II K 551/24
Podsumowanie
Sąd uniewinnił oskarżonego od zarzutu uchylania się od obowiązku alimentacyjnego z powodu braku dowodów na jego świadomość o istnieniu takiego obowiązku.
Oskarżony M. G. został oskarżony o uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego wobec dwójki dzieci w okresie od marca do grudnia 2023 r. Sąd Rejonowy w Nowym Sączu uniewinnił go, stwierdzając brak dowodów na to, że oskarżony wiedział o nałożonym na niego obowiązku alimentacyjnym. Oskarżony dowiedział się o obowiązku dopiero po osadzeniu w zakładzie karnym w lutym 2024 r., a postępowanie egzekucyjne okazało się bezskuteczne.
Sąd Rejonowy w Nowym Sączu rozpoznał sprawę przeciwko M. G., oskarżonemu o uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego wobec swoich małoletnich dzieci A. i M. G. w okresie od marca do grudnia 2023 r. Obowiązek alimentacyjny został określony postanowieniem Sądu Okręgowego z marca 2023 r. na kwotę 1600 zł miesięcznie. Sąd Rejonowy, analizując materiał dowodowy, ustalił, że oskarżony nie wiedział o nałożonym na niego obowiązku alimentacyjnym w okresie objętym zarzutem. Oskarżony dowiedział się o obowiązku dopiero po osadzeniu w zakładzie karnym w lutym 2024 r., a wcześniejsze próby doręczenia mu postanowienia były bezskuteczne, ponieważ nie przebywał pod wskazanym adresem. Sąd podkreślił, że dla przypisania odpowiedzialności karnej za przestępstwo z art. 209 § 1a kk kluczowe jest wykazanie umyślności działania sprawcy, w tym jego świadomości co do istnienia obowiązku. Ponieważ brak było dowodów na taką świadomość oskarżonego w 2023 r., sąd na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 kpk w zw. z art. 414 § 1 kpk uniewinnił oskarżonego. Kosztami procesu obciążono Skarb Państwa.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli oskarżony nie miał świadomości istnienia orzeczenia sądu nakładającego obowiązek alimentacyjny, nie można mu przypisać popełnienia przestępstwa z art. 209 § 1a kk z powodu braku umyślności.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że dla przypisania odpowiedzialności karnej za przestępstwo z art. 209 § 1a kk kluczowe jest wykazanie umyślności działania sprawcy, w tym jego świadomości co do istnienia obowiązku alimentacyjnego nałożonego orzeczeniem sądu. W tej sprawie brak było dowodów na to, że oskarżony wiedział o obowiązku w okresie objętym zarzutem, co skutkowało uniewinnieniem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uniewinnienie
Strona wygrywająca
M. G. (1)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. G. (1) | osoba_fizyczna | oskarżony |
| A. G. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| M. G. (2) | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| M. G. (3) | osoba_fizyczna | matka małoletnich |
| N. G. | osoba_fizyczna | córka oskarżonego (z poprzedniego związku) |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 17 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Brak dowodów pozwalających na przypisanie oskarżonemu popełnienia zarzucanego mu czynu.
k.p.k. art. 414 § 1
Kodeks postępowania karnego
Uniewinnienie oskarżonego w przypadku braku dowodów winy.
k.k. art. 209 § 1a
Kodeks karny
Przestępstwo uchylania się od obowiązku alimentacyjnego.
k.p.k. art. 632 § 2
Kodeks postępowania karnego
Obciążenie Skarbu Państwa kosztami procesu w przypadku uniewinnienia.
Pomocnicze
k.k. art. 9 § 1
Kodeks karny
Definicja umyślności.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasady oceny dowodów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak dowodów na świadomość oskarżonego o istnieniu obowiązku alimentacyjnego nałożonego orzeczeniem sądu w okresie objętym zarzutem. Oskarżony dowiedział się o obowiązku alimentacyjnym dopiero po osadzeniu w zakładzie karnym.
Godne uwagi sformułowania
brak dowodów pozwalających przyjąć, że w 2023 r. (...) oskarżony wiedział, iż jest sądownie zobowiązany do płacenia alimentów brak dowodów świadczących o tym, że oskarżony umyślnie uchylał się od obowiązku alimentacji, ponieważ brak dowodów, że oskarżony w 2023 r. w ogóle o takim wynikającym z orzeczenia sądu obowiązku wiedział nie sposób dowodowo wykazać spełnienia przez oskarżonego nawet wspomnianej strony intelektualnej umyślności, nie mówiąc nawet o jej stronie woluntatywnej.
Skład orzekający
Marcin Chmielowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykazanie, że brak świadomości o obowiązku alimentacyjnym nałożonym orzeczeniem sądu może stanowić podstawę do uniewinnienia od zarzutu z art. 209 § 1a kk."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku doręczenia i faktycznego braku wiedzy o obowiązku. Nie wyłącza odpowiedzialności w przypadkach, gdy oskarżony miał możliwość dowiedzenia się o obowiązku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, że nawet w sprawach o alimenty kluczowe jest udowodnienie winy i świadomości sprawcy, a nie tylko samego faktu niepłacenia.
“Czy można być skazanym za niepłacenie alimentów, o których istnieniu się nie wiedziało?”
Sektor
praca
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II K 551/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 września 2024 r. Sąd Rejonowy w Nowym Sączu - II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: Sędzia Marcin Chmielowski Protokolant: Jakub Wastag po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2024 r. sprawy M. G. (1) s. Z. i H. z domu N. ur. (...) w S. oskarżonego o to, że: w okresie od 18 marca 2023 r. do 26 grudnia 2023 r. w N. uchylał się od wykonania obowiązku alimentacyjnego wobec małoletnich A. i M. G. (2) , określonego co do wysokości postanowieniem Sądu Okręgowego w (...) z dnia 17 marca 2023 r. o sygn. (...) w łącznej kwocie 1600 zł miesięcznie, przez co naraził małoletnich na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, zaś łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych tj. o przestępstwo z art. 209 § 1a kk ; ___________________________________________________________________ I. na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 kpk w zw. z art. 414 § 1 kpk uniewinnia oskarżonego M. G. (1) od popełnienia czynu zarzucanego mu w akcie oskarżenia; II. na podstawie art. 632 pkt 2 kpk kosztami procesu obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE wyroku z 25 września 2024 r. Formularz UK 1 Sygnatura akt II K 551/24 Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza. USTALENIE FAKTÓW Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) M. G. (1) M. G. (1) został oskarżony o to, że w okresie od 18 marca 2023 r. do 26 grudnia 2023 r. w N. uchylał się od wykonania obowiązku alimentacyjnego wobec małoletnich A. i M. G. (2) określonego co do wysokości postanowieniem Sądu Okręgowego w (...) z 17 marca 2023 r. sygn. (...) w łącznej kwocie 1.600 zł miesięcznie, przez co naraził małoletnich na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, zaś łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej trzech świadczeń okresowych. Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione Dowód Numer karty Oskarżony M. G. (1) jest ojcem małoletnich A. G. ur. (...) i M. G. (2) ur. (...) Matką tych dzieci jest żona oskarżonego - M. G. (3) (poprzednio C. ). M. G. (3) z dziećmi zamieszkuje w N. . Oskarżony w 2023 r. zamieszkiwał w T. i pracował w piekarni. Oskarżony w tym czasie nie przebywał pod adresem ul. (...) w N. . Pod tym adresem mieści się hostel. Oskarżony ostatni raz przebywał w tym hostelu około trzech lat temu przez jeden miesiąc i wyprowadził się, gdy zaczęli o niego pytać funkcjonariusze (...) . W dniu 7 marca 2023 r. do Sądu (...) wpłynął pozew M. G. (3) o orzeczenie jej rozwodu z pozwanym M. G. (1) wraz z wnioskiem o zabezpieczenie roszczenia alimentacyjnego względem dzieci. Sprawa ta została zarejestrowana pod sygnaturą (...) . Postanowieniem z 17 marca 2023 r. Sąd Okręgowy uwzględnił wniosek o zabezpieczenie w ten sposób, że zobowiązał M. G. (1) do łożenia na każde z jego dzieci po 800 zł miesięcznie tj. łącznie 1.600 zł na obydwoje dzieci – na ręce matki dzieci M. G. (3) . Odpis tego postanowienia został wysłany pozwanemu na ul. (...) w N. . Pozwany pod tym adresem nie odebrał tej przesyłki, gdyż tam nie mieszkał i wróciła ona do sądu jako niepodjęta w terminie. Tak samo tj. bezskutecznie zakończyła się próba doręczenia M. G. (1) odpisu pozwu pod tym samym adresem. W sprawozdaniu z wywiadu środowiskowego sporządzonego na potrzeby postępowania rozwodowego ustalono, że pozwany najprawdopodobniej przebywa w T. . W dniu 27 grudnia 2003 r. oskarżony przyjechał do N. do M. G. (3) i dzieci na święta. Wcześniej w tym roku wymienieni nie widzieli się ze sobą, było to ich pierwsze spotkanie w 2023 r. W tym samym dniu oskarżony został zatrzymany i osadzony w zakładzie karnym celem odbycia kary pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 207 § 1 kk . Odpis pozwu rozwodowego wraz z odpisem postanowienia z 17 marca 2023 r o zabezpieczeniu roszczenia alimentacyjnego doręczono oskarżonemu do zakładu karnego dopiero 23 lutego 2024 r. i dopiero w tym dniu oskarżony po raz pierwszy dowiedział się, że ciąży na nim obowiązek zapłaty alimentów na rzecz dzieci A. i M. . Pierwsze pismo w swojej sprawie rozwodowej oskarżony sporządził dopiero 28 lutego 2024 r. (odpowiedź na pozew). Postępowanie rozwodowe między małżonkami nadal się toczy, nie zapadło w nim jeszcze orzeczenie kończące postępowanie w sprawie. Przed wydaniem przez Sąd (...) postanowienia z 17 marca 2023 r. o zabezpieczeniu roszczenia alimentacyjnego w związku z pozwem rozwodowym, nie toczyło się żadne postępowanie cywilne którego przedmiotem byłyby alimenty na rzecz dzieci, jakie oskarżony ma z M. G. (3) tj. A. i M. . Nie toczyło się także żadne postępowanie karne w sprawie niepłacenia alimentów na w/w dzieci. Oskarżony do 23 lutego 2024 r. nie wiedział o istnieniu orzeczenia z 17 marca 2023 r. w sprawie rozwodowej, które nakazywało mu – tytułem zabezpieczenia roszczenia – płacić dzieciom alimenty . W oparciu o w/w postanowienie o zabezpieczeniu roszczenia sygn. (...) , (...) przy Sądzie (...) prowadzi od kwietnia 2023 r. postępowanie egzekucyjne sygn. (...) . Egzekucja alimentów jest całkowicie bezskuteczna. Oskarżony nie interesuje się utrzymaniem dzieci z małżeństwa z M. G. (3) i nie łoży na ich utrzymanie. Oskarżony był wcześniej karany za różne przestępstwa. Wyrokiem Sądu Rejonowego w (...) z 10 września 2018 r. sygn. II K (...) oskarżony został skazany za przestępstwo z art. 209 § 1a kk na karę grzywny. Wyrok ten dotyczył jednak braku płatności alimentów na rzecz córki oskarżonego N. G. , której matką jest inna kobieta niż M. G. (3) . - notatka urzędowa z rozpytania pod adresem S. 21 w N. S. k. 3 ; - akty urodzenia małoletnich k. 6-7 ; - zaświadczenie o bezskuteczności egzekucji k. 9 i k. 91 ; - akta rozwodowe SO w N. S. (...) zwł. k. 1 i następne, k. 70, k. 72, k. 83-84, k. 99, k. 101-102, k. 136, k. 141 ; - zeznania M. G. (3) k. 20 i k. 95-96 ; - notatka urzędowa o braku wcześniejszych postępowań karnych dot. uchylania się oskarżonego od alimentów k. 26 ; - notatka urzędowa na okoliczność okresu pobytu oskarżonego w zakładzie karnym k. 27 ; - odpis postanowienia SO w N. S. z 17 marca 2023 r. (...) k. 32 ; - karty karne oskarżonego k. 38-40 i k. 88-90 ; - wyjaśnienia oskarżonego (odpis) k. 50 ; - odpis wyroku SR w (...) z 10 września 2018 r. sygn. II K (...) k. 58 ; - informacja z systemu (...) k. 76-77 . Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione Dowód Numer karty Oskarżony w 2023 r. wiedział, że na mocy orzeczenia sądowego ma płacić alimenty na rzecz dzieci M. i A. G. . Brak dowodów, w oparciu o które można dokonać takiego ustalenia faktycznego. OCena DOWOdów 1.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu Wszystkie wyżej przywołane dowody były wiarygodne i nie zachodziły podstawy do tego, by uznać je za nierzetelne bądź niemiarodajne. Należy podkreślić, że materiał dowodowy w sprawie był spójny, nie zachodziły w nim sprzeczności. Uniewinnienie oskarżonego nie wynikało z faktu dania przez sąd wiary jednym dowodom, a odrzuceniem innych dowodów, lecz z tego powodu, iż brak było dowodów pozwalających przyjąć, że w 2023 r. (w tym w okresie wskazanym w akcie oskarżenia) oskarżony wiedział, iż jest sądownie zobowiązany do płacenia alimentów na dzieci z małżeństwa z M. G. (3) . Dostępne dowody (w tym przeprowadzony przez sąd z urzędu dowód z akt SO w (...) (...) ) prowadziły do wniosku, że o obowiązku alimentacyjnym oskarżony dowiedział się dopiero w zakładzie karnym w dniu 23 lutego 2024 r. 1.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu PODSTAWA PRAWNA WYROKU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Oskarżony ☐ 1.3. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej ☐ 1.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej ☐ 1.4. Warunkowe umorzenie postępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania ☐ 1.5. Umorzenie postępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania ☒ 1.6. Uniewinnienie Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia Odpowiedzialności karnej za przestępstwo z art. 209 § 1 lub § 1a kk odpowiada m. in. ten, kto uchyla się od obowiązku alimentacyjnego określonego m. in. w orzeczeniu sądowym. Niealimentacja jest typem czynu zabronionego, który może zostać popełniony umyślnie w zamiarze bezpośrednim lub ewentualnym w rozumieniu art. 9 § 1 kk . Przy czym przywołane znamiona strony podmiotowej czynu zabronionego są elementem stanu faktycznego sprawy i obowiązkiem sądu jest ustalić w oparciu o konkretne dowody ocenione zgodnie z kryteriami zawartymi w art. 7 kpk , jaki tempore criminis był stan świadomości i woli sprawcy w odniesieniu do realizowanych przez niego znamion danego typu czynu zabronionego (elementy te składają się na tzw. stronę intelektualną i woluntatywną umyślność). W realiach rozpoznawanej sprawy nie ma dowodów świadczących o tym, że oskarżony umyślnie uchylał się od obowiązku alimentacji, ponieważ brak dowodów, że oskarżony w 2023 r. w ogóle o takim wynikającym z orzeczenia sądu obowiązku wiedział . Oskarżony wyjaśnił, że takiej wiedzy nie miał i żaden dowód takich wyjaśnień nie podważa. Tym samym w niniejszej sprawie nie sposób dowodowo wykazać spełnienia przez oskarżonego nawet wspomnianej strony intelektualnej umyślności, nie mówiąc nawet o jej stronie woluntatywnej. Jak celnie podniesiono w doktrynie cyt. „umyślne popełnienie czynu zabronionego musi mieć swe podłoże intelektualne obejmujące wiedzę (zaktualizowaną w świadomości sprawcy) o okolicznościach stanu faktycznego, w jakich sprawca funkcjonuje. Nie może on wszak chcieć lub godzić się na coś, czego w ogóle nie dostrzega oraz nie obejmuje swoją percepcją. Podłożem zamiaru w obu jego postaciach jest zatem świadomość występowania okoliczności, które stanowią swoisty kontekst dla owego chcenia lub godzenia się” (komentarz do części ogólnej kodeksu karnego pod redakcją J. Giezka, teza 5 do art. 9 kk, publ. Lex). Warunek ten w rozpoznawanej sprawie nie jest spełniony i dlatego z powodu dekompletacji znamion strony podmiotowej czynu zabronionego Sąd w pkt. I wyroku, na mocy powołanych tam przepisów – uniewinnił oskarżonego. KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności 1Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności 6. inne zagadnienia W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę 7. KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności Pkt. II W pkt. II wyroku Sąd mając na uwadze wynik postępowania, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 632 pkt. 2 kpk kosztami procesu obciążył Skarb Państwa. 1Podpis
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę