II K 345/23

Sąd Rejonowy w Piotrkowie TrybunalskimPiotrków Trybunalski2023-05-15
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuŚredniarejonowy
groźby karalneograniczona poczytalnośćart. 190 kkart. 31 kkwarunkowe umorzeniepistolet alarmowykoszty procesuobrona z urzędu

Sąd warunkowo umorzył postępowanie karne wobec oskarżonego o groźby karalne z użyciem pistoletu alarmowego, biorąc pod uwagę jego znacznie ograniczoną poczytalność i trudną sytuację życiową.

Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim warunkowo umorzył postępowanie karne wobec M. O. oskarżonego o groźby karalne z użyciem pistoletu alarmowego. Sąd uznał, że oskarżony, mający znacznie ograniczoną poczytalność w chwili czynu, popełnił zarzucany mu czyn, jednak ze względu na jego wiek, stan zdrowia, niekaralność oraz szczere przeprosiny pokrzywdzonych, uznał warunkowe umorzenie na okres próby jednego roku za wystarczające. Orzeczono również przepadek dowodów rzeczowych i zasądzono koszty obrony z urzędu.

Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim, II Wydział Karny, rozpoznał sprawę M. O., oskarżonego o groźby pozbawienia życia i zdrowia pracownikom urzędu, podczas których okazał przedmiot przypominający broń palną. Sąd, opierając się na opinii psychiatrycznej wskazującej na znacząco ograniczoną poczytalność oskarżonego w chwili czynu, zakwalifikował czyn z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k. Wobec oskarżonego orzeczono warunkowe umorzenie postępowania karnego na okres próby jednego roku, na podstawie art. 66 § 1 i 2 k.k. oraz art. 67 § 1 k.k. Sąd uzasadnił tę decyzję niskim stopniem społecznej szkodliwości czynu, częściowo zniesioną poczytalnością oskarżonego, jego chorobą psychiczną, jednorazowym charakterem zdarzenia, niekaralnością, podeszłym wiekiem, chorobami oraz krytycznym stosunkiem do własnego zachowania. Podkreślono, że postępowanie karne samo w sobie stanowi wystarczającą dolegliwość motywującą do leczenia. Orzeczono również przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodów rzeczowych w postaci pistoletu alarmowego i amunicji. Zasądzono koszty obrony z urzędu od Skarbu Państwa oraz zasądzono od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa zwrot wydatków, zwalniając go jednocześnie od opłaty ze względu na trudną sytuację materialną i życiową.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, groźba wzbudza uzasadnioną obawę, jeśli zagrożony ma przekonanie o jej poważności i prawdopodobieństwie ziszczenia.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na definicji groźby karalnej z art. 190 § 1 k.k., podkreślając, że nie jest konieczne istnienie obiektywnych możliwości jej spełnienia, a wystarczy, aby wzbudziła w zagrożonym uzasadnioną obawę. Okazanie przedmiotu przypominającego broń palną i nieracjonalne zachowanie oskarżonego potwierdziły tę obawę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

warunkowe umorzenie postępowania

Strona wygrywająca

M. O.

Strony

NazwaTypRola
M. O.osoba_fizycznaoskarżony
A. S.osoba_fizycznapokrzywdzony
M. J.osoba_fizycznapokrzywdzony
Skarb Państwaorgan_państwowystrona
adw. A. J.osoba_fizycznaobrońca z urzędu

Przepisy (14)

Główne

k.k. art. 190 § § 1

Kodeks karny

Odpowiada ten, kto grozi innej osobie popełnieniem przestępstwa na jej szkodę lub szkodę osoby najbliższej, jeżeli groźba wzbudza w zagrożonym uzasadnioną obawę, że będzie spełniona. Do wypełnienia stanu faktycznego groźby karalnej nie jest konieczne, aby sprawca miał rzeczywiście groźbę wykonać, ani też by istniały obiektywne możliwości jej spełnienia; wystarczy, aby groźba wzbudziła w zagrożonym przekonanie, że jest poważna i zachodzi prawdopodobieństwo jej ziszczenia.

k.k. art. 31 § § 2

Kodeks karny

Jeżeli ograniczenie zdolności rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania swoim postępowaniem miało miejsce w chwili popełnienia czynu, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary albo odstąpić od jej wymierzenia.

