczonego przepadku, dotyczy obowiązku lub możliwości orzeczenia przepadku przedmiotów, ale tylko tych, które służyły lub były przeznaczone do popełnienia przestępstwa. W piśmiennictwie i orzecznictwie tak sądów powszechnych, jak i Sądu Najwyższego przyjmuje się, że przepadek przedmiotów na podstawie przepisu art. 44 § 2 k.k. , obejmuje narzędzia przestępstwa ( instrumenta sceleris ) w znaczeniu ścisłym, to jest przedmioty wytworzone specjalnie do popełniania przestępstw (łomy służące do włamań, urządzenia do nielegalnej produkcji alkoholu, narkotyków, do fałszowania pieniędzy i papierów wartościowych itp.), jak też narzędzia w znaczeniu szerszym ( sensu largo ) w postaci przedmiotów służących celom nieprzestępnym, które zostały wykorzystane do popełnienia przestępstwa (np. nóż kuchenny użyty do zabójstwa, używane w celach legalnych urządzenie kserograficzne, którym posłużono się przy fałszerstwie dokumentu. Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd II instancji zauważa, iż przedmiot, którego przepadek został orzeczony w punkcie IV zaskarżonego wyroku, w żaden sposób nie posłużył oskarżonemu do popełnienia przestępstwa i to tak w znaczeniu szerokim, jak i wąskim. Umowa kupna sprzedaży z dnia 25 lipca 2011 roku ani nie została wytworzona, aby popełnić przestępstwo, ani także nie posłużyła w celu jego dokonania. Dokument ten powstał przecież w następstwie przestępczego działania P. S. . Umowa ta jest więc niczym innym, jak „owocem”, to jest bezpośrednim „produktem” popełnionego przez oskarżonego przestępstwa. Skoro tak, to podstawą orzeczenia jego przepadku powinien być przepis art. 44 § 1 k.k. Dyspozycja bowiem zawarta w tym przepisie prawa jest jasna i wprost traktuje o konieczności orzeczenia przepadku przedmiotów pochodzących bezpośrednio z przestępstwa. Tak więc w pełni podzielając stanowisko prokuratora, Sąd II instancji zmienił zaskarżony wyrok w ten jedynie sposób, iż przyjął, że podstawą orzeczonego w punkcie IV przepadku, jest art. 44 § 1 k.k. , o czym orzekł, jak w punkcie 1 swego orzeczenia. W pozostałym zakresie, Sąd II instancji, nie znajdując podstaw do ingerencji w zaskarżone orzeczenie, wyrok Sądu Rejonowego utrzymał w mocy (punkt 2 wyroku z dnia 15 stycznia 2015 roku). Kształtując natomiast swe orzeczenie o kosztach, Sąd Odwoławczy, na podstawie art. 634 k.p.k. i art. 624 § 1 k.p.k. , mając na uwadze zasady słuszności, zwolnił oskarżonego od obowiązku zwrotu Skarbowi Państwa kosztów procesu za postępowanie odwoławcze, w tym od uiszczenia opłaty za II instancję. / M. Z. /