II K 532/24

Sąd Rejonowy w ToruniuToruń2025-01-16
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚredniarejonowy
oszustwoniewywiązanie się z umowycywilnoprawny charakter sporubrak zamiaruuniewinnienieart. 286 kkkoszty postępowania

Sąd Rejonowy w Toruniu uniewinnił oskarżonego od zarzutu oszustwa, uznając, że brak wywiązania się z umowy cywilnoprawnej nie wypełnia znamion przestępstwa.

Oskarżony W. S. został oskarżony o oszustwo polegające na nie wywiązaniu się z umowy na wykonanie ogrodzenia i krat, mimo otrzymania zapłaty. Sąd Rejonowy w Toruniu, po analizie dowodów, uniewinnił oskarżonego. Ustalono, że oskarżony wykonał większość prac, a opóźnienia wynikały z przyczyn zdrowotnych i innych zleceń. Sąd uznał, że brak zamiaru oszustwa w chwili zawierania umowy, co jest kluczowe dla tego przestępstwa, nie został udowodniony, a sprawa ma charakter cywilnoprawny.

Sąd Rejonowy w Toruniu rozpoznał sprawę przeciwko W. S., oskarżonemu o popełnienie przestępstwa oszustwa z art. 286 § 1 kk. Oskarżony miał nie wywiązać się z umowy na wykonanie ogrodzenia i krat, mimo otrzymania zaliczki w kwocie 16.600 zł. Sąd, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w tym przesłuchaniu oskarżonego, pokrzywdzonej K. Ł. oraz świadka D. H., a także analizie dokumentów, uniewinnił oskarżonego. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że oskarżony wykonał znaczną część zleconych prac, a opóźnienia wynikały z jego stanu zdrowia oraz innych zobowiązań. Sąd podkreślił, że dla przypisania odpowiedzialności za oszustwo kluczowe jest wykazanie zamiaru wyłudzenia świadczenia już w momencie zawierania umowy, czego w tej sprawie nie udowodniono. Sąd uznał, że zachowanie oskarżonego miało charakter niewywiązania się z zobowiązania cywilnoprawnego, a pokrzywdzona może dochodzić swoich roszczeń na drodze cywilnej. W związku z uniewinnieniem, koszty postępowania obciążono Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, takie zachowanie nie wypełnia znamion przestępstwa oszustwa, a stanowi jedynie niewywiązanie się z zobowiązania cywilnoprawnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowym elementem przestępstwa oszustwa jest wykazanie zamiaru uzyskania świadczenia przez wprowadzenie w błąd lub wyzyskanie błędu, istniejącego już w chwili zawierania umowy. W tej sprawie nie udowodniono takiego zamiaru, a oskarżony wykonał większość prac, co wskazuje na charakter cywilnoprawny sporu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uniewinnienie

Strona wygrywająca

W. S.

Strony

NazwaTypRola
W. S.osoba_fizycznaoskarżony
K. Ł.osoba_fizycznapokrzywdzona
Prokuratura Rejonowa Toruń Centrum - Zachód w T.organ_państwowyoskarżyciel publiczny

Przepisy (3)

Główne

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Dla przypisania odpowiedzialności za oszustwo konieczne jest wykazanie, że sprawca w chwili zawierania umowy działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, tj. dążył do uzyskania świadczenia przez wprowadzenie w błąd lub wyzyskanie błędu, mając świadomość, że druga strona umowy nie zawarłaby jej na tych warunkach, gdyby znała rzeczywisty stan rzeczy. Zamiar ten musi istnieć już w chwili zawierania umowy.

Pomocnicze

k.k. art. 1 § § 1

Kodeks karny

Zasada nullum crimen sine lege – brak przestępstwa bez ustawy. Sąd zastosował zasadę a contrario, uniewinniając oskarżonego, gdy jego zachowanie nie wypełniało ustawowych znamion czynu zabronionego.

k.p.k. art. 632 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Przepis regulujący obciążenie Skarbu Państwa kosztami postępowania w przypadku uniewinnienia oskarżonego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak udowodnienia zamiaru oszustwa w chwili zawierania umowy. Wykonanie większości prac objętych umową. Opóźnienia wynikające z przyczyn zdrowotnych i innych zleceń. Charakter cywilnoprawny sporu.