k.k. art. 66 § § 1

Kodeks karny

Sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli popełnienie przez oskarżonego czynu zabronionego nie budzi wątpliwości i okoliczności popełnienia czynu oraz jego społeczna szkodliwość nie są znaczne, a także jeżeli jego właściwości i warunki osobiste, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa i warunki popełnienia przestępstwa uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania karanego sprawca będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni ponownie przestępstwa.

k.k. art. 66 § § 2

Kodeks karny

Warunkowe umorzenie postępowania nie może mieć miejsca w razie popełnienia zbrodni, jak również w razie popełnienia występku o charakterze chuligańskim.

k.k. art. 67 § § 1

Kodeks karny

Warunkowo umarzając postępowanie karne, sąd określa okres próby, który wynosi od roku do 3 lat i jest związany z właściwościami i warunkami osobistymi sprawcy, rodzajem popełnionego czynu i jego skutkami społecznymi.

k.k. art. 45a § § 1

Kodeks karny

Orzeka się przepadek przedmiotów pochodzących z przestępstwa lub służących do jego popełnienia, a także korzyści z tego przestępstwa lub z popełnienia czynu zabronionego, choćby nie stanowiły one własności sprawcy.

Pomocnicze

k.p.k. art. 423 § § 1a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 343

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 343a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 387

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 629

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 627

Kodeks postępowania karnego

u.o.p.k. art. 7

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

Argumenty

Skuteczne argumenty

Znacznie ograniczona poczytalność oskarżonego w chwili czynu. Niski stopień społecznej szkodliwości czynu. Jednorazowy charakter zdarzenia. Niekaralność oskarżonego. Podeszły wiek i stan zdrowia oskarżonego. Szczere przeprosiny i przebaczenie ze strony pokrzywdzonych. Oskarżony ma świadomość choroby i pozostaje pod stałą opieką.

Godne uwagi sformułowania

do wypełnienia stanu faktycznego groźby karalnej nie jest konieczne, aby sprawca miał rzeczywiście groźbę wykonać, ani też by istniały obiektywne możliwości jej spełnienia wystarczy, aby groźba wzbudziła w zagrożonym przekonanie, że jest poważna i zachodzi prawdopodobieństwo jej ziszczenia zachowanie M. O. należało kwalifikować z art. 190 § 1 kk w zw. z art. 31 § 2 kk już tylko postępowanie karne stanowi dla M. O. dolegliwość wystarczającą, aby utrzymać wysoką motywację do leczenia byłaby to reakcja dalece niewspółmierna do wagi i okoliczności czynu, sprzeczna z zasadą humanitaryzmu wyrażoną w art. 3 kk

Skład orzekający

Małgorzata Krupska-Świstak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 190 § 1 k.k. w kontekście groźby z użyciem przedmiotu przypominającego broń oraz zastosowanie art. 31 § 2 k.k. przy warunkowym umorzeniu postępowania w przypadku sprawcy z ograniczoną poczytalnością."

Ograniczenia: Konkretne okoliczności sprawy, w tym stan zdrowia i wiek oskarżonego, mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie wniosków w innych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd podchodzi do groźby karalnej, gdy sprawca ma problemy psychiczne, a także jak ważna jest ocena społecznej szkodliwości i właściwości osobistych przy warunkowym umorzeniu.

Groził pracownikom urzędu pistoletem, ale sąd umorzył postępowanie. Kluczowa była jego poczytalność i wiek.

Dane finansowe

zwrot kosztów obrony z urzędu: 1476 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II K 345/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 maja 2023 r. Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: Sędzia Małgorzata Krupska-Świstak Protokolant: Justyna Galbierczyk po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2023 r. na rozprawie sprawy M. O. syna S. i N. z domu C. urodzonego (...) w miejscowości B. oskarżonego o to, że: w dniu 17 marca 2022 roku około godz. 10:30 w P. (...) przy ul. (...) . (...) woj. (...) na terenie S. (...) groził pozbawieniem życia i zdrowia pracownikom urzędu w osobach A. S. i M. J. , a ponadto wypowiadając te słowa okazał przedmiot przypominający broń palną, tj. pistolet alarmowy o nazwie S. (...) przy czym groźby te wzbudziły w zagrożonych uzasadnioną obawę, że będą spełnione, przy czym w chwili popełnienia zarzucanego mu czynu miał ograniczoną w stopniu znacznym zdolność rozpoznania jego znaczenia i pokierowania swoim postępowaniem tj. o czyn z art. 190 § 1 kk w zw. z art. 31 § 2 kk orzeka: 1. ustalając że oskarżony M. O. popełnił zarzucony mu czyn na podstawie art. 66 § 1 i § 2 kk , art. 67 § 1 kk postępowanie karne wobec oskarżonego warunkowo umarza na okres próby 1 (jednego) roku; 2. na podstawie art. 45a § 1 kk orzeka przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodów rzeczowych w postaci pistoletu alarmowego, rac hukowych i naboi hukowych szczegółowo opisanych w wykazie dowodów rzeczowych nr I/236/22/P na k. 78 pod pozycjami od 2 do 4; 3. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. J. kwotę 1.476 (jeden tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów obrony udzielonej oskarżonemu z urzędu; 4. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 1.556,60 (jeden tysiąc pięćset pięćdziesiąt sześć złotych i sześćdziesiąt groszy) złotych tytułem zwrotu wydatków oraz zwalnia go od opłaty. UZASADNIENIE Formularz UK 1 Sygnatura akt II K 345/23 (na podstawie art. 423 §1a kpk - w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze i innych konsekwencjach prawnych czynu: pkt 3-8 formularza) Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza. 1. USTALENIE FAKTÓW 1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) 1.1.1. M. O. z art. 190 § 1 kk w zw. z art. 31 § 2 kk Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione Dowód Numer karty 1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) 1.2.1. Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione Dowód Numer karty 2. OCena DOWOdów 2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 3. PODSTAWA PRAWNA WYROKU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Oskarżony ☒ 3.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem 1 M. O. Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej Na podstawie art. 190 § 1 kk odpowiada ten, kto grozi innej osobie popełnieniem przestępstwa na jej szkodę lub szkodę osoby najbliższej, jeżeli groźba wzbudza w zagrożonym uzasadnioną obawę, że będzie spełniona. Jak podkreślił Sąd Najwyższy w wyroku z 17 kwietnia 1999 r. - "do wypełnienia stanu faktycznego groźby karalnej nie jest konieczne, aby sprawca miał rzeczywiście groźbę wykonać, ani też by istniały obiektywne możliwości jej spełnienia [...] wystarczy, aby groźba wzbudziła w zagrożonym przekonanie, że jest poważna i zachodzi prawdopodobieństwo jej ziszczenia” ( LexPolonica nr 352430). Bez wątpienia słowa oskarżonego skierowane do pokrzywdzonych, poparte zademonstrowaniem urządzenia do złudzenia przypominającego broń palną wespół z jego wysoce nieracjonalnym i impulsywnym zachowaniem odpowiadają pojęciu groźby w podanym wyżej rozumieniu. Stanowiły one ewidentną zapowiedź pozbawienia życia wywołując w pokrzywdzonych w pełni uzasadniony i zrozumiały lęk. Zważywszy na jednoznaczną treść opinii psychiatrycznej wskazującej na ograniczoną w znacznym stopniu poczytalność oskarżonego w chwili czynu, zachowanie M. O. należało kwalifikować z z art. 190 § 1 kk w zw. z art. 31 § 2 kk . ☐ 3.2. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej ☐ 3.3. Warunkowe umorzenie postępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania ☐ 3.4. Umorzenie postępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania ☐ 3.5. Uniewinnienie Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia 4. KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności M. O. 1. 1. Stopień społecznej szkodliwości czynu nie jest znaczny, a częściowo zniesiona poczytalność oskarżonego tempore criminis znacząco redukuje również stopień jego winy. Zachowanie oskarżonego było ewidentnie stymulowane chorobą psychiczną, ponieważ dotychczasowa droga życia w/w, w tym dobrowolne powierzenie kontroli nad sobą członkom rodziny oraz prawidłowo ukształtowana zdolność do przeżywania poczucia winy nie wskazują, aby oskarżony był osobą zdemoralizowaną, sabotującą proces leczenia spożywaniem alkoholu, czy kwestionowaniem doznawanych zaburzeń psychicznych. Sprowadzało się ono do krótkiego epizodu, w wyniku którego nikt nie ucierpiał, a tok pracy urzędu nie został w żaden sposób zakłócony. Trudno mówić również o dużych rozmiarach wyrządzonej szkody niematerialnej, ponieważ wyrażała się ona w krótkotrwałym poczuciu zagrożenia zachowaniem nieobliczalnego petenta, a orientacja w jego sytuacji życiowej, jakiej obie pokrzywdzone nabrały wysłuchując jego wyjaśnień na rozprawie i przyjmując jego przeprosiny powinna wydatnie złagodzić skutki przeżytego stresu. Natychmiast po zdarzeniu M. O. był długotrwale hospitalizowany na oddziale psychiatrycznym i choć nie pamiętał jego przebiegu to w sposób widoczny je przeżywał i szczerze przeprosił obie pokrzywdzone uzyskując ich przebaczenie. Oskarżony ma świadomość swojej choroby i pozostaje pod stałą opieką, toteż w żadnym wypadku zdarzenie z 17 marca 2022 r. nie może być potraktowane jako efekt naruszenia dyscypliny leczenia, co niewątpliwie przekłada się na łagodniejszą ocenę jego zachowania. Zdarzenie miało charakter jednorazowy, bo choć M. O. wcześniej także bywał w Starostwie Powiatowym, to nigdy wcześniej nie zachował się niewłaściwie i nie stwarzał zagrożenia dla kogokolwiek. Ponadto oskarżony jest osobą niekaraną, w podeszłym wieku, cierpiącą na różnego typu choroby, a przy tym prezentuje niezwykle krytyczny stosunek do swojego zachowania i mocno eksponuje poczucie wstydu, toteż trudno znaleźć jakiekolwiek racje przemawiające za wyrokiem skazującym jako jedyną słuszną reakcją na epizodyczne, determinowane atakiem choroby psychicznej naruszenie prawa. Wprost przeciwnie - byłaby to reakcja dalece niewspółmierna do wagi i okoliczności czynu, sprzeczna z zasadą humanitaryzmu wyrażoną w art. 3 kk . W ocenie Sądu, już tylko postępowanie karne stanowi dla M. O. dolegliwość wystarczającą, aby utrzymać wysoką motywację do leczenia, a tym samym aby zapewnić oczekiwane skutki w sferze prewencji indywidualnej. Z tych wszystkich względów postępowanie karne warunkowo umorzono na okres próby zrelatywizowany do wieku oraz właściwości i warunków osobistych oskarżonego. M. O. 1. 2. z mocy art. 45a § 1 kk orzeczono przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodów rzeczowych, które służyły do popełnienia przestępstwa 5. 1Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności 6. inne zagadnienia W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę Konsekwencją przyjęcia, że warunkowe umorzenie postępowania karnego na wskazany okres próby będzie wystarczające do osiągnięcia celów w zakresie prewencji, a także że takie rozstrzygnięcie będzie stanowiło dolegliwość adekwatną do wagi czynu Sąd nie znalazł czytelnych podstaw do orzeczenia nadto o świadczeniu pieniężnym lub innych obowiązkach okresu próby. Oskarżony nie obraca się w środowisku żadnej z pokrzywdzonych, a zatem nie ma powodów do rozstrzygnięć ukierunkowanych na ochronę ich bezpieczeństwa, a do tego jest człowiekiem schorowanym, nieporadnym życiowo, funkcjonującym dzięki stałej pomocy córki. Nawet symboliczna kwota świadczenia, przy uwzględnieniu dość wysokich kosztów postępowania stanowiłaby dla oskarżonego zbędną i neiuzasadnioną dolegliwość. 7. KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 3. Wynagrodzenie należne obrońcy z urzędu przyznano od Skarbu Państwa, na podstawie Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2019 r. poz. 18) z uwzględnieniem wyroku TK z 28 listopada 2022 r. SK 78/21. 4. O kosztach postępowania obejmujących należności biegłych, ryczałt za doręczenia korespondencji i koszt uzyskania danych z KRK rozstrzygnięto w myśl art. 629 kpk w zw. z art. 627 kpk . Od obciążenia oskarżonego dodatkowo opłatą wymierzoną na podstawie art. 7 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (tekst jednolity: Dz. U. 1983 r. Nr 49 poz. 223), odstąpiono z uwagi na trudną sytuację materialną i życiową oskarżonego wymagającego stałego leczenia i niezdolnego do uzyskania dodatkowego źródła dochodu. 6. 1Podpis

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI