II K 384/21

Sąd Okręgowy w Piotrkowie TrybunalskimPiotrków Trybunalski
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnejŚredniaokręgowy
zniesławienieart. 212 k.k.służba więziennaciężar dowoduapelacjaocena dowodówprawo procesowe karne

Sąd odwoławczy utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji skazujący oskarżonego za zniesławienie funkcjonariusza służby więziennej, uznając zarzuty apelacji za niezasadne.

Sąd Rejonowy w Piotrkowie Tryb. skazał oskarżonego za zniesławienie funkcjonariusza służby więziennej, zarzucając mu m.in. udostępnianie osadzonym środków odurzających. Oskarżony wniósł apelację, podnosząc zarzuty obrazy przepisów prawa procesowego, błędnych ustaleń faktycznych oraz rażącej niewspółmierności kary. Sąd odwoławczy uznał wszystkie zarzuty za niezasadne, podkreślając specyficzny ciężar dowodu w sprawach o zniesławienie (art. 213 k.k.) i brak dowodów potwierdzających prawdziwość zarzutów oskarżonego. Utrzymano w mocy wyrok skazujący.

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim rozpatrywał apelację obrońcy oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim, który skazał oskarżonego za przestępstwo zniesławienia (art. 212 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.). Oskarżonemu zarzucono, że w liście i wpisach internetowych pomawiał funkcjonariusza służby więziennej o rażące przekroczenie obowiązków służbowych, w tym o udostępnianie osadzonym środków odurzających. Obrońca w apelacji zarzucił sądowi pierwszej instancji m.in. obrazę przepisów postępowania (art. 4, 7, 170, 399 § 2, 410 k.p.k.), błędy w ustaleniach faktycznych oraz rażącą niewspółmierność kary. Sąd odwoławczy nie podzielił tych zarzutów. Stwierdził, że ocena dowodów dokonana przez sąd pierwszej instancji mieści się w ramach swobodnej oceny dowodów (art. 7 k.p.k.) i nie jest dowolna ani nielogiczna. Podkreślono, że w sprawach o zniesławienie, w których podnoszona jest kwestia prawdziwości zarzutów, ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na oskarżonym (art. 213 k.k.). Oskarżony nie przedstawił jednak żadnych dowodów potwierdzających prawdziwość stawianych zarzutów, a postępowania sprawdzające również nie potwierdziły ich zasadności. Sąd odwoławczy uznał, że oskarżony wyczerpał znamiona czynu z art. 212 § 2 k.k., a zarzuty te, jeśli nie znajdują oparcia w prawdzie, nie mają nic wspólnego z prawem do krytyki. Wskazano również, że umieszczanie takich zarzutów na ogólnodostępnym portalu społecznościowym świadczy o zamiarze ich upublicznienia. Sąd odwoławczy uznał, że stopień społecznej szkodliwości czynu był wyższy niż znikomy, a wymierzona kara (najłagodniejsza rodzajowo, nieznacznie przekraczająca dolny próg ustawowego zagrożenia) nie może być uznana za surową, zwłaszcza przy uwzględnieniu uprzedniej karalności oskarżonego. W konsekwencji, sąd odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok w całości. Wobec perspektywy długotrwałego osadzenia, skazanego zwolniono od kosztów sądowych, a obrońcy zasądzono zwrot kosztów obrony z urzędu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd odwoławczy prawidłowo ocenił dowody i stan faktyczny, uznając zarzuty apelacji za niezasadne.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy stwierdził, że ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji była zgodna z art. 7 k.p.k. Podkreślono, że w sprawach o zniesławienie ciężar dowodu prawdziwości zarzutów spoczywa na oskarżonym, który nie przedstawił wystarczających dowodów. Postępowania sprawdzające również nie potwierdziły zasadności zarzutów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

Strona wygrywająca

Pokrzywdzony (G. Ł.)

Strony

NazwaTypRola
Oskarżonyinneoskarżony
G. Ł.innepokrzywdzony

Przepisy (15)

Główne

k.k. art. 213

Kodeks karny

Ciężar dowodu prawdziwości zarzutu w sprawach o zniesławienie przesunięty jest na oskarżonego. Niewyjaśnione wątpliwości co do prawdziwości zarzutu rozstrzyga się na korzyść pokrzywdzonego.

k.k. art. 212 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 12 § § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 170

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 399 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 454 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowa ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji zgodna z art. 7 k.p.k. Specyficzny ciężar dowodu w sprawach o zniesławienie (art. 213 k.k.) obciążający oskarżonego. Brak dowodów potwierdzających prawdziwość zarzutów oskarżonego. Wyniki postępowań sprawdzających nie potwierdziły zasadności zarzutów. Wysoki stopień społecznej szkodliwości czynu ze względu na treść zniesławienia funkcjonariusza publicznego. Uprzednia karalność oskarżonego. Wymierzona kara nie jest rażąco niewspółmierna.