Godne uwagi sformułowania

Podstawowym kryterium rozgraniczenia oszustwa i niewywiązania się ze zobowiązania o charakterze cywilnoprawnym jest wykazanie, że w chwili zawierania zobowiązania (umowy) sprawca działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, tj. dążył do uzyskania świadczenia przez wprowadzenie w błąd lub wyzyskanie błędu co do okoliczności mających znaczenie dla zawarcia umowy, mając świadomość, że gdyby druga strona umowy znała rzeczywisty stan, nie zawarłaby umowy lub nie zawarłaby umowy na tych warunkach, na jakich została zawarta. Sprawca oszustwa musi zatem działać z zamiarem bezpośrednim i co istotne zamiar ten musi istnieć już w chwili zawierania umowy. Pokrzywdzona zatem słusznie (i skutecznie) dochodziła swoich roszczeń na gruncie postępowania cywilnego.

Skład orzekający

Marek Tyciński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Rozróżnienie między oszustwem a niewywiązaniem się z umowy cywilnoprawnej, znaczenie zamiaru w momencie zawierania umowy dla kwalifikacji czynu jako oszustwa."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego, gdzie znacząca część prac została wykonana, a brak zamiaru oszustwa był kluczowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje częsty problem rozgraniczenia między przestępstwem a sporem cywilnoprawnym, co jest istotne dla praktyków prawa i przedsiębiorców.

Czy niezrealizowana umowa to zawsze oszustwo? Sąd wyjaśnia kluczową różnicę.

Dane finansowe

WPS: 16 600 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: II K 532/24 4074-4 Ds 452/2022 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 stycznia 2025r. Sąd Rejonowy w Toruniu II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący Sędzia Marek Tyciński Protokolant st. sekr. sądowy Marcin Szymczak w obecności prokuratora Prokuratury Rejonowej Toruń Centrum - Zachód w T. ---------------------------------------------------------- po rozpoznaniu dnia: 24 października 2024r., 3 grudnia 2024r. i 16 stycznia 2025r. sprawy W. S. ( poprzednio S. ) s. O. i F. z domu S. ur. (...) w L. oskarżonego o to, że: w okresie od 27 kwietnia 2020 do 7 lipca 2021 ze skutkiem w T. jako przedstawiciel firmy (...) po otrzymaniu zapłaty za usługę określoną w umowie z dnia 27 kwietnia 2020r oraz aneksie do tej umowy z dnia 6 maja 2020 nie wywiązał się z niej, czym spowodował straty w łącznej kwocie 16.600 zł na szkodę K. Ł. tj. o czyn z art. 286 § 1 kk orzeka: I. uniewinnia oskarżonego W. S. od popełnienia zarzucanego mu czynu. II. Kosztami postepowania obciąża Skarb Państwa. II K 532/24 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 16 stycznia 2025 r. Sąd Rejonowy w (...) uniewinnił W. S. (poprzednio S. ) od popełnienia przestępstwa uregulowanego w art. 286 § 1 kk , a polegającego na tym, że w okresie od 27 kwietnia 2020 r. do 7 lipca 2021 r. ze skutkiem w T. jako przedstawiciel firmy (...) po otrzymaniu zapłaty za usługę określoną w umowie z dnia 27 kwietnia 2020 r. oraz aneksie do tej umowy z dnia 6 maja 2020 r. nie wywiązał się z niej, czym spowodował straty w łącznej kwocie 16.600 zł na szkodę K. Ł. . Dowody:  wyjaśnienia W. S. (poprzednio S. ) – k. 61-62, 183-183v  zeznania K. Ł. – k. 47-48v, 100v, 184  zeznania D. H. – k. 206v  dowody z dokumentów:  zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa – k. 1-3  wydruk korespondencji – k. 5-6  umowa z dnia 27.04.2020 r. – k. 15  aneks z dnia 6.05.2020 r. – k. 16  potwierdzenia dokonania przelewów – k. 17-19  wezwanie do zapłaty – k. 20-20v  oświadczenie o odstąpieniu od umowy – k. 21-21v  potwierdzenie przesłania korespondencji – k. 22-36  akta komornicze (...) – k. 196-204v  akta sprawy Sądu Rejonowego w (...) (...)  dane o karalności – k. 189-190v W. S. (poprzednio S. ) ma 75 lat, wykształcenie techniczne zawodowe (zawód: elektroenergetyk, kowal-ślusarz). Jest wdowcem. Utrzymuje się z emerytury w kwocie 2.400 zł miesięcznie. Był wielokrotnie karany sądownie. Dowody:  wyjaśnienia W. S. (poprzednio S. ) –183-183v  dane o karalności – k. 189-190v Oskarżony W. S. konsekwentnie nie przyznawał się do popełnienia zarzucanego mu czynu. W toku postępowania przygotowawczego wyjaśnił, że nie zna K. Ł. , natomiast przed Sądem wskazał, że zna pokrzywdzoną, ale pod innym nazwiskiem – B. . W. S. wyjaśnił, że wywiązał się z zawartej umowy w 90%, tzn. wykonał trzy furtki, bramę oraz kraty w oknach piwnicznych. Przyznał natomiast, że nie wykonał 6 sztuk przęseł. Oskarżony tłumaczył, że opóźnienia w realizacji ogrodzenia wynikały z wykonywania przez niego i jego ekipę równolegle zlecenia dla innego klienta, a także były konsekwencją jego złego stanu zdrowia i pobytu w szpitalu w związku z trzecim zawałem. Sąd dał wiarę wyjaśnieniom oskarżonego, które były logiczne i spójne. Oskarżony przyznał, że nie wykonał do końca ogrodzenia i wyjaśnił przyczyny tego stanu rzeczy. Wskazał również podobnie jak pokrzywdzona, że ogrodzenie było nieocynkowane – gdyż wg niego i zawartej umowy, takie właśnie zostało zamówione. Pokrzywdzona K. Ł. zeznała, że zawarła z oskarżonym umowę na wykonanie ogrodzenia w dniu 27 kwietnia 2020 r. Następnie w dniu 6 maja 2020 r. podpisała aneks do ww. umowy, na mocy którego oskarżony zobowiązał się wykonać na jej rzecz dodatkowo kraty do okien piwnicznych. Pokrzywdzona wpłaciła na konto wskazane przez oskarżonego oraz do jego rąk własnych zaliczkę w łącznej kwocie 16.600 zł. Zgodnie z depozycjami K. Ł. oskarżony wykonał jedynie część ogrodzenia oraz kraty w oknach piwnicznych. Co więcej, zdaniem pokrzywdzonej, wskazane elementy zostały wykonane w sposób wadliwy i niezgodny ze wcześniejszymi ustaleniami, tzn. były nieocynkowane. Sąd ocenił zeznania K. Ł. jako wiarygodne. Były one co do zasady zgodne z wyjaśnieniami oskarżonego w zakresie nieterminowego i niekompletnego wykonania ogrodzenia. Zeznania pokrzywdzonej były ponadto spójne z dowodami z dokumentów w postaci: wydruków korespondencji dotyczącej przekładania terminów montowania ogrodzenia, potwierdzeń dokonania przelewów, wezwania do zapłaty, oświadczenia o odstąpieniu od umowy. Co do jakości wykonania elementów ogrodzenia i krat okiennych pokrzywdzona mogła je oceniać jako wykonane nieprofesjonalnie, jednak ta okoliczność nie miała istotnego znaczenia dla ustalenia czy doszło do popełnienie przestępstwa w niniejszej sprawie. Świadek D. H. zeznał, że współpracował z oskarżonym. Razem wykonywali ogrodzenia, z tym że raz W. S. był szefem a raz D. H. . Świadek nie potrafił odpowiedzieć kto był szefem w okresie wskazanym w zarzucie aktu oskarżenia. Świadek nie pamiętał zlecenia realizowanego na rzecz K. Ł. . D. H. przyznał, że nie zawsze z oskarżonym wywiązywali się z przyjętych zleceń. W związku z powyższym świadek wskazał, że ma kilka zajęć komorniczych. Sąd uznał za wiarygodne zeznania świadka D. H. , tym bardziej, że zgodnie z dokumentami załączonymi do akt niniejszej sprawy prowadzone było przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne na rzecz wierzyciela – K. Ł. (vide: akta komornicze (...) ; nakaz zapłaty wydany w postępowaniu upominawczym sygn.. akt (...) ). Sąd nie miał wątpliwości co do wiarygodności dowodów z dokumentów służących zrekonstruowaniu stanu faktycznego w niniejszej sprawie. Dokumenty te w postaci: wydruków korespondencji, umowy z dnia 27.04.2020 r., aneksu z dnia 6.05.2020 r., potwierdzeń dokonania przelewów, wezwania do zapłaty, oświadczenia o odstąpieniu od umowy, akt komorniczych – nie były kwestionowane przez żadną ze stron postępowania. Stan faktyczny w niniejszej sprawie jawił się jako bezsporny. W. S. podpisał umowę i aneks do umowy, na mocy których miał wykonać ogrodzenie i kraty okienne we wskazanym terminie, termin ten wielokrotnie przekładał. W końcu jednak wykonał większość elementów ogrodzenia i ww. kraty. Okoliczność czy zostały one wykonane prawidłowo czy też nie miała istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej spraw. Podstawowym kryterium rozgraniczenia oszustwa i niewywiązania się ze zobowiązania o charakterze cywilnoprawnym jest wykazanie, że w chwili zawierania zobowiązania (umowy) sprawca działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, tj. dążył do uzyskania świadczenia przez wprowadzenie w błąd lub wyzyskanie błędu co do okoliczności mających znaczenie dla zawarcia umowy, mając świadomość, że gdyby druga strona umowy znała rzeczywisty stan, nie zawarłaby umowy lub nie zawarłaby umowy na tych warunkach, na jakich została zawarta (por. wyrok SN z 6.11.2003 r. II KK 9/03). Sprawca oszustwa musi zatem działać z zamiarem bezpośrednim i co istotne zamiar ten musi istnieć już w chwili zawierania umowy . Ze zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby W. S. w chwili podpisywania umowy z K. Ł. , w dniu 27 kwietnia 2020 r., miał zamiar nie wywiązania się z jej postanowień, tym bardziej, że mimo nieterminowości, wykonał w większości swoje zobowiązanie. Oskarżony swoim zachowaniem nie wypełnił znamion przestępstwa uregulowanego w art. 286 § 1 kk . Sąd, mając na uwadze art. 1 § 1 kk (a contrario), uniewinnił W. S. od popełnienia zarzuconego mu czynu. Należy wskazać, że wyrok uniewinniający powinien zostać wydany zarówno wtedy, gdy dowiedziono w trakcie postępowania, że oskarżony danego czynu nie popełnił, jak też wtedy, gdy nie udowodniono oskarżonemu w sposób nie budzący wątpliwości, że to przestępstwo popełnił. Pokrzywdzona zatem słusznie (i skutecznie) dochodziła swoich roszczeń na gruncie postępowania cywilnego (vide: nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, wydane przez Sąd Rejonowy w (...) sygn. akt (...) ). W związku z uniewinnieniem oskarżonego o kosztach orzeczono zgodnie z dyspozycją art. 632 pkt 2 kpk .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI