II K 538/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w G. rozpoznał sprawę karną przeciwko Z.W., oskarżonemu o przestępstwo niealimentacji z art. 209 § 1a kk. Oskarżony miał uchylać się od obowiązku alimentacyjnego wobec swoich małoletnich córek, D. i O. W., w okresie od 28 kwietnia 2020 r. do 15 lutego 2021 r., co miało narazić je na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Sąd, po analizie materiału dowodowego, uniewinnił oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu. Uzasadnienie opiera się na stwierdzeniu, że kluczowym elementem przestępstwa z art. 209 § 1a kk jest „uchylanie się” od obowiązku, które zakłada negatywny stosunek psychiczny sprawcy do świadczenia i obiektywną możliwość jego wykonania. W tej sprawie sąd ustalił, że Z.W. faktycznie nie wykonywał obowiązku alimentacyjnego, jednak nie wynikało to z jego woli, lecz z obiektywnych przyczyn zdrowotnych. Po opuszczeniu zakładu karnego 27 kwietnia 2020 r. oskarżony miał opatrunek gipsowy, a zgodnie z opinią biegłego, pracę inną niż ciężką mógł podjąć dopiero po 2-3 miesiącach. Następnie, od 10 września 2020 r. do 25 maja 2021 r., był hospitalizowany. Sąd uznał, że nawet gdyby oskarżony mógł podjąć pracę w sierpniu 2020 r., to do momentu hospitalizacji we wrześniu 2020 r. nie zdążyłby naruszyć przesłanki zaległości w wysokości co najmniej 3 świadczeń okresowych. Wobec powyższego, sąd zastosował art. 5 § 2 kpk, rozstrzygając wszelkie niedające się usunąć wątpliwości na korzyść oskarżonego. Sąd zasądził również od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej kwotę 588 zł plus VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, a kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia „uchylania się” od obowiązku alimentacyjnego w kontekście obiektywnych przeszkód (stan zdrowia) oraz stosowanie zasady in dubio pro reo (art. 5 § 2 kpk) w sprawach o niealimentację.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej oskarżonego, ale stanowi ważny głos w interpretacji przesłanek przestępstwa niealimentacji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego, gdy jego niewykonanie wynika z obiektywnych przyczyn zdrowotnych, stanowi przestępstwo z art. 209 § 1a kk?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli niewykonanie obowiązku alimentacyjnego wynika z obiektywnych przyczyn zdrowotnych, a nie ze złej woli sprawcy, nie można mówić o „uchylaniu się” w rozumieniu art. 209 § 1a kk.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że kluczowym elementem przestępstwa niealimentacji jest negatywny stosunek psychiczny sprawcy do świadczenia i obiektywna możliwość jego wykonania. W analizowanej sprawie oskarżony nie mógł wywiązać się z obowiązku z powodu urazu, pobytu w szpitalu i rehabilitacji, co stanowiło obiektywne przeszkody.
Jak należy interpretować pojęcie „uchylania się” w kontekście obowiązku alimentacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
„Uchylanie się” oznacza negatywny stosunek psychiczny sprawcy do świadczenia, który prowadzi do niewypełniania obowiązku mimo obiektywnej możliwości jego wykonania.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do doktryny i orzecznictwa, wskazując, że samo niewypełnianie obowiązku nie jest równoznaczne z uchylaniem się, a konieczne jest zbadanie przyczyn, które mogą mieć charakter obiektywny i usprawiedliwiać sprawcę.
Jakie są zasady rozstrzygania wątpliwości w sprawach karnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wszelkie niedające się usunąć wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść oskarżonego (art. 5 § 2 kpk).
Uzasadnienie
Sąd zastosował tę zasadę, uznając, że nawet gdyby istniały pewne wątpliwości co do możliwości podjęcia pracy przez oskarżonego, należało je rozstrzygnąć na jego korzyść ze względu na jego stan zdrowia i pobyt w szpitalu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. W. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| D. W. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| O. W. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| Kancelaria Adwokacka adwokata P. C. | inne | obrońca z urzędu |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | koszty postępowania |
Przepisy (4)
Główne
k.k. art. 209 § § 1a
Kodeks karny
Przestępstwo uchylania się od obowiązku alimentacyjnego, gdy łączna wysokość zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych lub opóźnienie innego świadczenia wynosi co najmniej 3 miesiące, a sprawca naraża osobę uprawnioną na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Kluczowe jest „uchylanie się”, które wymaga negatywnego stosunku psychicznego i obiektywnej możliwości wykonania obowiązku.
Pomocnicze
k.p.k. art. 5 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Zasada rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości na korzyść oskarżonego.
k.p.k. art. 632 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Obciążenie Skarbu Państwa kosztami postępowania w przypadku uniewinnienia.
Dz.U. 2016 poz. 1615 § §1, §17 ust. 2 pkt 3 i §20
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Podstawa prawna do zasądzenia od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stan zdrowia oskarżonego (uraz stawu skokowego, pobyt w szpitalu) uniemożliwiał podjęcie pracy zarobkowej i wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego. • Niewykonanie obowiązku alimentacyjnego wynikało z przyczyn obiektywnych, a nie ze złej woli oskarżonego. • Wątpliwości co do możliwości zarobkowania i wysokości zaległości należy rozstrzygnąć na korzyść oskarżonego zgodnie z art. 5 § 2 kpk.
Godne uwagi sformułowania
W pojęciu uchylania się zawarty jest zatem zawsze negatywny stosunek psychiczny sprawcy do świadczenia, sprawiający, że nie dopełnia on swojego obowiązku, mimo że ma obiektywną możliwość jego wykonania. • Tak więc sam fakt niewypełniania obowiązku opieki materialnej nie jest równoznaczny z uchylaniem się od jego spełnienia. • W tej sytuacji faktycznej, zdaniem Sądu, zastosowanie winna znaleźć zasada określona w art.5§2 kpk i wszelkie niedające się usunąć wątpliwości należało rozstrzygnąć na korzyść oskarżonego.
Skład orzekający
Agnieszka Kucińska - Stanny
przewodnicząca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia „uchylania się” od obowiązku alimentacyjnego w kontekście obiektywnych przeszkód (stan zdrowia) oraz stosowanie zasady in dubio pro reo (art. 5 § 2 kpk) w sprawach o niealimentację."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej oskarżonego, ale stanowi ważny głos w interpretacji przesłanek przestępstwa niealimentacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, że prawo karne nie jest ślepe na indywidualne okoliczności życiowe, a stan zdrowia może być kluczową przesłanką uniewinnienia nawet w tak poważnej sprawie jak niealimentacja.
“Czy choroba zwalnia z płacenia alimentów? Sąd Rejonowy w G. odpowiada: nie zawsze, ale czasem tak!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.