Odrzucone argumenty

Obraza przepisów prawa procesowego (art. 4, 7, 170, 399 § 2, 410 k.p.k.). Błędne ustalenia faktyczne. Rażąca niewspółmierność kary.

Godne uwagi sformułowania

ciężar dowodów rozkłada się specyficznie – oskarżyciel ma wykazać, że oskarżony dopuścił się czynu zniesławiającego, zaś oskarżony musi udowodnić, że podniesiony przez niego zarzut jest prawdziwy. nie dające się usunąć wątpliwości co do prawdziwości zarzutu rozstrzygać na korzyść pokrzywdzonego zniesławieniem Tego rodzaju zarzuty, jeśli nie znajdują oparcia w prawdzie, z prawem do krytyki nie mają nic wspólnego.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 213 k.k. dotyczącego ciężaru dowodu w sprawach o zniesławienie oraz ocena zarzutów apelacyjnych w kontekście obrazy przepisów postępowania i błędnych ustaleń faktycznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zniesławienia funkcjonariusza publicznego i specyfiki dowodowej w takich sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy zniesławienia funkcjonariusza służby więziennej, co samo w sobie jest interesujące. Kluczowe jest tu omówienie specyficznego ciężaru dowodu w sprawach o zniesławienie, co stanowi cenną wiedzę dla prawników.

Zniesławienie funkcjonariusza więziennego: Kto musi udowodnić prawdę?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 526 / 22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Piotrkowie Tryb. z dnia 31 maja 202 roku sygn. akt II K 384/21 0.11.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 0.11.3. Granice zaskarżenia 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 0.12.1. Ustalenie faktów 0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 0.12.2. Ocena dowodów 0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. podniesione w apelacji obrońcy oskarżonego zarzuty mogącej mieć wpływ na treść wyroku obrazy przepisów prawa procesowego, tj. art. 4 kpk , 7 kpk , 170 kpk oraz art. 399 § 2 kpk w zw. z art. 6 kpk 410 kpk , 2. podniesione w apelacji obrońcy oskarżonego zarzuty mogących mieć wpływ na treść wyroku błędnych ustaleń faktycznych; 3. podniesiony w apelacji obrońcy zarzut rażącej niewspółmierności ( surowości ) wymierzonej oskarżonemu kary ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadne ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadne ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzuty błędnych ustaleń faktycznych oparte zostały o uprzednią próbę wykazania, że ustalenia te są następstwem wadliwej, nie odpowiadającej kryteriom, o jakich mowa w art. 7 kpk , oceny dowodów, połączonej z nieuwzględnieniem przy wyrokowaniu dowodów przemawiających na korzyść oskarżonego, w szczególności w postaci jego wyjaśnień. Stanowiska tego sąd odwoławczy nie podziela. Rozumowanie przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia nie może zostać uznane za błędne, dowolne, czy nielogiczne. Mieści się w ramach sformułowanej w art. 7 kpk swobodnej oceny dowodów i stanowi wypadkową okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego. Jednocześnie przypomnieć należy, iż w sprawach o występki zniesławienia, w których w grę wchodzi kwestia powołania się na prawdziwość podniesionych zarzutów, ciężar dowodów rozkłada się specyficznie – oskarżyciel ma wykazać, że oskarżony dopuścił się czynu zniesławiającego, zaś oskarżony musi udowodnić, że podniesiony przez niego zarzut jest prawdziwy. W tym więc ostatnim zakresie ciężar dowodu przesunięty zostaje z pokrzywdzonego na sprawcę. Konsekwencje tego stanu rzecz są ważkie, albowiem w literaturze prawa karnego przyjmuje się, iż przepis art. 213 kk , sankcjonujący wyjątkową w procedurze karnej sytuację przesunięcia ciężaru dowodu z oskarżyciela na oskarżonego, nakazuje nie dające się usunąć wątpliwości co do prawdziwości zarzutu rozstrzygać na korzyść pokrzywdzonego zniesławieniem ( por. komentarz do art. 213 kk w: M. Królikowski, R. Zawłocki, Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz do artykułów 117–221. Tom I. Wyd. 4, Warszawa 2017, wyd. el., Legalis i przywoływane tam piśmiennictwo ). Jako, że oskarżony na poparcie swoich wypowiedzi nie był w stanie przedstawić żadnego uwiarygadniającego je dowodu, zarzut błędnych ustaleń w tej materii uznać należy za chybiony. Jeśli chodzi o nieuwzględnioną przez sąd I instancji obrończą inicjatywę dowodową – decyzja sądu oddalająca wnioski dowodowe jawi się jako zasadna, albowiem wnioskodawca nie uprawdopodobnił, iż wskazywani świadkowie mogli dysponować wiedzą przydatną na użytek niniejszego postępowania. Podkreślić należy, iż wszczęte w związku z informacjami podnoszonymi przez oskarżonego postępowania sprawdzające, obejmujące także krąg osób mogących zweryfikować kierowane pod adresem G. Ł. zarzuty, nie potwierdziło ich zasadności. Jedynie więc oskarżony wydaje się stać na stanowisku, że nie powinien ponosić konsekwencji w związku z artykułowaniem pod adresem pokrzywdzonego takich zarzutów, jak opisane w zaskarżonym wyroku, albowiem były one oparte na prawdzie. Sąd odwoławczy uznał jednak, że oskarżony nie przedstawił na tyle przekonujących dowodów, aby na powyższy kontratyp móc się skutecznie powoływać. Ani wynik postępowania dowodowego przeprowadzonego w ramach niniejszego procesu, ani wynik postępowań sprawdzających do wniosków takich nie uprawniają. Zgodzić się także z sądem I instancji należało, iż oskarżony wyczerpał znamiona występku z art. 212 § 2 kk . Wypowiedzi o G. Ł. , jakie zostały umieszczone w liście oraz we wpisach internetowych, pomawiały go o takie postępowanie i właściwości, które mogło narazić go zwłaszcza na utratę zaufania potrzebnego dla wykonywania zawodu funkcjonariusza służby więziennej, skoro ich treścią było posądzenie go o rażące przekroczenie jego obowiązków służbowych, w tym przybierające postać przestępczego w istocie udostępniania osadzonym środków odurzających. Tego rodzaju zarzuty, jeśli nie znajdują oparcia w prawdzie, z prawem do krytyki nie mają nic wspólnego. Trudno też kwestionować, by umieszczaniu ich na ogólnodostępnym, popularnym portalu społecznościowym nie towarzyszył zamiar ich upublicznienia. Jednocześnie podkreślić należy, iż osobą podnoszącą tam zarzuty był oskarżony – zarzuty stawiał w swoim własnym imieniu, zaś osoba, która na jego zlecenie dokonywała wpisów „ fizycznie ”, pełniła jedynie rolę względem oskarżonego pomocniczą. Co do zarzutów związanych z ustaleniem stopnia społecznej szkodliwości przypisanego oskarżonemu czynu oraz wymiarem kary – skarżący przywołując istnienie okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego, pomija istnienie i charakter tych o wymowie przeciwnej. Już tylko z uwagi na treść zniesławienia, zarzucającą pokrzywdzonemu, będącemu funkcjonariuszem publicznym, przestępczego przekroczenia obowiązków służbowych min. poprzez przestępcze udzielanie innym osobom środków odurzających, przemawiało za uznaniem przypisanego oskarżonemu czynu o wyższym stopniu społecznej szkodliwości, aniżeli znikomy. Zaś uwzględniając tę okoliczność oraz uprzednią, wielokrotną karalność, wymierzonej oskarżonemu kary nie sposób uznać za surową w jakimkolwiek stopniu, skoro wymierzono ją jako karę najłagodniejszą rodzajowo oraz w nieznacznym tylko stopniu przekraczającą dolny próg ustawowego zagrożenia. Mając na uwadze, iż finalnie przypisana oskarżonemu kwalifikacja prawna czynu – jeśli chodzi o jej materialnoprawną istotę, uwzględniającą przepisy art. 212 § 2 kk w zw. z art. 12 § 1 kk – była w rzeczywistości tożsama z kwalifikacją zarzuconą, nie sposób tu mówić o obrazie art. 399 kpk . Wniosek Wnioski obrońcy oskarżonego: o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od czynu mu przypisanego, ewentualnie o jego uchylenie i umorzenie postępowania lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, względnie poprzez jego zmianę i obniżenie wymierzonej oskarżonemu kary ☐ zasadne ☐ częściowo zasadne ☒ niezasadne Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Omówiono powyżej 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 0.11. Przedmiot utrzymania w mocy 0.1W całości Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Omówiono powyżej 0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 0.0.11. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany Omówiono powyżej 0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności Wobec perspektywy długotrwałego osadzenia skazanego, ograniczającego ( o ile nie wykluczającego ) w tym czasie jego możliwości zarobkowe, podjęto decyzję o zwolnieniu go od kosztów sądowych. Na rzecz obrońcy zasądzono zwrot kosztów obrony z urzędu według tzw. stawek minimalnych. 7. PODPIS

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI