II K 452/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w (...) rozpoznał sprawę przeciwko P.K., oskarżonemu o przestępstwo niealimentacji z art. 209 § 1a kk w zw. z art. 64 § 1 kk. Oskarżony miał uchylać się od obowiązku alimentacyjnego na rzecz córki A.K. w okresie od 8 czerwca 2023 r. do 27 marca 2024 r., narażając ją na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Sąd, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym dokumentację medyczną oskarżonego, jego wyjaśnienia oraz informacje o jego sytuacji życiowej, doszedł do wniosku, że oskarżony nie wypełnił znamienia „uchylania się” od obowiązku alimentacyjnego. Sąd podkreślił, że dla skazania za przestępstwo niealimentacji konieczne jest nie tylko stwierdzenie braku płatności, ale także udowodnienie, że zobowiązany, mając obiektywną możliwość, nie chce wypełnić obowiązku ze złej woli. W przypadku P.K., sąd uznał, że jego stan zdrowia, w tym problemy z alkoholem, liczne hospitalizacje (m.in. z powodu ropnia jądra, ropniaka opłucnej, zapalenia osierdzia) oraz trudna sytuacja materialna, obiektywnie uniemożliwiły mu zarobkowanie i wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego. Sąd oddalił wniosek oskarżonego o powołanie biegłego lekarza, uznając, że jego niezdolność do pracy została już wykazana przedłożoną dokumentacją medyczną i orzeczeniem o niepełnosprawności. W konsekwencji, sąd uniewinnił oskarżonego od zarzucanego mu czynu na podstawie art. 414 § 1 kpk w zw. z art. 17 § 1 pkt 2 kpk, stwierdzając brak znamion czynu zabronionego. Kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa, a Sąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu wynagrodzenie za nieopłaconą obronę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja znamienia 'uchylania się' od obowiązku alimentacyjnego w kontekście trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej zobowiązanego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i dowodowej, w tym dokumentacji medycznej i orzeczenia o niepełnosprawności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego, w sytuacji gdy zobowiązany znajduje się w trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej, stanowi przestępstwo z art. 209 § 1a kk?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli trudna sytuacja zdrowotna i materialna obiektywnie uniemożliwiała wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego i nie wynikała ze złej woli zobowiązanego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dla skazania za przestępstwo niealimentacji kluczowe jest wykazanie „uchylania się”, co oznacza świadome i celowe niewypełnianie obowiązku pomimo posiadania możliwości. W tym przypadku, stan zdrowia oskarżonego, w tym liczne choroby i problemy z alkoholem, obiektywnie uniemożliwiły mu zarobkowanie i wywiązanie się z obowiązku, co wyklucza przypisanie mu winy umyślnej.
Czy dokumentacja medyczna i orzeczenie o niepełnosprawności mogą stanowić dowód usprawiedliwiający brak wywiązania się z obowiązku alimentacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli obiektywnie potwierdzają niezdolność do pracy i zarobkowania w okresie objętym zarzutem.
Uzasadnienie
Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na przedłożonej dokumentacji medycznej, która wskazywała na poważne problemy zdrowotne oskarżonego, oraz na orzeczeniu o niepełnosprawności. Te dowody, zdaniem sądu, jednoznacznie potwierdziły, że oskarżony nie dysponował możliwościami zarobkowymi, co wykluczało przypisanie mu znamienia uchylania się od obowiązku alimentacyjnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| A. K. (1) | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
Przepisy (8)
Główne
k.k. art. 209 § 1a
Kodeks karny
Przestępstwo popełnia ten, kto uchyla się od wykonania obowiązku alimentacyjnego określonego co do wysokości orzeczeniem sądowym, ugodą zawartą przed sądem albo innym organem albo inną umową, jeżeli łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych albo jeżeli opóźnienie zaległego świadczenia innego niż okresowe wynosi co najmniej 3 miesiące, i przez to naraża osobę uprawnioną na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.
k.p.k. art. 414 § 1
Kodeks postępowania karnego
Sąd wydaje wyrok uniewinniający, jeżeli po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, stwierdzi, że nie udowodniono oskarżonemu popełnienia zarzucanego mu czynu albo że czyn zabroniony nie stanowi przestępstwa lub nie podlega karze.
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
Nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, m.in. gdy brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu zabronionego.
k.p.k. art. 632 § 2
Kodeks postępowania karnego
W razie uniewinnienia oskarżonego lub umorzenia postępowania, koszty procesu ponosi Skarb Państwa.
u.p.a. art. 29 § 1
Ustawa - Prawo o adwokaturze
Reguluje zasady zasądzania od Skarbu Państwa na rzecz adwokata wynagrodzenia za nieopłaconą obronę udzieloną z urzędu.
Pomocnicze
k.k. art. 64 § 1
Kodeks karny
Dotyczy recydywy, czyli popełnienia umyślnego przestępstwa podobnego po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności.
k.p.k. art. 5 § 2
Kodeks postępowania karnego
Niedające się usunąć wątpliwości co do winy oskarżonego należy tłumaczyć na jego korzyść.
k.p.k. art. 170 § 1
Kodeks postępowania karnego
Sąd oddala wniosek dowodowy, m.in. gdy okoliczność, która ma być udowodniona, jest już udowodniona zgodnie z twierdzeniem wnioskodawcy (pkt 2) lub gdy wniosek zmierza do przedłużenia postępowania (pkt 5).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stan zdrowia oskarżonego obiektywnie uniemożliwiał podjęcie pracy i zarobkowanie. • Oskarżony korzystał z pomocy medycznej i socjalnej, co potwierdza jego trudną sytuację. • Brak dowodów na złą wolę lub celowe uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego.
Godne uwagi sformułowania
Nie można bowiem ocenić prawnokarnie zachowania oskarżonego bez zbadania przyczyn niełożenia na utrzymanie dziecka. • Dla skazania za przestępstwo niealimentacji (...) nie wystarczy samo potwierdzenie, że oskarżony nie płaci alimentów (...), lecz konieczne jest równoczesne ustalenie, iż od tego obowiązku "uchyla się", przy czym uchylanie się (...) zachodzi wtedy, gdy zobowiązany mając obiektywną możliwość wykonywania tego obowiązku, nie dopełnia go ze złej woli. • Niedające się usunąć wątpliwości interpretować należy na korzyść oskarżonego (art.5§2 kpk).
Skład orzekający
Joanna Zaryczny-Gruca
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja znamienia 'uchylania się' od obowiązku alimentacyjnego w kontekście trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej zobowiązanego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i dowodowej, w tym dokumentacji medycznej i orzeczenia o niepełnosprawności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, że nawet w przypadku niepłacenia alimentów, istnieją okoliczności łagodzące, które mogą prowadzić do uniewinnienia, co jest istotne dla zrozumienia granic odpowiedzialności karnej.
“Czy choroba zwalnia z płacenia alimentów? Sąd wyjaśnia, kiedy brak wpłat nie jest przestępstwem.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.