II K 502/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim rozpoznał sprawę M.R., który był oskarżony o dwa czyny: po pierwsze, o zawiadomienie prokuratury o popełnieniu przestępstwa przez pracownicę kantyny więziennej (przywłaszczenie paczki żywnościowej o wartości 100 zł), mimo wiedzy, że do takiego czynu nie doszło (art. 238 kk). Po drugie, o składanie fałszywych zeznań w tej sprawie przed policją (art. 233 § 1 kk). Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, sąd uniewinnił oskarżonego od obu zarzutów. W odniesieniu do pierwszego zarzutu (art. 238 kk), sąd wskazał, że czyn opisany przez oskarżonego, dotyczący przywłaszczenia przez cywilną pracownicę kantyny, stanowił co najwyżej wykroczenie, a nie przestępstwo. Ponadto, zawiadomienie o wykroczeniu, nawet złożone z wiedzą o jego niepopełnieniu, nie jest objęte hipotezą art. 238 kk, a rozszerzająca wykładnia jest niedopuszczalna. Sąd zaznaczył, że brak przekonujących dowodów doręczenia paczki nie pozwala na kategoryczne zanegowanie zgłoszenia, a odmowa wszczęcia dochodzenia przez prokuraturę nie przesądza o niepopełnieniu incydentu, a jedynie o braku danych uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa. W odniesieniu do drugiego zarzutu (art. 233 § 1 kk), sąd podkreślił wyjątkowe niedbalstwo w dokumentowaniu czynności wyjaśniających przez służbę więzienną. Brak możliwości zidentyfikowania uczestników rzekomych czynności, nieprecyzyjne notatki służbowe, kwestionowanie ich autorstwa przez świadków, a także upływ czasu uniemożliwiły miarodajne odtworzenie stanu faktycznego. Sąd dopuścił możliwość niezamierzonej pomyłki pracownicy kantyny przy doręczaniu paczki lub tzw. wypisek. Wobec istnienia nieusuwalnych wątpliwości, sąd zastosował zasadę rozstrzygania ich na korzyść oskarżonego (art. 5 § 2 kpk), co skutkowało uniewinnieniem. Sąd zasądził również koszty obrony z urzędu od Skarbu Państwa i zwolnił oskarżonego od kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 238 kk w kontekście zawiadomienia o wykroczeniu; znaczenie domniemania niewinności i zasady in dubio pro reo przy braku dowodów; krytyka niedbałości w postępowaniu wyjaśniającym.
Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu więziennego i procedur wewnętrznych, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zawiadomienie o popełnieniu wykroczenia, złożone z wiedzą o jego niepopełnieniu, może stanowić przestępstwo z art. 238 kk?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, hipoteza art. 238 kk nie obejmuje zawiadomienia o wykroczeniu, a rozszerzająca wykładnia jest niedopuszczalna.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 238 kk dotyczy zawiadomienia o przestępstwie lub przestępstwie skarbowym. Zawiadomienie o wykroczeniu, nawet złożone z wiedzą o jego niepopełnieniu, nie podlega penalizacji na gruncie tego przepisu.
Czy brak wystarczających dowodów na doręczenie paczki żywnościowej osadzonemu pozwala na skazanie go za złożenie fałszywego zawiadomienia o jej przywłaszczeniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku istnienia nieusuwalnych wątpliwości co do faktów, należy je rozstrzygnąć na korzyść oskarżonego, stosując zasadę domniemania niewinności.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił niedbalstwo w procedurach wyjaśniających, upływ czasu i brak możliwości miarodajnego ustalenia stanu faktycznego. Dopuszczono możliwość pomyłki pracownicy kantyny. Wobec braku dowodów ponad wszelką wątpliwość, że paczka została doręczona, a oskarżony działał umyślnie, sąd zastosował zasadę in dubio pro reo.
Czy paragon sprzedaży jest równoznaczny z doręczeniem towaru odbiorcy?
Odpowiedź sądu
Nie, zarejestrowana w systemie komputerowym sprzedaż nie jest równoznaczna z doręczeniem towaru jego odbiorcy.
Uzasadnienie
Sąd uznał paragon za dowód niewystarczający do potwierdzenia doręczenia paczki, wskazując na jego ograniczoną wartość dowodową w kontekście ustalenia faktycznego odbioru przez osadzonego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. R. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| A. (...) | instytucja | pokrzywdzony (hipotetycznie) |
| M. J. | osoba_fizyczna | obrońca z urzędu |
Przepisy (8)
Główne
k.k. art. 238
Kodeks karny
Hipotezą przepisu nie jest objęte zawiadomienie o wykroczeniu.
k.k. art. 233 § § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
k.p.k. art. 5 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść oskarżonego.
k.p.k. art. 632 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Zwolnienie oskarżonego od kosztów postępowania w przypadku uniewinnienia.
k.w. art. 119 § § 1
Kodeks wykroczeń
Potencjalne wykroczenie przywłaszczenia.
k.w. art. 66
Kodeks wykroczeń
Potencjalne wykroczenie zawiadomienia o nieprawdziwych danych.
k.p.w.
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Brak odpowiednika art. 238 kk.
Dz.U. z 2019 r. poz. 18
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wystarczających dowodów na doręczenie paczki żywnościowej. • Niedbalstwo i powierzchowność weryfikacji skargi przez służbę więzienną. • Możliwość niezamierzonej pomyłki pracownicy kantyny. • Zawiadomienie o wykroczeniu nie jest objęte art. 238 kk. • Zasada domniemania niewinności (in dubio pro reo).
Godne uwagi sformułowania
Hipotezą powyższego przepisu nie jest objęte zawiadomienie o wykroczeniu, a na gruncie prawa karnego rozszerzająca wykładnia prowadząca do poszerzenia pola penalizacji jest niedopuszczalna. • Rezultaty postępowania dowodowego nie dostarczyły podstaw do uznania M. R. za sprawcę któregokolwiek z zarzuconych mu czynów. • Wyjątkowe niedbalstwo w dokumentowaniu czynnościach wyjaśniających okoliczności objęte skargą M. R. nie pozwala obecnie ustalić żadnych miarodajnych dowodów doręczenia mu zamówionej paczki. • Konsekwencją istnienia wątpliwości, których obecnie nie da się usunąć jest konieczność zastosowania zasady wynikającej z art. 5 § 2 kpk tj. rozstrzygnięcie ich na korzyść oskarżonego.
Skład orzekający
Małgorzata Krupska-Świstak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 238 kk w kontekście zawiadomienia o wykroczeniu; znaczenie domniemania niewinności i zasady in dubio pro reo przy braku dowodów; krytyka niedbałości w postępowaniu wyjaśniającym."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu więziennego i procedur wewnętrznych, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są rzetelne procedury dowodowe i jak brak dowodów lub niedbalstwo mogą prowadzić do uniewinnienia, nawet w przypadku zarzutów o fałszywe zawiadomienie. Podkreśla też znaczenie rozróżnienia między przestępstwem a wykroczeniem.
“Czy zawiadomienie o wykroczeniu może być przestępstwem? Sąd wyjaśnia granice prawa karnego.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.