II K 401/15

Sąd Okręgowy w PoznaniuPoznań2016-02-09
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚredniaokręgowy
oszustwoart. 286 k.k.tryb konsensualnyart. 335 k.p.k.apelacjauchylenie wyrokunaruszenie procedurysąd okręgowysąd rejonowy

Sąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu naruszenia procedury uzgodnień w trybie art. 335 k.p.k.

Sąd Okręgowy w Poznaniu uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Lesznie dotyczący oskarżonych Z. M. i R. S. o oszustwo (art. 286 § 1 k.k.). Powodem uchylenia była apelacja prokuratora zarzucająca naruszenie przepisów proceduralnych (art. 343 § 1, 6 i 7 k.p.k. w zw. z art. 335 k.p.k.) przy orzekaniu kar i środków karnych, które odbiegały od uzgodnień między stronami. Sąd Okręgowy uznał, że wyrok wydany z naruszeniem trybu konsensualnego wymaga ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji.

Sąd Okręgowy w Poznaniu, rozpoznając apelację prokuratora, uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Lesznie z dnia 14 września 2015 roku w sprawie oskarżonych Z. M. i R. S. oskarżonych o przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. (oszustwo). Sąd Rejonowy pierwotnie uznał oskarżonych za winnych i orzekł wobec nich kary, stosując tryb konsensualny (art. 335 k.p.k.). Jednakże prokurator w swojej apelacji zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, wskazując na orzeczenie kar i środków karnych, które odbiegały od uzgodnień poczynionych między stronami, w tym na nałożenie dozoru kuratora sądowego na Z. M. oraz orzeczenie przepadku przedmiotów wobec R. S. Sąd Okręgowy, ograniczając rozpoznanie apelacji do kluczowego zarzutu naruszenia art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 k.p.k., uznał apelację za zasadną. Stwierdził, że wydanie wyroku rozbieżnego z wnioskami prokuratora zawartymi w trybie art. 335 k.p.k. jest możliwe tylko po skierowaniu sprawy do rozpoznania na zasadach ogólnych. Ponieważ Sąd Rejonowy orzekł odmiennie od uzgodnień, a próba naprawienia tych uchybień w sądzie odwoławczym nie była możliwa bez pogorszenia sytuacji którejś ze stron lub przekroczenia uprawnień sądu apelacyjnego, jedynym słusznym rozstrzygnięciem było uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy sąd pierwszej instancji powinien należycie ocenić, czy możliwe jest wydanie rozstrzygnięcia w trybie konsensualnym, a w przypadku potrzeby modyfikacji wniosku, jednoznacznie je oznaczyć i uzależnić dalszy bieg postępowania od akceptacji stron.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wydanie wyroku rozbieżnego z wnioskami prokuratora zawartymi w trybie art. 335 k.p.k. jest możliwe wyłącznie po skierowaniu sprawy do rozpoznania na zasadach ogólnych.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że naruszenie trybu konsensualnego, polegające na orzeczeniu kar i środków karnych niezgodnych z uzgodnieniami stron, stanowi istotne uchybienie proceduralne, które skutkuje koniecznością uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
Z. M.osoba_fizycznaoskarżony
R. S.osoba_fizycznaoskarżony
Jerzy Maćkowiakosoba_fizycznaprokurator
J. J.osoba_fizycznaoskarżony
J. K.osoba_fizycznaoskarżony
(...) Bank (...) S.A.spółkapokrzywdzony
(...) Bank S.A.spółkapokrzywdzony

Przepisy (15)

Główne

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 91 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 69 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 70 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 73 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 33 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 46 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 63 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 70 § § 1 pkt. 1

Kodeks karny

k.k. art. 44 § § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 343 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 343 § § 6

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 343 § § 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 335

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 436

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez Sąd Rejonowy przepisów prawa procesowego (art. 343 § 1, 6 i 7 k.p.k. i art. 335 k.p.k.) poprzez orzeczenie kar i środków karnych niezgodnych z uzgodnieniami stron w trybie konsensualnym.

Godne uwagi sformułowania

wydając wyrok rozbieżny z wnioskami prokuratora zawartymi w trybie art. 335 k.p.k., znajdującymi oparcie w uzgodnieniach poczynionych pomiędzy stronami możliwe jest wyłącznie po skierowaniu sprawy do rozpoznania na zasadach ogólnych. Ponieważ okazała się nieskuteczną próba naprawienia powyższych uchybień przed sądem odwoławczym, zmiana wyroku zaś w każdym wypadku musiałaby prowadzić do pogorszenia sytuacji jednego oskarżonego lub akceptacji dokonania takiego pogorszenia sytuacji drugiego oskarżonego, wbrew pierwotnym uzgodnieniom stron i w sposób wykraczający poza uprawnienia sądu w postępowaniu apelacyjnym, zakreślone kierunkiem i zarzutami apelacji, jedynym rozstrzygnięciem, które konsekwentnie forsował w swoim stanowisku skarżący, było uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.

Skład orzekający

Dariusz Kawula

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie trybu konsensualnego (art. 335 k.p.k.) oraz konsekwencje naruszenia procedury uzgodnień przez sąd pierwszej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia procedury przy wyroku skazującym w trybie art. 335 k.p.k. w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące trybu konsensualnego w sprawach karnych i pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia wyroku.

Błąd proceduralny w trybie konsensualnym: Sąd Okręgowy uchyla wyrok i zwraca sprawę do ponownego rozpoznania.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 lutego 2016 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu w XVII Wydziale Karnym-Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: SSO Dariusz Kawula Protokolant: st. prot. sąd. Agnieszka Popławska przy udziale Jerzego Maćkowiaka prokuratora Prokuratury Okręgowej po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2016 r. sprawy Z. M. i R. S. o skarżonych o przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Lesznie z dnia 14 września 2015 roku, sygn. akt. II K 401/15 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę oskarżonych Z. M. i R. S. przekazuje Sądowi Rejonowemu w Lesznie do ponownego rozpoznania. Dariusz Kawula UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 14 września 2015r., w sprawie II K 401/15, Sąd Rejonowy w Lesznie uznał oskarżonych J. J. , Z. M. , J. K. i R. S. za winnych popełnienia zarzucanych im przestępstw. Do wydania wyroku doszło na posiedzeniu, po uwzględnieniu wniosku prokuratora o orzeczenie wobec wszystkich oskarżonych kar z nimi uzgodnionych w trybie art. 335 k.p.k. . Wyrok uprawomocnił się wobec J. J. i J. K. . Wobec dwóch pozostałych oskarżyciel publiczny wywiódł apelację zarzucając orzeczeniu wykroczenie poza ramy poczynionych pomiędzy stronami uzgodnień. Co do oskarżonych Z. M. i R. S. uznano ich za winnych przestępstw z art. 286 § 1 k.k. , i tak : Z. M. - ośmiu czynów z art. 286 § 1 k.k. popełnionych w okresie od dnia 21 stycznia 2015r. do dnia 31 stycznia 2015r., składających się na ciąg przestępstw z art. 91 § 1 k.k. za co na podstawie art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. wymierzono mu karę 2 lat pozbawienia wolności. Na podstawie art. 69 § 1 k.k. i art. 70 § 2 k.k. warunkowo zawieszono wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności na okres 5 lat próby, na podstawie art. 73 § 2 k.k. oskarżonego oddano w okresie próby pod dozór kuratora sądowego , na podstawie art. 33 § 2 k.k. wymierzono oskarżonemu karę w rozmiarze 100 stawek dziennych po 10 zł stawka. W pkt. 7 wyroku, na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzeczono wobec oskarżonego Z. M. środek karny w postaci obowiązku naprawienia szkody w całości na rzecz pokrzywdzonych: (...) Bank (...) S.A. w kwocie 28 661,89 zł, oraz (...) Bank S.A. w kwocie 10 776, 91 zł. Na podstawie art. 63 § 1 k.k. na poczet orzeczonej wobec oskarżonego Z. M. kary grzywny, zaliczono okres jego zatrzymania od dnia 12 lutego 2015r. do dnia 13 lutego 2015r., przyjmując, że jeden dzień pozbawienia wolności jest równy dwóm stawkom grzywny. Oskarżonego w całości zwolniono od obowiązku poniesienia kosztów procesu w tym od opłaty za I instancję. R. S. - jednego czynu z art. 286 § 1 k.k. popełnionego w dniu 31 stycznia 2015r. za co na podstawie art. 286 § 1 k.k. wymierzono mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności . Na podstawie art. 69 § 1 k.k. i art. 70 § 1 pkt. 1 k.k. warunkowo zawieszono wykonanie orzeczonej kary na okres 4 lat prób, zaś na podstawie art. 33 § 2 k.k. wymierzono oskarżonemu karę 100 stawek dziennych grzywny po 10 zł stawka. Na podstawie art. 44 § 2 k.k. orzeczono wobec oskarżonego R. S. środek karny w postaci przepadku na rzecz Skarbu Państwa dowodu rzeczowego w postaci laptopa D. (...) nr (...) wraz z baterią, zasilaczem i przewodem zasilającym zapisanego pod numerem 13/15 księgi przechowywanych przedmiotów z dnia 29.05.2015r. oraz w postaci przepadku na rzecz Skarbu Państwa dowodu rzeczowego w postaci oryginału faktury VAT do umowy kredytu o numerze (...) przechowywanego w aktach sprawy na k-66 zarządzając jego pozostawienie w aktach sprawy. Oskarżonego zwolniono w całości od obowiązku poniesienia kosztów procesu w tym od opłaty za I instancję. Przedmiotowy wyrok zaskarżył apelacją prokurator , kwestionując go na korzyść oskarżonego Z. M. i na niekorzyść oskarżonego R. S. , w całości (k-300 – 301), i zarzucając mu: - obrazę przepisów prawa procesowego – art. 343 § 1, 6 i 7 k.p.k. i art. 335 k.p.k. , polegającą na orzeczeniu wobec Z. M. na podstawie art. 73 § 2 k.k. dozoru kuratora sądowego (vide: nie uzgodnionego z oskarżonym a obowiązkowego w tym postepowaniu wobec tego sprawcy) , zaś wobec R. S. polegającą na orzeczeniu środka karnego z art. 44 § 2 k.k. w dwóch przypadkach (vide: nie będącego przedmiotem uzgodnień pomiędzy stronami) , na orzeczeniu kary grzywny w rozmiarze 100 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości stawki na 10 zł (vide: zamiast uzgodnionej kary grzywny w rozmiarze 30 stawek po 10 zł stawka), na nie orzeczeniu (vide: uzgodnionego pomiędzy stronami w trybie art. 335 k.p.k. ) na podstawie art. 46 § 1 k.k. środka karnego w postaci obowiązku naprawienia szkody w kwocie 2 511,61 zł rzecz pokrzywdzonego (...) Bank S.A. Podnosząc powyższe prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy oskarżonych Z. M. i R. S. do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Lesznie. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja prokuratora okazała się oczywiście i w całości zasadna, co powoduje, że zasługiwała na uwzględnienie oraz, że doprowadziła do uchylenia zaskarżonego wyroku. Podkreślić trzeba, że Sąd Okręgowy ograniczył rozpoznanie apelacji ( art. 436 k.p.k. ) do zarzutu najważniejszego, którego uwzględnienie musiało skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku w całości i przekazaniem sprawy wszystkich oskarżonych do ponownego rozpoznania sądowi I instancji (zarzut ostatni apelacji prokuratora – naruszenia art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 k.p.k. ). Zasadniczo wydając wyrok rozbieżny z wnioskami prokuratora zawartymi w trybie art. 335 k.p.k. , znajdującymi oparcie w uzgodnieniach poczynionych pomiędzy stronami możliwe jest wyłącznie po skierowaniu sprawy do rozpoznania na zasadach ogólnych. Faktycznie zaś wydając zaskarżony wyrok w części obejmującej oskarżonych Z. M. i R. S. , Sąd Rejonowy w Lesznie pomimo deklaracji poczynionej w protokole posiedzenia (uwzględniając wniosek prokuratora o orzeczenie bez przeprowadzania rozprawy kar przezeń uzgodnionych z tymi oskarżonymi) orzekł odmiennie, tłumacząc owe w/w odstępstwa omyłkami o charakterze oczywistości. Ponieważ okazała się nieskuteczną próba naprawienia powyższych uchybień przed sądem odwoławczym, zmiana wyroku zaś w każdym wypadku musiałaby prowadzić do pogorszenia sytuacji jednego oskarżonego lub akceptacji dokonania takiego pogorszenia sytuacji drugiego oskarżonego, wbrew pierwotnym uzgodnieniom stron i w sposób wykraczający poza uprawnienia sądu w postępowaniu apelacyjnym, zakreślone kierunkiem i zarzutami apelacji, jedynym rozstrzygnięciem, które konsekwentnie forsował w swoim stanowisku skarżący, było uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Ostatecznie podkreślić jedynie trzeba , że przy ponownym rozpoznaniu sprawy sąd winien przede wszystkim należycie ocenić czy na wskazanych przez prokuratora warunkach możliwym jest wydanie rozstrzygnięcia w trybie konsensualnym, a w przypadku ustalenia że wniosek wymaga modyfikacji (co nie budzi wątpliwości co najmniej w zakresie obowiązkowego poddania oskarżonego Z. M. dozorowi kuratora sądowego w okresie związanym z warunkowym zawieszeniem wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności), jednoznaczne oznaczenie takowych i uzależnienie dalszego biegu postępowania od akceptacji przez strony postulowanych przez sąd zmian. Powyższe spowodowało konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przeprowadzenie postępowania od początku przed Sądem Rejonowym. Dariusz Kawula

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI