Orzeczenie

II K 476/19

SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚredniawojskowy
oszustwoart. 286 kkwprowadzenie w błądniekorzystne rozporządzenie mieniembrak zamiaruniewykonanie umowyuniewinnienie

Sprawa dotyczyła zarzutów popełnienia przestępstwa oszustwa (art. 286 § 1 kk) przez cztery osoby: K. J., A. N., A. S. i A. J. Oskarżeni mieli wspólnie i w porozumieniu zawierać umowy na świadczenie usług abonamentowych i pobierać zaliczki, wprowadzając klientów w błąd co do zamiaru wykonania usługi i realizacji warunków umowy. W wyniku tych działań pokrzywdzeni mieli ponieść straty finansowe w wysokości od 599 zł do 799 zł. Sąd analizując zebrany materiał dowodowy, w tym wyjaśnienia oskarżonych, zeznania świadków (pokrzywdzonych) oraz dokumenty, ustalił, że faktycznie doszło do zawarcia umów z pokrzywdzonymi i pobrania zaliczek, a umowy te nie zostały wykonane. Jednakże, sąd uznał, że nie udowodniono oskarżonym zamiaru popełnienia przestępstwa oszustwa w chwili zawierania umów. Sąd podkreślił, że niewykonanie umowy samo w sobie nie jest przestępstwem oszustwa, a kluczowe jest wykazanie zamiaru wprowadzenia w błąd w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Wskazano, że w przeszłości firma prowadzona przez jednego z oskarżonych skutecznie zrealizowała kilkaset podobnych umów. Problemy z realizacją umów wynikały z przyczyn zdrowotnych i problemów z zapewnieniem obsługi montażu. Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i Sądu Apelacyjnego, które podkreślają, że podstawowym kryterium rozgraniczającym oszustwo od niewywiązania się z zobowiązania cywilnoprawnego jest istnienie w chwili zawierania umowy wymaganego przez przepis karny zamiaru bezpośredniego. W tej sprawie taki zamiar nie został udowodniony. W związku z brakiem dowodów na popełnienie zarzucanych czynów, sąd uniewinnił wszystkich oskarżonych. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie art. 632 pkt 1 kpk, jako konsekwencja wydanego wyroku uniewinniającego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Rozróżnienie między oszustwem a niewykonaniem zobowiązania cywilnoprawnego, znaczenie zamiaru w przestępstwie oszustwa.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, gdzie brak było dowodów na zamiar oszukańczy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy niewykonanie umowy zawartej w celu świadczenia usług abonamentowych i pobrania zaliczki, przy braku dowodów na zamiar oszukania kontrahenta w chwili zawierania umowy, stanowi przestępstwo oszustwa z art. 286 § 1 kk?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo niewykonanie umowy nie stanowi przestępstwa oszustwa, jeśli nie udowodniono zamiaru popełnienia przestępstwa w chwili jej zawierania.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że kluczowym elementem przestępstwa oszustwa jest zamiar popełnienia czynu w momencie zawierania umowy. W analizowanej sprawie, mimo że umowy nie zostały wykonane, brak było dowodów na istnienie takiego zamiaru u oskarżonych. Wskazano na możliwość występowania problemów zdrowotnych lub organizacyjnych jako przyczyn niewykonania umów, a także na wcześniejsze pozytywne realizacje podobnych kontraktów.

Czy okoliczności takie jak problemy zdrowotne lub organizacyjne mogą stanowić uzasadnienie dla niewykonania umowy, wyłączając odpowiedzialność karną za oszustwo?

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli te okoliczności wskazują na brak zamiaru popełnienia przestępstwa w chwili zawierania umowy i nie były celowo wykorzystywane do wprowadzenia w błąd.

Uzasadnienie

Sąd analizował przyczyny niewykonania umów, wskazując na problemy zdrowotne jednego z oskarżonych oraz trudności z zapewnieniem obsługi montażu. Te czynniki, w połączeniu z brakiem dowodów na celowe działanie oszukańcze, pozwoliły sądowi na uznanie, że nie doszło do popełnienia przestępstwa oszustwa.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uniewinnienie
Strona wygrywająca
oskarżeni

Strony

NazwaTypRola
K. J.osoba_fizycznaoskarżony
A. N.osoba_fizycznaoskarżony
A. S.osoba_fizycznaoskarżony
A. J.osoba_fizycznaoskarżony
B. T.osoba_fizycznapokrzywdzony
W. D.osoba_fizycznapokrzywdzony
R. L.osoba_fizycznapokrzywdzony
E. P.osoba_fizycznapokrzywdzony
E. G.osoba_fizycznapokrzywdzony
J. W.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (1)

Główne

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Przestępstwo oszustwa polega na wprowadzeniu w błąd lub wyzyskaniu błędu w celu doprowadzenia innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Kluczowe jest wykazanie zamiaru popełnienia przestępstwa w chwili zawierania umowy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak dowodów na zamiar popełnienia przestępstwa oszustwa w chwili zawierania umów. • Niewykonanie umowy nie jest równoznaczne z oszustwem. • Problemy zdrowotne i organizacyjne jako przyczyny niewykonania umów. • Wcześniejsze skuteczne realizacje wielu podobnych umów.

Godne uwagi sformułowania

Podstawowym kryterium rozgraniczającym oszustwo od niewywiązania się ze zobowiązania o charakterze cywilno-prawnym (...) jest istnienie w chwili zawierania umowy wymaganego przez przepis karny zamiaru bezpośredniego o szczególnym zabarwieniu. • Nie każda przecież, nawet nierzetelna realizacja stosunku zobowiązaniowego oznacza automatycznie zrealizowanie znamion oszustwa. • Nie można wychodzić z założenia, że każdy, kto nie wywiązał się z umowy jest oszustem. Należy jeszcze udowodnić mu zamiar dokonania tego czynu w chwili zaciągania zobowiązania.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Rozróżnienie między oszustwem a niewykonaniem zobowiązania cywilnoprawnego, znaczenie zamiaru w przestępstwie oszustwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, gdzie brak było dowodów na zamiar oszukańczy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest udowodnienie zamiaru w przestępstwach przeciwko mieniu i jak sąd odróżnia niewykonanie umowy od oszustwa, co jest częstym problemem w praktyce.

Czy niewykonana umowa to od razu oszustwo? Sąd wyjaśnia kluczową różnicę.

Sektor

usługi

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst