II K 382/16
Podsumowanie
Sąd warunkowo umorzył postępowanie wobec przedsiębiorcy, który prowadził działalność pożyczkową niezgodnie z nowymi przepisami, uznając jego nieświadomość za usprawiedliwioną w kontekście zamiaru ewentualnego.
Oskarżony A. J. prowadził działalność lombardową i udzielał kredytów konsumenckich, nie dostosowując się do zmian w ustawie o kredycie konsumenckim, które weszły w życie 11.10.2015 r. i wymagały prowadzenia działalności w formie spółki z o.o. lub akcyjnej z minimalnym kapitałem 200 000 zł. Oskarżony nie zapoznał się ze zmianami, tłumacząc to pobytem za granicą i złą kondycją finansową firmy. Sąd uznał jego nieświadomość za usprawiedliwioną w kontekście art. 30 k.k. (błąd co do bezprawności) i warunkowo umorzył postępowanie na rok próby, orzekając świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym.
Sąd Rejonowy w P. rozpatrzył sprawę przeciwko A. J., który prowadził działalność gospodarczą jako osoba fizyczna i udzielał kredytów konsumenckich, mimo wejścia w życie 11.10.2015 r. nowelizacji ustawy o kredycie konsumenckim. Zmiany te wprowadziły wymóg prowadzenia działalności przez instytucje pożyczkowe wyłącznie w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub akcyjnej z minimalnym kapitałem zakładowym 200 000 zł. Oskarżony nie dostosował swojej działalności do nowych przepisów, tłumacząc swoje postępowanie pobytem za granicą i brakiem świadomości zmian prawnych. Sąd, analizując wyjaśnienia oskarżonego i zgromadzone dowody (umowy pożyczek, wydruk z CEIDG), ustalił stan faktyczny jako w zasadzie bezsporny. Sąd uznał, że oskarżony swoim zachowaniem wyczerpał znamiona przestępstwa z art. 59e ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim. Jednakże, biorąc pod uwagę wyjaśnienia oskarżonego, sąd uznał, że jego nieświadomość bezprawności była usprawiedliwiona w kontekście art. 30 k.k. (błąd co do bezprawności), co nie wyłączało umyślności w formie zamiaru ewentualnego. Sąd podkreślił, że na przedsiębiorcy ciąży obowiązek zaznajamiania się z przepisami prawa dotyczącymi prowadzonej działalności. Mimo to, sąd uznał winę i społeczną szkodliwość czynu za nieznaczne, biorąc pod uwagę rodzaj zamiaru, krótki okres konfliktu z prawem (84 umowy w ciągu miesiąca) oraz natychmiastowe zaprzestanie działalności po uzyskaniu informacji od policji. W związku z tym, sąd warunkowo umorzył postępowanie na rok próby, orzekając świadczenie pieniężne w kwocie 3 000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, uznając je za niezbędny element dolegliwości. Zasądzono również koszty sądowe.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, w okolicznościach sprawy, nieświadomość bezprawności została uznana za usprawiedliwioną, co pozwoliło na warunkowe umorzenie postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć na przedsiębiorcy ciąży obowiązek zaznajamiania się z przepisami, to w konkretnym przypadku, biorąc pod uwagę wyjaśnienia oskarżonego i jego sytuację, można było zastosować art. 30 k.k. Nie wykluczyło to jednak umyślności w formie zamiaru ewentualnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
warunkowe umorzenie postępowania
Strona wygrywająca
A. J.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. J. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| K. M. | osoba_fizyczna | świadek |
| K. P. | osoba_fizyczna | Rzecznik Konsumentów |
Przepisy (12)
Główne
u.k.k. art. 59e § 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
Kto będąc kredytodawcą w rozumieniu art. 5 pkt 2a ustawy, nie spełnia warunków o których mowa w art. 59a ustawy podlega grzywnie do 500 000 zł i karze pozbawienia wolności do lat 2.
k.k. art. 66 § 1 i 2
Kodeks karny
Warunkowe umorzenie postępowania.
k.k. art. 67 § 1
Kodeks karny
Warunkowe umorzenie postępowania z określeniem okresu próby.
Pomocnicze
u.k.k. art. 59a
Ustawa o kredycie konsumenckim
Wymóg prowadzenia działalności przez instytucję pożyczkową wyłącznie w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością albo spółki akcyjnej o minimalnym kapitale zakładowym 200 000 zł.
k.k. art. 30
Kodeks karny
Nie popełnia przestępstwa, kto dopuszcza się czynu zabronionego w usprawiedliwionej nieświadomości jego bezprawności (błąd co do bezprawności).
k.k. art. 9
Kodeks karny
Funkcja błędu co do bezprawności nie polega na wyłączeniu umyślności i tym samym dekompletacji znamion typu czynu zabronionego popełnianego umyślnie.
k.k. art. 67 § 3
Kodeks karny
Orzeczenie świadczenia pieniężnego w przypadku warunkowego umorzenia.
k.k. art. 39 § pkt 7
Kodeks karny
Świadczenie pieniężne jako środek karny.
u.s.d.g. art. 18
Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej
Obowiązki przedsiębiorcy związane z prowadzeniem działalności zgodnie z przepisami prawa.
u.o.w.s.k. art. 7 § 1
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
Podstawa do zasądzenia kosztów sądowych.
k.p.k. art. 627
Kodeks postępowania karnego
Zasądzenie kosztów sądowych od skazanego.
k.p.k. art. 629
Kodeks postępowania karnego
Zasądzenie kosztów sądowych od oskarżonego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieświadomość bezprawności czynu jako usprawiedliwiona w rozumieniu art. 30 k.k. z uwagi na pobyt za granicą i brak świadomości zmian prawnych. Niewielka wina i społeczna szkodliwość czynu. Krótki okres popełniania czynu i natychmiastowe zaprzestanie działalności po uzyskaniu informacji o bezprawności.
Godne uwagi sformułowania
nie zachodzą okoliczności przewidziane w treści art. 30 kk nieświadomość bezprawności będzie nieusprawiedliwiona czyn oskarżonego charakteryzuje umyślność pod postacią zamiaru ewentualnego wina oskarżonego oraz społeczna szkodliwość jego zachowania nie są znaczne zasądzone świadczenie stanowi niezbędny element dolegliwości
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 30 k.k. (błąd co do bezprawności) w kontekście prowadzenia działalności gospodarczej i obowiązku śledzenia zmian prawnych, zwłaszcza w przypadku przedsiębiorców przebywających za granicą."
Ograniczenia: Konkretne okoliczności sprawy, które doprowadziły do uznania nieświadomości za usprawiedliwioną. Każdy przypadek należy oceniać indywidualnie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest śledzenie zmian prawnych w prowadzonej działalności, nawet w obliczu trudności (pobyt za granicą). Pokazuje też, że sądy mogą uwzględniać usprawiedliwioną nieświadomość prawną.
“Nieświadomość prawa za granicą – czy to usprawiedliwienie dla przedsiębiorcy?”
Sektor
finanse
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II K 382/16 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: Oskarżony A. J. począwszy od 26.03.2012 r prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą (...) . Głównym miejscem wykonywanej działalności jest O. , natomiast w P. przy ul (...) oskarżony w okresie objętym zarzutem prowadził lombard w którym udzielał kredytów konsumenckich. W dniu 11.10.2015 r weszła w życie ustawa z dnia 05.08.2015 r o zmianie ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2015.1357). Na mocy przepisów zawartych w tej ustawie zmianie uległy zasady działania firm udzielających kredytów konsumenckich określone w ustawie z 12.05.2011 r o kredycie konsumenckim (Dz.U. 2014 poz.1497 z późn. zm.) Między innymi wszedł w życie przepis art. 59a ustawy , którym wprowadzono wymóg prowadzenia działalności przez instytucję pożyczkową wyłącznie w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością albo spółki akcyjnej o minimalnym kapitale zakładowym 200 000 zł. Oskarżony A. J. nie zapoznał się ze znowelizowanymi przepisami i nie dostosował prowadzonej przez siebie działalności jako kredytodawca do nowych reguł. Prowadził działalność jako instytucja pożyczkowa w rozumieniu ustawy w punkcie w P. w dotychczasowej formie. W dniu 02 czerwca 2016 r funkcjonariusze Komendy Powiatowej Policji w P. zatrzymali od oskarżonego plik umów pożyczki lombardowej zawieranych z klientami między innymi w okresie od 11 kwietnia 2016 r do 11 maja 2016 r . /dowód: zeznanie K. M. k. 216-216v ;zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa k.1-2; wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej dot. oskarżonego k.4-9; protokół zatrzymania rzeczy od oskarżonego k.20-22; protokół oględzin zatrzymanych rzeczy k. 24-176; wykaz dowodów rzeczowych k. 186; wyjaśnienia oskarżonego k.215v / Oskarżony A. J. przyznał się do popełnienia stawianego mu zarzutu. Wyjaśnił ,że jego firma znalazła się w złej kondycji finansowej. W związku z tym był zmuszony wyjechać za granice aby tam dorobić , polepszyć kondycję firmy i utrzymać pracowników. Przebywając za granicą nie miał świadomości zmian prawa w Polsce. Dopiero gdy zadzwonił do niego policjant dowiedział się o zmianie prawa. Osobiście nie udzielał kredytów , robili to jego pracownicy. Aktualnie oskarżony prowadzi jedynie działalność lombardową bez udzielania kredytów konsumenckich (k.215v) . Sąd zważył, co następuje : Sąd dał wiarę wyjaśnieniom oskarżonego . Wyjaśnienia te znajdują potwierdzenie w pozostałych dowodach w szczególności zabezpieczonych od oskarżonego umowach kredytowych. Również jako prawdziwe oceniono zeznania K. P. Rzecznika Konsumentów w P. . Świadek o okolicznościach zdarzenia dowiedział się wykonując swoje obowiązki służbowe. Dopatrując się podejrzenia popełnienia przestępstwa , powiadomił o tym fakcie Policję. K. M. nie miał żadnego interesu aby nieprawdziwe obciążać oskarżonego , zresztą jego zeznania korespondują również z pozostałymi dowodami . W ocenie sądu stan faktyczny w sprawie w świetle zebranych dowodów jest w zasadzie bezsporny. Nie ulega kwestii ,że oskarżony do chwili podjęcia czynności przez Policję prowadził działalność gospodarczą jako osoba fizyczna, co wynika z wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (k.4) . Bezspornym jest również , że oskarżony po dniu 11 kwietnia 2016 r udzielał kredytów konsumenckich określanych w umowach jako pożyczki lombardowe , co wynika z zabezpieczonych w sprawie umów (k.27-176) . Umowy te zawierano w punkcie prowadzonym przez oskarżonego w P. przy ul (...) . Swoim zachowaniem oskarżony wyczerpał znamiona przestępstwa określonego w art. 59e ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim zgodnie z którym , kto będąc kredytodawcą w rozumieniu art. 5 pkt 2a ustawy , nie spełnia warunków o których mowa w art. 59a ustawy podlega grzywnie do 500 000 zł i karze pozbawienia wolności do lat 2. Przepis ten wszedł w życie w dn. 11 kwietnia 2016r. Wprawdzie A. J. nie zapoznał się ze znowelizowanymi przepisami i nie dostosował prowadzonej przez siebie działalności do nowych reguł , tym niemniej w świetle jego wyjaśnień , nie zachodzą okoliczności przewidziane w treści art. 30 kk . Według tego przepisu nie popełnia przestępstwa , kto dopuszcza się czynu zabronionego w usprawiedliwionej nieświadomości jego bezprawności (błąd co do bezprawności). Jeżeli na sprawcy, w związku z jego działalnością zawodową, ciążył obowiązek zaznajomienia się z odpowiednimi przepisami i sprawca tego obowiązku nie wypełnił, chociaż miał taką możliwość, to nieświadomość bezprawności będzie nieusprawiedliwiona (zob. wyrok SN z 03.02.1997r , sygn. II KKN 124/96, OSNKW 1997, nr 5-6, poz.46; wyrok SN z 10.05.2005r , sygn. WA 11/05 , OSNKW 2005, poz. 948). Funkcja tego błędu nie polega nigdy na wyłączeniu umyślności i tym samym dekompletacji znamion typu czynu zabronionego popełnianego umyślnie. ( zob. Włodzimierz Wróbel red, Komentarz do art. 9 kk). Zdaniem sądu czyn oskarżonego charakteryzuje umyślność pod postacią zamiaru ewentualnego albowiem przewidywał możliwość popełnienia czynu zabronionego , nie chciał go popełnić ale na jego popełnienie godził się. Na Adrianie K. J. z racji prowadzenia działalności gospodarczej ciążą obowiązki związane z jej prowadzeniem w zgodzie z przepisami prawa ( art. 18 ustawy z 02.07.2004 r o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U.2016.1829 j.t.). Oskarżony winien śledzić obowiązujący stan prawny i spełniać wymagania stawiane mu przez ustawodawcę. W ocenie sądu pobyt A. J. za granicą nie wykluczał możliwości baczenia na zmieniający się nieustannie stan prawny związany z profilem jego działalności. Zdobycze techniki w zakresie telekomunikacji dają dość szerokie możliwości w tym zakresie . Ustawodawca przewidział zresztą okres od daty wejścia w życie ustawy zmieniającej dotychczasowe zasady udzielania kredytów tj. od 11.10.2015 r do 10.04.2016 r aby obywatele prowadzący działalność gospodarczą w zakresie udzielania kredytów mogli dostosować się do zmienionych reguł. Ważąc okoliczności przedmiotowe i podmiotowe przypisanego czynu sąd doszedł do wniosku , że wina oskarżonego oraz społeczna szkodliwość jego zachowania nie są znaczne. Sąd wziął pod uwagę rodzaj zamiaru który towarzyszył działaniu oskarżonego. Ponadto okres w którym Adrian K. J. wszedł w konflikt z prawem był stosunkowo krótki. Doliczono się ,że w okresie od 11.04.2016 r do 11.05.2016 r zawarł 84 umowy kredytowe. Po uzyskaniu informacji od policjanta o bezprawności swego postępowania , niezwłocznie zaprzestał udzielania kredytów konsumenckich. Biorąc pod uwagę powyższe sąd uznał , że uzasadnione jest warunkowe umorzenie postępowania wobec oskarżonego na podstawie art. 66 § 1 i 2 kk i art.67 § 1 kk na okres roku próby. Adrian K. J. nie był dotychczas karany sądownie (k.179) a jego dotychczasowy sposób życia uzasadnia przekonanie , że będzie przestrzegał porządku prawnego. Na podstawie art.67 § 3 kk w zw. z art. 39 pkt 7 kk sąd orzekł wobec oskarżonego świadczenie pieniężne w kwocie 3 000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. W ocenie sądu zasądzone świadczenie stanowi niezbędny element dolegliwości w związku z popełnionym przestępstwem. Adrian K. J. zadeklarował , że osiąga dochód na poziomie 2000 zł miesięcznie . Oskarżony nie posiada na swym utrzymaniu żadnych osób. W związku z powyższym zasądzona kwota będzie możliwa przez niego do zapłacenia. W przedmiocie dowodów rzeczowych sąd orzekł w pkt III wyroku i zwrócił je oskarżonemu. Na podstawie art. 627 kpk , 629 kpk i art. 7 ust 1 ustawy o opłatach w sprawach karnych zasądził od oskarżonego w pkt IV wyroku koszty sądowe na rzecz Skarbu Państwa . ZARZĄDZENIE - odnotować; - odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć obrońcy oskarżonego – adw. A. R. ; - za 14 dni lub z apelacją. P. , dnia 04.01.2017 r.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę